Çfarë është lindja me seksion cezarian? Në cilat raste aplikohet?
Shtatzënia është një gjendje e mrekullueshme që për të gjitha gratë në botë mund të konsiderohet e shenjtë. Si rezultat i shtatzënisë, qëllimi i vetëm është realizimi i një lindjeje të shëndetshme për nënën dhe foshnjën. Për ta arritur këtë, metoda e preferuar së pari është lindja natyrale. Por mënyra se si do të zhvillohet lindja nuk është çështje preference. Gjendja shëndetësore e nënës dhe e foshnjës përcakton cilën procedurë lindjeje kërkohet, dhe mjeku e bën zgjedhjen në këtë drejtim. Për këtë qëllim, shëndeti i nënës dhe i foshnjës monitorohet me kujdes gjatë gjithë shtatzënisë. Nëse ekziston ndonjë rrezik që del gjatë lindjes natyrale, mund të preferohet lindja me seksion cezarian. Lindja me seksion cezarian mund të jetë e planifikuar paraprakisht, por mund të aplikohet edhe në raste emergjente.
Çfarë është lindja me seksion cezarian?
Procedura kirurgjikale e quajtur lindje me seksion cezarian është një operacion që përfshin bërjen e prerjeve në barkun dhe mitrën e nënës për të siguruar lindjen e foshnjës. Ajo aplikohet në rastet kur lindja vaginale, e quajtur lindje normale, nuk është e mundshme ose është e rrezikshme nga pikëpamja e nënës ose e fëmijës. Prerja bëhet në bark, pak poshtë vijës së bikinit. Është një operacion i rrezikshëm dhe i vështirë për t'u zbatuar. Për këtë arsye, aplikohet vetëm kur është metoda më e sigurt për nënën dhe foshnjën. Lindjet me seksion cezarian të planifikuara zakonisht bëhen nga java e 39-të e shtatzënisë. Faktori më i rëndësishëm në përcaktimin e kësaj kohe është që zhvillimi i foshnjës të jetë përfunduar dhe ajo të jetë gati për lindje. Në raste emergjente, koha kur do të bëhet lindja me seksion cezarian është e pasigurt.
Kur aplikohet lindja me seksion cezarian?
Që lindja me seksion cezarian të preferohet, ekzistojnë disa kushte nga ana e nënës dhe e foshnjës. Vlerësimin e këtyre kushteve e bën mjeku që ndjek shtatzëninë. Është e mundur të shqyrtohet lindja me seksion cezarian si rezultat i arsyeve që vijnë nga nëna dhe nga foshnja.
Cilat janë arsyet që vijnë nga nëna?
Për që një proces shtatzënie të zhvillohet në mënyrë të shëndetshme, shëndeti i nënës është shumë i rëndësishëm. Natyrisht, edhe në këtë rast faktorët gjenetikë kanë ndikim të madh. Duke vlerësuar gjendjen fiziologjike dhe gjenetike të nënës, mund të kryhet lindja me seksion cezarian.
Kur vlerësohen arsyet që vijnë nga nëna, në radhë të parë shfaqen operacionet e mëparshme në mitër ose lindjet e mëparshme me seksion cezarian. Në opinionin popullor është e gabuar ideja se pas të gjitha operacioneve të mitrës duhet bërë domosdoshmërisht lindje me seksion cezarian. Megjithatë, rreziku ekziston nëse operacioni i kaluar është i tillë që mund të shkaktojë plasaritjen e mitrës gjatë lindjes normale. Operacionet gjatë të cilave, me prerjen e mitrës, janë hequr miomat më të mëdha se një madhësi e caktuar mund të hyjnë në grupin me rrezik. Gjithashtu, rrezik paraqesin operacionet gjatë të cilave mitra është hapur dhe qepur përsëri.
Fakti që historiku mjekësor i nënës përmban gjendje që mund të pengojnë lindjen normale mund të kërkojë gjithashtu kryerjen e lindjes me seksion cezarian. Në veçanti, hernia e avancuar e shpinës është ndër pengesat kryesore. Gjithashtu, sëmundjet ortopedike dhe neurologjike që mund të shkaktojnë kufizim të lëvizjes së kockave të pelvisit të nënës mund të pengojnë lindjen normale.
Një tjetër gjendje që mund të orientojë drejt lindjes me seksion cezarian është virusi HPV. Te nëna, si pasojë e virusit HPV, mund të formohen verruka në organet gjenitale. Kjo përbën gjendje me rrezik për realizimin e lindjes normale.
Cilat janë arsyet që vijnë nga foshnja?
