Çfarë është sindroma e ovareve polikistike? Cilat janë simptomat?

Çfarë është sindroma e ovareve polikistike? Cilat janë simptomat?

Sindroma e ovareve polikistike (PCOS) është një nga çrregullimet hormonale më të shpeshta tek gratë. Prishja e ambientit estrogjenik rreth vezëve shkakton mungesë ovulimi, pamundësi ovulimi, cikël menstrual të parregullt dhe mungesë menstruacionesh. Ovulimi i pakët ose mungesa e tij mund ta vështirësojë shtatzënësinë. Me ultrazë, shihet një numër i madh vezësh të grumbulluara në ovare. Mund të shfaqen rritje e qimeve (hirsutizëm), rezistencë ndaj insulinës ose diabet, trashje e mitrës për shkak të mungesës së menstruacioneve, kancer i mitrës dhe presion i lartë i gjakut.

Sindroma e ovareve polikistike mund të shkaktojë disa sëmundje te gratë. Shembuj të këtyre sëmundjeve janë: obeziteti, rezistenca ndaj insulinës, diabeti tip 2, hirsutizmi (rritja e qimeve), hipertensioni, çrregullimet e yndyrnave në gjak dhe kolesteroli i lartë, yndyrosja e mëlçisë, diabeti gestacional, prolaktina e lartë, sëmundja e Hashimotos dhe hipotiroidizmi, sëmundjet autoimune, rritja e rrezikut të sëmundjes së zemrës, apnea e gjumit, çrregullimet e gjumit, çrregullimet e të ngrënit, mungesa e vëmendjes, mungesa e vitaminës D, rritja e stresit dhe depresioni.

Këto ankesa mund të fillojnë në periudhën e pubertetit. Te disa gra, deri në moshën e rritur mund të mos ketë fare ankesa ose simptoma.

Në këtë sëmundje hormonet funksionojnë në mënyrë të parregullt. Sekretimi i LH (një hormon me detyrë shumë të rëndësishme në sistemin riprodhues), i cili sekretohet nga gjëndra e hipofizës, dhe sekretimi i tepërt i hormonit androgjen nga ovaret shkaktojnë prishje të funksioneve të ovareve. Hormoni i insulinës mund të jetë i tepërt dhe si pasojë e kësaj gjendjeje mund të shfaqet rezistencë ndaj insulinës. Gjithashtu mund të vërehet rritje e hormoneve të tipit testosteron, të quajtur androgjene.

Për shkak të kësaj sëmundjeje, te gratë që kanë menstruacione të shkurtra dhe të rralla, ovulimi është i pakët ose mungon fare, prandaj trupi mund të ekspozohet për kohë të gjatë ndaj efektit të estrogjenit të lartë. Progesteroni i sekretuar pas ovulimit te gratë mund të shtypë efektet e hormonit estrogjen, duke rritur rrezikun e kancerit të mitrës.

Cilat janë shkaqet e sindromës së ovareve polikistike?

Shkaku i saktë i sindromës së ovareve polikistike nuk njihet. Nga ana gjenetike, sëmundja mund të kalojë nga një individ te tjetri brenda familjes. Më e rëndësishmja është obeziteti, por edhe disa faktorë të tjerë mund ta shkaktojnë sindromën e ovareve polikistike.

Nivele të larta të androgjeneve: Nivelet e larta të androgjeneve shkaktojnë menstruacione të parregullta të ovareve. Ovulimi i parregullt mund të shkaktojë gjithashtu zhvillimin e cisteve në ovare. Androgjenet në rritje shkaktojnë mbirritje të qimeve dhe akne tek gratë.

Rezistenca ndaj insulinës: Rritja e niveleve të insulinës e bën që ovaret të prodhojnë dhe sekretojnë hormonet mashkullore (androgjenet). Androgjenet e shtuara pengojnë ovulimin dhe shkaktojnë sindromën e ovareve polikistike. Insulina ndihmon trupin tuaj të përpunojë glukozën (sheqerin) dhe ta përdorë për energji. Rezistenca ndaj insulinës është gjendja në të cilën pankreasi nuk sekreton insulinën në mënyrë të duhur dhe në gjak shfaqet sasi e lartë glukozë. Te të gjithë individët me rezistencë ndaj insulinës nuk shfaqet glukozë e lartë ose diabet, por rezistenca ndaj insulinës mund të çojë në diabet. Të qenit mbipeshë ose obez gjithashtu mund ta rrisë rezistencën ndaj insulinës. Me nivel të lartë të insulinës, sheqeri në gjak mund të jetë normal.

