Жасөспірім кезеңінде жасай алатын кішкене шаралармен болашақта жарқыраған теріге ие болып, ересектікке қадам жасай алатындығыңызды білесіз бе?
Осы кезеңде теріңізге күтім жасау үшін атқара алатын істеріңізден бастап, тамақтану әдеттеріңізге дейін барлық қызықтыратын сұрақтардың жауаптарын Hisar Hospital Intercontinental дерматология маманы Dr. Funda Ataman-нан білдік…
Жасөспірім акнесі дегеніміз не?
Жасөспірім акнесі — теридегі май бөлінісі артқаннан кейін май бездерінің қабынуы. Осы қабынуға себепші болатын бактерия барлық адамның терісінде бар. Алайда май бөлінісінің көптігі және майдың құрамындағы өзгерістер осы бактерияның көбеюіне себеп болады.
Ең жиі қай жас кезеңінде кездеседі?
Ең жиі 14-16 жас аралығында кездесетін акне ер балаларда жиірек байқалады. Жасөспірім балалардың 10-нан 1-інде ауыр акне болады. Қыздарда жасөспірім акнесі одан да кішкентай жаста пайда болады. Бұл қыздардың жасөспірімдік кезеңге ерте енуіне байланысты. 25 жастан кейін байқалатын кеш акне әйелдерде жиірек кездеседі.
Акне пайда болуында генетикалық фактордың әсері бар ма?
Акне дамуында генетикалық факторлар маңызды рөл атқарады. Ата-анасында, аға-інісінде немесе апа-сіңлісінде бөртпе болғандарда акне пайда болу қаупі жоғары. Эскимостарда, жапондарда, қара нәсілде ақ нәсілге қарағанда бөртпе аз. Алайда негізінен балықпен қоректенетін эскимостар мен жапондар батыс тәрізді тамаққа көшкенде бөртпе пайда болу жиілігі артты.
Акне қалай басталады?
Майлы теріде алдымен комедон деп аталатын қара және ақ май түйіндері пайда болады. Оларды қысқанда құрт тәрізді созылады. Алғашқы белгілер маңдайда басталып, одан кейін бетке, мұрынға, ияққа, мойынға, сирек жағдайда денеге тіпті жамбас аймағына таралады.
Акненің жағымсыз салдарлары қандай?
Адамда ұят сезімін туғыза алады. Мектептегі, жұмыстағы және жеке өміріндегі қарым-қатынастарында қиындықтарға әкелуі мүмкін.
Қышу, күю, ауырсыну, қан кету сияқты мазасыздандыратын көріністер болуы мүмкін.
Тұрақты дақ және тыртық қалу ең қалаусыз жағдай болып табылады.
Тамақтану тәсілі акне пайда болуына әсер ете ме?
Диетаның акнеге әсері толық анықталмаған болса да, калория қабылдауды азайту және артық салмақтан арылу акне емінің табыстылығын арттыратыны байқалады. Жастардың жалпы өсуі мен дамуына оң әсер ететін теңгерімді ақуыз, май, көмірсу, витаминдерді қабылдауы, жеткілікті жеміс-көкөніс тұтынуы, балық тұтынуын арттыруы дұрыс.
Акне пайда болуы қай кезеңдерде көбірек артады және қандай факторлар оны туғызады?
Әйелдерде етеккір алдында ушығу күтіледі. Терлеу, ылғалды ауа райы, тағам пісірілетін ыстық ортада жұмыс істеу акнені күшейтеді. Фастфуд мейрамханаларында жұмыс істейтін жастарда, мысалы, үнемі картоп қуырушыларда бөртпе күшейеді. Бақыланатын күн мен теңіз ваннасы акнеге әдетте оң әсер етеді. Темекінің акне ауырлығын арттыратынын көрсететін зерттеулер бар. Теріге жағылатын майлы косметика помада акне деп аталатын бөртпеге себеп болады.
Қалай емделеді?
Жасөспірім бөртпелері 4-6 жыл бойы созылады. Кейде 40 жасқа дейін жалғасуы мүмкін. Емді бастаған адамдарға бұл ұзаққа созылатыны туралы хабар берілуі тиіс. Жеңіл акнеде теріңің артық майын тазалайтын және бактерия көбеюін тежейтін құралдарды қолдану көбінесе жеткілікті. Алайда гексахлорофен құрамды антибактериалды сабындарды қолдану детергент акнесі деп аталатын арнайы бөртпеге себеп болады. Екінші кезеңде терідегі май бөлінісін азайтатын крем, гель, лосьондар қолданылады. Жазылу болмаса, жергілікті антибиотиктер, ауыз арқылы қабылдайтын антибиотиктер, контрацептивті таблеткалар қолданылып көрілуі мүмкін. Ең төзімді және ауыр акне түрінде А витаминінің туындысы капсулалар қолданылады. Сонымен қатар акне емін алып жатқан адамдар дәрігерінің бақылауымен витаминдер қабылдауы, жеткілікті көкөніс-жеміс жеуі және балықты көбірек жеуі қажет. Акне емінің көптеген әдістерінде терінің құрғауы, қызаруы, қышуы және емнің алғашқы күндерінде бөртпенің күшеюі күтіледі. Бұл жағдайдың жанама әсер немесе аллергия емес екендігі туралы науқастарға хабарлануы тиіс. Сонымен қатар ең тиімді және ұзақ емнен кейін де бөртпелер қайталануы мүмкін. Акне өткеннен кейін қалған іздер үшін химиялық пілдеу, лазер, дермароллер, дермабразия сияқты процедуралар қолданылуы мүмкін. Ұзақ және қиын акне емінің мақсаты — жасөспірімдерді өмір бойы қиындыққа ұшыратын іздер мен дақтардан қорғау.
Акне: жасөспірімдік кезеңнің ең маңызды тері мәселесі: дұрыс бағалаудан бастаңыз
Шағымдарыңызды маман дәрігерлерімізбен бөлісіңіз; сізге қолайлы диагностика мен емдеу жоспарын бірге анықтайық.
Ескерту
Шағымдарыңыз кенеттен басталса, тез үдесе немесе күнделікті өміріңізді айтарлықтай шектесе, уақыт жоғалтпай дәрігерге қаралыңыз.
Акне: жасөспірімдік кезеңнің ең маңызды тері мәселесі бойынша емделу жолыңызды мамандарымызбен жоспарлаңыз.
Емдеу нұсқалары, процесс және дайындық туралы білу үшін форманы толтырыңыз немесе қабылдауға жазылыңыз.
