Çfarë është kanceri i fshikëzës?
Kanceri i fshikëzës është një nga llojet e kancerit që prek një numër të madh pacientësh në mbarë botën. Sipas të dhënave të Institutit Global për Kërkimet e Kancerit të vitit 2018, kanceri i mushkërive, i kolonit, i gjirit, i stomakut dhe i prostatës janë kanceret më të shpeshta. Kanceri i fshikëzës vjen pas këtyre llojeve të kancerit. Shpeshtësia e shfaqjes së kancerit mund të ndryshojë sipas rajoneve. Prandaj shpeshtësia e shfaqjes dhe shkalla e vdekshmërisë nga kanceret, veçanërisht nga kanceri i fshikëzës, varen drejtpërdrejt nga vendi ku jetojnë pacientët, nga kushtet e jetesës dhe nga zakonet e tyre.Veçanërisht fshikëza, duke qenë një organ i rëndësishëm i sistemit ekskretor, dieta e pacientit mund të shpjegojë procesin e formimit të kancerit dhe trajtimin e tij. Sot ekzistojnë trajtime efektive edhe për grupet më me rrezik të kancerit. Kërkimet për kancerin dhe buxhetet që shtetet ndajnë për këtë grup sëmundjesh tregojnë përpjekjen për të shpjeguar si formohet sëmundja dhe si trajtohet ajo. Kanceri i fshikëzës gjithashtu, falë trajtimeve të zhvilluara kohët e fundit, mund të mos jetë më një sëmundje që frikëson pacientët. Specialistët dhe klinikat e kësaj fushe me pajisje të mjaftueshme fizike mund të udhëzojnë pacientët në zgjedhjet e tyre.
Cilët janë faktorët e rrezikut në kancerin e fshikëzës?
Me zhvillimin e shkencës mjekësore, shpeshtësia e shfaqjes së sëmundjeve rritet gjithashtu. Fshikëza është një organ që ka lidhje drejtpërdrejt me sasinë e lëngjeve dhe ushqimeve që merr trupi. Për të shpjeguar formimin e sëmundjeve, mund të thuhet se gjithçka që merret me dietë në trup ka ndikim te shëndeti i personit. Për këtë arsye, konsumi i duhur që nga moshat e reja, ushtrimet fizike, largimi nga zakonet e këqija dhe aftësia për të menaxhuar stresin do të thotë të minimizosh rrezikun e kancerit. Përveç këtyre faktorëve të rrezikut që njohin shumë pacientë, ekzistojnë edhe rreziqe që tregojnë formimin e kancerit të fshikëzës dhe shpjegojnë zhvillimin e sëmundjes. Pacientët që janë në rrezik për kancerin e fshikëzës, në përgjithësi, janë si më poshtë:
Veçanërisht mosha 50-80 vjeç, pra mosha e shtyrë
Gjinia mashkullore
Përdorimi afatgjatë i ilaçeve të grupit analgjezik (ilaçe kundër dhimbjes)
Përdorimi i ilaçit të quajtur ciklofosfamid, që përdoret shpesh në kemoterapi
Ekspozimi afatgjatë ndaj karcinogjenëve mjedisorë, si rrezatimi
Anomalitë gjenetike
Mos konsumimi i ujit të mjaftueshëm
Plotësuesit bimorë të përdorur për humbje peshe
Arseniku në ujin e pijshëm
Irritimi kronik i fshikëzës
Infeksione të shpeshta, si Schistosoma dhe Haemotobium
Te kanceret, faktorët gjenetikë janë faktor i studiuar dhe i njohur si shumë efektiv në etiologjinë e tyre. Megjithatë, te kanceri i fshikëzës efektet gjenetike janë më të kufizuara sesa te kanceret e tjera. Te grupet e pacientëve ku ndikojnë faktorët gjenetikë shfaqen mutacioni i genit Tp53, humbja e kromozomit 9 dhe mungesa e faktorëve që pengojnë mutacionin e quajtur retinoblastomë (RB).
Për pacientët që kanë më shumë se një faktor rreziku dhe që prej kohësh janë në këto grupe rreziku, duhet bërë kontrolle të rregullta gjatë vitit. Veçanërisht, kontrollet nga mjekët specialistë të urologjisë për pacientët meshkuj në moshë të shtyrë, që kanë histori të kancerit të fshikëzës në familje, janë shumë të rëndësishme për diagnozën e hershme të sëmundjes. Duke qenë të vetëdijshëm për rreziqet te ju dhe në rrethin tuaj, mund të merrni menjëherë takim për të përfituar nga shërbimi i një mjeku dhe klinike me përvojë.
Cilat janë simptomat e kancerit të fshikëzës?