Inflamacioni: Personat me sindromën e ovareve polikistike mund të kenë inflamacion kronik me nivel të ulët. Mund të bëhen teste që masin proteinën C-reaktive (CRP), e cila tregon nivelin e inflamacionit në gjak, dhe nivelet e qelizave të bardha të gjakut.

Shumica e grave me sindromën e ovareve polikistike mund të kenë shtatzëni të suksesshme, megjithatë të kesh sindromën e ovareve polikistike mund të rrisë rrezikun e disa komplikimeve të shtatzënisë. Sindroma e ovareve polikistike mund të shkaktojë rritje të rreziqeve të mëposhtme, që lidhen me shtatzëninë:

Preeklampsi

Diabeti gestacional

Presion i lartë i gjakut

Lindja e parakohshme (para javës së 37-të të shtatzënisë) ose, në rast obeziteti, diabeti ose presioni i lartë i gjakut, konsiderohet e përshtatshme kryerja e lindjes me cezarian.

Për gratë me sindromën e ovareve polikistike është jashtëzakonisht e rëndësishme t'i nënshtrohen ekzaminimit vjetor ginekologjik. Në moshat e avancuara, për t'u mbrojtur nga disa sëmundje, para së gjithash diabeti, duhet parandaluar shtimi i tepërt i peshës, duhet bërë rregullisht ushtrime fizike në jetën e përditshme, madje, nëse mjekët e gjykojnë të përshtatshme, duhet siguruar cikël menstrual i rregullt me ilaçe.

Cilat janë simptomat e sindromës së ovareve polikistike?

Te sindroma e ovareve polikistike mund të shfaqen disa simptoma së bashku me çrregullimin e menstruacioneve. Te këto simptoma predominon predispozita gjenetike. Megjithatë, ato mund të shfaqen edhe në moshat e avancuara. Edhe pse simptomat ndryshojnë nga një individ te tjetri, simptomat e përbashkëta te gratë mund të renditen si më poshtë.

Çrregullime të menstruacioneve: menstruacionet mund të ndalen ose janë të parregullta.

Mund të ketë vështirësi në mbetjen shtatzënë.

Mund të ketë shtim të peshës.

Mund të shfaqet akne si problem i lëkurës.

Mund të shfaqet rritje e qimeve në fytyrë dhe në trup.

Mund të ketë rënie të flokëve.

Mund të shkaktojë depresion dhe ankth. Inflamacioni edhe në tru mund të shkaktojë ndryshime psikologjike.

Mund të zhvillohet apnea e gjumit.

Te disa gra dhimbja gjatë menstruacioneve është e fortë, por nëse ka dhimbje kronike pelvike, mund të shfaqet endometrioza (cisti çokollatë).

Mund të shfaqet infertiliteti.

Mund të ketë trashje të zërit.

Mund të ketë rritje, zvogëlim dhe ndjeshmëri të gjinjve.

Mund të shfaqet diabeti gestacional ose presioni i lartë i gjakut i lidhur me shtatzëninë.

Cilat janë metodat e diagnostikimit të sindromës së ovareve polikistike?

Te një grua me çrregullim të menstruacioneve, diagnoza vendoset kur prania e nivelit të lartë të hormoneve androgjenikë shfaqet si gjetje klinike te pacienti ose si nivel i lartë në analizat laboratorike. Me ultrazë, nuk është gjithmonë e nevojshme të ketë pamje klasike polikistike. Rritja domethënëse e LH krahasuar me FSH është e rëndësishme për diagnozën. Hormonet androgjenikë mund të jenë normalë, por mund të dalin edhe të lartë. Përveç kësaj, mund të identifikohet rezistenca ndaj insulinës me rritjen e indeksit HOMA.

Një metodë tjetër për diagnozën është ekzaminimi i ovareve me ultrazë. Te sindroma e ovareve polikistike, ovaret zmadhohen dhe mund të kenë shumë cista folikulare brenda. Megjithatë, jo te çdo grua mund të formohen cista në ovare. Diagnostikimi vetëm me ultrazë gjatë 2-3 viteve të para pas pubertetit mund të jetë mashtrues. Për gratë që u është vendosur diagnoza e sindromës së ovareve polikistike, rekomandohet kontrollimi i rregullt.

Cilat janë metodat e trajtimit të sindromës së ovareve polikistike?

Pasi të vendoset diagnoza e sindromës së ovareve polikistike, duke filluar trajtimin e përshtatshëm të përcaktuar nga mjeku juaj, simptomat mund të minimizohen, çrregullimi i menstruacioneve mund të parandalohet dhe, më e rëndësishmja, mund të parandalohet infertiliteti. Megjithatë, sindroma e ovareve polikistike nuk është një sëmundje që mund të trajtohet plotësisht.

