Anemia (Mungesa e gjakut): Çfarë është? Cilat janë simptomat?

Çfarë është anemia?

Është gjendja në të cilën ka një ulje të masës së qelizave të kuqe të gjakut ose të përqendrimit të hemoglobinës dhe hematokritit në gjak. Si pasojë e uljes së hemoglobinës, që i jep ngjyrë gjakut dhe mundëson transportin e oksigjenit te qelizat, zvogëlohet kapaciteti i gjakut për të transportuar oksigjen, dhe kjo është shkaku kryesor i shenjave të mungesës së gjakut.

Nëpërmjet qelizave të gjakut, oksigjeni transportohet në të gjitha organet e trupit tonë. Meqenëse organet nuk mund të marrin oksigjen të mjaftueshëm për të kryer funksionet e tyre, këto shenja shfaqen.

Cilat janë simptomat e anemisë?

Simptomat kryesore të anemisë janë:

Marramendje, dhimbje koke

Lodhje ose dobësi

Vështirësi në frymëmarrje, palpitacione, dhimbje gjoksi, lodhje e shpejtë

Ndjenja e ftohtë, lëkurë e zbehtë dhe e thatë, kruajtje

Humbje e oreksit

Çarje në skajet e buzëve

Vështirësi në përqendrim

Lëvizje të padëshiruara të këmbëve të poshtme (sindroma e këmbëve të paqëta)

Cilat janë shkaqet e anemisë?

Humbja e shumë gjakut

Veçanërisht gratë me gjakderdhje të rëndë gjatë periudhave menstruale janë në grupin me rrezik. Gjithashtu, gjendje që shkaktojnë gjakderdhje në trup, si ulçera, gjakderdhjet e stomakut dhe të zorrëve ose probleme të tjera, mund të përgatisin terrenin për anemi.

Prodhim i pamjaftueshëm i qelizave të kuqe të gjakut

Vitaminat dhe mineralet që trupi ka nevojë për prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut mund të sigurohen me një ushqim të balancuar. Operacionet e kaluara të stomakut dhe zorrëve, çrregullimet e thithjes në zorrë dhe një program dietik i pamjaftueshëm mund të shkaktojnë mungesë hekuri, acidi folik, vitamine B12 dhe vitamine C, duke çuar në anemi.

Nga ana tjetër, gratë shtatzëna duhet të prodhojnë më shumë qeliza të kuqe të gjakut. Pra, gjatë shtatzënisë rritet shfaqja e anemisë.

Në disa raste, sëmundje si sëmundja e veshkave, diabeti dhe kanceri mund të pengojnë prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut.

Shkatërrimi i qelizave të kuqe të gjakut

Jeta e qelizave të kuqe të gjakut është 4 muaj. Prandaj prodhimi i qelizave të reja duhet të vazhdojë. Megjithatë, sëmundje si anemia me qeliza drapëformë, talasemia dhe kimioterapia mund të shkaktojnë vdekjen e qelizave të gjakut përpara kohës. Kjo gjendje gjithashtu përgatit terrenin për anemi.

Cilat janë llojet e anemisë?

Anemia nga mungesa e hekurit

Anemi e shkaktuar nga mungesa e vitaminave (mungesa e B12, acidit folik, B6)

Anemi e sëmundjeve kronike (sëmundjet e veshkave dhe mëlçisë, sëmundjet reumatike, diabeti)

Anemia aplastike

Anemi e shkaktuar nga sëmundjet e palcës së kockave (leuçemitë dhe kanceret e tjera që prekin palcën e kockave)

Anemi hemolitike

Anemia me qeliza drapëformë

Talasemitë

Si diagnostikohet anemia?

Numërimi i plotë i gjakut është i mjaftueshëm për anemi, por anemia nuk është diagnozë, por një gjetje. E rëndësishme është gjetja e problemit që shkakton anemi. Për hetimin e shkaqeve themelore janë të nevojshme disa teste.

Pacientit që shkon te një specialist hematologjie me ankesat e mësipërme fillimisht i bëhet ekzaminimi fizik. Pastaj, me anë të testit të gjakut, matet përqendrimi i hemoglobinës dhe numri i qelizave të kuqe të gjakut. Te të gjithë pacientët me anemi duhet të bëhet frotis periferik. Për anemi të mundshme të sëmundjeve kronike, kontrollohen testet e veshkave dhe mëlçisë, niveli i glukozës në gjak dhe nivelet e vitaminave si B12 dhe acidi folik, hekuri i depozituar si ferritina, dhe nivelet e hormoneve të guatrës. Mund të kontrollohen edhe disa teste që lidhen me shkatërrimin e gjakut.

Kur konsiderohet e nevojshme, mund të kryhet aspirim dhe biopsi e palcës së kockave. Për këtë, zakonisht nga kockat e ijeve merret një sasi e vogël lëngu i palcës së kockave (aspirim), dhe merret një mostër nga indi i ngurtë i palcës së kockave (biopsi). Përmes hetimit patologjik të kryer, mblidhen informacione të detajuara për madhësinë dhe pjekurinë e qelizave të gjakut.

Si trajtohet anemia?

Qëllimi kryesor i trajtimit të anemisë është eliminimi i gjendjes që shkakton anemi. Duke marrë parasysh variablat e mëposhtme, vendoset forma më e përshtatshme e trajtimit.

Mosha juaj, shëndeti juaj i përgjithshëm dhe historia juaj mjekësore

Madhësia e anemisë

Lloji i anemisë

Shkaku i anemisë

Toleranca juaj ndaj ilaçeve të caktuara

Pritshmëritë rreth rrjedhës së anemisë

Nëse bëhet fjalë për anemi të shkaktuar nga mungesa e hekurit dhe acidit folik, sipas këshillës së mjekut rekomandohet konsumimi i perimeve dhe frutave me ngjyrë të gjelbër. Sipas nivelit të anemisë, rregullohen trajtimet me ilaçe nga goja ose me venë. Nëse ka anemi të rëndë, mund të bëhet edhe transfuzion gjaku. Nëse kjo gjendje vjen nga humbja e gjakut, duhet gjetur gjakderdhja dhe ndaluar.

Te anemitë e shkaktuara nga mungesa e vitaminës B12, jepet suplementim vitaminik me program dietik të përshtatshëm, nga goja ose me injeksion.

Te rastet e anemisë trashëgimore, nëse nevojitet, mund të planifikohet transfuzion gjaku ose, nëse ka indikacion, transplant i palcës së kockave nga një donator tjetër.

A është e mundur të mbrohesh nga anemia?

Veçanërisht anemia e shkaktuar nga mungesa e hekurit dhe e vitaminave mund të parandalohet duke ushqyer mirë trupin. Sipas këshillës së mjekut specialist, përveç ushqimeve që përmbajnë hekur dhe vitaminë B12, preferohet konsumimi i ushqimeve të pasura me vitaminë C, e cila ndihmon thithjen.

Nga ana tjetër, rekomandohet edhe konsumimi i shumë ujit. Sipas kërkimeve, konsumimi i një sasie të mjaftueshme uji mbështet mbajtjen e nivelit të hemoglobinës të lartë.