Што е синдром на нервозно (иритабилно) црево (СНЦ)? Симптоми, причини и методи на лекување

Синдромот на нервозно црево (СНЦ) е состојба која му предизвикува голема непријатност на пациентот во текот на денот и се јавува кај многу луѓе. Може да предизвика симптоми како што се грчеви во стомакот и надуеност. Овој синдром, кој нема дефинитивна причина, обично може лесно да се контролира со промени во исхраната и начинот на живот.

Што е синдром на нервозно (иритабилно) црево?

Иритабилното заболување на цревата (СНЦ) е болест која се состои од низа симптоми што ги зафаќаат желудникот и цревата. Овој синдром е мошту чест. Иако не предизвикува оштетување на ткивото во дигестивниот систем или сериозни болести како што е ракот, тоа е состојба која може долго време да му пречи на пациентот. Кај синдромот на нервозно црево, може да се направи класификација според изгледот на столицата. Оваа класификација е во форма на запек, пролив (дијареа) и мешани цревни движења. Кај запекот, столицата воглавно е тврда. Кај проливот, пак, станува збор за воденаста столица. Мешаните цревни движења покажуваат промени во текот на денот или од ден на ден во форма на пролив-запек.

Кои се симптомите на синдромот на нервозно црево?

Симптомите на нервозното црево често може да бидат од таков карактер што му предизвикуваат непријатност на пациентот, односно симптомите може да не се доживуваат во секое време од денот и може да се појават нагло и со висок интензитет. Симптомите што можат да се појават се следниве:

Пролив или запек: Кај проливот што се јавува кај синдромот на нервозно црево, столицата на пациентот може да биде воденаста. Кај запекот, пак, се јавува тешкотија при дефекацијата.

Стомачна болка: Стомачната болка често може да биде во форма на грчеви.

Промени во цревните навики: Пациентите често може да имаат пролив еден ден, а запек следниот ден.

Акумулација на гасови и надуеност: Надуеност може да се појави по оброците.

Покрај овие симптоми, може да се појават и состојби како што е слуз со бел изглед во столицата и чувство дека цревата се полни и по празнењето. Симптомите може да покажат зголемување за време на менструацијата кај жените.

Како настанува синдромот на нервозно црево?

Иако причините за синдромот на нервозно црево не се целосно познати, се предвидуваат одредени фактори кои можат да ја предизвикаат оваа состојба.

Мускулна контракција: Мускулите на дигестивниот систем се контрахираат додека ја варат храната. Мускулите кои се контрахираат повеќе од нормалното може да предизвикаат тегоби како што се надуеност и гасови. Помалите контракции, пак, може да го забават минувањето на храната и да предизвикаат запек.

Чувствителност: Во дигестивниот систем може да има чувствителни нерви. Поради ова, пациентите се поранливи на непријатности како што е стомачната болка.

Цревни бактерии: Бактериите присутни во гастроинтестиналниот тракт може да предизвикаат симптоми. Која бактерија може да го предизвика овој симптом варира од личност до личност.

Инфекции: Сериозните инфекции што го зафаќаат дигестивниот систем може да предизвикаат синдром на иритабилно црево.

Интолеранција на храна: Синдромот на нервозно црево може да се развие кај лица кои имаат чувствителност или алергија на одредена храна.

Стрес: Интензивниот стрес доживеан особено во детството може да го поттикне синдромот во подоцнежните години.

Генетика: Симптомите на СНЦ може да се забележат кај лица чии семејства имаат гастроинтестинални нарушувања.

Како се поставува дијагнозата на синдромот на нервозно црево?

За да се постави дијагнозата на синдромот на нервозно црево, лекарот зема одредени информации од пациентот за време на прегледот. Меѓу овие информации може да има многу прашања како што се присуството на болка во цревата, нејзиниот интензитет, фреквенцијата, промената во столицата, лековите што се користат. Покрај овој преглед, тој може да побара да направите одредени тестови за да се постави точна дијагноза.

Крвни анализи: Може да се направат за да се истражи присуството на друга болест што може да ги предизвика симптомите или за да се истражи дали третманот дава резултати.

Тест на столица: Може да се направи со цел да се видат инфекциите и воспаленијата во цревата и да се провери дали има проблем со апсорпцијата.

Тест со издишување на водород: Може да се направи со цел да се утврди бројноста на бактериите во цревата или дали постои интолеранција на храна. Во овој тест, откако на пациентот му се дава одредена супстанција, се зема примерок од здивот и се мери нивото на водород.

Колоноскопија: Може да се направи за да не се помеша СНЦ со други заболувања на дигестивниот систем или за откривање на тумор.

Сигмоидоскопија: Тоа е тест сличeн на колоноскопијата. Овозможува визуелизација на слузницата на ректумот и долниот дел од колонот.

Горна ендоскопија: Со овој тест може да се добијат информации за многу болести на дигестивниот систем. Овозможува испитување на хранопроводот, желудникот и првиот дел од тенкото црево.

Пациентот не мора да ги направи сите овие тестови. Доволно е да се направат само оние тестови што ги препорачал лекарот во зависност од состојбата.

Како се изведува третманот на синдромот на нервозно црево?

Не постои дефинитивно решение за третманот на болеста СНЦ, но пациентите можат да обезбедат ублажување или исчезнување на симптомите преку правење промени во исхраната и активноста во нивните животи. Како додаток на овие промени, може да се користат и лекови пропишани од лекарот. Меѓу лековите може да има антидепресиви, лекови против контракции, средства за спречување на запек или пролив. Промените што можат да се направат во навиките за исхрана и активност може да бидат следниве:

Зголемување на внесот на влакна: Исхраната со храна богата со влакна може да спречи запек. Можете да вклучите храна богата со влакна, како што се јаткастите плодови и житариците, во вашите оброци. Не треба да забоивате постепено да додавате различна храна во исхраната со цел цревата добро да се прилагодат.

