Што предизвикува дефицит на внимание кај децата?

Што предизвикува дефицит на внимание кај децата?

Дефицитот на внимание кај децата за прв пат го опиша Џорџ Стил во 1902 година, како „недостаток на моралната контрола во висок степен“ кај деца кои покажуваат прекумерна активност, имаат тешкотии со концентрацијата и учењето и имаат однесувачки проблеми. По епидемијата на вирусен енцефалитис која се појави по Првата светска војна, се јавија некои симптоми и се сметаше дека тие се однесувачка последица на епидемијата. Состојбата на деца со прекумерна активност, неможност да остануваат на место, повторувачки движења (персеверација) и когнитивни нарушувања во 1947 година беше именувана како „синдром на минимално оштетување на мозокот“. Подоцна, кога не се наоѓа никаков основен физички наод, беше наречено „минимална дисфункција на мозокот“.

Дефицитот на внимание е состојба која може да се јави во секоја возрасна група и предизвикува одредени проблеми во секојдневниот живот; спаѓа во групата когнитивно-психолошки заболувања. Во светот е познато дека ги погодува 5-12% од децата. Особено често се јавува кај деца во школска возраст и кај адолесценти. Се смета дека причини се заедничкото дејство на генетски, неврофизиолошки, невроразвојни, неврохемиски и психосоцијални фактори. Затоа родителите кои се загрижени за оваа тема често поставуваат прашања поврзани со неа и сакаат да се снајдат.

Дефицитот на внимание е ментално нарушување кое започнува во детството и може да продолжи и во зрелата возраст. Се карактеризира со симптоми како заборавање, неможност за концентрација на вниманието и незабележување на деталите, а покрај тоа е придружено и со хиперактивност. Дефицитот на внимание, со или без хиперактивност, се јавува кај деца во школска возраст со фреквенција од 6-9% и почесто кај момчињата. Кај адолесцентите овој процент е утврден на 6%.

Кои се причините за дефицит на внимание кај децата?

Дефицитот на внимание и хиперактивноста се нарушување чија точна причина не е целосно позната, иако се смета дека ги предизвикуваат генетски, еколошки и психосоцијални фактори. Во истражувањата е утврдено дека дефицитот на внимание е генетски условен во 75% од случаите, а меѓу другите причини се смета дека се следниве:

Оштетување на мозокот

Предвремено раѓање

Употреба на алкохол и тутун во бременоста

Мала родилна тежина

Изложеност на одредени еколошки фактори во бременоста или во порана возраст (олово и сл.)

Распаднато семејно уредување

Сериозни проблеми меѓу родителите

Детето е прво или единствено дете во семејството

Психијатриско нарушување во историјата на мајката или таткото

Недоволно доење со мајчино млеко

Како се лекува дефицитот на внимание?

Дефицитот на внимание кај децата е значителен проблем, особено во школска возраст. Меѓу опциите за терапија, покрај медикаментозниот третман, е и психотерапијата. Најважно при терапијата е добра евалуација, а во таа фаза се добиваат информации од училиштето и од наставникот. Кај предучилишните деца (4-5 години), пред да се пробаат лекови, се спроведува бихејвиорална терапија и се едуцираат родителите.

Дефицитот на внимание најчесто се јавува заедно со хиперактивност. Нарушувањето со дефицит на внимание и хиперактивност (ДЕХБ) предизвикува детето да има тешкотии да се концентрира на едно место и го спречува да остане мирно, а може да пречи и на околината. Затоа овакво однесување кај детето не смее да се игнорира, туку итно треба да се побара стручна помош. Бихејвиоралната терапија е прва и важна опција за лекување која треба да се примени и ги намалува овие ефекти. Бихејвиоралната терапија има за цел децата и семејствата да ги научи на позитивни начини на однесување и да ги отстрани негативните. Иако ги опфаќа децата, таа е повеќе едукација на родителите.

Методите на терапија се повеќе, а терапевтот ќе го избере најсоодветниот, но друга опција за терапија е и когнитивно-бихејвиоралната терапија. Когнитивно-бихејвиоралната терапија се фокусира повеќе на детето и има за цел да ги отстрани негативните начини на однесување. Истовремено, со тоа што му помага на детето да ги сфати своите однесувања и чувства, му помага да ги промени негативните однесувања во неговите емоционални и мисловни процеси. Медикаментозната терапија исто така помага во овој процес, како дополнение на овие методи. Некои од лековите што се користат во лекувањето се следниве:

Стимуланси: Најчесто користени лекови во управувањето со ДЕХБ; кај децата што ги земаат постигнат е успех од 70-80%.

