Uro-Onkologjia (Diagnoza Dhe Trajtimet E Kancereve Urologjike)

Në Departamentin tonë të Urologjisë ofrohet shërbim sipas standardeve botërore në fushën uro-onkologjike. Në kancerin e prostatës kryhet rutinisht prostatektomia radikale me ruajtje nervore, dhe në kancerin e mesthares sistektomia radikale. Gjithashtu, kryhet trajtimi kirurgjik dhe ndjekja e tumoreve të veshkës, tumoreve të testikujve dhe masave surrenale. Në disa raste të kancerit urologjik, opsionet e trajtimit i paraqiten pacientëve në koordinim me departamentet e onkologjisë mjekësore dhe të radioterapisë. Në Departamentin e Urologjisë të Hisar Hospital Intercontinental, për sëmundjet e prostatës me rritje beninje (BPH) si metodë kirurgjikale përdoren TUR-P, TUR plazmakinetike dhe sistemet Greenlight 180 W.

Për kancerin e prostatës kryhet operacioni i prostatektomisë së hapur dhe laparoskopike.

Çfarë është prostata?

Pjesë e sistemit riprodhues mashkullor, prostata është një gjëndër me madhësi arre, e vendosur menjëherë poshtë qeses së urinës (mesthares), para rektumit, dhe që rrethon kanalin e urinës nga çdo anë. Pesha e saj është afërsisht 15-20 gram. Detyra e saj është të lëngëzojë lëngun seminal (spermën) dhe të sigurojë që qelizat e spermës të aktivizohen dhe të fekondojnë vezën e femrës.

Cilat janë sëmundjet e prostatës?

Prostata ka 3 lloje sëmundjesh:

• Inflamacioni i prostatës: Kjo shihet më shpesh te meshkujt e moshës së re. Prostatiti akut dhe kronik bakterial shkaktohet nga transportimi i urinës së infektuar në gjëndrën e prostatës përgjatë kanaleve të prostatës. Prostatiti bakterial nuk është ngjitës dhe nuk duhet konsideruar si sëmundje e transmetuar seksualisht.

• Rritja beninje e prostatës (BPH -Hiperplazia Beninje e Prostatës-)

• Kanceri i prostatës.

A është çdo rritje e prostatës beninje?

Jo çdo rritje e prostatës do të thotë vetëm rritje beninje; ndonjëherë mund të shfaqet edhe në formën e kancerit të prostatës.

Çfarë është rritja beninje e prostatës (BPH), cilët janë faktorët e rrezikut?

Është rritja beninje e gjëndrës së prostatës që shfaqet te meshkujt që plaken. Mund të quhet edhe prostatizëm. Moshimi i avancuar, hipertensioni dhe historia familjare e BPH-së konsiderohen faktorë rreziku për BPH-në.

A shkakton rritja beninje e prostatës kancer të prostatës?

BPH nuk është kancer dhe nuk shkakton kancer. Megjithatë, të dy sëmundjet mund të jenë të pranishme njëkohësisht. Meqenëse në fazat e hershme të kancerit të prostatës zakonisht nuk ka ankesa, rekomandohet një ekzaminim fizik dhe test i PSA-së në gjak çdo vit.

Në cilën grup moshe shihet më shpesh rritja e prostatës?

Me rritjen e mesatares së moshës në vitet e fundit, u vu re një rritje e rëndësishme e shpeshtësisë. BPH është shumë e shpeshtë. Te meshkujt e moshës 51-60 vjeç gjendet në 50%; te meshkujt mbi 80 vjeç në 90%.

Cilat janë ankesat që shoqërojnë rritjen e prostatës?

• Urinim i shpeshtë,

• Nevojë e menjëhershme për urinim,

• Humbje e urinës menjëherë pas nevojës së menjëhershme për urinim,

• Urinim gjatë natës,

• Urinim me ndërprerje,

• Vështirësi gjatë urinimit,

• Ulje e rrjedhës së urinës,

• Vështirësi në urinim,

• Djegie gjatë urinimit,

• Pikim pas urinimit,

• Ndjesi e mos-zbrazjes së plotë të mesthares pas urinimit.

Si duhet bërë ekzaminimi dhe ndjekja?

