Што е невролошка рехабилитација? За кого е наменета?

Програмите за рехабилитација се од големо значење за надоместување на губењето на функцијата по невролошки нарушувања, обезбедување независност во секојдневните животни активности и спречување на компликации.

Програмите за невролошка рехабилитација се препорачуваат за мозочен удар, трауматска повреда на мозокот, мултиплекс склероза, Паркинсонова болест, повреди на рбетниот мозок и други невролошки нарушувања. Раната интервенција е од клучно значење, особено во рехабилитацијата по мозочен удар. Невропластичноста е на највисоко ниво во првите 3 месеци и интервенциите направени во овој период даваат по трајни резултати. Ако се прашувате што е физичка рехабилитација, всушност преку овој процес на лекување таа има за цел да ве направи способни сами да ги задоволувате вашите основни потреби како што се облекување, јадење и користење тоалет.

Во овој текст ќе најдете одговори на вашите прашања како што се што е третман за невролошка рехабилитација, за кого се применува и какви придобивки обезбедува.

Што е невролошка рехабилитација и за која цел се применува?

Невролошката рехабилитација е терапевтски пристап кој се применува за отстранување или намалување на функционалните нарушувања кои се јавуваат како резултат на оштетувања во мозокот и нервниот систем. Овој третман има за цел да го подобри квалитетот на животот на пациентите, да ги врати нивните функционални капацитети или барем да открие функции што ќе ги заменат изгубените функции.

Невролошката рехабилитација има за цел подобрување на физичките, емоционалните и социјалните функции на пациентите при функционални нарушувања кои произлегуваат од оштетувања на мозокот и рбетниот мозок. Оваа програма за третман, која е специјално подготвена за пациентот од стручен тим, се применува преку различни методи.

Надоместување на губењето на функцијата

Една од основните цели на невролошката рехабилитација е да се надоместат функциите изгубени поради оштетување на нервниот систем. Во овој процес може да се користат различни методи како што се физикална терапија, терапија со вежби, аудио-визуелни стимули и когнитивна терапија. Овие методи се приспособуваат според потребите и состојбата на пациентот.

Основната цел е да се спречат компликациите со надоместување на губењето на функцијата. Притоа, се стреми кон развој на моторните вештини, функциите на говор и голтање, како и когнитивните капацитети. На овој начин, пациентите можат да водат побезбеден, попродуктивен живот со подобар квалитет.

Поддршка на независниот живот

Третманот со невролошка рехабилитација им помага на пациентите да ја стекнат својата независност во секојдневните животни активности. Стекнувањето независност, зголемувањето на функционалната мобилност и активното учество во секојдневните животни активности се основните цели.

За ова, поддршката од специјализиран физиотерапевт е од големо значење. Физиотерапевтот ги идентификува функционалните нарушувања што настануваат како резултат на болеста или траумата што влијае на мозокот и нервниот систем на пациентот и креира соодветна програма за рехабилитација за пациентот. Благодарение на оваа програма, пациентот станува способен сам да ги задоволува основните потреби како што се облекување и јадење.

Зголемување на психосоцијалната адаптација

Невролошката рехабилитација не е само физички процес. Исто така, има за цел да го подобри пациентот во емоционален и социјален поглед. Бидејќи невролошките болести можат да влијаат и на физичкото и на менталното здравје на лицето.

Затоа, рехабилитацијата не само што ја зголемува мускулната сила, туку обезбедува и повторно вклучување на лицето во општеството и стекнување самодоверба. Рехабилитацијата започната во раната фаза и редовно одржувана може да направи голема разлика во процесот на закрепнување.

Психосоцијалната рехабилитација има за цел да им помогне на пациентите да се справат со емоционалните предизвици со кои се соочуваат. Членовите на семејството и негувателите исто така се вклучени во процесот, осигурувајќи дека пациентот е поддржан и во домашната средина.

Кому му е потребна невролошка рехабилитација?

Третоманот со невролошка рехабилитација е од витално значење по болести или трауми кои влијаат на нервниот систем. Блиското запознавање со групите пациенти кои можат да имаат корист од овој процес на лекување ќе помогне да се разбере важноста на процесот на рехабилитација и за пациентите и за нивните најблиски.

