Çfarë është paraliza e fytyrës? Shkaqet, simptomat dhe procesi i trajtimit

Ndërsa bie bora dhe po vjen dimri, ndryshimi i papritur i motit të ftohtë mund të ketë ndikuar negativisht edhe te trupi juaj. Veçanërisht nëse dilni jashtë pa e mbrojtur fytyrën në orët e mëngjesit, kur era është gjithashtu e fortë, mund të keni rrezik të përjetoni paralizë të fytyrës.

Shkaqet dhe metodat e trajtimit të paralizës së fytyrës, që shfaqet më shpesh gjatë muajve të dimrit për shkak të ftohtit, i diskutuam me specialistët e Otorinolaringologjisë dhe Kirurgjisë së Kokës dhe Qafës të Hisar Hospital Intercontinental.

Çfarë është paraliza e fytyrës?

Në secilën gjysmë të fytyrës sonë ekzistojnë dy nerva që mundësojnë lëvizjen e muskujve. Pasi dalin nga trungu i trurit, këta nerva vazhdojnë brenda kockës së veshit dhe, pasi dalin nga veshi, ndahen në pesë degë që mundësojnë lëvizjen e muskujve të ballit, qepallës, vetullës, anës së hundës, anës së buzës dhe qafës. Nëse ky nerv dëmtohet, zvogëlohet kontrolli i muskujve në këtë zonë. Si pasojë, muskujt fillojnë të mos lëvizin. Moslëvizja e muskujve mund të jetë e lehtë, por mund të jetë edhe e plotë. Kjo gjendje quhet paralizë e fytyrës. Paralizën e fytyrës e ndajmë në dy lloje: paralizë qendrore, të cilën e quajmë qendrore, dhe paralizë periferike, të cilën e quajmë periferike. Paraliza qendrore e fytyrës shkaktohet nga një dëmtim në tru dhe shoqërohet me simptoma të tjera, si mosveprimi i pjesës tjetër të trupit, dëmtimi i trurit ose goditja cerebrale. Lloji i dytë është paraliza periferike e fytyrës, që shfaqet kur nervi, pasi del nga trungu i trurit, prekët nga një ngjarje; ajo prek vetëm atë anë të fytyrës dhe nuk shkakton asnjë simptomë tjetër në pjesë të tjera të trupit. Sëmundjet e Veshit, Hundës dhe Fytit merren me paralizën periferike të fytyrës, e cila është më e shpeshtë se paraliza qendrore.

Cilat janë simptomat e paralizës së fytyrës?

Zakonisht, kur pacienti zgjohet, vihet re një ndryshim në një anë të fytyrës;

Kur shikon në pasqyrë, zvogëlohet lëvizshmëria e fytyrës

Goja tërhiqet në një anë, nuk mund të kontrollojë rrjedhjen e pështymës

Syri shpesh lotohet tepër ose, anasjelltas, thahet

Në gojë përjetohet ndryshim i shijes.

Përveç këtyre simptomave, dhimbja e veshit e shkaktuar nga infeksionet virale mund të shoqërohet me mosveprim të fytyrës dhe paralizë të fytyrës. Shtrirja e paralizës është në përpjesëtim të drejtë me sasinë e dëmit në nerv. Mund të variojë nga një mbyllje e lehtë e syrit deri te pamundësia e plotë për ta mbyllur syrin, për të lëvizur cepin e gojës dhe për t'i shkaktuar shterjen e vijave të ballit. Kjo është paralizë e plotë.

Cilat janë shkaqet e paralizës periferike të fytyrës?

