Не потценувајте го урастнатиот влас!

Што е урастнатиот влас и како настанува?

Болеста најчесто се јавува кај млади и космати мажи, но може да се појави и кај мажи со помалку влакна и кај жени. Во народот познат како урастнат влас, дермоидна циста на сакралната област, најчесто е наталожување на влакна под кожата во областа на опашната коска, инфицирање на тоа легло и негово последователно претворање во апсцес со исцедок. Болеста во основа е инфекција на поткожното ткиво. Може да се јави и надвор од областа на опашната коска, во препоните, на пупокот и во пазувите. Иако точната причина не е целосно позната, се смета дека се развива кога мали воспаленија на фоликулите на влакната во областа на опашната коска со време се прошируваат, а при седење и движење на колковите влакната навлегуваат во тоа воспалено легло.

Како се препознава урастнатиот влас?

Болеста се открива по тегобите што ги предизвикува, бидејќи се јавува во област што пациентот сам не може да ја види. Ако во областа на опашната коска има исцедок, болка, оток и непријатен мирис, задолжително треба да се јавите кај лекар. Болеста најчесто се смета за мала пришка и се очекува сама да заздрави. Кога ќе се погледне областа на опашната коска, може да се видат многу мали дупчиња и оток на средната линија; ретко болеста може да се развие и без ниту едно дупче. Болеста се манифестира и со тегобите што започнуваат во рок од еден до два дена и предизвикуваат болка и оток, како урастнат апсцес, или со долготрајно исцедување и сврбеж.

Како и кога се лекува?

Треба да се лекува веднаш штом ќе се открие. Урастнатиот влас не заздравува сам; напротив, засегнатата област со време расте и, ако се занемари, зафаќа поголема површина, па при операцијата може да биде потребно отстранување на поширока кожа и поткожно ткиво. Основниот третман на урастнатиот влас е операција со отстранување на засегнатата област. Кај соодветни пациенти може да се применат и неоперативни постапки со употреба на некои хемиски супстанции. Меѓутоа, ако се формира апсцес, мора брзо хируршки да се испразни. Ако се побара лекарска помош пред да се развие апсцес, се планира трајна операција. Спротивно на верувањето, по операцијата за урастнат влас пациентите не треба долго да лежат на стомак. За време на овој период на одмор, пациентот може да лежи како сака, да се движи и по 48 часа да се капе. По 3-5 дена по операцијата може да се врати на секојдневните обврски. По операцијата областа на опашната коска мора да се одржува сува и без влакна. Во таа цел корисно е отстранување на влакната со креми за депилација или со ласерска епилација. Со соодветно избран метод на лекување и кај искусни раце, повторувањата не се чести колку што се мисли. Дел од повторувањата може да се лекуваат со превои. Урастнатиот влас е чест, но често потценет кожен проблем во секојдневниот живот. Особено кога се јавува по бричење или по епилација, оваа состојба може да предизвика непријатност и од естетски и од здравствен аспект. Кај мажите се јавува особено во брадата и околу опашната коска, додека кај жените е почест во областа на бикини линијата и на нозете. Додека не се развие инфекција, може да не се забележи, но кога ќе напредува се манифестира со болка, исцедок и повторувачки воспаленија.

Што е урастнатиот влас?

Урастнатиот влас, во медицинската терминологија наречен "пилонидален синус" или "ingrown hair", е состојба на кожата. Овој проблем настанува кога власот, наместо да расте во својата природна насока, се вивне и расте навнатре во кожата. Во нормални услови, власот треба да излезе од фоликулот и да дојде до површината на кожата, но поради различни причини ја менува насоката и останува под кожата. При настанувањето на болеста, влакната што навлегуваат под кожата со време создаваат капсула. Ако во таа капсула се развие инфекција, започнува воспаление. Во почетокот се манифестира како мало отекување или исцедок, но кога ќе напредува, може да доведе до апсцеси, исцедоци со непријатен мирис и сериозни нарушувања.

Урастнатиот влас на опашната коска е една од најчестите форми и најчесто се јавува кај млади мажи. Урастнатиот влас на брадата е чест проблем по бричење. Урастнатиот влас на пазувите и урастнатиот влас на нозете може да се развијат особено кај жените по епилација. Урастнатиот влас на гениталамната област, урастнатиот влас во вагината и урастнатиот влас во препоните бараат посебно внимание, бидејќи се чувствителни области. Урастнатиот влас на колкот и урастнатиот влас на пупокот се поретки форми. Овие области најчесто се редовно обретнувани или епилирани, па затоа ризикот од урастнат влас е поголем.

Кои се симптомите на урастнатиот влас?