Ekzaminimi rektal me gisht dhe matja e nivelit të substancës PSA në gjak janë mjetet më të rëndësishme diagnostikuese. Zakonisht rekomandohet kontrolli vjetor me PSA dhe ekzaminim rektal me gisht për meshkujt e shëndetshëm mbi 50 vjeç. Megjithatë, për ata me histori familjare të kancerit të prostatës rekomandohet fillimi i këtyre kontrolleve nga mosha 40 vjeç. Ekzaminimi rektal me gisht mund të zbulojë vetëm masën që ka arritur një madhësi të caktuar. Prandaj, matja e nivelit të PSA-së është shumë e rëndësishme për diagnozën e hershme.

Cilat ekzaminime duhet bërë për rritjen e prostatës?

• Analiza e plotë e urinës

• PSA

• Ultratinguj i sistemit urinar me vlerësimin e sasisë së urinës së mbetur në mesthare

• Bëhen testet e uroflowmetrisë.

Çfarë është PSA?

PSA (Antigjeni Specifik i Prostatës) është një substancë e prodhuar vetëm në prostatë dhe matet nga gjaku. Vlera normale është nën 4 ng/ml; megjithatë, intervali i PSA-së ndryshon sipas moshës. Kur ka një problem me prostatën, më shumë PSA kalon në gjak dhe vihet re rritje e nivelit të PSA-së në gjak. Rritja e PSA-së nuk ka vetëm një shkak, kancerin e prostatës. Edhe rritja beninje e prostatës dhe inflamacionet e prostatës e rrisin PSA-në. Te rreth 30% e atyre me PSA 4-10 ng/ml gjendet kanceri i prostatës, ndërsa mbi 10 ng/ml kjo shifër kalon 50%.

Cilat janë opsionet e trajtimit?

• Monitorim: Pacientët me ankesa jo intensive, vlerë normale të PSA-së dhe pa gjetje të dyshimta në ekzaminimin e prostatës mund të futen në protokollin vjetor të monitorimit.

• Trajtim mjekësor: Ekziston një grup ilaçesh që relaksojnë muskujt e lëmuar rreth prostatës dhe qafës së mesthares dhe lehtësojnë rrjedhjen e urinës. Me një trajtim 4-javor, ato shkaktojnë rritje të shpejtësisë së rrjedhjes së urinës dhe ulje të ankesave te 60% e pacientëve.

• Trajtim kirurgjik: Trajtimi kirurgjik zbatohet te pacientët me komplikacione nga rritja e prostatës, te ata tek të cilët nuk vërehet përmirësim i ankesave pavarësisht trajtimit me ilaçe, ose te ata që preferojnë një metodë trajtimi më efektive. Midis metodave kirurgjikale, zgjedhja bëhet duke vlerësuar madhësinë e prostatës, gjendjen e përgjithshme të pacientit, nëse ka ndonjë sëmundje tjetër dhe ilaçet që përdor për atë sëmundje, si dhe shumë faktorë të tjerë. Sipas vendimit, zbatohet një procedurë kirurgjikale e hapur ose e mbyllur. Te 90% e pacientëve mund të zbatohen metodat e mbyllura. Këto operacione mund të kryhen me anestezi spinale, epidurale ose të përgjithshme. Te 70-90% e pacientëve mund të arrihet ulje e ankesave dhe rritje e shpejtësisë së rrjedhjes së urinës. Metoda kirurgjikale e mbyllur, e pranuar si standard i artë në botë, është operacioni TUR. Alternativat e operacionit TUR përfshijnë operacionet me lazer të prostatës, stentet e prostatës, zvogëlimin e prostatës me nxehtësi, hapjen kirurgjikale të qafës së mesthares me prerje, dhe nxjerrjen e prostatës me plazmakinetikë.

Tumoret e veshkës

Masat e zbuluara në veshkë ndahen në 2 grupe: tumore beninje dhe tumore malinje. Tumoret e veshkës kanë shumë klasifikime. Masa më e shpeshtë në veshkë është kisti i thjeshtë i veshkës. Kistet e thjeshta zakonisht nuk japin simptoma, përbëjnë 70% të të gjitha masave të veshkës, mund të jenë të vetme ose të shumta. Shihen te 50% e atyre mbi 50 vjeç. Këto kiste dallohen lehtë me imazhe radiologjike. Shpesh kistet e veshkave që shfaqen rastësisht nuk e kërcënojnë kurrë jetën e njeriut. Kistet e veshkës shpesh nuk kërkojnë as trajtim; mjafton ndjekja vjetore e madhësisë së kistit. Nëse arrijnë madhësi të mëdha dhe shkaktojnë dhimbje ose dëmtojnë strukturën e veshkës, kërkohet ndërhyrje. Kistet e veshkës ndahen radiologjikisht në 4 kategori. Në këtë klasifikim, në kategoritë 1 dhe 2 nuk nevojiten ekzaminime të mëtejshme. Në kategorinë 3 duhet bërë ekzaminim i avancuar dhe duhet hequr kirurgjikisht. Kistet e kategorisë 4 quhen kancer dhe patjetër duhet hequr kirurgjikisht.