Me qëllim që të parandalohen të gjitha rreziqet që mund të dalin në lindjen normale për shkak të foshnjës, mund të planifikohet lindja me seksion cezarian.
Arsyeja më e rëndësishme që lidhet me foshnjën është kur foshnja vjen në pozicion të kundërt (mbrapsht). Në lindjen normale, foshnja duhet të dalë nga mitra fillimisht me kokë. E kundërta e kësaj krijon rreziqe gjatë lindjes. Me qëllim që të parandalohen rreziqet që mund të lindin, kryhet lindja me seksion cezarian.
Nëse foshnja është më e rëndë se 4,5 kilogramë, ose nëse nëna është me diabet dhe foshnja është më e rëndë se 4 kilogramë, mund të kërkohet lindja me seksion cezarian. Kjo për shkak se te këto foshnja ekziston mundësia që shpatullat të ngecin në mitër gjatë lindjes normale.
Gjatë lindjes normale, për shkaqe të ndryshme, nëse mjeku që kryen lindjen mendon se foshnja mund të mbetet pa oksigjen, mund të kalohet në lindje me seksion cezarian. Sepse nëse foshnja gjatë lindjes nuk merr oksigjen të mjaftueshëm, kjo mund të shkaktojë sëmundje të përhershme e madje lindje të vdekura.
Në rastet e lindjes së binjakëve gjithashtu është e mundur që mjeku të planifikojë lindjen me seksion cezarian kundër rreziqeve të mundshme.
Për shkak se placenta mbyll kanalin e lindjes ose për shkak të çdo anomalie tjetër që lidhet me foshnjën, mund të kryhet lindja me seksion cezarian.
Në cilat kushte kryhet lindja me seksion cezarian?
Lindja me seksion cezarian është një operacion shumë i rrezikshëm dhe i rëndësishëm. Para se të fillojnë procedurat, duhet nënshkruar formularët e nevojshëm të pëlqimit. Meqenëse është një operacion i rëndësishëm, mund të kryhet nën anestezi, në sallat e operacionit me pajisje të mjaftueshme. Cilin lloj anestezie do të marrë nëna përcaktohet me mendimin e përbashkët të mjekut dhe specialistit të anestezisë. Te disa nëna lindja me seksion cezarian kryhet me anestezi të përgjithshme, ndërsa te disa të tjera kryhet me anestezi epidurale-spinale. Barku i nënës pastrohet me substanca antiseptike, dhe mund t'i vihet maskë oksigjeni me qëllim që të rritet oksigjeni që shkon te foshnja.
Në barkun e nënës bëhet një prerje vertikale ose horizontale; prerja horizontale quhet edhe prerje e bikinit. Pastaj në murin e mitrës bëhet një prerje 7 deri në 10 cm. Edhe kjo prerje mund të jetë horizontale ose vertikale. Përmes prerjeve të bëra nxirret foshnja dhe pritet kordoni i kërthizës. Pastaj nxirret placenta, prerjet qepen dhe mbyllen. Nëse lindja me seksion cezarian e kryer është e planifikuar, kjo procedurë zgjat rreth 15 minuta. Nga fillimi deri në përfundim të procedurës, ajo vazhdon rreth 45 minuta. Operacionet emergjente mund të kryhen më shpejt. Pasi të kryhen të gjitha kontrollet e nënës dhe të foshnjës, nëse ato janë të shëndetshme, ato dërgohen në repart. Pasi nëna del nga efekti i anestezisë, nuk ka problem që ajo ta marrë foshnjën në prehër. Por meqenëse nëna ka prerje serioze në bark, duhet të jetë e kujdesshme në lëvizjet e saj.
Cilat janë ndryshimet nga lindja normale?
Lindjet vaginale, pra natyrale, janë forma e lindjes që inkurajohet në rrethana të zakonshme dhe që është më e shëndetshme. Por në rrethana jashtë zakonshmërisë, lindja me seksion cezarian është e vetmja zgjidhje e sigurt. Vlerësimin e të gjitha këtyre rrethanave do ta bëjë mjeku që ndjek shtatzëninë. Lindja normale ndodh midis javës së 37-të dhe të 42-të të shtatzënisë. Para lindjes fillojnë dhimbjet e nënës dhe ajo shtrohet në spital. Pastaj, në një tërësi procesesh që përfshijnë nxjerrjen e foshnjës nga vagina, ndodh lindja. Lindja me seksion cezarian është lindja e kryer me operacion. Preferohet për të mos rrezikuar shëndetin e nënës dhe të foshnjës.
