რა არის ქერტლი (კონაკი) ჩვილებში? სიმპტომები, გამომწვევი მიზეზები და მკურნალობა

ქერტლი (კონაკი) ჩვილებში

ქერტლი (კონაკი) ჩვილებში დღესდღეობით საკმაოდ გავრცელებული მდგომარეობაა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს უვნებელი კანის დაავადებაა, შესაძლოა მშობლები შეაშფოთოს და მნიშვნელოვანია მისი მკურნალობა. კანის რეგულარული წმენდით ის უმეტეს შემთხვევაში თავისით ქრება.

რა არის ქერტლი ჩვილებში?

სამედიცინო ტერმინოლოგიით ინფანტილური სებორჰեული დერმატიტი არის ქრონიკული, ანთებითი და ქერცლიანი კანის დაავადება, რომელიც იწვევს სიწითლეს და ცხიმოვან გამონაყარს ჩვილებისა და მცირე ასაკის ბავშვების კანზე. ის ყველაზე ხშირად გვხვდება თავის კანზე, თუმცა შესაძლოა გამოვლინდეს სხეულის იმ უბნებშიც, სადაც კანი ერთმანეთს ეხახუნება, არის თმიანი და აქვს მეტი ცხიმოვანი ჯირკვალი. იშვიათად, მაგრამ მაინც შესაძლებელია დაფიქსირდეს წარბებზე, ყურების უკან, საფენის კონტაქტის ზონებსა და იღლიებში.

როგორია ჩვილებში ქერტლის სიმპტომები?

კონაკი არ იწვევს ქავილს და ტკივილს. შესაბამისად, ჩვილები ამ მდგომარეობას, როგორც წესი, ვერ აცნობიერებენ. თუმცა, მშობლებმა შესაძლოა შეამჩნიონ შემდეგი სიმპტომები;

ყვითელი/თეთრი ფერის ქერცლი თავის კანზე,

ცხიმიანი და სქელი ქერქები თავის კანზე,

მსუბუქი სიწითლე და ფერის ცვლილებები ქერტლის წარმოქმნის არეებში,

კანის სიმშრალე, იშვიათად გახეთქვა ან აცვენა,

ზოგ შემთხვევაში, მსუბუქი სუნი ქერტლიან უბანში.

რა იწვევს ქერტლს ჩვილებში?

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვილებში სებორჰեული დერმატიტის განვითარების ზუსტი მიზეზი ბოლომდე შესწავლილი არ არის, მიჩნეულია, რომ არსებობს რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც ხელს უწყობს მის განვითარებას:

დედიდან გადასული ჰორმონები: ჩვილებში სებორჰեული დერმატიტი დაკავშირებულია ჰორმონებთან, რომლებიც დედამ ორსულობის პერიოდში გადასცა ბავშვს. ამ ჰორმონებმა შესაძლოა გამოიწვიოს ცხიმოვანი ჯირკვლების ჰიპერაქტივობა ბავშვის დაბადებიდან პირველი თვეების განმავლობაში. ცხიმოვანი ჯირკვლების ზედმეტად მუშაობამ შესაძლოა განაპირობოს ცხიმიანი, ქერცლიანი დაზიანებების წარმოქმნა თავის კანზე და სხეულზე.

სოკო Malassezia კანზე: სოკო Malassezia, რომელიც წარმოადგენს კანზე ბუნებრივად არსებული საფუარა სოკოს სახეობას, შესაძლოა მონაწილეობდეს ქერტლის (სებორჰեული დერმატიტის) განვითარებაში. ამ სოკოს გადაჭარბებულმა ზრდამ შესაძლოა გამოიწვიოს კანის ანთება და აცვენა. თუმცა, იმის ფონზე, რომ ეს საფუარა სოკო ყველა ჩვილს აქვს, ქერტლი მხოლოდ ზოგიერთ მათგანში ვითარდება, რაც მიუთითებს სხვა ფაქტორების ზემოქმედებაზეც. სამეცნიერო კვლევებში დადგენილია, რომ ჩვილებში, რომლებსაც აქვთ ქერტლი, იმ ბავშვებთან შედარებით, რომლებსაც ეს პრობლემა არ აქვთ, სოკო Malassezia-ს მაჩვენებელი ბევრად უფრო მაღალია.

იმუნური სისტემის განვითარება: ვინაიდან ჩვილების იმუნური სისტემა ჯერ კიდევ ბოლომდე არ არის მომწიფებული, ისინი შესაძლოა უფრო მგრძნობიარენი იყვნენ კანის ზედაპირზე არსებული მიკროორგანიზმებისა და გარემო ფაქტორების მიმართ. ამან შესაძლოა გამოიწვიოს კანზე ისეთი ანთებითი რეაქციები, როგორიცაა ქერტლი. დაკვირვებით ცხადი გახდა, რომ იმუნური სისტემის დაავადებების მქონე ჩვილებში სებორჰեული დერმატიტი უფრო ხშირად ვითარდება. ერთ-ერთ სამეცნიერო კვლევაში დადგინდა, რომ ეს დაავადება უფრო გავრცელებულია აივ-ინფიცირებულ პაციენტებში.