Ограничување на млекото и млечните производи: Бидејќи пациентите со интолеранција на лактоза имаат поголема веројатност да развијат СНЦ, важно е да се внимава да не се консумира храна што содржи лактоза. Кога ќе ја отстраните оваа храна од исхраната, треба да ја надополните исхраната со храна богата со калциум.

Ограничување на храната што создава гасови: Храната како што е грав, зелка генерално има својство да создава гасови, но кај некои луѓе дури и џвакањето мастика и консумирањето газирани пијалаци може да ја зголемат количината на создадени гасови. Затоа, се препорачува лицето да ја набљудува храната што создава најмногу гасови и да ја ограничи таа храна.

Безглутенска исхрана: Пациентите со СНЦ често се чувствителни на глутен. Затоа, треба помалку да консумираат храна што содржи глутен. Кога се храните без глутен, може да доживеете недостатоци бидејќи нема да можете да примите одредени витамини и минерали. Можете да разговарате со вашиот здравствен работник за да поставите соодветен план за исхрана.

Пиење вода: Покрај правилната исхрана, пиењето доволно вода игра добра улога во спречувањето на запек. Се препорачува возрасно лице без дополнителни болести да консумира меѓу 2 и 2,5 литри вода дневно.

Некористење цигари: Употребата на цигари кај некои луѓе може да ги зафати желудникот и цревата и да предизвика запек. Затоа треба да се прекине. Ако ви е потребна помош за откажување, можете да се консултирате со вашиот лекар.

Водење белешки: Со водење белешки за храната што ја консумирате во текот на денот, можете да ја идентификувате храната што ги влошува вашите симптоми.

Редовно вежбање: Вежбањето во деновите и со темпото што ви го препорачал вашиот лекар може да има ефект што го подобрува здравјето на цревата.

Техники за опуштање: Можете да испробате методи кои овозможуваат опуштање на телото, како што се јогата и медитацијата.

Доволно спиење: Иако е обезбедена добра исхрана, недоволното спиење го зголемува нивото на стрес. Кога стресот се зголемува, гастроинтестиналниот тракт се засега и може да предизвика појава на симптоми.

Често поставувани прашања за синдромот на нервозно црево

Иритабилниот синдром на цревата не предизвикува друга болест и не претставува закана по животот. Тој само влијае врз секојдневниот живот на пациентот. Газираните пијалаци, мешунките, брокулата, зелката и сличната храна може да предизвикаат заробување на гасови. Исто така, брзото јадење или голтањето воздух исто така може да предизвика акумулација на гасови во желудникот. Супстанциите што се појавуваат кога бактериите во тенките црева ја ферментираат храната може да го зголемат создавањето на гасови. Во исто време, акумулација на гасови може да се случи и кога цревните движења се забавуваат. Болеста СНЦ е нарушување кое може да трае доживотно се додека не се внимава на исхраната. Иако иритабилниот синдром на цревата не е секогаш поврзан со психологијата, тој се јавува кај некои пациенти кои доживуваат анксиозност или депресија. Иако иритабилниот синдром на цревата не предизвикува никакви несакани ефекти што го загрозуваат животот, во случаите кога не се лекува, го намалува квалитетот на животот на пациентот и предизвикува тој да чувствува немир во текот на денот. СНЦ може да се појави кај многу луѓе, но во одредени случаи веројатноста за појава е поголема. Развојот на синдромот на нервозно црево е со поголема веројатност кај лица на возраст под 50 години, кај жените, кај оние кои имаат семејна историја на СНЦ. За синдромот на нервозно црево можете да закажете термин и да направите преглед на одделот за гастроентерологија. Појавата на симптомите варира во зависност од исхраната и активностите на пациентот. Ако не се внимава на исхраната и активностите, симптомите може да се доживуваат секој ден, но пациентите кои следат добар пат на лекување може да доживуваат симптоми со помала фреквенција. Долготрајниот запек може да биде предизвикан од многу болести. Една од нив е СНЦ. Треба да се преземат мерки против запекот. Конзумирањето храна со пробиотици и влакна може да го спречи запекот. Заробувањето гасови обично трае неколку часа или неколку дена, но ако не се лекува, заробување гасови може да се доживее подолго време. За да се излекува проливот, потребно е да се стои подалеку од факторите што ја поттикнуваат оваа состојба. На пример, премногу мрсната исхрана може да предизвика пролив. Проливот може да се спречи со консумирање храна без маснотии или со малку маснотии. Состојбата што предизвикува пролив може да биде различна кај секој пациент. Затоа, пациентите треба да се обидат подобро да го разберат сопствениот дигестивен систем. Во исто време, може да се примени FODMAP диета со консултација со диететичар. Оваа диета е начин на исхрана сиромашен со јаглехидрати. Прекумерниот и постојано изложен стрес исто така може да довеведе до пролив. Ова може да се спречи со избегнување на стресот и со техники за опуштање. Ако нема подобрување на проливот и покрај овие промени, се препорачува да се консултирате со стручен лекар.

Ако синдромот на нервозно црево го намалува вашиот квалитет на живот, треба да се обратите кај стручен лекар по гастроентерологија и хепатологија без сами да си поставите дијагноза. Можете веднаш да го закажете вашиот термин за персонализирани методи на дијагностика и третман.