Нестимулантни лекови: Не делуваат толку брзо како стимулансите, но нивното дејство трае до 24 часа.

Накратко, целиот овој процес треба да вклучува програми за телесен и личен развој на детето. Некои од методите што ги применува Hisar Hospital Intercontinental со широк спектар на тестови се следниве:

Когнитивни процени

WISC-IV тест за интелигенција (Векслерова скала за интелигенција кај деца) (6-16 години)

Stanford Binet тест за интелигенција (2-5 години 11 месеци)

Метрополитен тест за училишна зрелост

Бурдонов тест за внимание

Франкфуртски тест за внимание

Психичка проценка

Терапија со игра (2-11 години)

Когнитивно-бихејвиорална терапија кај деца и адолесценти (6-20 години)

Како да се препознае дефицитот на внимание?

Дефицитот на внимание кај децата има повеќе причини, а симптомите варираат од индивидуа до индивидуа. Кај некои се јавува еден или неколку симптоми, а кај други се манифестира со повеќе симптоми. Симптомите се манифестираат на следниов начин:

Не можат да ги следат упатствата од почеток до крај

Изгледаат неуредно

Им промакнуваат деталите

Заборавливи се

Нивното внимание може многу лесно да се пренасочи кон нешто друго

Изгледаат како да не ве слушаат додека зборувате

Во ситуации кои бараат долготрајно ментално напрегање им е тешко и ги избегнуваат

Често ги губат предметите потребни за активност дома или на училиште

Кон сето ова може да се придружи и хиперактивност, а нејзините симптоми се следниве:

Многу зборуваат

Не можат да седат мирно

Не можат да седат ни кога треба да седат

Постојано трчаат и се качуваат некаде

Тешко им е да чекаат на ред

Кога им се постави прашање, го прекинуваат и веднаш даваат одговор

Не можат да бидат тивки и смирени

Постојано се мешаат во настани и разговори

Некои нарушувања се јавуваат истовремено со ДЕХБ. Кај две третини од пациентите постои друго придружно заболување. Овој процент е следниов:

Во 30-50%, нарушување на однесувањето,

Во 20-25%, анксиозно нарушување,

Во 15-20%, афективно нарушување (нарушување на расположението),

Во 10-25%, се јавуваат тешкотии во учењето.

Дефицитот на внимание и хиперактивното нарушување понекогаш може да се помешаат со одредени физички заболувања. Некои од овие состојби се следниве:

Напади (кај некои епилептични напади се јавува замисленост, на пр. абсанс-епилепсија)

Нарушувања на видот и слухот

Повреда на главата

Несоница што се развива поради различни причини на нарушен сон

Нездрава исхрана

Акутни и хронични заболувања

Karbamazepin (antiepileptik), Fenobarbital (antiepileptik), antiastmatik ilaçlar (örn; teofilin) може да влијаат на вниманието и концентрацијата на детето и да се помешаат со ДЕХБ.

Депресија (може да се манифестира со немир и раздразливост)

Биполарно афективно нарушување (се јавуваат маничні симптоми како немир и хиперактивност)

Анксиозни нарушувања

Тешкотии во учењето

Дефицитот на внимание ги нарушува животите на децата и младите со овие симптоми, а родителите најчесто не го земаат предвид. Сепак, многу психолошки нарушувања кои кај малото дете остануваат незабележани, во подоцнежна возраст се зголемуваат и се манифестираат со однесувачки нарушувања, склоност кон депресија и слично, и предизвикуваат штетни последици. Затоа не смеат да се занемаруваат и треба да се побара стручна помош.

На која возраст се јавува дефицит на внимание?

Дефицитот на внимание и хиперактивното нарушување во последниве години се важна тема која често се истакнува и во медицинската заедница и во општеството. Според фреквенцијата на ДЕХБ во општеството, кај деца во школска возраст се пријавува 8%, кај адолесценти 6%, а кај возрасни 4%. Нарушувањето присутно во детството се манифестира во школската возраст. Симптомите како немирење на место, проблеми со другарите и тешкотии при читање, кои се знаци на хиперактивност, се забележуваат побрзо од дефицитот на внимание, па поради тоа се бара терапевтска поддршка побрзо.

