Што е раk на надбубрежна жлезда? Симптоми, причини и методи на лекување

Раk на надбубрежна жлезда

Надбубрежните жлезди се мали структури во форма на триаголник кои се наоѓаат веднаш над бубрезите. Секој човек има две надбубрежни жлезди и овие жлезди играат витална улога во одржувањето на хормоналната рамнотежа на телото. Малигниот раk на надбубрежната жлезда е ретка, но сериозна форма на тумор што започнува во овие ткива што произведуваат хормони. Овој тип на раk обично се нарекува адренокортикален карцином и започнува особено во надворешниот слој наречен адренален кортекс. Клетките на ракот се размножуваат неконтролирано овде, влијаејќи врз производството на хормони и носејќи го потенцијалот да се шират на околните ткива или оддалечените органи. Затоа, раната дијагноза е од големо значење, сепак, фактот што симптомите може да се помешаат со други болести може да го направи процесот сложен.

Што е раk на надбубрежна жлезда?

Ракот на надбубрежната жлезда е ретка, но сериозна форма на раk која се развива во надбубрежните жлезди кои се наоѓаат веднаш над бубрезите и се одговорни за производството на хормони. Ракот може да предизвика хормонални нерамнотежи во телото преку надбубрежните жлезди. Овие жлезди лачат витални хормони како што се кортизол кој го регулира одговорот на стрес, алдостерон кој влијае врз крвниот притисок и полови хормони. Ракот обично започнува во надворешниот дел на жлездата, односно во адреналниот кортекс и најчесто се нарекува адренокортикален карцином. Овој тумор може да се помеша со бенигна маса. Кога е малигниот, тој расте неконтролирано, ја нарушува хормоналната рамнотежа и има потенцијал да се шири на други органи. Некои тумори произведуваат хормони додека други можеби не; оваа состојба директно влијае врз сериозноста на симптомите и времето на забележување. Иако е редок, тој е агресивен тип на раk кој носи животен ризик доколку неговата дијагноза и третман не се направат навреме.

Кои се симптомите на раk на надбубрежна жлезда?

Симптомите на ракот на надбубрежната жлезда може да се разликуваат од личност до личност. Главната причина за ова е дали туморот лачи хормони или не. Туморите кои произведуваат хормони можат да предизвикаат некои впечатливи симптоми со нарушување на хормоналната рамнотежа во телото. На пример, кај жените може да се појават знаци на маскулинизација како што се абнормален раст на влакна, менструални нарушувања, задебелување на гласот. Кај мажите, пак, може да се развијат состојби како зголемување на градите или намален сексуален нагон. Освен овие, може да се видат и симптоми како висок крвен притисок, зголемување на телесната тежина, мускулна слабост, ненадејни промени во расположението, модрици на кожата и болки во стомакот, но ако туморот не произведува хормони, симптомите може да бидат поблага и главно се манифестираат како болки во грбот или стомачната област поради зголемувањето на мастата.

Зошто се појавува ракот на надбубрежната жлезда?

Иако точната причина за овој тип на раk најчесто не е позната, се смета дека може да биде поврзан со одредени генетски предиспозиции и наследни синдроми. Одредени наследни болести како Ли-Фраумени синдром, Беквит-Видеман синдром и мултипла ендокрина неоплазија (МЕН) тип 1 може да го зголемат ризикот од развој на раk на надбубрежна жлезда кај поединецот. Освен овие, се вршат и истражувања за индиректните ефекти од еколошките фактори, особено долготрајниот стрес или изложеноста на одредени хемикалии. Денес, не постои јасно дефинирана еколошка причина специфична за оваа болест.

Како се дијагностицира ракот на надбубрежната жлезда?

