Хирургијата на рак на белите дробови, иако е шанса за третман достапна само за 25% од пациентите, обезбедува стапка на успех од 80-90% кога се изведува во рана фаза. Сепак, истражувањата покажуваат дека само 1 од секои 5 пациенти е погоден за операција. Во оваа статија, детално ќе разгледаме кога се применува хируршкиот третман на рак на белите дробови, кои хируршки методи за третман на рак на белите дробови се користат, прашањата за тоа како се изведува хируршкиот третман на рак на белите дробови и придобивките од хируршкиот третман на рак на белите дробови.
Што е хирургија на рак на белите дробови?
Хирургијата на рак на белите дробови е метод на лекување кој овозможува ткивото на белите дробови зафатено од карцином хируршки да се отстрани од телото. Се смета за најефективен пристап кај ракот на белите дробови во рана фаза и има за цел целосно отстранување на туморската област.
Овој хируршки метод се применува ако болеста се забележи пред да се прошири на други органи. Со други зборови, хируршкиот третман стапува во сила ако клетките на ракот не се рашириле од белодробната област во градниот кош или на други места во телото. Раното откривање на туморот директно влијае врз успехот на третманот.
Да се биде погоден за операција на рак на белите дробови е важна можност. Затоа што кај голем дел од пациентите, околу 80%, ракот се открива дури во 3-та и 4-та фаза, а во овие доцни фази операцијата нема значителна корист. Затоа, раната дијагноза е од витално значење.
Три услови за изведување на операцијата
За да може да се изврши операција кај пациенти со рак на белите дробови, мора истовремено да постојат три состојби:
- Ракот да не се проширил на други органи (метастаза)
- Целиот рак да може да се отстрани
- Срцевите и респираторните функции на пациентот да бидат на соодветно ниво
Хируршкиот третман може да се претпочита не само за цели на лекување, туку и за дијагностички апликации. Овој метод се користи особено во случаи кога е неопходно да се постави конечна дијагноза на болеста или да се утврди состојбата на ширење.
Сите научни студии докажаа дека најважниот фактор што влијае врз успехот на третманом е целосното отстранување на туморот со операција без да се остават клетки на ракот зад себе. Всушност, опсегот на хируршката интервенција варира во зависност од локацијата на туморот и колку од белите дробови можат да се зачуваат. Затоа, секој пациент треба да се оценува посебно и опциите за третман треба да се одредат соодветно.
Хируршкиот третман на рак на белите дробови е мултидисциплинарен пристап кој бара соработка на специјалисти по пулмонологија, торакална хирургија, патологија, радиологија, нуклеарна медицина и онкологија. Оваа тимска работа осигурува дека за пациентот се креира најсоодветниот план за лекување.
Кога се применува хируршкиот третман на рак на белите дробови?
Хируршката интервенција е примарна опција за лекување кога болеста е во рана фаза и туморот е ограничен на белите дробови. Операцијата за рак на белите дробови е метод кој се применува само кога болеста ќе се забележи во нејните рани фази. Операцијата може да биде примарна опција особено кај пациенти кај кои е дијагностициран неситноклеточен рак на белите дробови и кои немаат далечни метастази.
Одлуката за лекување ја носи мултидисциплинарен тим кој вклучува медицинска онкологија, радијациона онкологија, пулмонологија и торакална хирургија. На овој конзилиум, снимките на пациентот, резултатите од биопсијата, тестовите за дишење и општата кондиција се детално оценети.
Состојба на метастази
Отсуството на ширење на ракот на други органи е првиот услов за операција. Оваа состојба се утврдува со извршени прегледи, особено со ПЕТ-КТ. Операцијата може да се изврши во случаи кога ракот е само во белите дробови и нема ширење на коските, мозокот, надбубрежната жлезда, црниот дроб или друг орган.
Ракот на белите дробови се јавува во 4 различни фази, а операцијата се применува само во 1-ва и 2-ра фаза. Хирургијата може да се разгледа и кај одредени пациенти во 3-та фаза. Ако ракот се проширил на далечни органи, односно станал фаза 4, приоритет обично имаат систематските лековити терапии.
