Metodat e Ekzaminimit, Diagnostikimit dhe Imazherisë së Prostatës
Rritja e prostatës dhe nivelet e ngritura të disa parametrave të gjakut, si PSA, mund të jenë pjesë normale e procesit të plakjes, por mund të jenë edhe shenjë se kanceri i prostatës ka filluar të zhvillohet. Nëse prostata shfaq shenja zmadhimi ose parregullsish, mjeku mund të vendosë të kryejë teste të ndryshme për të parë nëse prostata po zhvillohet në mënyrë jo të zakonshme. Mund të kryhet ekzaminim fizik, ndërsa për rezultate të sakta mund të përdoren analizat e gjakut dhe teknikat e imazherisë. Mund të konsiderohet e nevojshme ekzaminimi i prostatës me ultratinguj ose me teste të tjera imazherie, ose biopsia e prostatës.
Ekzaminimet Laboratorike për Diagnostikimin e Prostatës
Çfarë është PSA Total?
Testi PSA njihet si testi i antigjenit specifik të prostatës (PSA). Antigjeni specifik i prostatës është një lloj proteine e prodhuar nga qelizat normale dhe kanceroze të gjëndrës prostatike. Testi PSA total është një test që mat drejtpërdrejt sasinë e PSA-së që nuk është e lidhur me proteina të tjera. Njëkohësisht, rezultatet e marra tregojnë edhe se sa shpejt është rritur PSA-ja me kalimin e kohës.
Çfarë është PSA e Lirë?
Vlera e PSA-së së lirë tregon antigjenet specifike të prostatës që nuk janë të lidhura me proteina të tjera në gjak. Testi i PSA-së së lirë kryhet për të parë nëse nevojitet biopsi e prostatës, duke u bazuar në rezultatin e testit PSA. Testi i PSA-së së lirë mat vetëm PSA-në që qarkullon lirshëm në gjak dhe nuk është e lidhur me një proteinë tjetër. Krahasimi i rezultatit të testit total dhe të PSA-së së lirë mund të ndihmojë në identifikimin e rrezikut të kancerit të prostatës.
Çfarë është Kreatinina?
Funksioni kryesor i veshkave është filtrimi dhe pastrimi i produkteve të mbeturinave nga gjaku. Kreatinina është një produkt normal i mbeturinave në gjak, i formuar si rezultat i përdorimit të muskujve. Testi i kreatininës mat sasinë totale të kreatininës në gjak dhe në urinë. Vlera e kreatininës është një test gjaku që tregon sa mirë funksionojnë veshkat. Për shkak të rritjes së prostatës, ndonjëherë mund të vërehet edhe rritje e niveleve të kreatininës.
Çfarë është Analiza e Urinës?
Analiza e urinës është një ekzaminim mjekësor në të cilin mostra e urinës së personit ekzaminohet vizualisht, kimikisht dhe nën mikroskop. Duke përdorur një mostër të vetme urine, mund të zbulohen përbërës të ndryshëm që kalojnë nëpër urinë. Mjeku përdor zakonisht analizën e urinës për të kontrolluar ose monitoruar disa probleme shëndetësore, si sëmundjet e mëlçisë, sëmundjet e veshkave, problemet e prostatës dhe diabeti.
Çfarë është Kultura e Urinës?
Testi i kulturës së urinës është një test që përdoret për të ekzaminuar mikroorganizmat që shkaktojnë infeksione në urinë. Kultura është term mjekësor që përdoret për rritjen e mikroorganizmave në ambient laboratorik. Me kulturën e urinës të kryer në një laborator mjekësor mund të identifikohen infeksionet e sistemit urinar dhe antibiotikët e përshtatshëm për trajtim, ndaj të cilëve ato janë të ndjeshme.
Metodat e Imazherisë dhe Matjes për Diagnostikimin e Prostatës
Çfarë është Urodinamika?
Testi i urodinamikës përdoret për të ekzaminuar sa mirë funksionojnë pjesët e poshtme të traktit urinar, të cilat përbëhen nga fshikëza e urinës, sfinkteret (muskujt që mbajnë urinën) dhe uretra, për ruajtjen dhe shkarkimin e urinës. Gjatë testit të urodinamikës, fshikëza mbushet dhe më pas, gjatë zbrazjes, merren vlerat e presionit nga fshikëza dhe barku. Me këto vlera mund të matet cilësia e funksionimit të traktit urinar.
