Llojet më të shpeshta të kancerit te gratë
- Kanceri i gjirit
- Kanceri i qafës së mitrës
- Kanceri i mitrës
- Kanceri i vezoreve
- Kanceri i tiroides
- Kanceret e lëkurës
- Kanceret e laringut
- Kanceri i pankreasit
- Kanceri i stomakut
- Kanceri i kolonit
- Kanceri i mëlçisë
Kanceri i gjirit
Çfarë është kanceri i gjirit?
Kush është në rrezik?
- Gratë (Incidenca e kancerit të gjirit te gratë është më e lartë se te burrat),
- Gratë midis moshës 50-70 vjeç, në periudhën pas menopauzës,
- Ata me histori familjare të kancerit të gjirit (Në 20-30% të të gjithë kancereve të gjirit ka njerëz që kanë pasur kancer në familjet e tyre. Sidomos ata që kanë kancer te të afërmit e shkallës së parë si nëna, motra, vajza kanë rrezik më të lartë),
- 5-10% e kancereve të gjirit shkaktohen nga ndryshimet në gjenet BRCA1 dhe BRCA2 të trashëguara nga nëna ose babai.
- Pacientët që kanë pasur kancer gjiri më parë (Këta pacientë kanë 3-4 herë më shumë rrezik për të zhvilluar kancer në gjirin tjetër),
- Pacientët te të cilët është zbuluar tumor beninj me biopsi të kryer më parë (Këta pacientë duhet të ndiqen nga afër sepse këta tumorë mbajnë rrezikun e zhvillimit të kancerit më vonë),
- Ata që kanë pasur sëmundje beninje të gjirit më parë (zhvillimi i parregullt i qelizave dhe prania e qelizave anormale në lobulat e gjirit rrit rrezikun e sëmundjeve beninje të gjirit),
- Ata që i janë nënshtruar terapisë me rrezatim veçanërisht në zonën e gjoksit gjatë fëmijërisë ose rinisë,
- Ato që filluan menstruacionet para moshës 12 vjeç dhe hynë në menopauzë pas moshës 55 vjeç,
- Gratë që nuk kanë lindur kurrë (Rreziku i zhvillimit të kancerit të gjirit është më i lartë te këto gra se te ato që kanë lindur shumë fëmijë),
- Ato që kanë lindur por nuk e kanë ushqyer foshnjën me gji (Ekzistojnë studime që tregojnë se ushqyerja me gji për një kohë të gjatë si 1.5-2 vjet redukton kancerin e gjirit),
- Ato që linden fëmijën e parë pas moshës 30 vjeç,
- Përdoruesit e alkoolit dhe duhanit,
- Ata që marrin terapi hormonale afatgjatë,
- Vajzat e familjeve me nivel të lartë socio-ekonomik (Këta persona zhvillohen më herët dhe fillojnë menstruacionet në moshë të hershme; ata martohen dhe kanë fëmijë më vonë për shkak të shumëllojshmërisë së mundësive arsimore dhe punësimit),
- Ata me probleme të mbipeshës dhe obezitetit janë në rrezik.
Cilat janë simptomat?
- Nëse ndjeni një ënjtje në gji ose në sqetull për më shumë se dy javë,
- Ndryshimi në formën ose madhësinë e gjirit tuaj; nëse ka asimetri midis dy gjinjve që është shfaqur së fundmi,
- Nëse ndjeni një dhimbje të ndryshme në gjirin tuaj gjatë periudhës menstruale,
- Nëse ka kore ose lëkurë që rrjepet në thithën e gjirit,
- Nëse ka rrjedhje gjaku nga thitha e gjirit,
- Nëse lëkura e gjirit ka marrë pamjen e lëkurës së portokallit,
- Nëse ka një ndryshim në pozicionin e thithës së gjirit,
- Nëse thitha e gjirit është tërhequr brenda,
- Nëse ka ngurtësi, ënjtje ose masë në sqetull, konsultohuni me një mjek specialist pa vonesë.
Ekzistojnë disa metoda diagnostikuese për diagnostikimin e hershëm të kancerit të gjirit. Këto janë:
Vetë-ekzaminimi: 1. Shtrihuni në shpinë në një sipërfaqe të sheshtë dhe vendosni krahun e majtë nën kokë. Përdorni dorën e djathtë për të kontrolluar gjirin e majtë. Përdorni gishtin tregues, të mesëm dhe të unazës të dorës tuaj për të bërë lëvizje të vogla rrethore. Gjatë kësaj lëvizjeje, duhet të përdorni pjesët e sheshta të gishtave, jo majat e tyre. Duke shtypur lehtë në pjesën e sipërme të gjirit, lëvizni gishtat rreth të gjithë gjirit. Sigurohuni që të mos ndjeni ndonjë gungë, ënjtje ose ngurtësi të pazakontë. Vazhdoni ekzaminimin e gjirit me lëvizje rrethore dhe duke shtypur lehtë derisa të arrini në pikën ku filluat. Më pas ekzaminoni thithën e gjirit dhe zonën e sqetullës në të njëjtën mënyrë me lëvizje rrethore. Pasi të ketë përfunduar ekzaminimi i gjirit të majtë, vendosni krahun e djathtë nën kokë dhe këtë herë ekzaminoni gjirin e djathtë me dorën e majtë.