Групата која се нарекува рана фаза е онаа каде што туморот сè уште е мал и нема покажано значајно ширење на лимфните жлезди. Оваа група се најдеалните кандидати за хируршки третман и е групата со најголеми шанси за успех.
Степен на ширење на туморот
За операција, неопходно е целиот тумор да може да се отстрани. Ако ракот навлегол во другите структури во близина, може да не е можно целосно да се отстрани. Операцијата не се применува кај тумори кои покажуваат зафаќање на структури како 'рбетот, големите крвни садови, аортата, хранопроводникот или срцето.
Големината на туморот, зафатеноста на лимфните јазли и степенот на ширење на околните ткива се детално оценуваат. Резултатите од ПЕТ-КТ и биопсијата се одлучувачки во процесот на донесување одлуки. Ако болеста достигна локално напредната фаза, односно ако туморот пораснал и се потпирал на ѕидот на градниот кош, ребрата или душникот, хируршкиот план целосно се менува.
Општата здравствена состојба на пациентот
Задолжително е срцевите и респираторните функции на пациентот да бидат на соодветно ниво. За да се покаже ова, се прават тестови за дишење и прегледи на срцето. Бидејќи со операцијата што ќе се изврши ќе се отстрани одредено белодробно ткиво на пациентот зафатено од рак, срцевите и респираторните функции мора да бидат на соодветно ниво.
Респираторниот капацитет и општата здравствена состојба на пациентот се важни во однос на хируршката погодност. Напредната возраст сама по себе не е пречка, но придружните болести можат да создадат ризик. Хируршката соодветност се одредува со оценување на резултатот од општата изведба на пациентот.
Понекогаш болеста може да биде во напредна фаза или туморот може да биде многу голем. Во овие случаи, конзилиумот може да ја утврди стратегијата за прво намалување на туморот со лековити терапии, а потоа изведување операција.
Методи на хируршки третман за рак на белите дробови
Операциите за рак на белите дробови може да се извршат со два основни пристапа: отворена или затворена хирургија. Додека кај 85% од пациентите може да се примени затворениот метод, кај групата од 15% може да биде потребна отворена операција. Како што искуството на хирургот во затворените операции се зголемува, овој процент станува уште поголем.
Метод на отворена хирургија
Отворената хирургија, позната како торакотомија, се изведува со резови направени помеѓу ребрата на ѕидот на градниот кош. Кај овој метод, хирургот директно ја гледа операционата област со голо око и може да интервенира во ткивата со своите раце.
Големината на резот варира помеѓу 15-20 см. Со специјален инструмент наречен ретрактор, ребрата се раздвојуваат и се обезбедува пристап до шуплината на градниот кош. Времетраењето на операцијата може да трае 2-5 часа во зависност од степенот на болеста. Времето на престој во болница е просечно околу 5-7 дена.
Отворената хирургија особено се претпочита во одредени ситуации. Обично се применува кај големи тумори кои надминуваат 7-10 сантиметри или кај маси кои покажуваат ширење на ѕидот на градниот кош. Обезбедува широко поле на вид во сложени случаи каде што туморот ги опкружува главните садови или бронхиите и бара прецизно шиење на крвните садови.
Ако се развиле тешки сраснувања поради претходна операција на белите дробови, тешки инфекции или радиотерапија, отворениот метод е побезбеден. Исто така, ако за време на затворената операција се развие неочекувано крварење или техничка тешкотија, за безбедност на пациентот може да се прејде на отворена хирургија во рок од неколку секунди.
Метод на затворена хирургија (VATS)
VATS е минимално инвазивен метод кој се изведува со мали резови од 1-3 сантиметри на ѕидот на градниот кош. Низ овие резови, во шуплината на градниот кош се ставаат камера и специјални хируршки инструменти. Хирургот ја завршува операцијата следејќи ги сликите на мониторот.
Кај методот на единствен порт (single-port VATS), операцијата се изведува само со еден мал рез. Благодарение на технолошките развои, камерата е со големина од само 5 милиметри. Времето на закрепнување е кратко, околу 2-3 дена.
