Sëmundjet E Kolonës Kurrizore (Spondiloza Servikale)

Spondiloza servikale është një sëmundje që prek nyjet e qafës si pasojë e traumave të vogla të përsëritura, zakonisht tek personat mbi 40 vjeç, dhe që përparon me moshën. Njihet edhe si osteoartriti servikal. Prek veçanërisht zonat ku vertebrat e qafës (servikale) janë më lëvizëse ( C4-C5, C5-C6, C6-C7 ). Prek në mënyrë të barabartë të dy gjinitë, por te burrat shfaqet në moshë më të re se te gratë. Ndërsa njeriu plaket, kockat dhe kërcinjtë që formojnë kolonën kurrizore dhe qafore i nënshtrohen një degjenerimi progresiv, dhe ndonjëherë si rezultat formohen dalje të parregullta kockore të quajtura osteofite. Shumë njerëz e kanë këtë gjetje në ekzaminimet radiologjike, por ndonjëherë mund të mos shkaktojë asnjë ankesë. Te spondiloza servikale, shtypja e një ose disa nervave që dalin nga palca kurrizore qafore shkakton shfaqjen e gjendjes e quajtur radikulopati. Osteofitet, pra dalje kockore, shkaktojnë ngushtimin e kanalit kurrizor dhe e ekspozojnë palcën kurrizore ndaj shtypjes. Si rrjedhojë, mund të shfaqet dëmtimi i palcës kurrizore i quajtur mielopati. Traumat si rënia nga lart dhe aksidentet e trafikut mund të rrisin dëmtimin e palcës kurrizore te rastet e spondilozës servikale që deri atëherë nuk kishin shfaqur simptoma, befas.

Simptomat:

• Qafë e tensionuar dhe e dhimbshme
• Dhimbje në supe dhe krah
• Mpirje dhe ndjesi karçinjeje në krahë, duar, këmbë dhe shputa
• Dobësi në krahë, duar, këmbë dhe shputa
• Humbje e koordinimit
• Vështirësi në ecje
• Refleks të thellë tendinoz jonormal
• Inkontinencë ose mbajtje (retencion) e urinës dhe e feçeve

Faktorët e rrezikut:

• Plakja
• Traumat e vogla të përsëritura
• Trauma e madhe e kaluar ( aksident trafiku, rënie nga lart )

Kur duhet të konsultoheni me mjekun?

• Nëse nuk ka ulje të dhimbjes pavarësisht ilaçeve kundër dhimbjes që përdoren
• Nëse dhimbja përkeqësohet gradualisht
• Nëse shfaqen mpirje dhe dobësi në krahë dhe në këmbë

Diagnoza: Diagnoza e sëmundjes vendoset pas marrjes së ankesave dhe historikut, me ndihmën e ekzaminimit neurologjik dhe të metodave radiologjike që kërkohen sipas rastit. Për të kuptuar nëse palca kurrizore dhe rrënjët nervore janë nën shtypje, duhet bërë ekzaminimi i reflekseve, i forcës muskulare të krahëve dhe këmbëve, si dhe i ndjeshmërisë. Spondiloza servikale mund të shkaktojë gjithashtu kufizim të lëvizjeve të qafës, gjë që mund të vërehet në ekzaminim. Nga metodat e imazherisë mund të kërkohen radiografia direkte servikale, tomografia e kompjuterizuar (CT) servikale dhe rezonanca magnetike (MR) servikale. Nga rezultatet, si dalje kockore, shtypja e palcës kurrizore dhe e rrënjëve nervore, ose herniet e disqeve ndërvertebrale, arrihet diagnoza.
Trajtimi: Në varësi të ashpërsisë së gjendjes klinike të rasteve, preferohet trajtimi jokirurgjik (mjekësor-konservativ) ose trajtimi kirurgjik.

Trajtimi jokirurgjik:

• Përdorimi i mbajtëses së qafës (kollarit) kufizon lëvizjet e qafës dhe zvogëlon irritimin e nervave
• Përdorimi i ilaçeve kundër dhimbjes (veçanërisht ilaçeve antiinflamatore joste­roide)
• Ushtrime për forcimin e muskujve të qafës dhe fizioterapi
• Përdorimi i ilaçeve relaksuese të muskujve
• Injeksion kortikosteroidi dhe anestetiku lokal brenda nyjeve të façetave (nyjeve midis vertebrave)

Trajtimi kirurgjik: Kur trajtimet konservative mjekësore nuk japin efekt, dhimbja e qafës nuk kalon ose gjetjet neurologjike përkeqësohen, mendohet për ndërhyrje kirurgjike. Ndërhyrja kirurgjike që do të kryhet ndryshon sipas patologjisë që shkakton gjendjen aktuale të pacientit. Qasjet kirurgjike më të përdorura janë qasja anteriore (nga përpara) dhe posteriore (nga prapa).

Qasja anteriore: Me një incizion në pjesën e përparme të qafës, ezofagu (tubi i ushqimit) dhe trakea zhvendosen anash dhe arrihet te vertebrat e qafës. Në këtë pikë kirurgu heq discin e herniuar ndërmjet vertebrave ose daljet kockore, sipas patologjisë themelore. Me këtë qasje, për shtypjen e palcës kurrizore hiqen dy disqe dhe vertebra që ndodhet ndërmjet tyre (korpektomi). Hapësira që formohet mund të mbështetet me një implant (kafazi i korpektomisë) ose me graft kockor, të marrë nga vetë pacienti ose kockë artificiale.

Qasja posteriore: Kjo qasje bazohet në lehtësimin e kanalit të palcës kurrizore duke hequr elementet e pasme, në rastin e ngushtimeve të kanalit kurrizor që zgjasin një ose disa segmente (laminektomi).
Nëse konsiderohet e nevojshme, pas heqjes së elementeve të pasme kryhet stabilizim posterior me vida titani, me qëllim që stabiliteti i kurrizit të mos prishet.

Rreziqet e kirurgjisë: Pas ndërhyrjeve të tilla kirurgjike mund të hasen probleme si infeksioni, rreziqet nga gjakderdhja gjatë operacionit dhe pas tij, rrjedhja e lëngut cerebrospinal për shkak të çarjes së mbështjellësit të palcës kurrizore (dura) gjatë operacionit, tromboza e venave të thella dhe komplikacionet që lidhen me të, të cilat mund të zhvillohen për shkak të qëndrimit të gjatë në shtrat dhe mungesës së lëvizjes pas operacionit.