Tumoret e tjera beninje të veshkës;

Angiomiolipoma: Janë tumore beninje të veshkës të përbëra nga muskuj të lëmuar, yndyrë dhe enë gjaku me mur të trashë, në përqindje të ndryshme. Këto tumore shihen më shpesh te pacientët me sklerozë tuberoze. Kthimi i këtyre tumoreve në formë malinje është shumë i rrallë. Mund të japë simptoma si dhimbje anësore, masë e prekshme dhe gjakderdhje në urinë; te 10% e pacientëve mund të zhvillohet shok nga gjakderdhja. Shtatzënia mund ta rrisë gjakderdhjen. Shumica e rasteve diagnostikohen lehtësisht me ultratinguj dhe tomografi. Masat nën 4 cm duhet të ndiqen me kontrolle 6-mujore dhe vjetore. Masat mbi 4 cm kanë dobi të hiqen kirurgjikisht. Te pacientët me gjakderdhje akute, ruajtja kirurgjikale e veshkës është zakonisht e vështirë dhe duhet bërë nefrektomi.

Onkocitom: Përbën 3-7% të tumoreve beninje të veshkës. Shihet shpesh pas moshës 50 vjeç, më shpesh te meshkujt sesa te femrat. Zakonisht është njëanësh, por mund të jetë edhe dyanësh dhe i shumtë. Diagnoza radiologjike është e vështirë, por diagnoza patologjike është e saktë. Shpesh bëhet diagnoza e kancerit të veshkës dhe kryhet nefrektomi ose nefrektomi pjesore; pas patologjisë kuptohet se është onkocitom.

Adenoma renale: Zakonisht diametri i tyre është 1-3 mm, rrallë kalon 1 cm. Shihen më shpesh te meshkujt dhe nuk japin simptoma. Në ekzaminime është e vështirë t'i dallosh nga kanceri; zakonisht kryhet nefrektomi pjesore.

Kanceri i veshkës

Kanceri i veshkës buron nga qelizat që veshin kanalet e vogla të urinës brenda veshkës, të cilat mbledhin urinën (epiteli). Nga pikëpamja histologjike mund të klasifikohet si karcinomë me qeliza të qarta, karcinomë papilare, karcinomë e kanalit kolektor, kancer me qeliza kromofobe. Në veshkë mund të shfaqet edhe kancer uroteliali që buron nga pelvisi renal dhe në shumë aspekte i ngjan kancereve që shihen në mesthare. Nefroblastoma (tumori i Wilm-it) që shihet në fëmijëri përbën 80% të tumoreve të veshkës. Shfaqet më shpesh në moshën 2-4 vjeç. Karcinoma e qelizave renale (renal cell ca) përbën 85% të të gjitha tumoreve malinje të veshkës dhe rreth 3% të kancereve të të rriturve. Edhe sot, rreth 30% e pacientëve me kancer të veshkës janë të përhapur në momentin e diagnozës së parë. Gjithashtu, te rreth 20-30% e pacientëve të operuar me nefrektomi për kancer të lokalizuar, në fazat e avancuara zhvillohet sëmundje metastatike. Nuk duhet harruar se nëse diagnostikohet herët dhe trajtohet siç duhet, kanceri i veshkës mund të shërohet plotësisht. Nëse diagnostikohet në fazën e hershme, shkalla e mbijetesës së pacientëve me kancer të veshkës mund të jetë midis 70% dhe 100%. Karakteristika më e rëndësishme e karcinomave të qelizave renale është rezistenca ndaj radioterapisë ose kemoterapisë. Ato japin gjithashtu përgjigje të dobët ndaj trajtimit hormonal. Karcinomat e qelizave renale mund të hiqen kirurgjikisht nëse zbulohen në fazën e hershme, pra kur janë ende të kufizuara brenda veshkës. Ky është trajtimi më efektiv për rastet e karcinomës së qelizave renale të kufizuara në veshkë.