კანის ტიპი და ცხიმიანობა: ჩვილების კანის ტიპმა და ბუნებრივი კანის ცხიმების გამომუშავებამაც შესაძლოა იმოქმედოს ქერტლის რისკზე. ზოგიერთი ჩვილის კანი უფრო ცხიმიანია, რამაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს ქერტლის წარმოქმნას. გარდა ამისა, ცივმა და მშრალმა ჰაერმა შესაძლოა გამოიწვიოს ჩვილებში დაავადების სიმპტომების დამძიმება.

როგორ ხდება ქერტლის დიაგნოსტირება ჩვილებში?

ჩვილებში ქერტლის დიაგნოზი შესაძლებელია დაისვას როგორც სპეციალისტი ექიმების მიერ, ისე ამოცნობილ იქნას მშობლების მხრიდან. დიაგნოსტიკისთვის სპეციალურად განსაზღვრული ტესტი უმეტეს შემთხვევაში საჭირო არ არის. ბავშვის თავის არეში ან სხვა ისეთ ადგილებში, სადაც მოსალოდნელია ქერტლის განვითარება, დაავადების ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანი - დამახასიათებელი მოყვითალო, ცხიმიანი და ქერცლიანი გამონაყარი - უმეტესად საკმარისია დიაგნოზის დასასმელად.

როგორ მკურნალობენ ქერტლს ჩვილებში?

ჩვილის თმაზე არსებული ქერტლი ჩვეულებრივ ირთვება სახლის პირობებში ჩატარებული ჩარევებით. ამ ეტაპზე, ექიმის რეკომენდაციების შესაბამისად, შესაძლებელია შემდეგი ზომების მიღება;

ნაზი დაბანა შამპუნით: სპეციალურად ჩვილების ქერტლის სამკურნალოდ ფორმულირებული, სუფთა შემადგენლობის მქონე შამპუნების გამოყენება ხელს უწყობს ქერტლის სიმპტომების შემსუბუქებას. ეს შამპუნები აცილებენ ცხიმიან ქერცლსა და ქერქებს ბავშვის მგრძნობიარე კანის დაზიანების გარეშე. ჩვილების თმისა და თავის კანის რეგულარული დაბანა ამ შამპუნებით (რეკომენდებულია კვირაში 2-3-ჯერ) ეხმარება ქერცლის მოცილებასა და თავის კანის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში. თუ ქერტლის სიმპტომები მძიმეა, ექიმის დანიშნულებით შესაძლებელია სალიცილის მჟავის ან კეტოკონაზოლის შემცველი სამკურნალო შამპუნების გამოყენება. ასეთი შამპუნები ეხმარება სოკოს ზრდის კონტროლსა და ცხიმიანი ქერქების შემცირებაში.

მოვლა ბუნებრივი ზეთებით: საბავშვო ზეთი ან ზეითუნის ზეთი შესაძლებელია წაესვას ქერტლიან უბნებს ქერცლის შესარბილებლად. ეს ზეთები უზრუნველყოფენ ქერქების უფრო ადვილად მოცილებას და ატენიანებენ თავის კანის ზედაპირს. ქოქოსის ზეთი, თავისი ბუნებრივი სოკოს საწინააღმდეგო თვისებების წყალობით, შესაძლებელია ეფექტური იყოს ქერტლის მკურნალობაში. მისი გამოყენება შესაძლებელია ზეთის წასმით, ნაზი მასაჟით შეზელვით და შემდეგ შამპუნით დაბანით. თუმცა, ჩატარებული კვლევების თანახმად, თუ ქერტლი გამოწვეულია კანზე სოკოს რაოდენობის უკონტროლო ზრდით, ისეთი ზეთების გამოყენებამ, როგორიცაა ზეითუნის ზეთი, შესაძლოა გამოიწვიოს ამ სოკოს გამრავლება. გარდა ამისა, ამ ზეთებმა შესაძლოა კანზე ალერგიული რეაქციებიც გამოიწვიონ. ბუნებრივი ზეთების გამოყენებამდე აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.

