Што се цревни полипи? Симптоми, причини и методи на лекување

Цревни полипи

Цревните полипи се вообичаен здравствен проблем кој погодува милиони луѓе ширум светот, особено лица постари од 50 години. Иако полипите што се развиваат на внатрешната површина на цревниот ѕид обично се бенигни, доколку не се лекуваат, тие понекогаш може да се претворат во рак. Разбирањето на природата, причините, симптомите и опциите за тренинг на оваа состојба е од клучно значење за заштита на дигестивното здравје и спречување на можни сериозни компликации. Раната дијагноза и соодветната медицинска интервенција можат значително да ги подобрат исходите за лицата погодени од цревни полипи.

Што се цревни полипи?

Цревните полипи претставуваат абнормални израстоци на ткивото што стърчат од внатрешниот ѕид на цревата. Нивната големина може да биде помала од зрно грашок или да достигне неколку сантиметри. Иако овие израстоци можат да се формираат каде било во дигестивниот систем, тие најчесто се забеlежуваат во дебелото црево и ректумот. Постојат неколку типови. Најчести се аденоматозните полипи (аденоми) и хиперпластичните полипи.

Аденоматозните полипи се сметаат за претходници на ракот и сочинуваат приближно две третини од сите колонски полипи. Иако не сите аденоми се развиваат во рак, речиси сите видови рак на дебелото црево настануваат од овој тип. Од друга страна, хиперпластичните полипи обично се помали и имаат мала или никаква потенцијал да се претворат во рак. Формата на полипите исто така може да варира; додека некои се рамни и со широка основа (сесилни), други може да бидат прикачени на цревниот ѕид со тенко стебленце (педикуларни). Големината, типот и бројот на полипите можат значително да влијаат на нивните потенцијални здравствени ефекти и на препорачаниот пристап кон лекување.

Како настануваат цревните полипи?

Иако точната причина за цревните полипи не е целосно позната, се смета дека тие се развиваат поради промени во ДНК или мутации во клетките на внатрешната обвивка на дебелото црево и ректумот. Овие генетски промени предизвикуваат абнормален раст на клетките, што доведува до формирање на полипи. Постојат неколку фактори кои придонесуваат за создавање на полипи, а тие може да се наведат на следниов начин:

Возраст: Возраста е основен фактор на ризик, а лицата постари од 50 години се подложни на развој на полипи.

Генетска подложност: Семејната историја исто така игра важна улога. Ризикот е поголем доколку вашите блиски роднини имаат историја на полипи во дебелото црево или колоректален карцином. Наследни состојби како што се фамилиjарна аденоматозна полипоза (FAP) или Линч синдром може да предизвикаат поединците да развијат бројни полипи во рана возраст.

Фактори на начин на живот: Исхраната богата со преработена храна, црвено месо и нездрави масти може да придонесе за развој на полипи. За разлика од тоа, исхраната богата со овошје, зеленчук и влакна може да го намали ризикот. Пушењето, прекумерното консумирање алкохол и дебелината се други фактори кои придонесуваат.

Инфламаторни состојби: Хроничните инфламаторни заболувања на цревата, како што се улцерозниот колитис или Кроновата болест, можат да ја зголемат веројатноста за развој на полипи.

Седентарен начин на живот: Недостатокот на редовна физичка активност е уште еден фактор што го зголемува ризикот од полипи и колоректален карцином.

Кои се симптомите на цревните полипи?

Цревните полипи не предизвикуваат никакви симптоми, особено ако се мали, но како што растат или нивниот број се зголемува, може да се појават различни симптоми. Вообичаени симптоми се:

Ректално крварење: Еден од најчестите симптоми е крв во столицата или ректапно крварење. Крвта може да биде видлива со голо око или да се открие со тест за скриена крв.

Промени во цревните навики: Полипите може да предизвикаат постојани промени во движењето на цревата, како што се дијареа, констипација или промени во конзистентноста на столицата што траат подолго од една недела.

Болка во стомакот или непријатност: Големите полипи може да доведат до грчеви или болка, особено ако предизвикуваат опструкција во цревата.

Анемија поради дефицит на железо: Бавното, хронично крварење предизвикано од полипи може да доведе до губење на железо и следствено анемија. Симптомите на анемија вклучуваат замор, слабост и бледа кожа.

Слуз во столицата: Во некои случаи, може да се забележи вишок слуз во столицата, што може да биде показател за полипи или други проблеми со цревата.

Како се дијагностицираат цревните полипи?

Дијагностицирањето на цревните полипи започнува со земање на детална медицинска историја и физички преглед. Доколку постои сомнеж за полипи или доколку е присутна група со висок ризик, може да се препорача една или повеќе од следниве дијагностички методи:

Колоноскопија: Колоноскопијата е најефективниот и најчесто користен метод за дијагностицирање на полипи. Во оваа процедура, долго, флексибилно црево со камера на врвот се воведува низ ректумот и се насочува кон колонот. Ако се откријат полипи, тие обично може да се отстранат веднаш и да се испратат на биопсија.