Cilët janë faktorët e rrezikut për zhvillimin e kancerit të veshkës?

Kanceri i veshkës zakonisht shfaqet në moshën 50-60 vjeç. Te meshkujt shihet 2 herë më shpesh sesa te femrat. Shkaku i kancerit të veshkës nuk dihet ende plotësisht. Megjithatë, studiuesit kanë përcaktuar disa faktorë rreziku për zhvillimin e kancerit të veshkës. Megjithatë, jo çdo person me këta faktorë rreziku do të sëmuret me kancer të veshkës, dhe as çdo pacient me kancer të veshkës nuk ka këta faktorë rreziku. Në origjinën e kancerit të veshkës luajnë rol të rëndësishëm edhe karakteristikat trashëgimore (hereditare). Nëse tumoret e veshkës shfaqen në moshë të re, janë dyanëse dhe të shumta brenda veshkës, duhet të mendohet për kancer trashëgimor të veshkës. Si shembuj të këtyre kancereve mund të përmenden: sindromi Von Hippel-Lindau, kanceri papilar trashëgimor, kanceri trashëgimor me qeliza të qarta, onkocitoma renale trashëgimore.

Faktorët e tjerë të rrezikut jo trashëgimorë janë renditur më poshtë.

• Insuficiencë renale në fazë të fundit dhe dializë

• Sëmundja e veshkës polikistike e fituar së bashku me insuficiencën renale në fazë të fundit

• Pirja e duhanit dhe përdorimi i duhanit

• Obeziteti

• Punëtorët e metaleve

• Asbestoza

• Ekspozimi ndaj kadmiumit

• Ekspozimi ndaj arsenikut

• Punonjësit e pastrimit kimik të thatë

• Hipertensioni

• Sëmundja e veshkës polikistike

• Përdorimi afatgjatë i fenacetinës

• Përdorimi afatgjatë i diuretikëve (ilaçe që nxisin urinimin)

Cilat janë simptomat dhe si vendoset diagnoza?

Simptoma klinike më e shpeshtë e kancerit të veshkës është gjakderdhja në urinë, masa e fortë që ndihet në bark dhe dhimbja, të cilat i quajmë trinomi i tre elementeve. Në kancerin e veshkës në fazat e hershme zakonisht nuk jepet asnjë simptomë dhe zbulohet rastësisht gjatë ultrasonografisë ose ekzaminimeve radiologjike të bëra për arsye të tjera. Diagnoza vendoset më shpesh në sëmundjen e fazës 2. Ankesat te tumori i veshkës shfaqen për disa arsye. Këto janë: Me fjalë të tjera, kur diagnostikohet herët, trajtimi është më i lehtë dhe rritet edhe mundësia e shërimit të plotë nga kanceri. Megjithatë, sa më shumë që tumori rritet dhe përhapet, aq më e vogël bëhet mundësia e trajtimit të plotë. Kontrollet e rregullta rrisin mundësinë e diagnozës së hershme dhe mundësojnë shërimin e plotë nga sëmundja. Sipas shpeshtësisë, një ose disa nga simptomat e renditura më poshtë mund të jenë paralajmëruese të kancerit të veshkës. Dhimbja është ankesa më e shpeshtë; 41% e pacientëve kërkojnë mjek për shkak të dhimbjes. Ankesa e dytë më e rëndësishme është gjakderdhja, e cila shfaqet si ndryshim i ngjyrës së urinës, urinim i errët; te 38% e pacientëve shihet hematuria. Një ankesë tjetër e rëndësishme është fryrja dhe masa e prekshme në veshkën e asaj ane; kjo ankesë shfaqet te 24% e pacientëve. Ankesat e tjera janë përgjithësisht ato që shihen te pacientët me kancer: humbje peshe, lodhje, dobësi, si dhe ethe të shkaktuara nga substancat e çliruara nga kanceri i veshkës, hipertension dhe ankesa të tjera. Këto ankesa mund të jenë simptoma të kancerit të veshkës, por mund të vijnë edhe nga sëmundje të tjera si infeksioni. Personat me këto ankesa duhet domosdoshmërisht të shohin një specialist urolog. Kanceri i diagnostikuar herët është i trajtueshëm.

