Қызыл көз ауруы (конъюнктивит) дегеніміз не? Белгілері, себептері және емдеу жолдары

Қызыл көз ауруы (конъюнктивит)

Конъюнктивит ретінде белгілі қызыл көз ауруы – көздің сыртқы қабатын қабыстырып тұратын конъюнктиваның әртүрлі себептермен қабынуы. Конъюнктивит жедел немесе созылмалы болуы мүмкін және кейбір жағдайларда жұқпалы сипат көрсетуі мүмкін. Әдетте 3-4 аптаға созылатын симптомдар жиынтығы жедел конъюнктивит, ал 4 апта және одан да көп уақытқа созылатын симптомдар созылмалы конъюнктивит ретінде өтуі мүмкін. Кейбір адамдарда тек бір көз зақымдалса, басқаларында екі көзде де симптомдар байқалуы мүмкін.

Конъюнктивада орналасқан жіңішке қан тамырлары бітеліп, ісініп, инфекция тудыруы мүмкін. Бұл жағдайдың нәтижесінде көздің ақ түсті бөлігі қызғылт-қызыл түске еніп, ісінуі ықтимал. Көбінесе аллергенді заттар, бактериялар мен вирустар қабынуға әкелуі мүмкін. Аллергиялық конъюнктивит жедел және жұқпалы емес сипатта өтуі мүмкін. Жұқпалы қызыл көз ауруы көру сапасы мен әлеуметтік өмірге кері әсерін тигізуі мүмкін. Сонымен қатар, әдетте бактериялық және вирустық жағдайлар жұқпалы болуы мүмкін және бірқатар сақтық шараларын талап етеді. Таралудың алдын алу және сауығу процесін жеделдету үшін ерте диагноз қою маңызды.

Қызыл көз ауруы (конъюнктивит) дегеніміз не?

Көздің жылтыр және мөлдір сыртқы қабаты конъюнктива деп аталады. Конъюнктива көз жасы мен шырышты бөліп шығаруға жауапты. Осының арқасында көздің жылтыр әрі майлануын қамтамасыз етіп, көзді қорғауға көмектеседі. Ол көз қабақтарының ішкі бөлігінде орналасқан және құрылымында әртүрлі тамырлар болады. Бірқатар себептерге байланысты бұл тіндердегі тамырлар бітеліп, ісініп, қабыну пайда болуы мүмкін. Бұл жағдай «конъюнктивит» деп аталады және көздің қызаруы жағдайларының жиі кездесетін себептерінің бірі болып табылады. Қызыл көз ауруының негізгі түрлері мыналар:

Бактериялық конъюнктивит: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae және Haemophilus influenzae бактериялары ересектерде пайда болатын конъюнктивиттің ең жиі кездесетін себептері болып табылады. Сонымен қатар, жыныстық тұрғыдан белсенді адамдар мен жаңа туған нәрестелерде конъюнктивит байқалуы мүмкін. Сондықтан ауырсынатын, бөлінісі бар немесе іріңді конъюнктивит жұқпалы сипат көрсетуі мүмкін.

Вирустық конъюнктивит: Суық тиюге әкелетін вирустардан туындауы мүмкін. Вирустық қызыл көз ауруы жұқпалы және халық көп жиналатын ортада таралуы ықтимал. Вирустардың мұрын, тамақ, өкпе және көз жасы жолдары арқылы конъюнктиваға жұғуы да мүмкін. Жалпы алғанда, аденовирустар вирустық жағдайларға себепкер ретінде қарастырылады.

Аллергиялық конъюнктивит: Көзде аллергиялық реакциялар тудыруы мүмкін заттар қызыл көзді қоздыруы мүмкін. Тозаң, жануарлардың түгі, темекі мен көлік түтіні, бассейн хлоры және т.б. факторлар қышымалы, бөлінісі бар және қызыл көз көрінісіне әкелуі мүмкін.

Сонымен қатар, кейбір токсиндер мен тітіркендіргіш заттар қызыл көз ауруының жұқпалы емес себептерінің қатарында болуы мүмкін.