Пациенти кои доживеале мозочен удар

Мозочниот удар е една од најчестите состојби кои бараат рехабилитација со цел повторно стекнување на вештините изгубени поради оштетувањето што го предизвикува во мозокот. Оваа невролошка слика, која се развива како резултат на прекин или намалување на протокот на крв во мозокот, влијае на основните функции како што се движењето, говорот и рамнотежата. Времетраењето на рехабилитацијата по мозочен удар варира во зависност од сериозноста на мозочниот удар и развиените компликации. Додека некои пациенти брзо се опоравуваат, кај голем дел од нив рехабилитацијата продолжува како долг процес.

Раната рехабилитација прави голема разлика во процесот на закрепнување бидејќи во првите 3 месеци невропластичноста (капацитетот на мозокот да се преорганизира) е на највисоко ниво. Интервенциите направени во овој период можат да дадат по трајни резултати.

Оние со трауматска повреда на мозокот

Трауматската повреда на мозокот е состојба на оштетување на мозочното ткиво поради причини како што се сообраќајна несреќа или паѓање од височина. Кај овие пациенти, рехабилитацијата треба да се планира со индивидуализиран пристап. Неопходно е да се примени когнитивна терапија во области како што се меморијата, вниманието и решавањето проблеми. Исто така, се планираат специјални вежби за рамнотежа, визуелна перцепција и моторна координација.

Рехабилитацијата од повреда на мозокот го подобрува квалитетот на животот помагајќи му на лицето повторно да ги стекне изгубените физички, ментални и функционални вештини. Додека кај лесната трауматска повреда на мозокот се забележува краткотрајно губење на свеста, главоболка и дефицит на внимание, кај тешките случаи може да се појават посериозни проблеми како што се нарушувања на говорот и парализа.

Мултиплекс склероза и слични прогресивни болести

МС е болест со автоимуно потекло што се јавува како резултат на нарушување на имунолошкиот систем кој го напаѓа сопствениот мозок и рбетен мозок на личноста. Кај овие пациенти, мускулната слабост, губењето на видот, заморот и когнитивните промени се чести и тие доведуваат до проблеми со рамнотежата и одењето.

Вежбите за невролошка рехабилитација се многу важни за пациентите со МС. Вежбите кои се специфични за пациентите и можат да се изведуваат без напор треба да бидат утврдени и следени од физиотерапевти. Рехабилитацијата ја одржува флексибилноста, ја зголемува мускулната сила и може да го намали заморот.

Пациенти со Паркинсонова болест

Паркинсоновата болест е невролошко нарушување кое се јавува поради губење на клетките во мозокот кои произведуваат допамин. Кај овие пациенти се забележува забавување на движењата, треперење во мирување, вкочанетост на мускулите и нарушување на држењето на телото. Невролошката рехабилитација се применува за подобрување на моторните вештини на пациентите со Паркинсонова болест, подобрување на нивните секојдневни функции и одржување на нивната независност.

Вежбите кои особено го подобруваат постуралното држење, обезбедуваат исправено држење и спречуваат паѓање се важни. Програмата за рехабилитација треба да вклучува вежби за релаксација, опсег на движење на зглобовите, аеробни вежби, вежби за зајакнување и рамнотежа.

Лица кои доживеале повреда на рбетниот мозок

Повредата на рбетниот мозок е сериозен здравствен проблем кој погодува повеќе од 500.000 луѓе ширум светот секоја година. Овие повреди обично настануваат како резултат на ненадејни трауми и можат да доведат до привремено или трајно оштетување на рбетниот мозок. Во зависност од сериозноста на повредата на рбетниот мозок, се развиваат две основни клинички слики: тетраплегија (губење на функцијата во четирите екстремитети) и параплегија (губење на функцијата во долните екстремитети).

Физикалната терапија и рехабилитацијата се незаменлив дел од процесот на закрепнување кај овие пациенти. Рехабилитацијата има за цел да ја подобри мускулната слабост, парализата и губењето на моторната функција. Исто така, може да го забрза закрепнувањето со повторно стимулирање и организирање на нервниот систем.

Како се планира процесот на физичка рехабилитација?

