Dridhja e syrit (Nistagmus)

Dridhja e syrit është emri i dhënë sëmundjes së lëvizjeve të syve që janë të pakontrollueshme dhe të shpejta. Personi me këtë sëmundje mund t'i lëvizë sytë nga e djathta në të majtë, nga lart poshtë ose rrethore. Te disa pacientë ky shqetësim është që nga lindja, ndërsa te disa të tjerë mund të zhvillohet më vonë. Metodat e trajtimit mund të ndryshojnë sipas gjendjes së secilit pacient.

Çfarë është dridhja e syrit (nistagmus)?

Nistagmusi njihet si dridhje e syve. Dridhja mund të ndodhë në drejtime të ndryshme, ose mund të jetë përsëritje e lëvizjeve të ndryshme. Për shembull, sytë mund të lëvizin ngadalë djathtas dhe më pas të kthehen shpejt në pozicionin e mëparshëm, ose mund të vërehet lëvizje si e lavjerrësit. Dridhja e tillë e syve mund të ndikojë në shikimin, ekuilibrin dhe perceptimin e thellësisë, dhe mund të çojë në probleme të rënda.

Cilat janë llojet e dridhjes së syrit (nistagmus)?

Dridhja e syrit ka shumë nënlloje. Në thelb ka 4 lloje të ndryshme, por disa lloje ndahen në degë të tjera. Llojet e nistagmusit janë si vijon:

Fiziologjik: Ky lloj dridhjeje mund të shihet te shumica e njerëzve dhe ndahet në katër: refleksi vestibulo-okular, nistagmusi optokinetik, kalorik dhe post-rotator. Refleksi vestibulo-okular është përpjekja e syve për të qëndruar të palëvizur kur koka lëviz shpejt. Nistagmusi optokinetik është lëvizja e pavullnetshme e syve gjatë shikimit të jashtëm nga brenda një automjeti në lëvizje. Nistagmusi kalorik është lëvizja e pavullnetshme e syve kur ujë i ngrohtë ose i ftohtë arrin te veshi. Ndodh kur stimulohet kanali gjysmërrethor i veshit. Post-rotatori është gjendja kur, pasi të jesh rrotulluar shpejt dhe ndalesh, sytë vazhdojnë të lëvizin sikur ende rrotullohen.

Periudha e fëmijërisë: Ky lloj zakonisht është i lindur ose shfaqet në fëmijëri. Ndahet në pesë: idiopatik infantil, sensorik, latent, spazmus nutans dhe nistagmus në një sy. Nënlloji infantil idiopatik është i lindur dhe shkaku i tij nuk njihet. Në llojin sensorik, dridhjet ndodhin për shkak të problemeve me shikimin. Latenti është dridhje në syrin tjetër kur njëri sy mbyllet. Spazmus nutans janë dridhje me kohëzgjatje të shkurtër të kokës dhe syve, që shfaqen në foshnjëri. Te lloji me një sy, siç e tregon edhe emri, dridhet vetëm një sy.

Shfaqja e mëvonshme (e fituar): Shfaqet me kalimin e moshës për shkaqe të ndryshme dhe ndahet në tre: defekt i mbajtjes së shikimit (gaze-holding), vestibular periferik dhe vestibular qendror. Defekti i mbajtjes së shikimit shkakton pamundësi për të mbajtur sytë fiksuar në një pikë të caktuar. Vestibulari periferik është dridhje e syve e shkaktuar nga problemet e veshit të brendshëm. Nënlloji qendror mund të vijë nga probleme të lidhura me trurin edhe kur ka probleme të veshit të brendshëm, dhe shkakton lëvizje të syve lart e poshtë ose rrotullim.

Shfaqja e mëvonshme e zhvilluar: Ndryshe nga dridhja e lindur, shfaqet si lëkundje të ekuilibruara. Te dridhja e zhvilluar më vonë, mund të shihen lëvizje të pavullnetshme në sy, në qiellzë dhe në muskujt e përtypjes. Po ashtu, sytë mund të lëvizin në mënyrë të pavarur njëri nga tjetri.

Çfarë shkakton dridhjen e syrit?