Қызыл көз ауруының белгілері қандай?

Қызыл көз ауруының белгілері бір немесе екі көзде бірдей пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, белгілері мен симптомдары адамнан адамға әртүрлі болуы ықтимал. Конъюнктива тамырларының бітелуі мен қабынуы әдетте адамдарда ұқсас сипат көрсетуі мүмкін. Сондықтан конъюнктивит белгілері төмендегілерді қамтуы мүмкін:

Көздің ақ қабығында қызыл немесе қызғылт түс,

Көздің жасаурауы,

Бір немесе екі көзде қышу, ашу বা тітіркену,

Жасыл, сары یا ақ іріңді бөлініс,

Көздің ішінде бір зат тұрғандай сезім,

Көз қабақтарының ісінуі,

Фотофобия (жарыққа сезімталдық),

Көздің құрғауы,

Көз қабағының ішкі бетінің қызаруы,

Бұлыңғыр көру,

Көздің ауыруы.

Симптомдардың болуы вирустық, бактериялық немесе аллергиялық конъюнктивит түрлеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Көбінесе жұқпалы сипат көрсететін бактериялық және вирустық жағдайлар шырыш немесе ірің арқылы таралуы мүмкін.

Қызыл көз ауруының диагнозы қалай қойылады?

Диагноз қою кезінде физикалық тексеру, медициналық тарих және кейбір жағдайларда отбасылық тарих ескерілуі мүмкін. Хирургиялық өткен тарих және дәрі-дәрмектерді қолдану, белгілер мен симптомдарды бағалау диагноз қоюға көмектеседі. Конъюнктива тінін және сыртқы көз құрылымдарын жарық және үлкейту әдістерімен тексеру қажет болуы мүмкін. Бұлыңғыр көруді немесе көру проблемаларын анықтау мақсатында көз өлшемдері алынуы ықтимал.

Бөлініс немесе іріңді көздерден жұмсақ ұшты таяқшалар арқылы үлгі алынып, сұйықтықты зертханада зерттеу қажет болуы мүмкін. Әсіресе бактериялық конъюнктивит күдігі бар науқастарда және ауыр симптомдар байқалған жағдайда егіндік (культура) талдау әдісі таңдалуы мүмкін. Сиректеу жағдайларда жыныстық жолмен берілетін инфекциялар және көзде бөтен заттың болуы кезінде культуралық талдау қолданылуы мүмкін. Емге жауап бермейтін қызыл көз ауруы кезінде басқа тесттер мен бейнелеу әдістерінің көмегіне жүгінуге болады. Инфекцияның түпкі себебін анықтау үшін қан анализі қажет болуы мүмкін.

Қызыл көз ауруы қалай емделеді?

Конъюнктивитті емдеу жағдайдың түріне, симптомдардың болуы мен ауырлығына қарай жоспарланады. Емдеу жоспары көбінесе дәрі-дәрмекпен емдеуді қамтуы мүмкін. Кейбір қызыл көз ауруларын емдеу нақтырақ анықталғандықтан, ерте және дұрыс диагноз қою маңызды қадам болып табылады. Қызыл көз ауруын емдеу негізінен мыналарды қамтиды:

Вирустық конъюнктивит: Вирустық қызыл көз ауруы антибиотиктермен емделмейді. Көбінесе өздігінен өтіп кету үрдісіне ие. Алайда, конъюнктивит көз қабынуы Herpes simplex, Varisella zoster немесе басқа жыныстық жолмен берілетін вирустардан туындаған болса, вирустыққа қарсы ем қажет болуы мүмкін. Бұл вирустар емделмеген жағдайда тұрақты зақымданулар мен көру қабілетінің жоғалуына әкелуі ықтимал.

Бактериялық конъюнктивит: Бактериялар тудыратын бұл жағдай антибиотикпен емдеу арқылы бақылауға алынуы мүмкін. Көбінесе құрамында антибиогі бар таблеткалар, көз тамшылары мен жақпамайлар тағайындалады.