Процесот на физичка рехабилитација е можеби најкритичната фаза од вашето патување кон закрепнување по оштетување на нервниот систем. Правилно планираниот процес на рехабилитација ви помага повторно да го продолжите вашиот живот на независен начин.

Индивидуализиран план за третман

Третоманот со невролошка рехабилитација дефинитивно не може да се планира со пристапот „една големина одговара на сите“. Програмата за третман утврдена според резултатите од вашата проценка треба да биде специјално дизајнирана според вашата возраст, психосоцијална состојба, образование и навики. Оваа индивидуализација игра клучна улога во постигнувањето успех во процесот на рехабилитација.

Физиотерапевтите прво детално ги оценуваат вашите моторни и сетилни функции, рамнотежа, одење, мускулен тонус, опсег на движење на зглобовите и перформансите во секојдневните животни активности. Во исто време, се применуваат тестови со меѓународна валидност како што е Скалата за мерење на функционална независност (FIM).

Важна точка: Вашите очекувања од третманот, направените промени и постигнатиот напредок треба да ви бидат сеопфатно објаснети.

Пристап на мултидисциплинарен тим

Важен одговор на прашањето што е физичка рехабилитација е исто така „тимската работа“. Во процесот на рехабилитација, тим кој се состои од специјалисти како што се лекар, физиотерапевт, медицинска сестра, психолог, логопед, нутриционист работи како целина со вас и вашето семејство.

Секој специјалист прави проценка во својата област и се креира заеднички план за третман. Благодарение на овој тимски пристап, вашите невролошки проблеми се третираат не само од физички, туку и од психолошки и социјален аспект. На овој начин може да се постигне зголемување на функционалниот капацитет, подобрување на психолошката состојба и подобрување на прогнозата.

Важноста на раната интервенција

Кога треба да започне невролошката рехабилитација? Одговорот е едноставен: Во најрано можно време. Програмата за рехабилитација треба да започне веднаш по утврдувањето на дијагнозата или по надминување на животозагрозувачката состојба.

Особено првите 6 месеци по мозочен удар, повреди на рбетниот мозок или трауми се сметаат за „златен период“. Интензивната и насочена рехабилитација спроведена во овој процес помага вашето ниво на независност да се зголеми до максимум. Раната интервенција овозможува побрзо стекнување на функциите благодарение на мозочната пластичност и помага во спречување на компликации.

Покрај тоа, како додаток на класичните методи на невролошка рехабилитација, се користат и роботски третмани со цел да се зголемат вашите секојдневни животни активности, а особено вашата мобилност. Роботите за рехабилитација можат да ги повторуваат движењата онолку пати колку што е потребно под истиот ритам и услови, со што се забрзува закрепнувањето.

Методи кои се користат во невролошката рехабилитација

Различни методи на лекување се користат во вашиот процес на закрепнување по невролошки проблеми. Овие методи го забрзуваат реконструирањето на вашиот нервен систем и го олеснуваат вашето враќање во секојдневниот живот.

Вежби за физикална терапија

Вежбите за физикална терапија се камен-темелник на невролошката рехабилитација. овие вежби имаат за цел да ја зголемат вашата мускулна сила, флексибилност и координација. Вежбите за зајакнување, рамнотежа, истегнување и координација се применуваат под надзор на физиотерапевт.

Видот и интензитетот на вежбите се приспособуваат според вашата состојба. На пример, додека вежбите за одење и рамнотежа се истакнуваат за пациентите по мозочен удар, вежбите кои го подобруваат постуралното држење се поважни за пациентите со Паркинсон.

Роботски системи за одење

Благодарение на развојот на технологијата, роботските системи за рехабилитација стекнаа важно место во третманот на невролошките пациенти. Овие уреди можат да ги повторуваат вашите движења онолку пати колку што е потребно под истиот ритам и услови и со тоа го забрзуваат закрепнувањето.

Уредите за роботска рехабилитација, како што се Smart-Gravity кој обезбедува мобилизација во раната фаза со поддршка на телесната тежина, и Prokin кој изведува вежби за рамнотежа во повеќенасочна рамнина и за рамнотежа во седење и во стоење, обезбедуваат многу поефикасна рехабилитација во третманот на пациентите во споредба со конзервативните методи.