Në kushte normale, truri kontrollon lëvizjet e syve së bashku me strukturat e quajtura sistem vestibular në vesh. Gjatë lëvizjes së kokës, ai bën rregullime automatike për të mbajtur të fokusuar imazhin që shohin sytë. Te pacientët me nistagmus, ka një problem që pengon punën e përbashkët të trurit, sistemit vestibular dhe syve. Dridhja e syve mund të jetë shenjë e një problemi tjetër me sytë, e një sëmundjeje neurologjike, ose e një problemi në veshin e brendshëm që kontrollon ekuilibrin dhe koordinimin. Shkaqet e mundshme dhe faktorët e rrezikut të nistagmusit janë:

Probleme zhvillimore në tru ose në sy,

Sëmundje që prekin sistemin nervor qendror, si sklerozi multiple (MS),

Dëmtime të retinës ose të nervit optik,

Paralizë,

Tumor në tru,

Lëndime të syve ose të kokës,

Përdorim alkoolit ose drogës,

Ilaçe të caktuara, si antiepileptikët,

Sëmundje të veshit të brendshëm, si vertigo paroksizmale pozicionale benigne (lëvizja e kristaleve në vesh) dhe sëmundja e Menierit,

Probleme shikimi, si miopia ose astigmatizmi,

Albinizmi (mungesë e pigmentit në lëkurë),

Probleme me sytë, si strabizmi (sy të shtrembër) te foshnjat, vështirësi në fokusim dhe katarakti.

Ndonjëherë nuk ka shkak të qartë për dridhjen e syve. Kjo gjendje quhet nistagmus idiopatik.

Cilat janë simptomat e dridhjes së syrit?

Simptomat e nistagmusit ndryshojnë nga një person në tjetrin, por simptoma më e zakonshme është lëvizja e pakontrolluar e syve. Përveç kësaj, mund të shfaqen simptoma të tjera si:

Probleme të ekuilibrit,

Shikim i turbullt,

Marramendje ose ndjesi se po rrotullohesh (vertigo),

Ndjeshmëri ndaj dritës ose vështirësi për të parë në errësirë,

Ndjesia se objektet e palëvizshme po lëvizin (oscilopsi).

Nëse keni një ose disa nga këto simptoma, këshillohet të shkoni te një mjek specialist për ekzaminim. Dridhja e syve në vetvete nuk është e dëmshme, por simptoma të tilla si problemet e ekuilibrit mund të shkaktojnë rënie.

Si vendoset diagnoza e dridhjes së syrit?

Kur shkoni te mjeku i syve për dridhjen e syve, pyeteni për simptomat tuaja dhe bëhet ekzaminimi i syve. Nëse ka një gjendje që lidhet me veshin ose trurin, diagnozën mund ta vendosin edhe neurologët ose mjekët e veshit, hundës e fytit (KBB). Testet që mund të bëhen për të diagnostikuar dridhjen e syve përfshijnë:

Ekzaminimin e veshit,

Ekzaminimin neurologjik,

Tomografi të kompjuterizuar,

MRI,

Teste gjenetike,

Regjistrimin e lëvizjes së syve.

Si trajtohet dridhja e syrit?

Trajtimi i nistagmusit përfshin largimin e gjendjes që shkakton sëmundjen. Te disa pacientë, trajtimi i sëmundjes themelore mund ta korrigjojë dridhjen e syve të fituar. Për shembull, nëse një sëmundje e veshit të brendshëm po shkakton sëmundjen, trajtimi i saj mund të eliminojë edhe dridhjen e syve. Disa nënlloje të dridhjes së lindur mund të zhduken me kalimin e viteve. Llojet e tjera nuk mund të trajtohen plotësisht, por me trajtimin e duhur simptomat mund të zvogëlohen. Mjeku juaj mund të dojë të zbatojë këto metoda trajtimi, në përshtatje me llojin tuaj të dridhjes së syve:

Syze ose lente kontakti: Një shikim më i qartë mund t'i ndihmojë lëvizjet e syve të ngadalësohen. Prandaj mjeku juaj mund t'ju këshillojë të përdorni syze ose lente. Disa pacientë mund të kenë nevojë për lente prizmatike që kufizojnë lëvizjen.

Ilaçe: Mjeku juaj mund të përshkruajë ilaçe si antiepileptikët, relaksuesit e muskujve.