Аллергиялық конъюнктивит: Әртүрлі аллергенді заттардың көзде тітіркену мен қабыну тудыруы кезінде антигистаминдер мен деконгестанттар, стероидтар және қабынуға қарсы дәрілер таңдалуы мүмкін.

Тітіркендіргіш заттар әсер еткен қызыл көздер тиісінше таза сумен жақсылап шайылуы тиіс. Содан кейін шұғыл медициналық көмек алу қажет. Кейбір жағдайларда саңырауқұлақтар мен паразиттерден туындаған конъюнктивит түрлерінде саңырауқұлаққа қарсы немесе паразитке қарсы дәрілер таңдалуы мүмкін. Өтпейтін конъюнктивит болған жағдайда міндетті түрде тиісті денсаулық сақтау мекемесіне хабарласыңыз.

Қызыл көз ауруын емдегеннен кейінгі кезең қалай өтеді?

Конъюнктивитті емдеу кезеңінде және одан кейін көз күтімі мұқият жүргізілуі тиіс. Әсіресе жұқпалы бактериялар мен вирустар, аллергендер қызыл көз ауруын қайтадан қоздыруы мүмкін. Емнен кейінгі кезеңде мұқият күтім жасалмаса, көздер қабынуға сезімтал болып қалуы ықтимал. Осыған байланысты емнен кейін ұсынылатын кейбір шаралар мынадай болуы мүмкін:

Жастық тысқарылары, төсек жаймалары, қол және бет сүлгілері жиі ауыстырылып, ыстық сумен жуылуы тиіс.

Контактілі линзаның орнына көзілдірік қолдануға назар аудару керек. Көзілдіріктерді жиі тазартып тұру қажет.

Көзге және оның айналасына қолданылатын косметикалық өнімдер қолданылмауы тиіс. Сонымен қатар, бетке қолданылатын заттарды ешкіммен бөлісуге болмайды.

Бетке және көзге тиюден бұрын міндетті түрде қолды жуу керек.

Инфекция жұққан көз үшін қолданылатын көз тамшылары сау көздер үшін қолданылмауы тиіс.

Ашу, қышу, ауырсыну және ісінуді басу немесе жеңілдету мақсатында салқын компресс жасау ұсынылуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Клиникалық көз симптомдарының арасында жиі кездесетін қызыл көз ауруы көбінесе қауіпті емес денсаулық мәселелері болып табылады. Алайда, оның пайда болу себептерін анықтау және тиісті емдеуді қамтамасыз ሐету маңызды қадам болып табылады. Осы тұрғыда қызыл көз ауруын диагностикалау және емдеуге қатысты жиі қойылатын сұрақтар мен олардың жауаптарын оқу үшін мақаланы жалғастырып оқи аласыз. Көздегі қызару бір немесе бірнеше денсаулық мәселесін көрсетуі мүмкін. Бұл денсаулық мәселелері әдетте мыналар болуы мүмкін:

Қасаң қабық ойық жарасы (корнеа ұлсері),

Конъюнктивит,

Құрғақ көз синдромы,

Аллергиялар,

Увеит,

Көз ісігі,

Глаукома,

Блефарит,

Орнықты белдемелі теміреткі (герпес зостер).

Көздегі қызаруға әкелетін негізгі себепті анықтау үшін басқа да белгілер мен симптомдарды бағалау қажет. Осының нәтижесінде тиісті емдеу жоспары жасалуы мүмкін. Қызыл көз ауруының сауығу уақыты конъюнктивит түріне байланысты болуы мүмкін. Аллергиялық конъюнктивит түк, тозаң, түтін сияқты аллергенді заттармен жанасқан адамдарда кенеттен пайда болуы мүмкін. Әдетте жедел атопиялық конъюнктивит жылдам және кенеттен жауап қайтаратындықтан, аллергенді затты қоршаған ортадан аластату арқылы жақсару байқалуы мүмкін.