ვარცხნა რბილჯაგრიანი სავარცხლით: ჩვილებში ქერტლის მოსაშორებლად რბილჯაგრიანი საბავშვო სავარცხლის გამოყენებით თავის კანის ნაზი ვარცხნა უზრუნველყოფს ქერცლისა და ქერქების უფრო ეფექტურ წმენდას. რეკომენდებულია ვარცხნა განხორციელდეს ზეთის წასმის შემდეგ. ვარცხნის პროცესში მნიშვნელოვანია სიფრთხილის გამოჩენა. ზედმეტად უხეშმა მოპყრობამ შესაძლოა დააზიანოს კანი და გამოიწვიოს გაღიზიანება.

დამატენიანებელი კრემები: ბავშვის თავის კანის დასატენიანებლად შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ჩვილებში ქერტლის სამკურნალოდ შესაფერისი დამატენიანებელი კრემები. ეს კრემები აცილებენ კანის სიმშრალეს და ამცირებენ ქერცვლას. შესაძლებელია ასევე ალოე ვერას ან ავოკადოს შემცველი ბუნებრივი დამატენიანებლების შერჩევა. ეს პროდუქტები ამშვიდებს კანს და უზრუნველყოფს კომფორტს, თუმცა ასეთი ბუნებრივი შემადგენლობის მქონე დამატენიანებლების გამოყენებამდე აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს.

კვება და დიეტა: დედის რძე დადებითად მოქმედებს კანის ჯანმრთელობაზე იმუნური სისტემის მხარდაჭერით. დედის რძით კვებაზე მყოფ ჩვილებში სიმპტომები შესაძლოა უფრო მსუბუქი იყოს. ხოლო დამატებით საკვებზე გადასულ ჩვილებში მნიშვნელოვანია დაბალანსებული კვება. კვების რეჟიმისთვის ყურადღების მიქცევამ შესაძლოა ხელი შეუწყოს კანის ჯანმრთელობას. პრობიოტიკების დადებითი გავლენა იმუნურ სისტემაზე ასევე მნიშვნელოვანია კანის ჯანმრთელობისთვის. ექიმთან კონსულტაციით შეგიძლიათ მიიღოთ ინფორმაცია პრობიოტიკების დანამატების შესახებ. ბიოტინი წარმოადგენს ფერმენტების ნაწილს, რომელიც მონაწილეობს ცხიმებისა და ნახშირწყლების მეტაბოლიზმში და უზრუნველყოფს უჯრედების ზრდას, მათ შორის კანის უჯრედებისას. არსებობს კვლევები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ ქერტლის დაავადება არის ბიოტინის დეფიციტის სიმპტომი და შესაბამისად ბიოტინი არის მკურნალობის მეთოდი, თუმცა მოქმედების ზუსტი მექანიზმი ბოლომდე ცნობილი არ არის.

სამედიცინო მკურნალობა: კანზე წასასმელი და სოკოს წარმოქმნის საწინააღმდეგო ადგილობრივი სოკოს საწინააღმდეგო მედიკამენტები არის პირველი რიგის პრეპარატები, რომლებსაც ექიმები ირჩევენ სებორჰეული დერმატიტის სამედიცინო მკურნალობისთვის. ქერტლის მძიმე შემთხვევებში ექიმებმა შესაძლოა გირჩიონ დაბალი დოზის კორტიკოსტეროიდული კრემები. ეს კრემები ამცირებენ ინფექციას ქერტლის გარშემო და ამსუბუქებენ ქერტლის სიმპტომებს. თუმცა, გვერდითი ეფექტებისგან დასაცავად, ასეთი კრემები უნდა იქნას გამოყენებული მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით. თუ ჩვილს აქვს სოკოვანი ინფექციის ნიშნები, ექიმმა შესაძლოა გამოпиოს სოკოს საწინააღმდეგო კრემები. ეს კრემები აკონტროლებენ სოკოს ზრდას. ჩვილებში ქერტლს მკურნალობის შემდეგ ახასიათებს განმეორების ტენდენცია. განმეორებითი ქერტლის მდგომარეობის თავიდან ასაცილებლად, მკურნალობის დასრულების შემდეგ რეკომენდებულია ბავშვის თმიანი არის დროდადრო დატენიანება ბუნებრივი შემადგენლობისა და ალერგიის არ გამომწვევი ზეთებით ან კრემებით. ბავშვის ტანსაცმლისა და თეთრეულის რეგულარული რეცხვა და ჰიპოალერგიული სარეცხი საშუალებების გამოყენება ხელს უშლის კანის გამაღიზიანებელი ნივთიერებების დაგროვებას. გარდა ამისა, ბავშვისთვის ისეთი ბამბის და თავისუფალი ტანსაცმლის ჩაცმა, რომელიც კანის სუნთქვის საშუალებას იძლევა, ეხმარება კანში ტენიანობის ბალანსის შენარჩუნებაში.