Për realizimin e lindjes, nuk ka rëndësi nëse lindja ka filluar apo jo me dhimbjet e nënës. Këtu çelësi i vetëm është që foshnja të nxirret nga barku i nënës në mënyrë të shëndetshme, në një situatë ku nëna do të mbetet e shëndetshme. Gjatë operacionit duhet të bëhen disa prerje në bark dhe në mitër. Për këtë arsye, pas operacionit nëna ka një periudhë shërimi. Shmangia e rreziqeve që mund të dalin në lindjen natyrale është avantazhi më i madh i lindjes me seksion cezarian. Gjithashtu, në raste jo emergjente, koha e lindjes mund të përcaktohet së bashku me mjekun dhe familjen e foshnjës. Zgjatja e lindjes normale nuk mund të parashikohet plotësisht. Por lindja me seksion cezarian mund të kryhet në një kohë shumë të shkurtër. Në disa lindje normale, një gjendje e quajtur traumë lindjeje mund të ndikojë te foshnjat. Edhe në lindjen me seksion cezarian mund të parandalohet kjo.
Si është procesi pas seksionit cezarian?
Lindja me seksion cezarian, kur krahasohet me lindjen normale, përfshin një proces më të gjatë për sa i përket kohës së shërimit. Pas lindjes me seksion cezarian, qëndrimi i nënës në spital zgjat afërsisht 2 ditë. Por në disa raste kjo kohë mund të zgjatet deri në 4 ditë. Gjatë disa ditëve të para, nëna mund të ndjejë dhimbje nga prerjet e bëra. Gjithashtu, është shumë normale të ndjejë një dhimbje të ngjashme me dhimbjen e menstruacioneve. Këto dhimbje mund të vazhdojnë duke u rritur gjatë ushqyerjes me gji të foshnjës. Dhimbja që shfaqet në zonën e ijeve shkaktohet nga tkurrja e vaginës me qëllim që të kthehet në gjendjen normale. Këto dhimbje, që janë shumë normale, zvogëlohen me kohën dhe mbarojnë. Nëse dhimbjet janë të forta, mjeku zakonisht përshkruan analgjezikë.
Pasi nëna të dalë nga spitali, është e mundur të kujdeset për foshnjën dhe për veten. Gjithashtu nuk ka pengesë që ajo të kryejë punët e përditshme me kujdes. Rreth 2 ditë pas lindjes me seksion cezarian, nëna mund të bëjë dush, me kusht që të jetë në këmbë. Pas dushit, është shumë e rëndësishme që qepjet të mbahen të thata për çdo ndërlikim ose situatë negative të mundshme. Qepjet shërohen brenda 1 javë deri në 10 ditë dhe thithen vetvetiu. Por nëse gjatë operacionit është përdorur qepje të përhershme, duhet hequr qepjet. Në raste të tilla, rreth 10 ditë më vonë qepjet hiqen nga mjeku. Gjatë gjithë kësaj periudhe, është shumë e rëndësishme që nënat të kujdesen për higjienën personale dhe të shmangin lëvizjet e papritura.Pas lindjes me seksion cezarian, kthimi i plotë në jetën normale përfshin një periudhë rreth 6 javore. Gjatë kësaj periudhe shërimi, është normale që fillimisht të ketë shkarkime vaginale të kuqe, e më pas kafe.
Me zhvillimin e përparimeve mjekësore, përqindja e lindjeve normale pas lindjes me seksion cezarian gjithashtu ka shfaqur rritje. Jo çdo nënë mund të realizojë lindje normale pas seksionit cezarian. Por nëse shtatzënia zhvillohet në mënyrë të shëndetshme dhe ka një ndjekje të rregullt të shtatzënisë, lindja normale mund të jetë e mundshme. Gjendja kryesore që pengon lindjen normale pas seksionit cezarian janë prerjet në mitër. Indi i dëmtuar nga prerjet nuk ka aftësinë e vetë-shërimit si pjesët e tjera të trupit. Kjo mund të shkaktojë plasaritjen e mitrës gjatë tkurrjes në lindje. Plasaritja e mitrës rrezikon shëndetin e nënës dhe të foshnjës. Për të eliminuar këtë rrezik, lindja me seksion cezarian është më e shëndetshme. Nëse nëna ka lindur me seksion cezarian pas një lindjeje normale dhe ka mbetur sërish shtatzënë, lindja e tretë mund të jetë gjithashtu normale.
Të gjitha nënat duhet që gjatë shtatzënisë të marrin takimet dhe të bëjnë kontrollet rutinë pa i anashkaluar. Kështu procesi i lindjes natyrale mund të zhvillohet në mënyrë të shëndetshme, ose në raste të mundshme mund të planifikohet lindja vaginale.