Аденовирустық конъюнктивит көрінісі бактериялыққа қарағанда жеңілдетілген сипатта өтуі мүмкін. Көбінесе емді қажет етпейді және симптомдарға қарай бағалау жасалуы мүмкін. Вирустар тудырған қызыл көз ауруы 1-2 апта ішінде өздігінен жақсаруы мүмкін. Алайда, әртүрлі жағдайларға байланысты кейбір адамдарда бұл уақыт 2-3 аптаға жетуі ықтимал. Бактериялық конъюнктивит 1 апта ішінде жазылуы мүмкін болса да, 2 апта бойы жалғасуы да мүмкін. Вирустық және бактериялық конъюнктивит көз ауруы жұғу қаупі бар денсаулық мәселелері болып табылады. Бұл вирустар мен бактериялар контактілі линза сауыттары, косметикалық өнімдер және т.б. заттарға таралуы мүмкін және бұл заттардан қолға, бетке немесе көзге жұғуы мүмкін. Жұқпалы сипат көрсететін микроорганизмдер жастық тысқарыларында, сүлгілер мен қол орамалдарында да таралуы мүмкін. Бұдан басқа, кейбір микроорганизм түрлері жыныстық жолмен және босану арқылы берілуі мүмкін. Қызыл көз ауруын емдеу бірінші кезекте дәрі-дәрмекпен емдеуге бағытталған. Конъюнктивит аденовирустық шыққан текті болса, симптомдарды жеңілдету мақсат етілуі мүмкін. Вирустық жағдайда антибиотигі бар көз тамшылары мен дәрілер таңдалмайды. Бактериялар тудырған конъюнктивит көбінесе антибиотикпен емдеуге негізделеді. Аллергиялық конъюнктивит болса антигистаминдер мен деконгестанттар сияқты шұғыл медициналық көмекті талап етуі мүмкін. Қызыл көз ауруының қайталанбауы үшін қол мен бет гигиенасына мән беріліп, емнен кейінгі күтім процесіне аса назар аударылуы тиіс. Қызыл көз ауруы көзде бөлініс немесе құрғақтық, қышу мен ауырсыну, ісіну және ашу сезімін тудыруы мүмкін. Адамдарда бар симптомдарға қарай көз жасы тамшылары тағайындалуы мүмкін. Ісіну мен ашуға қарсы салқын компресс көмектеседі. Сауығу процесінде контактілі линзаларды қолдануды тоқтату қажет болуы мүмкін. Құрғақтық немесе бөліністің салдарынан көз қабақтарының бір-біріне жабысып қалуы кезінде қалдықтарды тазарту үшін дәрігеріңіз ұсынған тазалағыш салфеткаларды қолдануға болады. Сондай-ақ, көзді тынықтыру, көк экраннан алыс ұстау және сезімтал көздер үшін көзілдірік қолдану қажет болуы мүмкін. Қызыл көз түрінде көрінетін көз проблемалары әртүрлі витаминдердің жетіспеушілігінен туындауы мүмкін. Құрғақ көз ауруы, түнгі көрудің төмендеуі, қасаң қабықтың құрғауы, субконъюнктивалық қан кету сияқты денсаулық мәселелерінің дамуында кейбір витаминдер мен минералдар маңызды рөл атқаруы мүмкін. Олар негізінен төмендегідей берілуі мүмкін:

А витамині,

В1 витамині (тиамин),

В12 витамині (кобаламин),

С витамині,

D витамині,

Е витамині.

Майда және суда еритін витамин топтарының біреуінің немесе бірнешеуінің жетіспеушілігіне байланысты көздің қызаруымен қатар басқа да симптомдар дамуы мүмкін.

Егер көзіңізде қызару, бөлініс, ашу немесе көрудің бұлыңғырлануы сияқты белгілер байқалса, түпкі себептің дұрыс анықталуы және тұрақты зақымданулардың алдын алу үшін Көз денсаулығы және аурулары мамандарына жүгінуіңіз маңызды. Hisar Hospital Intercontinental клиникасында көз денсаулығыңызға қатысты диагностика және емдеу қызметтері туралы толық ақпарат алу үшін бізбен хабарласа аласыз.

Жазылу және толық ақпарат алу үшін бізге хабарласыңыз.