Функционална електрична стимулација (FES)

FES е важна терапија која користи електрични струи за активирање на нервите и мускулите погодени од повреди или невролошки нарушувања. Со испраќање мали електрични импулси до специфични мускули или нерви, тоа предизвикува нивно контрахирање.

Предностите на третманот со FES вклучуваат подобрена подвижност, зголемена мускулна сила, подобра циркулација, управување со болката и зголемена независност. Тоа е особено ефикасно за пациенти со мозочен удар, повреда на рбетниот мозок и мултиплекс склероза.

Терапии за говор и голтање

Невролошките болести можат негативно да влијаат на функциите на говорот и голтањето. Логопедите нудат индивидуално приспособени планови за терапија за подобрување на комуникациските вештини и управување со проблемите со голтањето.

Во овие терапии се користат различни техники за афазија (јазично нарушување), дизартрија (неспособност за контрола на мускулите на говорот) и тешкотии при голтањето. Тоа е од големо значење особено кај пациентите со Паркинсонова болест, состојби по мозочен удар и пациенти со мултиплекс склероза.

Невропсихолошка поддршка

Дополнително, се нудат психотерапија и советување за поддршка на вашето емоционално и психолошко здравје. Помага во развојот на вашите вештини за справување со депресија, анксиозност и други психолошки проблеми.

Едукација на семејството

Рехабилитацијата не е ограничена само на сесиите за физикална терапија. Членовите на семејството треба да бидат вклучени во процесот на лекување и да преземат активна улога. Семејствата се едуцираат за спроведување на вежбите дома, прилагодување на домашната средина според пациентот, техники за трансфер и безбедност на пациентот.

Оваа едукација гарантира дека пациентот го поддржува процесот на рехабилитација дома и континуитет на третманот. На овој начин се забрзува процесот на закрепнување и пациентот побрзо ја добива својата независност.

Влијанието на рехабилитацијата врз секојдневниот живот

Невролошката рехабилитација не е само процес на медицински третман, туку и сеопфатен пристап кој директно влијае на квалитетот на животот на пациентите. Добивките постигнати во процесот на физикална терапија се манифестираат во секоја област од секојдневниот живот.

Независност во секојдневните активности

Програмите за физикална терапија не само што ја зголемуваат вашата мускулна сила, туку ви помагаат и да ги вратите вештините од секојдневниот живот. Физичката рехабилитација спроведена со поддршка на работна терапија има за цел да ве направи самодоволни. Во овој процес се враќаат основните вештини како што се облекување, јадење, седење, одење. Покрај тоа, се развиваат и функционални вештини како што се држење и фаќање предмети, станување со одржување на рамнотежата.

Учество во социјалниот живот

Невролошките болести, покрај нивните физички ефекти, можат да предизвикаат и психолошки стрес, губење на самодовербата и социјална изолација. Вашето активно учество во процесот на физикална терапија и чувството на постигнување што го добивате го поддржуваат менталното закрепнување.

Групните вежби и социјалните активности ја зајакнуваат вашата мотивација. Покрај тоа, современите техники на рехабилитација како што се игрите засновани на виртуелна реалност го прават третманот забавен и ја зголемуваат вашата усогласеност со третманот.

Овие добивки го зголемуваат вашиот квалитет на живот не само во физичка туку и во емоционална и социјална смисла. Благодарение на рехабилитацијата, полесно се вклучувате во социјалните средини и повторно се адаптирате на вашиот социјален живот.

Враќање на работните и хоби активностите

Физичката рехабилитација ви овозможува да се вратите на вашиот работен живот и на омилените хобија. Програмите за рехабилитација овозможуваат враќање на вашите професионални активности со зголемување на вашата независност.

Програмите за вежби подготвени за вашите индивидуални цели ви помагаат повторно да започнете со хоби активности како што се ракотворби, сликање или свирење музички инструмент преку развој на вашите фини моторни вештини.

Зголемувањето на вашата функционална независност и подобрувањето на квалитетот на животот ви го олеснуваат враќањето во вашиот работен живот и учеството во активностите во кои претходно сте уживале.

