Заболувања На 'Рбетот (Цервикална Спондилоза)

Цервикалната спондилоза е заболување на зглобовите на вратот, кое најчесто се јавува кај луѓе постари од 40 години, настанува како последица на повторени минорни трауми поврзани со возраста, со прогресивен тек со годините, и е позната и како цервикален остеоартритис. Особено се јавува во деловите од цервикалните (вратните) прешлени кои се најподвижни ( C4-C5, C5-C6, C6-C7 ). Иако ги зафаќа подеднакво и двата пола, кај мажите се појавува во порана возрасна група во споредба со жените. Со старењето, коските и 'рскавиците што го сочинуваат 'рбетниот столб на грбот и вратот подлежат на прогресивна дегенерација, а понекогаш како последица на тоа се формираат неправилни коскени израстоци наречени остеофити. Иако овој наод се открива кај многу луѓе при радиолошки испитувања, понекогаш може да не предизвикува никакви тегобни симптоми. Кај цервикалната спондилоза, притисокот врз еден или повеќе нерви што излегуваат од цервикалниот 'рбетен мозок предизвикува појава на состојба наречена радикулопатија. Коскените израстоци наречени остеофити доведуваат до стеснување на 'рбетниот канал и го изложуваат 'рбетниот мозок на притисок. Како последица на тоа може да се појави оштетување на 'рбетниот мозок наречено миелопатија. Трауми како падање од висина и сообраќајна несреќа можат ненадејно да го зголемат оштетувањето на 'рбетниот мозок кај случаи на цервикална спондилоза што дотогаш не давале симптоми.

Симптоми:

• Напнат и болен врат
• Болка во рамената и раката
• Утрнатост и трнење во раце, шаки, нозе и стапала
• Слабост во раце, шаки, нозе и стапала
• Губење на координација
• Тешкотии при одење
• Абнормални длабоки тетивни рефлекси
• Инконтиненција или ретенција на урина и столица

Фактори на ризик:

• Стареење
• Повторени минорни трауми
• Претрпена мајорна траума ( сообраќајна несреќа, падање од висина )

Кога да се обратите кај лекар?

• Ако и покрај примената на аналгетска терапија нема намалување на болката
• Ако болката постепено се влошува
• Ако се појават утрнатост и слабост во раце и нозе

Дијагноза: Дијагнозата на заболувањето се поставува со помош на неуролошки преглед и соодветни радиолошки методи на снимање, кои се бараат по земањето на тегобите и анамнезата. За да се утврди дали 'рбетниот мозок и нервните корени се под притисок, потребно е да се направат прегледи на рефлексите, мускулната сила на рацете и нозете и на чувствителноста. Цервикалната спондилоза може исто така да доведе до ограничување на движењата на вратот, што може да се утврди при прегледот. Од радиолошките испитувања може да се побараат цервикална директна графија, компјутеризирана томографија (КТ) на вратот и магнетна резонанца (МР) на вратот, и со утврдување на коскените израстоци, притисокот врз 'рбетниот мозок и нервните корени или хернијацијата на дисковите меѓу прешлените може да се дојде до дијагноза.
Лекување: Според степенот на клиничката состојба кај пациентите се избира нехируршко (медикаментозно-конзервативно) лекување или хируршко лекување.

Нехируршко лекување:

• Носењето вратна ортоза го ограничува движењето на вратот и го намалува иритацијата на нервите
• Употреба на аналгетски лекови (особено нестероидни антиинфламаторни лекови)
• Вежби за јакнење на мускулите на вратот и физикална терапија
• Употреба на миорелаксирачки лекови
• Инјектирање на кортикостероид и локален анестетик во зглобовите меѓу 'рбетите (фасетни зглобови)

Хируршко лекување: Ако конзервативните медикаментозни терапии не помогнат, болката во вратот не поминува или неуролошките наоди се влошат, се разгледува хируршка интервенција. Хируршката интервенција што ќе се примени зависи од патологијата што ја предизвикува моменталната состојба на пациентот. Најчесто користени хируршки пристапи се антериорниот (предниот) и постериорниот (задниот) пристап.

Антериорен пристап: Со инцизија на предниот дел на вратот се доаѓа до вратните прешлени, при што се поместуваат хранопроводникот (езофагусот) и дишното цевче (трахеата). На тоа место хирургот, во зависност од основната патологија, ја отстранува дископатијата меѓу прешлените или коскените израстоци. Со овој пристап, за притисокот врз 'рбетниот мозок, се отстрануваат два диска и прешленот меѓу нив (корпектомија). Просторот што настанува може да се поддржи со имплант (корпектомски кафез) или со коскен графт земен од самиот пациент или со вештачка коска.

Постериорен пристап: Овој пристап се заснова на ослободување на 'рбетниот канал од стеснувањата на еден или повеќе сегменти, со отстранување на задните елементи. (Ламинектомија)
Ако се смета дека е потребно, по отстранувањето на задните елементи се изведува постериорна стабилизација со титаниумски шрафови, со цел стабилноста на 'рбетот да не се наруши.

Ризици од операцијата: По овој вид хируршки интервенции може да се сретнат проблеми како инфекција, ризици поврзани со крварење за време на операцијата и по неа, истекување на цереброспинална течност поради кинење на мембраната (дура) што го опкружува 'рбетниот мозок за време на операцијата, длабока венска тромбоза што може да се развие поради долготрајно мирување во легнат положај по операцијата, и поврзани компликации.