Придобивките од методот VATS се прилично јасни. Бидејќи операцијата се изведува без истегнување на ребрата, болката по операцијата значително се намалува. Времето на престој во болница обично се сведува на неколку дена. Помалку крварење, низок ризик од инфекција и оставање помал хируршки белег се други важни придобивки.
Роботска хирургија
Роботскиот хируршки систем Da Vinci нуди опсег на движење што ги надминува можностите за движење на човечката рака. Роботските раце имаат способност да ротираат за 540 степени. Хирургот седи на конзола и ја изведува операцијата под тридимензионална слика со висока резолуција.
Во роботскиот систем има 4 роботски раце. Една од нив држи камера, а другите ги држат хируршките инструменти. Системот не ги пренесува треперењата на рацете на хирургот на инструментите. Сликата се зголемува 10-12 пати.
Најголемата предност на роботската хирургија е тоа што е поуспешна од видео-асистираните операции во чистењето на лимфните жлезди и обезбедува онколошка супериорност. Нуди помалку болка, брзо закрепнување, минимална загуба на крв и подобри козметички резултати. Времето на престој во болница обично се сведува на 2-3 дена.
Сепак, роботската хирургија може да не е соодветна за секој пациент. Особено се претпочита кај пациенти со рак на белите дробови во рана фаза.
Видови операции за рак на белите дробови
Видот на операцијата се одредува според локацијата и големината на туморот. Во човечкото тело има две бели дробови, десно и лево. Десното белодробно крило се состои од 3 лобуси, а левото белодробно крило се состои од 2 лобуси. Секој лобус има сопствени потсегменти кои се нарекуваат сегменти. Вкупно има 10 сегменти во десното белодробно крило и 8 во левото белодробно крило.
Сегектомија
Сегектомијата опфаќа отстранување на мал сегмент од белите дробови. Се претпочита во присуство на ограничен тумор. Благодарение на овој метод кој се применува кај случаи во рана фаза, здравото белодробно ткиво во голема мера е зачувано.
Дава ефективни резултати особено кај тумори од 2 см или помали. Може да се примени дури и кај пациенти со ограничен респираторен капацитет. Овој метод е безбеден бидејќи го намалува респираторниот капацитет на белите дробови на ограничено ниво.
Во последниве години, сегектомијата доби популарност благодарение на способноста да се фати ракот во многу рани фази. Наместо лобектомија, се отстранува само сегментот каде што се наоѓа туморот. Ова се нарекува „хирургија за зачувување на паренхимот“.
Лобектомија
Лобектомијата е постапка на целосно отстранување на еден белодробен лобус. Се претпочита во случај кога туморот зафаќа еден лобус. Тоа е најчесто применуваниот тип на операција кај пациенти во рана фаза.
Операцијата се завршува на овој начин кај поголемиот дел од пациентите. Ако се применува на десното белодробно крило, се нарекува десна горна, десна средна или десна долна лобектомија. На левото белодробно крило, пак, се нарекува лева горна или лева долна лобектомија.
Лобусуот со карцином целосно се отстранува и присуството на тумор во белите дробови значително се чисти. Здравото белодробно ткиво што останува по операцијата продолжува да работи нормално.
Билобектомија
Билобектомијата е истовремено отстранување на два белодробни лобуси. Оваа операција може да се примени само на десното белодробно крило. Ако се отстранат горниот и средниот лобус, се нарекува горна билобектомија, а ако се отстранат долниот и средниот лобус, се нарекува долна билобектомија.
При отстранувањето на 2-та лобуси од левата страна, бидејќи целото белодробно крило е отстрането, ова не се нарекува билобектомија. Оваа состојба се нарекува пневмонектомија.
Пневмонектомија
Пневмонектомијата е постапка каде што едното од белите дробови целосно се отстранува. Се претпочита во случај кога ракот целосно го опкружува еден од органите. Тоа е сериозна процедура и не е соодветна за секој пациент.
во случаи кога ракот е сместен на главниот душник или главен крвен сад, може да биде неопходно целосно отстранување на десното или левото белодробно крило. Може да се примени во случаи кога капацитетот на другото белодробно крило е доволен сам по себе.