Paraliza e fytyrës që shfaqet papritur, mund të prekë çdo grup moshe dhe shpërndahet në mënyrë të barabartë ndërmjet gjinive, shkaku i së cilës është i panjohur dhe që përmirësohet vetvetiu në mbi 90%, është lloji më i shpeshtë i paralizës së fytyrës. Shkaqe të tjera janë probleme si trauma e kokës, pas të cilave mund të ndodhë një thyerje përgjatë linjës së nervit që kalon nëpër atë zonë, dhe dëmtimi i këtij nervi përgjatë bazës së kafkës. Nervi, ndërsa vazhdon brenda kafkës, kalon përmes një kanali shumë të hollë brenda kockës së veshit. Në këtë kanal, nervi mund të fryhet dhe të ketë probleme në ushqyerje, gjë që shkakton dëmtim dhe mund të çojë në paralizë të fytyrës. Paraliza e fytyrës, që shihet më rrallë te fëmijët, shfaqet më shpesh te të rinjtë dhe te gratë në tremujorin e fundit të shtatzënisë. Gjithashtu, te sëmundjet metabolike si diabeti, rreziku i paralizës së fytyrës është 4 herë më i madh. Rreziku për paralizë rritet pak më shumë te sëmundjet e lipideve dhe te çrregullimet hormonale të tiroides. Veçanërisht hipotiroidizmi rrit rrezikun e paralizës së fytyrës, sepse rrit edhe edemën në trup. Një nga faktorët e rëndësishëm që shkaktojnë paralizë të fytyrës është ekspozimi i fytyrës ndaj erës ose ftohtit të fortë. Ekspozimi ndaj ftohtit mund të shkaktojë edemë të nervit brenda atij kanali kockor. Përveç ftohtit, sëmundjet metabolike, shkaqet traumatike, sidomos infeksionet virale si herpesi, otiti i mesëm, tumoret e gjëndrave të pështymës, ftohjet e zakonshme dhe disa infeksione të traktit të sipërm respirator, si gripi, pas të cilave krijohet edemë në nerv, gjithashtu mund të shkaktojnë paralizë të fytyrës.

Si vendoset diagnoza?

Për diagnozën e pacientit me paralizë të fytyrës, gjetja më e vlefshme është muajtja (ekzaminimi klinik). Duke e vëzhguar fytyrën e pacientit, i kërkojmë të kryejë disa lëvizje mimike, si mbyllja e syve, ngritja e ballit dhe vetullave, tërheqja e hundës, fishkëllimi me gojë, shtrirja e qafës. Me këto lëvizje mimike përcaktojmë shkallën e dëmtimit në anën e prekur. Më pas pyesim për gjendjen e përgjithshme të pacientit, si mosha dhe ilaçet që përdor.

Si trajtohet paraliza e fytyrës?

Kur pacienti ka paralizë të fytyrës, ndihet i pandjeshëm në fytyrë, ka rrëshqitje, nuk mund ta mbajë pështymën brenda gojës, ndjen lotim ose thatësi të syrit, dhe kjo gjendje mund të përkeqësohet edhe më tej brenda 2-3 ditëve. Procesi i përmirësimit varet nga shkalla e dëmtimit të nervit. Sa më i madh të jetë dëmtimi i nervit, aq më e madhe është mundësia që të mbeten pasoja dhe aq më i gjatë është procesi i përmirësimit. Në këtë rast, është e dobishme të fillohet trajtimi brenda 24-48 orëve. Së pari zbatohet trajtimi me kortizon. Rreth 80% e këtyre rasteve përmirësohen brenda 7-10 ditësh; 10% përmirësohen brenda 3-4 javësh. Pjesa tjetër prej 10% mund të vazhdojë të ketë probleme me kufizimin e lëvizjes edhe pas 3 javësh.

Nëse ekziston një kufizim i plotë i lëvizjes së nervit të fytyrës dhe nuk ka asnjë përmirësim, përdorim disa teste neurofiziologjike. Ndër to, kryesorja është testi i elektromiografisë, i njohur si EMG. Sipas testit, nëse niveli i degjenerimit është mbi 95%, atëherë mund të zgjedhim rrugën e lehtësimit kirurgjik të nervit. Përveç kësaj, paralizat e fytyrës të shkaktuara nga ftohtësia ose infeksionet virale shërohen vetvetiu në 90-95% të rasteve. Koha mesatare e përmirësimit mund të zgjasë nga 3 javë deri në 1 vit. Qelizat nervore përmirësohen në maksimum 1-2 mm në ditë. Zakonisht dëmtimi i nervit fillon nga skajet dhe përparon drejt qendrës. Përmirësimi fillon nga qendra dhe përparon drejt skajit të nervit.