Симптомите на урастнатиот влас обично се јавуваат неколку дена по бричењето или епилацијата. Меѓу првите симптоми се мали, црвени и испакнати точки на кожата. Овие точки во почетокот може да изгледаат како пришки. Болката и чувствителноста се меѓу најчестите симптоми на урастнатиот влас. Во засегнатата област се чувствува болка што се засилува при допир. Оваа болка особено може да се засили при триење од облека или при движење. Сврбежот е исто така честен симптом и предизвикува постојана желба за чешање.

Знаците на воспаление со време стануваат поизразени. Околу засегнатата област се јавуваат црвенило и оток. Кога ќе се развие воспаление на урастнатиот влас, може да се појават мали бели или жолти пришки со глава. Во нив може да има гној, а тоа може да се манифестира како апсцес од урастнат влас. Кај хронични случаи на урастнат влас може да се развие хиперпигментација. Во тој случај на засегнатите области се јавуваат темни дамки. Исто така, можно е и развој на ожилена ткиво, што може да остави трајни траги. Кај тешки случаи може да се јават симптоми на инфекција слична на целулитис. Во тој случај може да се појават температура, раширено црвенило и оток, како системски симптоми.

Што предизвикува урастнат влас?

Основната причина за урастнатиот влас е нарушувањето на природниот образец на раст на влакната. Оваа состојба се развива под влијание на многу фактори. Генетската предиспозиција е меѓу најважните фактори на ризик. Особено луѓето со африканско потекло и лицата со кадрава структура на влакната имаат поголем ризик. Причините за урастнат влас можат да се наредат на следниов начин:

Неправилни техники на бричење: Неправилните техники на бричење се меѓу најчестите причини за урастнат влас. Бричењето спротивно на насоката на растот на влакната, користењето на тапо сечило или бричењето со мошне затегната кожа го зголемуваат ризикот од урастнат влас. Недоволната подготовка на кожата пред бричење исто така придонесува за проблемот.

Методи на епилација: Методите на епилација исто така може да предизвикаат урастнат влас. При отстранување на влакното од корен може да се оштети фоликулот, а новиот влас што расте може да ја промени насоката. Особено по редовни восочни третмани овој ризик се зголемува.

Тесна облека: Тесната облека и триењето го предизвикуваат развојот на урастнат влас. Особено синтетичките материи и тесната облека со притисок на кожата го спречуваат природниот раст на влакната. Триењето при спортски активности има сличен ефект.

Хормонални промени: Хормоналните промени можат да влијаат на растот и дебелината на влакната и да го зголемат ризикот од урастнат влас. Во периодите кога се менуваат хормоните, како пубертет, бременост и менопауза, овој ризик се зголемува.

Потење и недостаток на хигиена: Потењето може да предизвика влакната да се залепат за кожата и да се забодат во неа. Покрај типот на кожата, важни улоги играат и личните хигиенски навики. Нагомилувањето мртви кожни клетки ги затнува фоликулите на влакната и создава погодни услови за урастнат влас.

Долго седење: Кај лица што постојано седат, како канцелариски работници и возачи, триењето во областа на опашната коска се зголемува. Тоа го зголемува ризикот од урастнат влас.

Како се поставува дијагнозата урастнат влас?

Дијагнозата урастнат влас најчесто се поставува со клинички преглед. Искусен општ хирург може едноставно да постави дијагноза врз основа на карактеристичните симптоми и анамнезата на пациентот. За време на физичкиот преглед се испитуваат црвените, испакнати точки во засегнатата област и знаците на воспаление околу фоликулот.

Од диференцијално-дијагностички аспект, потребно е да се разликува од други кожни болести со слична слика. Може да се помеша со фоликулитис, себореичен дерматитис, акне вулгарис и контактен дерматитис. Затоа анамнезата на пациентот и времето на појавата на симптомите имаат важно значење.

Кај сомнителни случаи или кај состојби со хроничен тек може да биде потребна биопсија. Меѓутоа, ова најчесто не е потребно во рутинската пракса. Биопсијата најчесто се разгледува кај атипични презентации или кај случаи што не реагираат на третман. Лабораториските испитувања најчесто не се потребни за дијагнозата. Меѓутоа, ако постои сомнение за инфекција, може да се земе култура од примерокот. Кога има знаци на системска инфекција, може да се испитаат комплетна крвна слика и маркери на воспаление.

Како се лекува урастнатиот влас?

Лекувањето на урастнатиот влас има за цел и излекување на постоечките лезии и спречување на нови појави. Пристапот кон лекувањето се индивидуализира во зависност од тежината на состојбата на пациентот и од засегнатата област.