Задолжително е респираторните и срцевите функции на пациентот да бидат соодветни. Животот со едно белодробно крило го намалува капацитетот за напојување на пациентот, па затоа ова е сценариото кое хирурзите најмногу го избегнуваат.
Придобивки и ризици од хируршкиот третман на рак на белите дробови
Кај ракот на белите дробови откриен во рана фаза, хируршкиот третман е единствениот метод кој нуди шанса за целосно закрепнување од болеста. Стапката на успех варира во зависност од фазата на болеста, хируршката техника и општата состојба на пациентот.
Стапки на успех на хируршкиот третман
Очекуваниот 5-годишен живот кај пациентите во фаза 1 е помеѓу 60-80%. Во фаза 2, овој процент паѓа на ниво од 40-60%. Голем дел од пациентите кои се фатени во рана фаза и успешно оперирани можат целосно да се ослободат од оваа болест.
Просечната стапка на закрепнување од болеста кај пациентите третирани со операција е педесет-педесет. Во случаите кои се откриени во раната фаза и успешно третирани хируршки, стапките на излекување достигаат 80-90%.
Дури и ако некои пациенти имаат релапс при следењето по операцијата, нивниот животен век е многу подолг од оние кои не се оперирани. Затоа, хируршкиот третман секогаш треба да се разгледува кај соодветните пациенти.
Времетраење на операциите
Времетраењето на операцијата варира во зависност од примеenиот хируршки тип, но може да трае просечно 2-5 часа. Операциите со затворен метод, доколку ги изведува искусен хирург, обично завршуваат за 1-3 часа.
Операциите на пациенти со тумори во близина на големи и критични органи обично се изведуваат со отворен метод, а времетраењето на операцијата може да се продолжи до 4-6 часа. Исто така, процесот на анестезија е детален во торакалната хирургија и варира помеѓу 30 минути и 1 час.
Процес на закрепнување
Пациентите се пуштаат дома со заздравување во рок од 3-12 дена (просечно 5 дена) по операцијата. Додека пациентите кои прават затворена операција обично се пуштаат дома за 3-4 дена, кај отворените операции овој период може да достигне 5-7 дена.
Првите неколку недели по операцијата бараат одмор и ограничување на физичката активност. Целосниот процес на закрепнување може да варира помеѓу 4-8 недели. Времето на закрепнување од отворена операција на белите дробови е помеѓу 4-6 недели.
Пациентот останува во единицата за интензивна нега два дена по операцијата и се следи редовно. На крајот од двата дена, кога пациентот ќе се чувствува добро, се префрлува во вообичаената соба на одделот. Иако пациентите имаат поплаки како лесно заморување при големи напори во првите 3 месеци, се забележува дека тие ги враќаат перформансите од пред операцијата по 6 месеци.
Можни ризици и компликации
Различни компликации се забележани кај приближно 5-30% од пациентите по операцијата за рак на белите дробови. Особено стапката на развој на проблеми со срцевиот ритам по операцијата е помеѓу 5-15%. Пневмонија се јавува кај 4-25% од пациентите.
Ризикот даден за постапката на лобектомија е околу 2-3%. Ризикот од смрт од лобектомија, што е најчесто извршената операција, е на ниво од 2%. Кај поголеми операции како пневмонектомија и ако има придружни болести, ризикот се зголемува до околу 6%.
Виталниот ризик за време на операцијата и во првите 30 дена потоа е просечно околу 1% за сегектомија, 2% за лобектомија, 4% за целосно отстранување на левото белодробно крило и 6% за целосно отстранување на десното белодробно крило. Дополнително, може да се забележат компликации како инфекција, крварење, истекување на воздух.
Често поставувани прашања за хирургијата на рак на белите дробови
Пациентите се соочуваат со многу прашања за време на процесот на операција и добивањето јасни одговори на овие прашања ја олеснува одлуката за третман.
Колку години живеат пациентите кои имале операција за рак на белите дробови?
Животниот век директно зависи од фазата во која е фатена болеста. Во случај на операција кај пациенти со дијагноза во рана фаза, постои веројатност за целосно закрепнување од 92%. Кај некои типови, овој процент може да се зголеми до 100%.