Imazherimi i kancerit të veshkës: Përgjithësisht, pacientëve me gjakderdhje në urinë u bëhet si ekzaminim i parë ultratinguj dhe filmi i veshkëve me kontrast (IVP). Ultratingulli sot është zgjedhja e parë për imazherimin e sistemit urinar; duhet bërë si hap i parë sepse është i lirë, i lehtë dhe kryhet edhe në kushte urgjente. Pielografia intravenoze IVP (filmi i veshkëve me ilaç): Grumbullimet e quajtura kalcifikime mund të shihen si njolla të bardha në këta filma. Saktësia e vetë pielografisë intravenoze është 75%.

Tomografia kompjuterike: Është më e ndjeshme se ultratingulli dhe filmi i veshkëve me ilaç në diagnostikimin e kancerit të veshkës. Saktësia diagnostike e BT-së është 95%. Jep informacion për lokalizimin, madhësinë, përfshirjen lokale të masës dhe përhapjen në indet përreth.

Imazherimi me MR; Avantazhet më të rëndësishme janë: pasojat anësore të pakta, shfaqja me saktësi të lartë e strukturës së masave, mundësia e përdorimit te pacientët me insuficiencë renale dhe alergji ndaj substancës kontrastuese, si dhe shfaqja e trombeve të venës renale dhe vena cava pa nevojë për substancë kontrasti.

Sintigrafia: Është e dobishme në rastet kur dyshohet për metastazë kockore, në prani të dhimbjes kockore dhe rritjes së alkaline fosfatazës.

PET (Tomografia me Emision Pozitronesh): Udhëzon trajtimin dhe ecurinë e pacientëve me metastaza.

Biopsia; Në disa raste mund të merret parasysh nëse ka dyshim të madh për diagnozën dhe zakonisht kryhet me udhëzim të tomografisë kompjuterike. Megjithatë, vlerësimi i biopsisë ka vështirësi.

Vendet e metastazës dhe të përhapjes te karcinoma e qelizave renale:

Vendi Përqindja(%)

• Mushkëria 50-60

• Kocka 30-40

• Nyjet limfatike rajonale 15-30

• Vena renale kryesore 15-20

• Indi yndyror perirenal 10-20

• Surrenalja (e së njëjtës anë) 10-15

• Vena cava 8-15

• Truri 10-13

• Veshka e kundërt 1-2

Trajtimi i kancerit të veshkës

Trajtimi i tumorit të veshkës përcaktohet sipas gjendjes së përgjithshme të pacientit, madhësisë së tumorit, shkallës së përhapjes së sëmundjes dhe moshës së pacientit. Tumoret e veshkës janë përgjithësisht kancere rezistente ndaj radioterapisë dhe kemoterapisë, prandaj si opsion trajtimi na mbetet vetëm trajtimi kirurgjik. Kirurgjia është metoda standarde në trajtimin e kancerit të veshkës. Kirurgjikisht ose hiqet e gjithë veshka, ose hiqet tumori bashkë me një pjesë të veshkës. Nefrektomia radikale është heqja e plotë me operacion e veshkës, e gjëndrës surrenale dhe e shtresave të membranës dhe yndyrës përreth. Heqja e tumorit bashkë me një pjesë të veshkës quhet nefrektomi pjesore. Nga ana teknike, mund të kryhet ose operacion i hapur, ose operacion laparoskopik ose robotik. Pas operacionit, pacienti mund të ndjejë dhimbje dhe shqetësim.

Trajtimet shtesë në kancerin e veshkës

Radioterapia: Radioterapia bazohet në përdorimin e rrezeve me energji të lartë, që vijnë nga një burim radioaktiv jashtë trupit, për të vrarë qelizat kanceroze. Efektiviteti i radioterapisë ndryshon sipas llojeve të ndryshme të kancerit. Megjithatë, kanceri i veshkës është një nga kancerët që preket pak nga radioterapia. Për këtë arsye, pranohet se radioterapia nuk ka vend në trajtimin përfundimtar të kancerit të veshkës.

