Çfarë e përgatit sulmin e panikut: personaliteti juaj apo kushtet e mjedisit?

Nëse miqtë, familja juaj apo problemet që keni në jetën profesionale e zënë mendjen tuaj në atë masë sa t'ju shqetësojnë, dhe nëse keni vështirësi të kontrolloni frikën dhe shqetësimet tuaja për të paktën 6 muaj, mund të keni një çrregullim ankthi.

Biseduam me Psikologen Specialiste nga Departamenti i Psikologjisë i Hisar Hospital Intercontinental për sulmin e panikut, një gjendje që mendohet se rrezikon jetën dhe zakonisht i atribuohet një shkaku biologjik, por që në fakt është një çrregullim tërësisht psikologjik.

Pse ndodh sulmi i panikut?

Lloji më i shpeshtë i ankthit: Sulmi i panikut

Duke theksuar se sulmi i panikut është një çrregullim ankthi dhe se personi nuk mund të kontrollojë shqetësimin dhe pakënaqësinë e tij gjatë këtij procesi, Psikologia Specialiste Yahşi tha: ‘Sulmi i panikut zakonisht shfaqet papritur. Te personat që përjetojnë sulmin ka një bindje të fortë se do të dëmtohen gjatë sulmeve. Në fakt, nuk ka asnjë që ka përjetuar sulm dhe ka pësuar dëm biologjik; nga sulmi i panikut njerëzit nuk bien pa ndjenja dhe nuk vdesin. Paniku është një lloj ankthi. Të gjithë kemi mundësi të përjetojmë sulm paniku.

Studimet e kryera kanë zbuluar se humbja e një ndarjeje gjatë fëmijërisë ose e një anëtari të familjes janë situata që e shkaktojnë sulmin e panikut. Përveç kësaj, shohim përgjithësisht se personat me natyrë të dyshimtë dhe shqetësuese i përkasin grupit që përjeton sulme paniku.

Dëgjimi i një ngjarjeje negative të përjetuar mund ta rrisë shqetësimin e personit se edhe ai do të përjetojë gjëra negative. Te personat që kanë përjetuar kohët e fundit një sëmundje ose humbje në rrethin e tyre, ky çrregullim mund të shkaktohet. Interpretimi i shenjave trupore si paralajmërues të një katastrofe mund ta bëjë personin të përjetojë sulme paniku të përsëritura.

Sipas personit, por me ndryshime nga individi në individ, simptomat e shfaqura gjatë sulmeve të panikut mund të përmblidhen si: ndjenja e mbytjes së frymëmarrjes në një masë që shqetëson shumë personin, dhimbje në gjoks, palpitacione, lodhje, dridhje të duarve apo këmbëve, valë nxehtësie ose dridhje nga të ftohtit, djersitje, mpirje të duarve apo këmbëve, marramendje, ndjesi të ngjashme me të fikurit.

Nëse sulmi i panikut është specifik për një situatë, pra është një sulm që shoqërohet me një mendim rreziku nga kushtet e momentit, mund të jetë një sulm që ndodh vetëm një herë dhe nuk përsëritet, kështu që mund të mos kërkojë trajtim. Por, sulmet e panikut që shfaqen pa asnjë lidhje me një situatë kërkojnë zakonisht trajtim, sepse paraqiten si një problem që mund të prishë seriozisht cilësinë e jetës së personit. 10% e njerëzve përjetojnë të paktën një herë sulm paniku; 3% prej tyre e përjetojnë në mënyrë të përsëritur.’ foli ajo.

Një sulm u përjetua. Po pastaj?

Pas sulmeve, vëmendja e personit ndaj trupit të vet rritet. Shumë gjëra që më parë nuk i kushtonte vëmendje në trupin e vet bëhen tani për të kërcënim. Përqendrimi i vëmendjes në trup bën që çdo ndryshim, edhe më i vogli, të interpretohet negativisht dhe të jetë e vështirë t'i shmangesh ankthit; bindja se ekziston një çrregullim real fiziologjik forcohet.

Personat që përjetojnë sulme paniku zakonisht zhvillojnë disa sjellje për t'u mbrojtur nga sulmet. Për shembull, një person që mendon se ka probleme kardiologjike shmang të ngjitet e të zbresë shkallët, dhe meqenëse e shmang këtë, bindja për problemet e tij forcohet. Sa herë që nuk ka mundësi ta provojë, sjellja e shmangies së shkallëve ngurtësohet dhe jeta e personit kufizohet e vështirësohet. Personi, pa e kuptuar, mund të hyjë në një cikël, duke forcuar dhe vazhduar sëmundjen e tij. Në fakt, sa më shumë që personi që përjeton sulmin e panikut përballet me situatat ku ka patur sulme, aq më i vogël bëhet çrregullimi. Përtej trajtimit të këtij çrregullimi, që i përgjigjet mirë psikoterapisë, personi që e përjeton këtë çrregullim mund ta lehtësojë pak sëmundjen nëse identifikon sjelljet që shmang për shkak të sulmeve dhe përballet me gjërat që kufizojnë jetën e tij.

Fakti që keni sulm paniku nuk duhet të nënkuptojë se do të çliroheni nga përgjegjësitë tuaja!

Është mirë që të afërmit e personit të mos sillen me të në mënyrë që t'ia lehtësojnë punën dhe t'ia zbusin përgjegjësitë për shkak të sulmeve të panikut që përjeton. Mund t'i japin personit përgjegjësi të vogla, sa mundet, dhe mund ta ndihmojnë duke e mbështetur në përballjen me sulmin. Kohëzgjatja mesatare e sulmeve është rreth 20 minuta dhe ndjek një grafik që zvogëlohet gradualisht. Ata që janë afër personit, duke ruajtur qetësinë, mund ta mbështesin personin që përjeton sulmin, duke theksuar se kjo gjendje është e përkohshme.

A duhet të marrin ilaçe personat që përjetojnë sulme paniku? A është e mundur trajtimi pa ilaçe?

Te personat me çrregullim sulmi paniku, trajtimi me ilaçe dhe psikoterapia mund të përdoren veç e veç, ose edhe bashkë. Kjo varet nga personi dhe historiku i sëmundjes së tij. Studimet shkencore të kryera tregojnë se ky çrregullim i përgjigjet mirë si ilaçeve ashtu edhe psikoterapisë. Në përputhje me nevojat dhe dëshirën e personit, trajtimet me ilaç ose pa ilaç janë të mundshme.