Кај пациенти во прва фаза, стапката на успех на операцијата е на ниво од 73%. Во втората фаза, пак, се постигнува успех од 46%. Во случај на отсуство на операција, овие стапки се пониски од 5%.
Очекуваниот живот по операцијата е помеѓу 85-92%, особено кај пациенти во рана фаза. Ако третманот и процесот на операција напредуваат добро, може да се постигне животен век од 30 месеци до 5 години. Ако пациентот воопшто не може да се лекува, преживувањето може да се наведе како 5-6 месеци.
Спротивно на тоа, во напредните фази овој процент постепено се намалува. Земајќи ги предвид сите фази, пациент со рак на белите дробови живее во просек 8 месеци.
Кој може да има операција за рак на белите дробови?
Се бараат три основни услови за операција. Прво, потребно е ракот да не се проширил. Операцијата не се применува кај проширен рак на белите дробови. Има некои исклучоци од оваа ситуација, како што е на пример присуството на една единствена метастаза во мозокот и нејзиното целосно лекување.
Второ, може да се разгледа кај пациенти со соодветни срцеви и респираторни функции. Операцијата не се изведува кај пациенти кои имаат сериозно нарушено дишење пред операцијата. За ова, се прават мерења со тест на респираторна функција и доколку е потребно, тест за вежбање.
Ризикот од операција е висок кај пациенти кои имале срцев удар во последните 6 месеци или имаат значителна срцева слабост. По оценките направени од специјалист по кардиологија, ако нема ситуација од страна на срцето што ќе ја попречи операцијата, операцијата се изведува.
Трето, се применува кај пациенти каде што туморската област може целосно да се отстрани. Ако ракот во белите дробови е проширен на околните ткива како срцето, хранопроводникот, 'рбетот на начин што не може целосно да се отстрани, успехот не може да се постигне со операција.
Колку време трае операцијата за рак на белите дробови?
Времетраењето на операцијата варира во зависност од примеениот метод. Просечното времетраење на операцијата на пациент примен на операција со затворен метод на операција варира помеѓу 2-3 часа. Ако се изведува од искусен хирург, обично завршува за пократко време (1-3 часа).
Кај отворените операции, ситуацијата може да се ограничи на 2,5-3 часа. Операциите на пациенти со тумори во близина на големи и критични органи обично се изведуваат со отворен метод, а времетраењето на операцијата може да трае до 4-6 часа. Можеме да укажеме на просек од 5 часа за операција на рак на белите дробови кај постари лица.
Како поминува процесот на закрепнување по операцијата?
Пациентите добиваат анестезија пред операцијата и обично се сместени во единицата за интензивна нега една ноќ по операцијата како мерка на претпазливост. По затворените операции, потребен е престој во болница од 3 или 4 дена. По отворените операции, пак, станува збор за престој во болница од 5-7 дена.
За да се исфрлат течноста и воздухот акумулирани во регионот на операцијата, се поставува градна цевка. Кај пациентите кои се оперирани со затворени методи, дренот генерално се отстранува во рок од 2-3 дена и пациентот се испушта дома.
Повеќето пациенти можат да започнат со своите нормални секојдневни рутини, како што се возење автомобил, враќање на канцелариска работа, во рок од 3-4 недели по операцијата. Процесот на закрепнување од операцијата на белите дробови е просек од два месеци.
Накратко, хируршки третман за рак на белите дробови
Хирургијата на рак на белите дробови е најефективниот метод на лекување кој ви нуди шанса за целосно закрепнување кога е фатен во рана фаза. Иако само една четвртина од пациентите се погодни за операција, доколку ја имате оваа можност, вашата стапка на успех е прилично висока.
Видот и методот на операцијата се одредуваат според локацијата и големината на вашиот тумор. Благодарение на техниките на затворена хирургија, можете побрзо да се опоравите и да се вратите на вашиот нормален живот.
Раната дијагноза е од витално значење. Можете да ја зголемите вашата шанса за фаќање на болеста во рана фаза со правење редовни здравствени контроли. Да бидете оценувани од стручен тим гарантира креирање на најсоодветниот план за лекување прилагоден за вас.