Конзервативните методи на лекување се прв избор кај повеќето случаи. Примената на топол облог ја намалува воспалителната реакција и го олеснува изнесувањето на влакното до површината на кожата. Се препорачува примена на топол облог 2-3 пати дневно, по 10-15 минути. Топикалните третмани се користат за контрола на воспалението, додека кремите што содржат антибиотик се користат за спречување на развој на инфекција. Кортикостероидните креми пак ги намалуваат воспалението и сврбежот. Овие лекови треба да се користат под контрола на лекар и во соодветни временски периоди. Дополнително, кремите што содржат ретиноиди помагаат за отворање на фоликулите на влакната и го забрзуваат отстранувањето на мртвите кожни клетки. Меѓутоа, овие производи може да предизвикаат чувствителност на кожата и бараат внимателна употреба. Хемиските пилинзи го отстрануваат мртвиот слој на кожата и го олеснуваат изнесувањето на влакната до површината на кожата. Производите што содржат гликолна киселина и салицилна киселина може да се користат за таа цел.

Конечниот третман на урастнатиот влас најчесто се постигнува со хируршка интервенција. Операцијата за урастнат влас се избира во зависност од распространетоста на болеста, склоноста кон повторување и општата здравствена состојба на пациентот. Еден од најчесто применуваните методи е едноставна ексцизија. Со овој метод синусот и областа каде што се наоѓа се отстрануваат хируршки, а раната може да се остави отворена или затворена. Минимално инвазивните техники, кои овозможуваат заздравување со помало оштетување на ткивото, исто така стануваат поистакнати во последниве години. Особено фенол ласерски третман на урастнатиот влас и ендоскопски третман на пилонидалниот синус (EPSiT) се вбројуваат во оваа група. Операцијата за урастнат влас со ласер трајно ги уништува фоликулите на влакната и овозможува основно решение на проблемот. Овие методи даваат подобри козметички резултати и можат да го скратат времето на заздравување.

Најчесто поставувани прашања

Урастнатиот влас најчесто се јавува кај млади мажи на возраст од 15 до 35 години. Лицата со прекумерно космата структура, луѓето што долго работат седејќи (како возачи и канцелариски работници), лицата што не внимаваат на хигиената и луѓето со склоност кон потење се во група со ризик. Понатаму, кај лица во чие семејство има историја на урастнат влас, веројатноста за појава е поголема. Урастнатиот влас најчесто се манифестира со оток, болка, црвенило и исцедок со непријатен мирис на опашната коска. Мали отвори наречени синусни отвори може да се забележат на површината на кожата. Ако се развие инфекција, може да се формираат апсцеси и при седење или движење може да се почувствува непријатност. Особено кога е инфициран, урастнатиот влас може да предизвика силна болка. Во случаи на апсцес болката станува поизразена, па дури и едноставни движења како седење или одење може да предизвикаат непријатност. Урастнатиот влас најчесто не заздравува сам. Тегобите со време може да се ублажат и да се засилат повторно, но синусната структура останува под кожата. Поради ризикот од инфекција и повторувачки апсцеси, задолжителна е медицинска интервенција. Исцедокот и воспалението на површината може да се исчистат со стерилни гаусови превези. Важно е дневно миење, сушење и одржување на областа сува. Меѓутоа, внатрешноста на синусот не може целосно да се исчисти без хируршка интервенција. Не треба самостојно да се интервенира, туку задолжително треба да се побара помош од стручно лице во здравството. Операцијата за урастнат влас може да се изведе со различни техники. Најчесто применуваниот метод е хируршко отстранување на синусот. Може да се користат техники со отворен или затворен шев. Кај минимално инвазивните методи синусот може да се исчисти со ласер или ендоскопски уреди. Кај поголеми случаи, областа се затвора со здраво ткиво со флап метод. Особено ако не е спроведен соодветен третман или не се почитуваат правилата за хигиена, урастнатиот влас може повторно да се појави. За спречување на рецидив мора да се внимава на чистењето на влакната, потењето мора да се контролира и мора да се почитуваат препораките по операцијата. Урастнатиот влас целосно не може да се спречи, но ризикот може да се намали. Со редовно бричење и ласерска епилација може да се намали густината на влакната. Прекумерното потење мора да се спречи, треба да се избегнува тесна облека и да се намали времето поминато во седење. Дневната лична хигиена и грижата за кожата се исто така многу важни. Со домашни методи симптомите може да се ублажат; топол облог, антисептичко чистење и употреба на хидратантна крема се препорачуваат за таа цел. Меѓутоа, за целосно заздравување на синусното ткиво обично е потребна медицинска или хируршка интервенција. Постапките што се изведуваат дома обезбедуваат само привремено олеснување. Кај сомнение за урастнат влас треба да се јавите во оддел за општа хирургија. Процесот на дијагностика и лекување го спроведува општиот хирург. Ако е потребна операција, хируршките зафати во рамки на оваа гранка се изведуваат. Ако имате тегоби како болка, оток или исцедок на опашната коска, можете без одлагање да се обратите кај нашиот специјалист по општа хирургија. Со рана дијагноза и правилен третман можете повторно да го вратите квалитетот на вашиот живот. Закажете термин сега.