ხშირად დასმული კითხვები ქერტლის შესახებ

ჩვილების თავზე ქერტლის წარმოქმნის მიზეზია ახალშობილების კანზე ცხიმოვანი ჯირკვლების მიერ ზედმეტად ბევრი ცხიმის გამომუშავება. ეს მდგომარეობა იწვევს მკვდარი კანის უჯრედების დაგროვებას და აქერცვლას, განსაკუთრებით თმიანი თავის კანის არეში. ქერტლი, როგორც წესი, უვნებელია და დროთა განმავლობაში თავისით ქრება. ჩვილებში ქერტლი ყველაზე ხშირად - 71%-იანი ალბათობით - სიცოცხლის პირველ 3 თვეში ვლინდება. ერთ წლამდე ასაკის ბავშვებში გავრცელება შეადგენს 44.5%-ს, ხოლო 12 თვიდან 23 თვემდე ასაკის ბავშვებში გავრცელება მცირდება 7.5%-მდე. ქერტლი, როგორც წესი, თავისით სწორდება, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს სამედიცინო ჩარევა. თუ ქერტლის სიმპტომები ხანგრძლივად გრძელდება; თუ კანზე არის სიწითლე, შეშუპება ან ანთება, ეს შესაძლოა იყოს ინფექციის ნიშანი და საჭიროებდეს სამედიცინო დახმარებას. თუ ქერტლიან ჩვილებს აღენიშნებათ უმოქმედობა, ქავილი ან დისკომფორტის ნიშნები, რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია. აბაზანის მიღებისას შესაძლებელია უპირატესობა მიენიჭოს ქერტლის წარმოქმნის პრევენციული, დამატენიანებელი შემადგენლობის მქონე შამპუნებს. შამპუნის წასმის პროცესში ბავშვის თავის კანისთვის ნაზი მასაჟის გაკეთება აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას და ეხმარება თავის კანზე არსებულ მკვდარი კანის უფრო ადვილად მოცილებაში, რითაც ხელს უშლის ქერტლის წარმოქმნას. აბაზანის შემდეგ ბავშვისთვის შესაფერისი დამატენიანებელი კრემების გამოყენებამ შესაძლოა თავიდან აიცილოს ქერტლის წარმოქმნა. იმ შემთხვევაში, თუ ჩვილებს თავის თმიან არეში აქვთ ქერტლი, კანის რეგულარულად და რბილჯაგრიანი ფუნჯით ნაზად ვარცხნა ეხმარება მკვდარი კანის მოცილებაში. ეს პროცესი ასევე აფერხებს ახალი ქერცლის წარმოქმნას. ქერტლის გაფართოებულ შემთხვევებში ის ჩვეულებრივ ვლინდება სახეზე (განለსაკუთრებით ცხვირის ნაპირებსა და ყურების გარშემო), გულმკერდისა და ზურგის მსგავს ცხიმოვანი ჯირკვლებით მდიდარ უბნებში. გარდა ამისა, მოგვიანებით სტადიებზე შესაძლოა შეინიშნოს ქერტლი ჩვილების წარბებზეც. შემდგომ პროცესებში ჩვილებში ქერტლმა შესაძლოა თმის ცვენაც გამოიწვიოს. დაავადების პროგრესირების თავიდან ასაცილებლად მნიშვნელოვანია დროული ჩარევა. ასაკის მატებასთან ერთად ჩვილებში ქერტლის პრობლემის სიმძიმე მცირდება. ჩივილი უმეტეს შემთხვევაში მშობლების სწორი ჩარევებით თავისით ქრება. მძიმე შემთხვევებში ექიმის კონტროლით ჩასატარებელი სამედიცინო მკურნალობით სებორჰեულ დერმატიტში შეინიშნება გაუმჯობესება. ქერტლი უმეტეს შემთხვევაში თავისით წარმმავალი დაავადებაა, სანამ დიდხანს გრძელდება არ არის საშიში. ის დაკავშირებულია კანში ბუნებრივი ცხიმოვანი ბალანსის დარღვევასთან და სხვა პირებს არ გადაეცემა. თუმცა, ხანგრძლივად გაგრძელების შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს სამედიცინო მხარდაჭერა.

ძალიან მნიშვნელოვანია რეგულარულად შეამოწმოთ თქვენი პატარას თავის კანი და მიიღოთ ზომები, როგორც კი შეამჩნევთ ქერტლის ნიშნებს. თუ თქვენს ჩვილს ხშირად უმეორდება ქერტლის სიმპტომები ან აქვს სხვა პრობლემები კანთან დაკავშირებით, შეგიძლიათ ჩაეწეროთ ჩვენი საავადმყოფოს დერმატოლოგიის სპეციალისტებთან და მიიღოთ ინფორმაცია პრევენციული ზომების შესახებ. დაუყოვნებლივ დააჭირეთ ჩასაწერად ან შეავსეთ ქვემოთ მოცემული ფორმა.