Дијагнозата на ракот на надбубрежната жлезда обично започнува со евалуација на адреналната маса која случајно е откриена при истражување на друг здравствен проблем. Фазите на ракот на надбубрежната жлезда се одредуваат според големината на туморот, ширењето на околните ткива и статусот на метастази. Ракот на надбубрежната жлезда на крајот од 4-те фази ја означува најавената фаза на болеста и обично постои метастаза во оддалечените органи. Ако пациентот има одредени симптоми поради вишок хормони (како што се ненадејно зголемување на телесната тежина, висок крвен притисок, зголемен раст на влакна кај жените или зголемување на градите кај мажите), овие симптоми го будат сомнежот кај лекарот. Во првата фаза, се истражува дали надбубрежната жлезда претерано произведува хормони со тестови на крв и урина. Потоа, се прибегнува кон методи за сликање за да се процени присуството и структурата на масата. Компјутерската томографија (КТ) и магнетната резонанца (МРИ) јасно ја покажуваат големината, границите и можното ширење на адреналната маса. Во некои случаи, може да бидат потребни и напредни техники за сликање како што е позитронска емисиона томографија (ПЕТ). Ако туморот се отстрани хируршки, патолошкото испитување на земеното ткиво обезбедува дефинитивна дијагноза. Во овој процес, се разјаснуваат информации како што се дали туморот е белиген или малиген, колку брзо се размножуваат клетките и дали ракот се раширил на други органи. Поставувањето дијагноза бара внимателна евалуација и обично бара мултидисциплинарен пристап каде што заеднички работат специјалисти по ендокринологија, радиологија, патологија и онкологија.

Како се лекува ракот на надбубрежната жлезда?

Третманот на ракот на надбубрежната жлезда се планира индивидуално за секој пациент, земајќи ја предвид фазата на туморот, дали произведува хормони и општата здравствена состојба на пациентот. Ако ракот е откриен во рана фаза и не се раширил на други органи, најефективниот метод на лекување е хирургијата. За време на оваа операција, туморозно заболената надбубрежна жлезда обично се отстранува целосно заедно со околните ткива. Дали операцијата ќе се изведе со отворен или лапароскопски (затворен) метод варира во зависност од големината на туморот и неговиот однос со околните ткива. Во случаи кога туморот не може целосно да се отстрани или се раширил на други делови од телото, потребни се дополнителни третмани. Во оваа фаза влегуваат хемотерапијата, радиотерапијата и одредени специјални третмани со лекови. Хемотерапијата обично може да се примени со активната супстанција митотан или независно од неа. Кај некои пациенти, радиотерапијата се претпочита за уништување на преостанатите клетки по операцијата или за намалување на болката. Процесот на лекување не се состои само од физички интервенции; психолошката состојба на пациентот, квалитетот на животот и планот за следење се исто така важен дел од овој процес. По третманот, со редовни контроли треба да се следи дали болеста се повторува или не, и доколку е потребно, да се интервенира.

