Што е парализа на лицето? Причини, симптоми и тек на лекување

Додека снегот и зимата се во полн ход, наглото ладење на времето можеби негативно влијаело и на вашето тело. Особено ако во утринските часови, кога дува ветер, излезете надвор без заштита на лицето, можно е да добиете парализа на лицето.

За причините и методите на лекување на парализата на лицето, која во зимските месеци се јавува почесто поради студот, разговаравме со специјалистите по ушни, носни и грлени болести и хируршка интервенција на главата и вратот од Hisar Hospital Intercontinental.

Што е парализа на лицето?

На двете половини на нашето лице постојат два нерва кои ги движат мускулите. Откако ќе излезат од мозочното стебло, овие нерви продолжуваат низ слушната коска, а по излегувањето од увото се разделуваат на пет гранки кои ги движат мускулите на челото, очниот капак, веѓата, работ на носот, работ на усните и мускулите на вратот. Ако овој нерв се оштети, се намалува инервацијата на мускулите на соодветната страна. Како последица, мускулите почнуваат да се движат помалку. Неподвижноста на мускулите може да биде лесна, но може и целосна. Оваа состојба се нарекува парализа на лицето.

Парализата на лицето ја делиме на две: централна парализа на лицето, која ја нарекуваме централна, и периферна парализа на лицето, која ја нарекуваме периферна. Централната парализа на лицето е парализа што настанува поради оштетување на мозокот, и заедно со неа може да се јават и други наоди во другите делови на телото, како парализа на другите делови, оштетување на мозокот и мозочен удар. Втората е периферната парализа на лицето, која настанува поради некој настан што му се случува на нервот по излегувањето од мозочното стебло; ја зафаќа само таа страна на лицето и не предизвикува никакви наоди на други делови од телото. Оддлението за ушни, носни и грлени болести се занимава со периферната парализа на лицето, која е почеста од централната.

Кои се симптомите на парализата на лицето?

Најчесто, кога пациентот ќе се разбуди, забележува разлика на едната страна од лицето;

Кога ќе се погледне во огледало, намалено движење (на лицето)

Устата се навлекува на една страна, неможност за контрола на лигавењето

Прекумерно солзење на окото или исушување на окото

Се јавува промена на вкусот во устата.

Освен овие симптоми, може да се јават и болка во увото предизвикана од вирусни инфекции, заедно со неподвижност на лицето и парализа на лицето. Степенот на парализата е директно сразмерен со количината на оштетувањето на нервот. Може да се движи од лесен недостаток во затворањето (на окото), до целосна неможност да се затвори окото, да се движи работ на устата и до исчезнување на линиите на челото. Ова е целосна парализа.

Кои се причините за периферната парализа на лицето?

Нагло настанатата парализа на лицето, со непозната причина, која може да се јави во секоја возрасна група, подеднакво ги погодува мажите и жените и над 90% од случаите спонтано се излекуваат, е најчестиот тип на парализа на лицето. Други причини се проблеми како повреда на главата, по што кај пациентот може да настане прелом по должината на нервниот тек што минува низ таа област, што може да предизвика оштетување на овој нерв по должината на базата на черепот. Нервот, додека продолжува низ черепот, минува низ многу тесен канал во слушната коска. Во овој канал, кога нервот ќе отече и ќе има нарушена исхрана, доаѓа до оштетување и може да се појави парализа на лицето. Парализата на лицето е поретка кај децата; почесто се јавува кај млади возрасни и кај жени во последните три месеци од бременоста. Освен тоа, кај метаболички заболувања како шеќерна болест, ризикот од парализа на лицето е 4 пати поголем. Кај липидните (масни) заболувања и нарушувањата на тироидните хормони, ризикот се зголемува малку повеќе. Особено хипотироидизмот го зголемува ризикот од парализа на лицето, бидејќи ја зголемува отокот во телото. Еден од важните фактори што предизвикуваат парализа на лицето е и изложеноста на лицето на силен ветер или студ. Изложеноста на студ може да предизвика оток на нервот во тој коскен канал. Освен студот, метаболички заболувања, трауматски причини, особено вирусни инфекции како уплик (herpes simplex), инфламација на средното уво (отитис), тумори на плунковните жлезди, и отокот на нервот што настанува по некои инфекции на горниот респираторен тракт, како настинка и грип, исто така може да предизвика парализа на лицето.

Како се поставува дијагноза?

За дијагнозата кај пациент со парализа на лицето, најзначајниот наод е физикалниот преглед. Со гледање во лицето на пациентот, од него бараме да изврши одредени мимични движења, како затворање на очите, подигнување на челото и веѓите, навлекување на носот, свиркање со устата, истегнување на вратот. Со овие мимични движења го одредуваме степенот на оштетувањето на засегнатата страна кај пациентот. Потоа ја испитуваме неговата општа состојба, како возраст и лекови што ги користи.

Како се лекува парализата на лицето?

Кога пациентот ќе ја добие парализата на лицето, чувствува вкочанетост на лицето, поместување, неможност да ја задржи плунката во устата, солзење или исушување на окото, и оваа состојба може да се влоши во рок од 2-3 дена. Процесот на закрепнување зависи од степенот на оштетување на нервот. Колку е поголемо оштетувањето на нервот, толку е поголема веројатноста за трајни последици и толку е подолг процесот на закрепнување. Во овој случај, корисно е да се започне со лекување во рок од 24-48 часа. Пред сè, се применува терапија со кортизон. Кај овие случаи, најчесто 80% се излекуваат во рок од 7-10 дена; 10% во рок од 3-4 недели. Останатиот дел од 10% може и по 3 недели да продолжи да има проблем со ограничено движење.

Ако постои целосно ограничување на движењето на лицевиот нерв и нема никакво подобрување, се користат некои нерофизиолошки тестови. Меѓу нив најважен е тестот електромиографија, наречен EMG. Ако според тестот степенот на дегенерација е над 95%, тогаш можеме да се одлучиме за хируршко ослободување на нервот. Освен тоа, парализите на лицето што се предизвикани од студ или вирусни инфекции, 90-95% се излекуваат спонтано. Просечниот процес на закрепнување може да трае од 3 недели до 1 година. Нервните клетки се закрепнуваат најмногу 1-2 мм дневно. Најчесто, оштетувањето на нервот почнува од крајот и се шири кон центарот. Закрепнувањето пак почнува од центарот и се шири кон крајот на нервот.