Sëmundjet E Kolonës Vertebrale (Artropatia Fasetare)

Kyçet fasetare lidhin elementët e pasmë të trupit vertebral me njëri-tjetrin. Kyçet fasetare kanë veçori të ngjashme me kyçet e pjesëve të tjera të trupit. Ashtu si kockat që formojnë kyçet e tjera të trupit, edhe sipërfaqja artikulare e kyçit fasetar është e mbuluar me kartilagj të lëmuar, rrethohet nga një kapsulë e formuar nga ligamente të fuqishme dhe përmban lëng sinovial që siguron lëmueshmërinë. Kyçi i ijës dhe ai i gjurit, po ashtu edhe kyçi fasetar, mund të jenë artritikë dhe të dhimbshëm, dhe mund të shkaktojnë dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës. Degjenerimi i kësaj zone të shtyllës kurrizore dhe dhimbja dhe shqetësimi që vijnë nga artriti quhen artropati fasetare.

Simptomat

Shumica e personave me artropati fasetare ankohen për dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës, e cila shfaqet gjatë rrotullimit dhe përkuljes së trupit prapa. Dhimbja e artropatisë fasetare zakonisht është e lokalizuar në një zonë të caktuar të shpinës dhe, ndryshe nga dhimbja dhe mpirja që vijnë nga hernia e diskut të shpinës, nuk përhapet drejt këmbës. Megjithatë, nëse në kyçin fasetar zhvillohet artriti, në kyç formohen thupra kockore (osteofite), të cilat mund të shtypin rrënjët nervore. Kjo gjendje mund të kontribuojë në formimin e kanalit të ngushtë, që mund të shkaktojë mpirje dhe dhimbje që përhapen në këmbë, si dhe dobësi të këmbës.

Diagnoza

Artropatia fasetare zakonisht nuk është, vetëm vetiu, shkaku i një dhimbjeje të theksuar në pjesën e poshtme të shpinës, dhe shpesh shoqërohet me sëmundje të tjera, si sëmundja degjenerative e diskut që kontribuon në shfaqjen e këtyre simptomave, artriti i zonave të tjera të shtyllës kurrizore dhe shpesh kanali i ngushtë. Edhe te personat me artrit të lehtë dhe të mesëm të shtyllës kurrizore lumbale (të ulët), në Tomografinë e Kompjuterizuar (TK) dhe Rezonancën Magnetike (RM) shfaqen gjetje të degjenerimit të kyçeve fasetare. Skintigrafia e kockave, e cila tregon inflamacionin aktiv, është një test që mund të përdoret për të kuptuar nëse artropatia fasetare kontribuon në dhimbjen e shpinës. Kur në kyçet fasetare injektohet një përzierje e përbërë nga steroid dhe anestetik lokal, dhimbja zvogëlohet dukshëm, dhe kur në ekzaminimet e kryera (skintigrafi, TK, RM) ka gjetje të artritit të kyçit fasetar, diagnoza e artropatisë fasetare mund të vendoset me një siguri të caktuar.

Trajtimi

Ekzistojnë shumë mundësi për trajtimin e dhimbjes dhe simptomave të tjera që vijnë nga artropatia fasetare. Trajtimi fillestar i sëmundjes së kyçit fasetar përfshin shmangien e lëvizjes që shkakton dhimbje në kyçin fasetar, përdorimin e ilaçeve anti-inflamatore dhe kryerjen e ushtrimeve të shtrirjes dhe forcimit. Injeksionet mund të përdoren me qëllim zvogëlimin e dhimbjes dhe shqetësimit që vijnë nga inflamacioni dhe sinoviti në artropatinë fasetare. Fatkeqësisht, kjo nuk është një zgjidhje e përhershme dhe dhimbja mund të përsëritet pas disa muajsh. Në metodën e trajtimit të zhvilluar kohët e fundit, e quajtur ablacioni i nervit sinuvertebral, hyhet me gjilpërë nga lëkura dhe nervi që shkon drejt kyçit fasetar digjet përgjithmonë me rrymë elektrike, duke arritur një zvogëlim të dhimbjeve. Nëse për shkak të zgjerimit të kyçeve fasetare rrënjët nervore janë shtypur, ose nëse ekzistojnë sëmundje si sëmundja degjenerative e diskut, instabiliteti spinal ose kanali i ngushtë (stenoza spinale), trajtimi kirurgjik është i nevojshëm për të hequr dhimbjen.