Çfarë është Uroflowmetria?
Uroflowmetria përdoret për të matur shpejtësinë e rrjedhjes së urinës. Me këtë ekzaminim mund të hetohen problemet e urinimit, si pengesa e rrjedhjes së urinës ose vështirësia në urinim. Përdoret veçanërisht për të diagnostikuar zmadhimin e prostatës, ngushtimet e uretrës (kanalit të jashtëm të urinës) dhe çrregullimet e funksionit të fshikëzës.
Çfarë është USG?
USG, d.m.th. ultratingulli, është një test imazherie që përdor valët zanore për të krijuar imazhin në kohë reale të indeve të buta të trupit. Ekzaminimet me ultratingull përdorin valë zanore me frekuencë të lartë për të krijuar imazhin e një pjese të trupit. Ekzaminimi me ultratingull i prostatës mund të tregojë ndryshime në prostatë, përfshirë zmadhimet anormale të saj. Disa nga organet pelvike, si fshikëza, prostata, rektumi, vezoret, uterusi dhe vagina, janë gjithashtu ndër organet që mund të shihen me ultratinguj.
Çfarë është urina reziduale?
Sasia e urinës që mbetet në fshikëzë pasi të jetë urinuar quhet urinë reziduale. Testi i urinës reziduale, pra i urinës që mbetet pas urinimit, mat sasinë e urinës që mbetet në fshikëzë. Në mënyrë ideale, pas urinimit fshikëza e personit duhet të zbrazet plotësisht. Megjithatë, ndonjëherë mund të mbetet një sasi urine në fshikëz edhe pasi të jetë shkuar në tualet. Një sasi e vogël urine e mbetur zakonisht nuk paraqet problem, por sasi të mëdha urine të mbetura mund të lidhen me një problem.
Metodat e Avancuara të Imazherisë të Përdorura në Diagnostikimin e Prostatës
Çfarë është MR Multiparametrike e Prostatës (MP-MR)?
MR është një metodë ekzaminimi radiologjik që nuk përmban rrezatim dhe tregon më mirë anatominë dhe patologjitë e prostatës. MP-MR është lloj imazherie që realizohet duke shtuar te MR-ja rutinë imazhe me MR difuzioni dhe përdorim dinamik të kontrastit. Është metoda më e avancuar e ekzaminimit e përdorur sidomos në skanimin e kancerit të prostatës, për paraqitjen më të detajuar të zmadhimit beninj të prostatës. Ka rëndësi që të kryhet sidomos me pajisje 3 Tesla. Gjetjet në ekzaminimin MP-MR raportohen me klasifikimin PIRADS. PIRADS 3 e lart tregon lezione që kërkojnë verifikim me biopsi për kancerin.
Çfarë është TRUS?
Ultrasonografia transrektale (TRUS), e përdorur si shkurtesë, kryhet duke përdorur sonda speciale të holla ultratingulli nga rektumi. Nuk kërkon anestezi. Hetohen prostata dhe vezikulat seminale, si dhe patologjitë e tyre, dhe raportohen.
Metodat e Biopsisë në Diagnostikimin e Prostatës
Çfarë janë Biopsitë Konvencionale të Prostatës?
Kur konsiderohet patologjia e gjëndrës prostatike, testi i parë i gjakut që shikohet janë vlerat e PSA-së. Nëse vlerat e PSA-së janë të larta, kryhet biopsi me dyshimin për kancer të prostatës. Nëse nuk gjendet masë që mund të palpohet gjatë ekzaminimit të prostatës, dhe nëse në MP-MR (Imazheri Multiparametrike e Prostatës) nuk mund të identifikohet një lezion me kufij të qartë, kryhet biopsi konvencionale e prostatës. Para biopsisë përdoret antibiotik profilaktik dhe rektumi pastrohet me lavazh. Nga zona periferike e gjëndrës prostatike, djathtas dhe majtas, nga apeksi deri te baza, kryhen gjithsej 12-14 biopsi sipas kadranëve. Materialet e marra dërgohen në laboratorin patologjik në zgjidhje speciale.