Trajtimi biologjik (imunoterapia): Interleukina-2 dhe interferoni janë substanca të përdorura në trajtimin biologjik, të cilat mund të quhen armët e sistemit mbrojtës që prodhohet natyrshëm edhe në trup. Duke u dhënë nga jashtë trupit, synohet përdorimi më i mirë dhe forcimi i sistemit imunitar të pacientit. Rreth 20% e pacientëve me kancer të përhapur i përgjigjen këtij trajtimi. Zbatimi i këtyre substancave bëhet brenda një programi të përcaktuar nga mjeku. Për shkak të efekteve anësore, është e përshtatshme që ato të zbatohen me shumë kujdes dhe në qendra me përvojë. Gjatë trajtimit biologjik, pacienti shpesh qëndron në spital për të ndjekur efektet anësore. Këto trajtime mund të shkaktojnë si efekte anësore dhimbje muskujsh, lodhje, humbje përqendrimi, ethe, të vjella dhe diarre. Pacientët zakonisht ndihen shumë të lodhur. Te disa prej tyre ndodh rënie e lëkurës. Këto probleme mund të jenë shumë serioze, por kur mbaron trajtimi, këto efekte zhduken.

Kemoterapia: Kemoterapia është përdorimi i ilaçeve për të vrarë qelizat kanceroze. Megjithëse është efektive në shumë kancere të tjera, te kanceri i veshkës ka një efekt shumë të kufizuar. Megjithatë, studiuesit po provojnë ilaçe dhe kombinime të reja ilaçesh. Efektet anësore të kemoterapisë ndryshojnë sipas ilaçeve të dhëna. Zakonisht ilaçet kundër kancerit prekin qelizat e gjakut që rriten shpejt dhe shkaktojnë rënie të flokëve. Si rezultat, pacientët humbin rezistencën ndaj sëmundjeve dhe energjinë.

Trajtimi hormonal: Përpiqemi të kontrollojmë rritjen e qelizës me hormone. Trajtimi hormonal përdoret në kancerin e avancuar të veshkës. Progesteroni është hormoni më i përdorur në kancerin e veshkës. Shpesh përdoret si trajtim paliativ për të zvogëluar përkohësisht ankesat. Sot nuk konsiderohet më si trajtim shëruese. Efektet anësore janë zakonisht të mesme. Ilaçet që përmbajnë progesteron mund të shkaktojnë ndryshime të peshës. Shkaktojnë djersitje dhe humbje uji. Kur ndërpritet trajtimi, efektet anësore zhduken.

Si bëhet ndjekja e pacientit?

Ndjekja e pacientëve me kancer të veshkës pas trajtimit është shumë e rëndësishme. Ata monitorohen në intervalet e përcaktuara nga mjeku me ekzaminim fizik, radiografi të mushkërive dhe analiza laboratorike. Mjeku mund të kërkojë, kur është e nevojshme, ultratinguj, tomografi kompjuterike ose ekzaminime të tjera. Pacientët duhet të shkojnë menjëherë te mjeku nëse hasin një problem jashtë asaj që u është shpjeguar. Pas nefrektomisë radikale, pacientët duhet të ndiqen rregullisht çdo 3-6 muaj. Duhet vlerësuar nëse ka ndonjë përparim të sëmundjes. Ekzistojnë faktorë që ndikojnë në prognozën (ecurinë e sëmundjes) dhe në llojin e trajtimit që duhet zbatuar.

Tumori i mesthares

Është një nga kancerët. Tumoret që buren nga epiteli që mbulon sistemin urinar nga veshka deri te mesthara, i quajtur uroepitel, quhen tumore të mesthares.

Shkaku i shfaqjes së tumorit të mesthares

Shkaku më i rëndësishëm i shfaqjes është pirja e duhanit. Disa substanca kimike të duhanit, përveç nikotinës, dalin me urinë jashtë dhe krijojnë dëme në uroepitel, të cilat i quajmë kancerogjenezë. Substanca si bifenili janë më klasikja. Si këto, qindra substanca kimike shkaktojnë dëmtime në uroepitelium kur janë në kontakt për kohë shumë të gjatë me të. Duhani është faktor rreziku. Tumori i mesthares mund të shfaqet edhe te ata që nuk pinë duhan. Nuk ka asnjë rregull që ‘do të shfaqet te ata që pinë duhan’. Por rreziku te ata që pinë duhan është shumë më i lartë.

Grupmosha dhe gjinia më e prekur

Zakonisht nuk shihet shumë në moshat e reja. Mundësia e shfaqjes është shumë e ulët, por nga disa moshë të caktuara rritet mundësia e shfaqjes. Te meshkujt shihet disa herë më shpesh sesa te femrat. Arsyeja kryesore ishte se më parë meshkujt pinin më shumë duhan. Por me rritjen e pirjes së duhanit te femrat, edhe shkalla e shfaqjes te femrat po rritet gjithnjë e më shumë.