Simptomat e kancerit të fshikëzës mund t'i shtyjnë pacientët të shkojnë te spitali, për shkak të dhimbjes, djegies dhe fryrjes së zonës ku ndodhet formimi tumoral, si dhe të organeve përreth fshikëzës. Simptomat zakonisht mund të karakterizohen nga dhimbje që fillojnë në barkun e poshtëm dhe shtrihen deri te beli. Për shkak të ndryshimit të funksionimit normal të sistemit ekskretor dhe të ndikimit të sëmundjes në cilësinë e jetës, pacientët mund të kërkojnë një mjek specialist. Kur simptomat e kancerit të fshikëzës vlerësohen sipas ankesave me të cilat pacientët vijnë në klinikë, del kjo listë:
Urinim i dhimbshëm
Rrjedha e urinës bëhet e hollë
Ndjesi për të urinuar kur fshikëza nuk është mjaftueshëm e mbushur
Urinë portokalli-e kuqe me gjak (hematuri)
Dhimbje beli
Humbje e tepërt dhe e shpejtë e peshës
Ndjesi e lodhjes së vazhdueshme
Ënjtje në këmbë
Dhimbje gjatë urinimit
Ngritje gjatë natës për të urinuar, aq shpesh sa të zgjohesh
Kur personi ka disa nga simptomat e mësipërme njëkohësisht, kjo mund të tregojë kancer të fshikëzës. Megjithatë, kjo nuk mjafton për diagnozë të saktë të kancerit të fshikëzës. Simptoma të ngjashme mund të shfaqen edhe te fshikëza aktive, tumoret e mira të fshikëzës, infeksionet e rrugëve urinare, sëmundja e cistitit dhe sëmundjet e veshkave. Për këtë arsye, për diagnozën e saktë dhe vlerësimin, nevojitet mendimi i një mjeku specialist.
Si diagnostikohet kanceri i fshikëzës?
Në diagnostikimin e kancerit, avantazhi më i madh i pacientëve është kontrollet e rregullta për diagnozë të hershme. Gjatë këtyre ekzaminimeve, kanceri i fshikëzës mund të zbulohet me diagnozë të hershme, para se të përparojë klasifikimi. Hapat e diagnostikimit ndryshojnë sipas gjendjes së pacientit dhe nivelit të përparimit të kancerit. Pacientët që shkojnë në klinika me ankesa të caktuara dhe shfaqin simptoma të kancerit të fshikëzës, kërkohen testet e mëposhtme:
Hemogrami (test i plotë i numërimit të gjakut)
Kultura e urinës
Testi i urinës
Tomografia e kompjuterizuar (BT)
Rezonanca magnetike (MR)
Skanimi PET
Sitologjia e urinës
Cistoskopia
TURBT (marrja e biopsisë së tumorit përmes rezeksionit transuretral)
Të gjitha këto teste shtesë kanë rëndësi për diagnozën e saktë dhe bëhen për t'u mbështetur reciprokisht ose për të eliminuar mundësinë e kancerit të fshikëzës. Nëse shihni simptoma të kancerit të fshikëzës dhe dëshironi një klinikë specialiste me pajisje të mjaftueshme, merrni menjëherë takim dhe mund të vini në klinikë për teste të avancuara.
Cilat metoda kirurgjikale zbatohen për kancerin e fshikëzës?
Zhvillimi i metodave kirurgjikale, kërkimet mbi kancerin dhe suksesi i operacioneve rritet. Si në periudhat e mëparshme, llojet e kancerit dhe veçanërisht kanceret me grup pacientësh të qartë, si kanceri i fshikëzës, nuk janë sëmundje pa shpresë. Edhe vitet e fundit, ndërsa vazhdojnë studimet e reja për trajtimin e kancerit të fshikëzës dhe metodat e operacionit kirurgjik, pacientët kërkojnë klinika dhe mjekë që i përshtaten teknikave të reja. Për trajtimin e kancerit të fshikëzës duhet bërë planifikim sipas stadit të kancerit, shkallës dhe historisë së pacientit. Në përgjithësi, modelet e trajtimit të zbatuara sot për kancerin e fshikëzës janë si më poshtë:
Trajtimi kirurgjik: Është heqja plotësisht me prerje kirurgjikale e indit tumoral ku janë grumbulluar qelizat kanceroze dhe ku përparimi nuk mund të ndalohet, duke e pastruar zonën.
Terapia intravesikale: Është një lloj kemoterapie e kufizuar vetëm brenda fshikëzës. Kryhet me agjentë kemoterapeutikë të dhënë nga uretra në fshikëz. Përdoret pas operacionit kirurgjik për pastrim të plotë ose te kanceret me rrezik invazioni.
Kemoterapia sistemike: Është metoda e kemoterapisë me ilaçe të marra nga goja, me qëllim shkatërrimin e indeve kanceroze në trup. Zakonisht preferohet te pacientët ku trajtimi kirurgjik nuk është i mundur.
Trajtimi me rrezatim: Me rrezatime radioaktive të dhëna nga jashtë trupit shkatërrohen qelizat kanceroze.
Imunoterapia: Është një metodë që forcon sistemin imunitar për ta nxitur trupin të luftojë kundër qelizave kanceroze.
Rezeksioni transuretral (TUR): Me këtë metodë, e përdorur në diagnostikim dhe trajtim, synohet heqja pjesë-pjesë e indeve kanceroze, duke i djegur, përmes një kateteri të futur nga uretra në fshikëz.