Operacion për strabizmin: Ky operacion mund të bëhet, megjithëse është i rrallë. Gjatë operacionit riposicionohen muskujt që lëvizin sytë tuaj. Operacioni i kryer nuk e shëron plotësisht sëmundjen, por mund të ndihmojë që lëvizjet e syve të zvogëlohen.

Lazer: Mund të përdoret te pacientët me nistagmus që kanë probleme shikimi, si miopia. Meqenëse kjo e përmirëson shikimin tuaj, mund të zvogëlojë simptomat e nistagmusit.

Pyetje të shpeshta rreth dridhjes së syrit

Sipas shkakut të sëmundjes, mund të zgjidhet me metoda të ndryshme trajtimi. Nëse nuk është e mundur trajtimi i shkakut themelor, mund të bëhen aplikime për të zvogëluar simptomat. Te dridhja e vazhdueshme e syve mund të përshkruhen ilaçe, por te disa pacientë edhe ilaçet mund të mos japin efekt. Dridhja e syve nën lëkurë mund të vijë nga problemet e veshit të brendshëm. Probleme të trurit, si sklerozi multiple, gjithashtu mund ta shkaktojnë. Po ashtu, mund të jetë edhe gjendje e lindur. Dridhja spontane e syve është dridhje e pavullnetshme e syve pa asnjë ndikim të jashtëm, që ndodh vetvetiu. Sytë lëvizin pa arsye në drejtim horizontal (nistagmus horizontal), lart e poshtë ose me lëvizje rrethore (nistagmus vertikal). Kjo sëmundje në vetvete nuk është e rrezikshme, por mund të bëhet e rrezikshme sepse mund të shkaktojë probleme si rënia. Në varësi të shkakut, dridhja e syve mund të kalojë vetvetiu. Ekzaminimi i dridhjes së syve përfshin shqyrtimin e lëvizjeve të syve nga një mjek specialist i syve. Mjeku juaj ju kërkon të shikoni në drejtime të ndryshme dhe vëzhgon lëvizjet e pavullnetshme. Mund t'ju kërkojë të ndiqni një objekt, si një lapsi, ose një burim drite. Dridhja e syve në një sy zakonisht ndodh në periudhën e fëmijërisë dhe vërehet sepse ka probleme me sytë ose me sistemin nervor. Faktorët që mund të shkaktojnë dridhjen e syve në një sy janë:

Problem shikimi: Problemet e zgjatura me sytë, për shembull ambliopia (sy tembël), mund të çojnë në probleme në vetëm një sy.

Tumor në tru: Tumoret që presin nervat në tru të fëmijëve mund të shkaktojnë dridhje të syve. Kjo është gjendje serioze dhe këshillohet që fëmija të jetë vazhdimisht nën kontroll mjekësor.

Problem i nervit të syrit: Dëmtimet e nervit të syrit, si dhe gjendje të tjera të ngjashme, mund të shkaktojnë dridhje në një sy.

Gjatë testit të dridhjes së syve vendoset një syze e veçantë dhe uleni në një dhomë ekzaminimi të errët. Brenda syzeve ka kamera që regjistrojnë lëvizjet e syve. Mjeku juaj do t'ju kërkojë të ndiqni me sy dritat që lëvizin në një ekran, ose të lëvizni kokën në forma të caktuara. Reagimet e syve tuaj regjistrohen gjatë kësaj. Duke mësuar si të kontrolloni dridhjen e syve, mund ta mbani jetën tuaj të përditshme më lehtë. Kur lexoni libra ose ekranin e telefonit, zgjedhja e një shkrimi më të madh do t'ju ndihmojë të lexoni më rehat. Po ashtu, përdorimi i më shumë drite në mjedisin ku ndodheni mund të ndikojë pozitivisht në shikimin tuaj. Nëse fëmija juaj ka një gjendje të tillë, mund të bisedoni me shkollën dhe të bëni ndryshime që e ndihmojnë të lexojë më mirë tekstet në klasë. Gjithashtu, lodrat e mëdha dhe me ngjyra të ndezura do ta tërheqin interesin e fëmijës dhe këto lodra do të jenë më të lehta për t'u përdorur. Mund të zgjidhen edhe lodra që nxjerrin zë ose e lejojnë fëmijën të përjetojë tekstura të ndryshme.