Çfarë është Biopsia Kognitive me Fuzion MR?
Pasi të jetë bërë MR multiparametrike e prostatës, para biopsisë së prostatës shqyrtohen me detaje ekzaminimet MR të pacientit që ka lezion me PIRADS 3 e lart në gjëndrën prostatike. Vendi ku është zbuluar lezioni në MR përcaktohet me ultratinguj, duke pasur parasysh pikat anatomike referuese, dhe biopsia kryhet nga kjo lokalizim. Kjo procedurë e biopsisë me ultratinguj transrektal, e kryer me udhëzimin e informacionit nga MR, quhet Biopsi Kognitive me Fuzion MR.
Çfarë është Biopsia me Fuzion MR?
Te biopsia me fuzion MR, së pari kryhet MR multiparametrike e prostatës. Më pas, imazhet ngarkohen në një kompjuter special me përpunues. Ky kompjuter punon njëkohësisht me pajisjen e ultratingullit dhe i përputh imazhet e MR-së me ato të ultratingullit. Biopsia kryhet në zonën e lezionit ku imazhi i ultratingullit përputhet me imazhin e MR-së. Mund të kryhet nga brenda rektumit (transrektal) ose nga jashtë rektumit (transperineal). Kryhet nën anestezi të përgjithshme. Materialet e marra dërgohen në laboratorin patologjik, në zgjidhje speciale, për t'u ekzaminuar.
Çfarë janë Biopsitë Robotike?
Për të marrë biopsi nga zonat e dyshimta të kancerit të prostatës që shihen në skanimin MR përdoret një robot special. MR krijon një model në kompjuter. Ky model virtual më pas ngarkohet në robot. Qëllimi është rritja e saktësisë së diagnostikimit të kancerit të prostatës në krahasim me teknikat konvencionale të biopsisë së prostatës. Kjo sepse për burrat me kancer të prostatës është shumë e rëndësishme të merret diagnozë e saktë për të zgjedhur trajtimin e duhur. Është shumë e rëndësishme të dallohen kanceret që mund të kërkojnë heqje kirurgjikale ose trajtim me rrezatim nga ata që rriten shumë ngadalë. Biopsia e marrë me robot nga trupi siguron mostër të saktë indi dhe eliminon gabimin në rezultate.
Çfarë janë Biopsitë me Navigim?
Sistemi i navigimit nuk ndryshon në asnjë mënyrë sistemin e imazherisë ose rutinën e biopsisë. Gjatë procedurës së biopsisë përdoret një mjet navigimi jo-invaziv që prodhon një model 3D online të prostatës, i cili i ndihmon mjekut të orientohet në zonën rreth prostatës. Me hartëzimin e kancerit të prostatës shmanget trajtimi i tepërt ose i pamjaftueshëm dhe mund të zgjidhet një trajtim i përshtatshëm.
Stadizimi dhe Gradimi i Kancerit të Prostatës
Çfarë është Galium 68 PSMA PET CT?
Galium 68 PSMA PET CT mund të sigurojë te pacienti me diagnozë kanceri të prostatës një rezultat më të detajuar sesa CT ose sistemet e tjera të skanimit të gjithë trupit. Kur Galium 68 PSMA administrohet intravenoz, substanca shkon në indet tumorale dhe lidhet me receptorët PSMA në indin kanceroz, duke mundësuar gjetjen e këtyre qelizave kanceroze. Ky është një aplikim terapeutik shumë i suksesshëm dhe i ri. Galium 68 PSMA nuk është një substancë kontrasti dhe nuk ka asnjë efekt anësor.
Besueshmëria e diagnozës së prostatës dhe e gjetjeve të marra është shumë e rëndësishme për shëndetin e personit. Veçanërisht në raste si kanceri i prostatës, metodat diagnostikuese të zbatuara mund të luajnë rol të madh edhe gjatë procesit të trajtimit. Rezultatet e marra duhet patjetër të kontrollohen nga një mjek specialist në fushën përkatëse. Veçanërisht te burrat mbi një moshë të caktuar, kontrollet e rregullta të prostatës mund ta lehtësojnë procesin e diagnostikimit të hershëm. Për ekzaminimin e prostatës mund të caktoni takim duke na kontaktuar.
