Што е фиброкистична дојка?

Фиброкистичната дојка е структура на дојката што се јавува кај 70% од жените и не се смета за болест. Со други зборови, во дојката се среќаваат фиброкисти (цисти) исполнети со течност или фиброаденоми исполнети со цврсто ткиво. Овие маси не се претвораат во рак, но можат да предизвикаат забуна при прегледите за скрининг на рак на дојка. Затоа е потребно да се биде сигурен дека сите маси во дојката се фиброкисти или фиброаденоми. Она што навистина го бараме е карцином што се развил од нула во меѓупросторите.

Во која возрасна група се јавува најчесто?

Може да се дијагностицира во секоја возраст, од пубертетот до напредна возраст. Дојката при првиот развој или е фиброкистична или не е. Може да не се забележи ако пациентката не се жали, па дијагнозата да се постави многу подоцна. Обично е активна во репродуктивната возраст и се забележува како маса што се опипува, со болка, чувство на тежина и напнатост. Во зависност од големината на дојката, бројот може да биде од десетици до стотици. Меѓутоа, во ултразвучниот наод за дојките се бележат само најголемите. Не е потребно сите да се запишат, бидејќи важно не е бројот, големината и местоположбата, туку точно да се знае што е тоа.

Дали е опасна?

Фиброкистичните маси не се опасни. Најмногу предизвикуваат болка, чувство на тежина, пецкање, прободување и утрнатост, кои можат да се лекуваат со лекови. Овие тегоби не се ограничени само на дојката, туку можат да се прошират и на една или двете дојки, пазувите, рамото, раката, па дури и на грбот и задниот дел на вратот.

Кои се симптомите? Опипливи отоци во дојката, болка во дојката, болка во градниот кош, болка и/или отоци во пазувите, утрнатост во дојката, пазувите и/или раката, чувство на напнатост, прободување, чувство на електричен удар, чувство на притисок на градите; ретко може да се јават болки во рамото, грбот и задниот дел на вратот. Понекогаш може да се појават и исцедоци од брадавицата.

Дали бара редовно следење?

Секако дека е потребно редовно следење. Кај жена со фиброкистична структура на дојката при палпација постојано ќе наидуваме на маси чии големини и број може брзо да се менуваат, па малигна маса што би се развила од нула меѓу нив не може да се разликува. Секоја година дојките се контролираат со ултразвук и преглед за цисти, но особено се бара дали има карцином што се развил од нула. Бидејќи не можеме да се потпреме на палпаторниот преглед.

Дали фиброкистичните дојки се склони кон рак?

Фиброкистите никогаш не се претвораат во рак, но пациентките со фиброкистична дојка не смеат да мислат дека, бидејќи така или инаку не се претвораат во рак, не треба да одат често на лекар. Шансата за појава на рак на дојка е иста кај пациентките со и без фиброкистична структура. Но, ако пациентките ги одложуваат годишните прегледи со оправдување дека фиброкистите не стануваат рак, тогаш ако се опипа маса од рак што почнала од нула на друго место во дојката, нема да биде препознаена. Може да се помисли дека е циста. Затоа не смеат да ги занемаруваат годишните контроли на дојките.

Дали е потребна хируршка интервенција?

Ако фиброаденомите предизвикуваат многу болка, постојано растат, менуваат облик на дојката и го вознемируваат пациентот, може да се размисли за операција. И тогаш тоа не е задолжително. Фиброкистите, ако станат многу големи, не бараат операција; нивната течност, безболно и во еден навод, може да се испразни со игла, како при земање крв. Задолжително е барем еднаш да се направи биопсија и да се чува резултатот. Потоа, ако пациентката сака, масата се отстранува, а ако не сака, се следи без отстранување.

Дали се лекува со лекови?

Ниеден лек не може да ги уништи фиброкистите. Само ако има болка, пецкање, печење, проширени болки, се користат билни лекови со цел да се отстранат тегобите. Кај 80% од пациентите се постигнува одговор на лекувањето.

Кои се во група на ризик?

Структурата на фиброкистичната дојка не е фактор на ризик. Затоа жените кај кои е присутна оваа структура (70%) не треба да се загрижуваат, нервираат или растажуваат. Не постои доказ за тоа зошто се јавува оваа структура. Сепак, статистички е покажано дека постои семејна предиспозиција. Значи, ако ја има мајката, веројатноста и ние да ја имаме е многу голема. Оваа структура на дојката не го зголемува ризикот за рак на дојка, туку само бара радиолозите кои ги толкуваат мамографските снимки при следењето на ракот да направат долга и внимателна проценка, бидејќи мора да бидат сигурни за природата на многубројните тркалезни маси што ги гледаат во дојката. Секогаш се прави нешто како да се бара лубеница на лубениково поле. Вистински важно не се фиброкистичните маси, туку да не се пропушти карцином што почнал од нула меѓу нив. Клучната точка во годишното следење на фиброкистичната дојка се вредните толкувања на вашиот радиолог.