Edhe përveç ilaçeve të përdorura, shtimi i peshës mund të parandalohet me programe ushqimore të rregullta dhe të ekuilibruara. Rekomandohet kryerja e ushtrimeve të përditshme me qëllim parandalimin e mosveprimtarisë gjatë ditës.

Te sindroma e ovareve polikistike, është jashtëzakonisht e rëndësishme që, kur shfaqen simptomat te individi, të shkohet te një mjek. Me diagnostikim të hershëm mund të zvogëlohen simptomat e sindromës së ovareve polikistike dhe mund të parandalohet ndikimi negativ në shëndet. Për shkak të rritjes së problemeve shëndetësore në periudhat e mëvonshme të jetës, rekomandohen kontrolle të rregullta shëndetësore.

Mjeku dhe spitali janë shumë të rëndësishëm; gjatë këtij procesi trajtimi, ilaçet e dhëna pacientit, analizat dhe ekzaminimet duhet të jenë në proporcion të duhur.

Si duhet të ushqehemi në sindromën e ovareve polikistike?

Si në trajtimin e sindromës së ovareve polikistike, edhe programi ushqimor duhet të hartohet posaçërisht për individin. Qëllimi këtu duhet të jetë, para së gjithash, thyerja e rezistencës ndaj insulinës, e cila ka gjasa të jetë e pranishme te ata me peshë të lartë, dhe humbja e peshës së individit. Sheqeri që nuk përdoret nga trupi mund të shkaktojë hipoglikemi dhe, si pasojë, konsumim të tepërt të ëmbëlsirave në gjendje agjërimi.

Çfarë mund të bëhet për t'u ushqyer siç duhet në sindromën e ovareve polikistike:

Duhet shmangur sheqeri dhe ushqimet me sheqer.

Në vend të miellit të bardhë, duhet preferuar ushqimet e bëra me miell nga drithëra të plota.

Rekomandohet zgjedhja e ushqimeve me indeks glicemik të ulët.

Me ushqime të pasura me proteina mund të parandalohen urinat e papritura.

Meqë mund të shoqërohet me hipertension, duhet kufizuar konsumi i kripës dhe rekomandohet pirja e shumë ujit.

Në programin ditor duhet bërë ushtrime fizike me qëllim parandalimin e mosveprimtarisë.

Në ushqimin ditor duhet marrë sasia e rekomanduar e fibrave për trupin.

Në vend të yndyrave me origjinë shtazore, duhet përfshirë në dietë yndyrat e shëndetshme dhe arrat (kuruyemishet).

Duhet shmangur pijet me gaz, ushqimet e skuqura dhe ëmbëlsirat me shurup.

Duhet përcaktuar sasia e ujit që individi duhet të marrë çdo ditë dhe duhet rritur konsumi i ujit.

Lista e dietës duhet të jetë e personalizuar. Ajo ndryshon sipas stilit të jetës së personit, gjendjes së lëvizjes, indeksit të masës trupore dhe nevojave. Pasi të vendoset diagnoza e sindromës së ovareve polikistike, duhet patjetër të konsultoheni me dietologun tuaj.

Pyetje të shpeshta

Ja përgjigjet e disa pyetjeve të shpeshta lidhur me sindromën e ovareve polikistike: Sindroma e ovareve polikistike është një sëmundje me të cilën individi ballafaqohet në periudhën e fertilitetit. Për shkak të çrregullimit të menstruacioneve, mbetja shtatzënë mund të vështirësohet te individi. Me teknologjinë e sotme, bashkë me shumë metoda ekzistuese trajtimi, mund të bëhet e mundur që individi të mbetet shtatzënë. Te sindroma e ovareve polikistike nuk ekziston opsion trajtimi me operacion. Te individët me sindromën e ovareve polikistike mund të shfaqet gjakderdhje e parregullt menstruale dhe gjakderdhje e zgjatur. Në rast gjakderdhjeje të tepërt rekomandohet shkuarja në spital. Nuk mund të thuhet se gratë me diagnozën e sindromës së ovareve polikistike hyjnë herët në menopauzë. Te individët me sindromën e ovareve polikistike, shfaqja e qimeve të tepërta dhe çrregullimi i menstruacioneve shkaktojnë shumë sëmundje të tjera. Sindroma e ovareve polikistike nuk mund të zhduket plotësisht, por me trajtim është e mundur të zvogëlohen simptomat dhe sëmundjet që shoqërojnë. Në trajtimin e sindromës së ovareve polikistike duhet patur kujdes që ilaçet dhe materialet e përdorura të jenë të miratuara nga FDA. Nëse keni simptoma të sindromës së ovareve polikistike, është e rëndësishme të konsultoheni me një mjek.