Grupet më të rrezikuara

Në fakt nuk ka grup sëmundjesh që shoqëron tumoret e mesthares. Mund të shihen te çdo lloj njeriu. Sidomos te ata që pinë duhan… Rrezikohen nga ndotja e ajrit, gazrat e shkarkimit dhe produktet kimike.

Ndikimi i faktorëve gjenetikë

Nuk është sëmundje trashëgimore që kalon nga babai te djali, siç e kupton të gjithë. Por nga pikëpamja e faktorëve gjenetikë, mungesat e gjeneve supresore të tumorit përshpejtojnë zhvillimin e këtyre tumoreve. Dhe kjo bën që këto tumore të jenë më agresive. Nga ky aspekt, nuk është e mundur të bëhet një përgjithësim dhe të shkohet më tej.

Vendi i infeksioneve të përsëritura të traktit urinar te tumoret e mesthares

Klasikisht duhet të përgjigjem me ‘Jo’, por për të mos qenë mashtrues po e them. Në 90% nuk ka, por te njerëzit me infeksione urinare shumë të shpeshta dhe të përsëritura mund të zhvillohen kancere të quajtura karcinoma me qeliza skuamoze. Por këto mund të jenë te pacientët që kanë pasur për kohë shumë të gjatë guralecë në mesthare dhe nuk janë kontrolluar, pacientë të pakujdesshëm, të pa trajtuar. Por sistitet e thjeshta që mund të ndodhin disa herë në vit nuk shkaktojnë tumor të mesthares. Ekziston gjithashtu ajo që e quajmë shistozomiazis, që shihet më shpesh në Egjipt, që vendoset në mesthare nga ujërat normale dhe lumenjtë përmes transmetimit të sëmundjes. Lidhur me këtë, sistitet janë shumë të shumta.

Simptomat
Simptoma më e rëndësishme është gjaku në urinë. Kjo mund të jetë zakonisht e dukshme me sy. Ndonjëherë mund të dalë edhe gjatë ekzaminimeve të zakonshme, në analizat e urinës. Këtu ka një problem: mund të ketë një gjakderdhje që kalon menjëherë. Pacienti mund të mos e marrë seriozisht, duke thënë ‘gjakderdhja më kaloi’. Më vonë, pas 6 muajsh ose një viti, mund të përsëritet. Përsëri zgjat një ditë ose gjysmë dite. Ndërkohë, nëse ankesa të ngjashme me sistitin, si urinimi i shpeshtë dhe djegia gjatë urinimit, pushtojnë muskujt e mesthares, tumori mund të shfaqet. Nëse nuk merren parasysh, mund të sjellin pasoja të rënda.

Shfaqja e gjakut

Mund të shfaqet në çdo fazë. Mund të shihet në kancere të fazës së hershme, mund të shihet edhe te ato të fazës së avancuar. Shfaqja e gjakut është simptoma më e rëndësishme.

Kontrollet

Meqenëse rekomandojmë ekzaminim të prostatës çdo vit, në atë periudhë, nëse te njerëzit nuk shfaqen simptoma si gjaku në urinë, mjafton analiza e urinës një ose dy herë në vit. Rekomandoj ultratinguj të sistemit urinar çdo vit. Ultratingulli mund të zbulojë edhe tumore të vegjël. Me përparimet në radiologji, ultratingulli kap në masë të madhe veçanërisht tumoret më të mëdha se 3 centimetra. Por në rastet e dyshimta ose ato ku ka mundësi të humbasin, nëse ka gjak në urinë dhe nuk arrihet imazh me ultratinguj, metoda më e saktë dhe e besueshme e diagnozës është ajo që e quajmë ‘sistoskopi’, pra mbushim mesthararën me ujë dhe shohim sipërfaqet brenda saj me ndihmën e një instrumenti të ndriçuar.