Намалувањето на фреквенцијата на ДЕХБ во подоцнежна возраст се должи на намалувањето на симптомите. Односно, нарушувањето не исчезнува целосно. Во иднина се манифестира со симптоми како: неспособност да се започне работа, неефикасно поминување на времето на работа, лошо возење, неуспешен брак, неспособност да се совлада стресот, напади на лутина, неспособност истовремено да се справува со многу работа.

Колку трае процесот на лекување кај децата?

Прашањето што на родителите на децата со дефицит на внимание најпрвин им се јавува, без сомнение, е колку време ќе трае лекувањето. Сепак, за дефицитот на внимание не може да се даде точен и јасен временски период на лекувањето. Овој процес зависи од возраста на детето, неговата психолошка состојба, свесноста и интересот на родителите и, најважно, од фазата на проблемот со концентрацијата кај детето. Колку е поголема усогласеноста и соработката помеѓу родителот или старателот и детето, детскиот психолог и тимот што го води процесот, толку лекувањето е поефикасно и поудобно.

Често поставувани прашања

Родителите кои мислат дека нивното дете има дефицит на внимание или ја слушнале дијагнозата се загрижени и често ги постават следниве прашања. Како и кај секој поединец, и кај децата со растресеност се интересираат за факторите што влијаат на нив. Стресот поврзан со училиштето особено може да ја зголеми растресеноста кај децата во развојна возраст. Затоа приодот на семејството и наставниците кон управувањето со стресот е деликатна тема и не треба да се врши притисок врз детето. Во процесот на развој и раст, како и во сите други прашања, семејниот пристап и соработката се суштински. Треба да се запамети дека проблемот со концентрацијата е вообичаена тегоба која може да се реши со квалитетен третман и терапевтски процес. Родителите треба да покажуваат поддржувачки и конструктивен однос кон детето. Самодовербата на детето не смее да се урне, а напредокот треба да се следи во соработка со тимот стручњаци: психолог, педагог и специјалист за развој на детето.

Не. Не може да се каже дека секоја замисленост е симптом на дефицит на внимание, но таа може да има неврološка или друга физичка причина. Освен тоа, по сите физички прегледи се размислува дали постои и психолошка причина.

Во процесот на лекување на концентрацијата, ако се смета дека е потребно, детскиот психијатар може да препише лекови кај децата. Се планира лекување со доза соодветна на возраста и здравствената состојба на детето.

Семејствата, кога ќе го забележат овој проблем кај своето дете, бараат различни решенија. Понекогаш може да биде тешко да се оди кај специјалист, или додека не се стигне до него, тие сами сакаат да направат нешто, бидејќи децата во управувањето со однесувањето ја бараат поддршката на родителите. Во овој процес на родителите може да им се дадат следниве совети:

Треба да создадете рутина во семејството која ќе ги уреди часовите на легнување и станување.

Треба да ги отстраните факторите што одвлекуваат внимание

Кога разговарате со детето, мора да биде јасно, треба да му дадете до знаење дека го слушате.

Треба на детето да му понудите поограничени избори (овој молив или оној молив, оваа играчка или оваа облека).

Треба да ги поедноставите сложените задачи за да му олесните планирањето.

Треба да бидете трпеливи. Наместо да пристапувате со лутина, можете да направите паузи и да ги отстраните непотребните ситуации.

Треба да внимавате на времето за користење на телевизија, таблет и телефон

Треба на детето да му понудите ефективни можности, како спорт, цртање и музика.

Треба да давате хранлива храна и да обезбедите правилен режим на спиење

Дефицитот на внимание е нарушување кое се јавува во детството и ги отежнува животот на самото дете и на неговата околина, со други зборови, го нарушува неговиот когнитивен и социјален живот. Не смее да се заборави дека, доколку не се забележи или не се земе предвид, може да предизвика штетни последици во подоцнежна возраст. Треба внимателно да го набљудувате вашето дете и да не занемарувате да побарате стручна помош за да ја утврдите најдобро основната причина на проблемот.

Проблемот со концентрацијата е нарушување кое може да се излечи со рано откривање и правилен третман, но ако не се лекува, може да создаде услови за развој на ДЕХБ и многу други нарушувања. Може да ги намали академските постигнувања на детето и неговите социјални вештини за прилагодување. Вие, исто така, за проблемот со концентрацијата и другите проблеми на раст и развој поврзани со вашето дете, можете да добиете информации и да закажете термин во нашата установа и на најздрав начин да му помогнете на вашето дете да се развива.