Често поставувани прашања

Сосема е природно да имате многу прашања во вашиот ум за време на процесот на закрепнување по болеста. Во овој дел одговараме на најчесто поставуваните прашања во врска со невролошката рехабилитација.

Кога треба да започне рехабилитацијата?

Невролошката рехабилитација треба да започне во најраниот можен период. Штом вашата здравствена состојба ќе стане стабилна, по можност во првите денови, започнувањето на третманот дава најдобри резултати. Иако е идеално да се започне во рок од 24-48 часа по мозочниот удар, тоа може да варира во зависност од состојбата на пациентот. Рано започнатата рехабилитација ја користи невропластичноста на најдобар можен начин.

Колку долго трае третманот?

Времетраењето на рехабилитацијата варира од личност до личност. Општо земено, може да трае од неколку недели до неколку месеци. Тоа варира во зависност од видот, сериозноста на болеста и брзината на вашето закрепнување. Кај тешките случаи, третманот може да продолжи неколку години, додека кај некои прогресивни болести може да се одржува во текот на целиот живот.

Колку е важна семејната поддршка?

Семејната поддршка е од големо значење за време на процесот на рехабилитација. Процесот на закрепнување на пациентите кои се високо мотивирани и поддржани е побрз и по траен. Вклучувањето на вашето семејство во сите фази од третманот, правењето аранжмани дома за намалување на ризикот од паѓање и обезбедувањето психолошка поддршка го зголемуваат успехот на третманот.

Како се поддржува рехабилитацијата дома?

Критично е редовно да ја следите програмата за вежби што ја препорачал вашиот физиотерапевт. Покрај тоа, неопходни се и соодветно одморување, урамнотежена исхрана и редовно следење на вашата здравствена состојба. Тоа што вашето семејство ви помага во вежбите, ве охрабрува и обезбедува безбедна домашна средина го забрзува вашето закрепнување.

Како пациентската психологија влијае на процесот?

Вашата психолошка состојба и мотивација играат витална улога во успехот на процесот на рехабилитација. Без психолошка поддршка, успехот од третманот останува ограничен; депресијата и недостатокот на мотивација негативно влијаат на процесот на закрепнување. Затоа, треба да добиете психолошка поддршка заедно со физичката рехабилитација.

Често поставувано прашање: Дали невролошката рехабилитација има несакани ефекти?

Невролошката рехабилитација нема директни несакани ефекти. Меѓутоа, кај некои третмани, болката или мускулните спазми може да се зголемат за време на физикалната терапија. Затоа, треба да го следите вашиот план за третман и да го информирате вашиот лекар за несаканите ефекти.

Накратко за невролошката рехабилитација

Како резултат на тоа, третманот со невролошка рехабилитација е незаменлив процес за зголемување на квалитетот на вашиот живот по оштетување на нервниот систем. Кога се оценува од аспект на одделот за физикална терапија, рано започнатите и редовно одржувани програми за рехабилитација ви овозможуваат максимално да ја користите невропластичноста.

Благодарение на индивидуализираниот пристап кон третманот, можете повторно да ја стекнете вашата физичка независност и полесно да ги извршувате секојдневните животни активности. Затоа, процесот на рехабилитација не само што ја зголемува вашата мускулна сила, туку го подигнува и вашиот квалитет на живот.

Меѓутоа, невролошката рехабилитација бара мултидисциплинарен пристап. Физиотерапевтите, лекарите, психолозите и другите здравствени работници работат заедно во вашиот процес на закрепнување за да ви помогнат да ги постигнете најдобрите резултати.

Семејната поддршка и вашата мотивација се исто така од големо значење во овој процес. Особено одржувањето на рехабилитацијата дома значително го зголемува успехот на третманот. Редовните вежби и одржувањето на активностите препорачани од физиотерапевтот го забрзуваат вашиот процес на закрепнување.

Запомнете дека процесот на закрепнување е различен за секој пациент. Сепак, правилно планираната и решително спроведена програма за рехабилитација ќе ви помогне на најдобар можен начин да се прилагодите на вашиот нов живот по невролошка болест или повреда.

Невролошката рехабилитација го поддржува независниот живот со надоместување на губењето на функцијата кај невролошки нарушувања како што се мозочен удар, трауматска повреда на мозокот, МС, Паркинсон.