Често поставувани прашања

Клетниот раk на надбубрежната жлезда е многу ретка болест. Тој сочинува многу мал процент од сите случаи на рак и се дијагностицира кај само 1 до 2 лица на секој еден милион луѓе годишно. Затоа, постои голема веројатност да биде пропуштен и од пациентите и од здравствените професионалци. Особено фактот што симптомите покажуваат сличност со други чести болести може да предизвика доцнење на дијагнозата. Тоа што е ретко не значи дека не треба да се смета за важно; напротив, бидејќи може да има агресивен тек, раната дијагноза и правилниот третман се од големо значење. Исто така, овој тип на раk може да се види заедно со одредени наследни болести, што предизвикува зголемување на ризикот кај лицата кои носат генетска предиспозиција. Ракот на надбубрежната жлезда кај доенчињата е редок и обично може да се помеша со невробластом. Реткоста може да го отежне управувањето со болеста бидејќи може да нема доволно искуство во многу центри. Затоа, се препорачува лицата кај кои е дијагностициран раk на надбубрежна жлезда да го продолжат процесот на лекување во центри специјализирани во оваа област. Овој тип на раk најчесто може да влијае врз хормоните како што се кортизол, алдостерон, андроген и естроген. Симптомите се разликуваат во зависност од видот на секретираниот хормон. Додека вишокот кортизол предизвикува Кушингов синдром, производството на андрогени и естрогени предизвикува симптоми поврзани со полот кај мажите и жените. Забележувањето на болеста најчесто е случајно. За време на снимање направено од друга причина, маса во надбубрежната жлезда може да се забележи, но лицето исто така може да се обрати кај лекар кога ќе се појават симптоми поврзани со производството на хормони. Хормоналните тестови и испитувањата за сликање даваат важни траги на патот кон дијагнозата. Како што туморот расте, тој може да изврши притисок врз околните ткива и оваа состојба доведува до болка во стомакот, грбот или пределот на половината. Во раните фази болката најчесто не се гледа. Симптомите поврзани со хормоналните нерамнотежи се поистакнати. Местатазите на ракот на надбубрежната жлезда може да бидат во форма на ширење на оддалечени органи како што се црниот дроб, белите дробови или коските. Во овој случај, третманот станува посложен и животниот век и квалитетот на пациентот можат сериозно да се загрозат. Проширувањето на ракот на белите дробови во надбубрежната жлезда е форма на ширење што често се среќава во напредната фаза на болеста. Местазата на ракот на белите дробови во надбубрежната жлезда може да се открие со методи за сликање и да се потврди со биопсија. Симптомите на метастазата на ракот на белите дробови во надбубрежната жлезда во повеќето случаи може да не бидат изразени и обично се откриваат случајно. Третманот на метастазата на ракот на белите дробови во надбубрежната жлезда може да се планира со хемотерапија, целен третман или имунотерапија. Операцијата е најефективниот метод за лекување на болеста. Особено ако ракот е ограничен само на надбубрежната жлезда, стапката на хируршки успех е висока. Со операција изведена со лапароскопски или отворен метод, туморот и околните ткива се отстрануваат и се обезбедува заздравување. Можеби не е неопходна кај секој пациент, но хемотерапијата е важна опција за третман во случаи кога ракот се раширил. Исто така, може да се примени со цел да се уништат преостанатите клетки по операцијата. Ракот на надбубрежната жлезда може да се повтори. Овој тип на раk може да има агресивен тек по својата природа и ризикот од рекурентност на болеста се зголемува особено ако туморот не бил целосно отстранет или дијагнозата била поставена во доцна фаза. Првите неколку години по третманот се најкритичниот период во поглед на повторувањето. Во овој процес, туморот може повторно да се формира на местото каде што првично започнал, или пак да се покаже во форма на ширење на оддалечени органи (метастаза). Ризикот од повторување варира во зависност од клеточните карактеристики на туморот, потенцијалот за ширење, успехот на применетиот третман и општата здравствена состојба на пациентот. Затоа, дури и по операцијата, пациентите задолжително треба да се следат во одредени интервали. Болеста се држи под контрола со тестови на крв, мерења на нивото на хормони и редовни испитувања за сликање. Особено одредени лекови како митотан може да се користат долгорочно по операцијата за да се намали ризикот од рекурентност. Животниот век значително варира во зависност од фазата во времето на дијагнозата. Стапката на 5-годишно преживување е над 50% кај пациентите кај кои е дијагностицирано во рана фаза и кои се успешно лекувани. Оваа стапка опаѓа во напредните фази. Општата здравствена состојба на лицето и одговорот на третманот се исто така важни детерминанти. Специјалистот по ендокринологија е првата гранка што треба да се консултира за да се процени врската на болеста со хормоните. Откако дијагнозата ќе се разјасни, ако е потребна хируршка интервенција, вклучени се специјалисти по општа хирургија или урологија. Специјастот по онкологија, пак, го насочува делот од третманот со хемотерапија или радиотерапија.

Раната дијагноза спасува живот.

Ако имате симптоми на раk на надбубрежна жлезда, консултирајте се со нашиот специјалист по урологија без губење време.

Стручниот кадар на Hisar Hospital Intercontinental е со вас со точна дијагноза и персонални пристапи за третман.

Кликнете за да закажете термин.