Trajtimi i tumoreve të mesthares

Për vendosjen e diagnozës së parë, bëhet ndërhyrje kirurgjikale për biopsinë: me metodën e shkurtuar TUR (Trans Urethral Resection), hyjmë në mesthare nga kanali i urinës në penis dhe me metodë endoskopike presim tumorin brenda mesthares, dhe e dërgojmë në patologji. Kjo na jep disa informacione për stadin e tumorit, pra sa thellë ka shkuar brenda shtresave të mesthares dhe sa agresiv është ky tumor. Këto informacione janë të mjaftueshme për fillimin. Te tumoret sipërfaqësore të mesthares, pra ato që nuk kanë depërtuar në indin muskular të mesthares, mjafton marrja e një pjese me TUR. Pas kësaj, për të parandaluar përsëritjen, në disa raste bëjmë aplikime ilaçesh brenda mesthares. Nëse në pjesën e marrë, tumori ka depërtuar në indin muskular të mesthares, atëherë opsionet e trajtimit ndahen në dy. Opsioni më efektiv i trajtimit është kirurgjia. Ekziston operacioni i heqjes së plotë të mesthares me operacion të hapur, që nuk ka depërtuar shumë thellë në shtresën muskulare të mesthares dhe është efektiv në 85%. Pas kësaj, natyrisht, ekziston diversioni urinar, një metodë që përdorim për të rregulluar se ku do të rrjedhë urina kur nuk ka mesthare. Këtu, duke marrë një pjesë zorre 15-20 centimetra, të quajtur 'ileostomi', duke e lidhur njërin skaj me ureterin dhe skajin tjetër me lëkurën, dhe duke aplikuar një qese jashtë, ky është sistemi i quajtur kondukt urinar. Në rastet e përshtatshme, duke përdorur më shumë zorrë të hollë, është gjithashtu e mundur të bëhet një mesthare e re, e quajtur mesthare ortotopike. Përveç kësaj, në disa raste, radioterapia e kombinuar me kemoterapinë janë gjithashtu metoda me efekt në trajtimin e tumoreve të mesthares.

Tumoret e mesthares pas trajtimeve

Tumoret sipërfaqësore të mesthares, pra ato të gjetura në indin muskular të mesthares, kanë rrezik përsëritjeje prej rreth 70% brenda pesë vjetëve, në përpjesëtim me stadin e tumorit dhe shkallën e diferencimit. Me disa aplikime ilaçesh, me kemoterapi ose me metodën e quajtur imunoterapi, këto aplikime bëhen një herë në javë brenda mesthares për 6 ose 8 javë, dhe e ulin përqindjen nga 70% në nivelet 30%. Rreziku i përsëritjes te shtresa shumë sipërfaqësore e mesthares dhe te tumoret me rrezik të ulët është rreth 5%. Te ato nuk e bëjmë këtë aplikim ilaçesh. Te tumoret që kanë shkuar pak më thellë, është 50%. Këtu ekziston si përsëritja, ashtu edhe mundësia e përfshirjes së muskujve. Shkalla e nevojës për operacion të heqjes së mesthares është gjithashtu 50%. Duhet domosdoshmërisht të jetë nën kontroll. Kohët tona të kontrollit, te tumoret sipërfaqësore dhe te tumoret invazive me përfshirje të muskujve, i kryejmë me sistektomi. E heqim mesthararën, dhe pas kësaj, jo brenda mesthares, por për të kontrolluar sistemin urinar të sipërm, bëjmë të paktën një herë në vit imazh radiologjik, një herë në 3 muaj ultratinguj dhe kontrolle me analiza gjaku. Te tumoret sipërfaqësore të mesthares, kontrollet i kryejmë çdo 3 muaj gjatë vitit të parë, çdo 6 muaj gjatë vitit të dytë, dhe pastaj një herë në vit. Zakonisht kontrollojmë gjatë gjithë jetës, por 5 vitet e para janë shumë të rëndësishme.

Diagnoza e hershme

Me diagnozë të hershme, te tumoret sipërfaqësore shërohen plotësisht 85-90%.

Tumori i mesthares në botë dhe në Turqi

Pas kancereve të mushkërive, të sistemit gastrointestinal dhe të prostatës vijnë tumoret e mesthares. Janë në 5-shen e parë në Turqi dhe në botë. Me uljen e shkallës së pirjes së duhanit, këto shifra do të bien.

Ushqimi dhe stili i jetës për të mos patur kancer të mesthares

Përveç pirjes së duhanit, nuk kërkohet ndonjë ndryshim i stilit të jetës. Është shumë e rëndësishme të hahen perime dhe fruta të freskëta. Është e nevojshme të merret vitamina C. Meqenëse nuk ka mundësi të shpëtohet nga ndotja mjedisore e shkaktuar nga industria, aktualisht nuk ka.