Сигмоидоскопија: Слично на колоноскопијата, оваа процедура го испитува само долниот дел од дебелото црево. Таа е помалку инвазивна, но бидејќи не обезбедува целосен приказ на целиот колон, може да пропушти израстоци во други области.

Тестови на столицата: Тестови како што се тестот за скриена крв во столицата (FOBT) или имунохемискиот тест на столицата (FIT) проверуваат за присуство на скриена крв во столицата. Иако ова може да укаже на присуство на полипи, не ги открива директно.

КТ колоноскопија (виртуелна колоноскопија): КТ колоноскопијата е неинвазивен тест за сликање кој користи КТ скенирање за детален приказ на дебелото црево и ректумот. Доколку се откријат полипи, може да биде потребна конвенционална колоноскопија за нивно отстранување.

Бариумска клизма: Во овој тест, бариум сулфат се инјектира во ректумот, што ја обвива внатрешната површина на дебелото црево и овозможува појасни рендгенски снимки, но се користи поретко во споредба со колоноскопијата.

Како се лекуваат цревните полипи?

Најчестиот метод за лекување на цревните полипи е нивно отстранување, бидејќи на овој начин се елиминира ризикот од нивно претворање во рак. Во зависност од големината, типот и локацијата на полипите, се користат различни методи на лекување. Вообичаени опции за третман се:

Полипектомија за време на колоноскопија: Повеќето полипи може да се отстранат со помош на мали инструменти поставени за време на колоноскопијата. Малите полипи обично се отсекуваат, додека поголемите се отстрануваат со техники како што се стапица (користење на жица во форма на јамка) или согорување (каутеризација).

Ендоскопска мукозна ресекција (EMR): Ако полипот е поголем или е тешко да се отстрани со стандардна полипектомија, може да се користи EMR. Во оваа техника, течноста се инјектира под полипот за да се подигне од ѕидот на колонот и да се олесни неговото отстранување.

Хируршко отстранување: Ретко, кога полипите се многу големи, во голем број или е тешко да се дојде до нив со колоноскопија, може да биде потребна хируршка интервенција. Ова може да вклучува процедури како што е делумна колектомија (отстранување на дел од дебелото црево). Хируршка интервенција може да биде неопходна и ако се открие рак.

Следење: По отстранувањето на полипите се препорачуваат редовни контролни прегледи. Овие скрининзи се особено важни за лицата кои имале аденоматозни или серирани полипи, бидејќи тие носат ризик од повторно појавување или развој во колоректален карцином.

Често поставувани прашања

Цревните полипи генерално не предизвикуваат болка кога се со мала големина, но големите полипи може да доведат до истегнување и опструкција на цревниот ѕид, предизвикувајќи болки во стомакот. Кај некои пациенти може да се забележат грчеви, надуеност и чувство на непријатност. Големината и локацијата на полипот се фактори кои го одредуваат интензитетот и типот на болката. Времетраењето на операцијата варира во зависност од големината, бројот и локацијата на полипот. Едноставната процедура на полипектомија извршена за време на колоноскопија обично трае 15-30 минути. Ендоскопската мукозна ресекција извршена за посложени или поголеми полипи може да трае 45-60 минути. Во случаи кога е потребна отворена хирургија, постапката може да заврши за 1-3 часа. Аденоматозните полипи се поризични бидејќи со текот на времето носат потенцијал да се претворат во рак. Хиперпластичните полипи се генерално помалку опасни. Со редовен скрининг и рана дијагноза, повеќето полипи може да се третираат пред да се претворат во сериозен проблем. Внимателното следење е важно, особено за оние со семејна историја. Процесот на претворање на аденоматозните полипи во рак обично варира помеѓу 5-10 години, но овој период може да се разликува во зависност од типот на полипот, големината и генетските фактори. Некои агресивни полипи може да се претворат во рак за пократко време, додека други може никогаш да не станат малигни. Луѓето со цревни полипи треба да избегнуваат преработено месо, пржена храна и храна богата со масти. Прекумерното консумирање црвено месо, рафинирани шеќери и алкохол се исто така фактори на ризик. Наместо тоа, треба да се преферираат храна богата со влакна, свеж зеленчук и овошје, како и цели зрна. Може да се консумира здрави масти како риба богата со омега-3 и маслиново масло. Цревните полипи може да се појават повторно откако ќе бидат отстранети. Ризикот од повторно појавување зависи од бројот и типот на првичните полипи, како и од факторите на ризик на пациентот. Ризикот од рекурентност е поголем кај оние со историја на аденоматозни полипи. Затоа, редовните контролни колоноскопии се важни. Промените во здравиот начин на живот можат да го намалат ризикот од повторување. Фреквенцијата на колоноскопија се одредува врз основа на бројот, големината и типот на пронајдените полипи. За мали хиперпластични полипи, следењето на секои 5-10 години може да биде доволно, додека за повеќекратни или големи аденоматозни полипи може да биде потребно следење на секои 1-3 години. Семејната историја и генетските фактори на ризик исто така влијаат на фреквенцијата на следење. Операциите на полипи се генерално безбедни процедури. Ризикот од компликации е низок (1-2%) кај полипектомиите извршени за време на колоноскопијата. Најчести ризици се крварењето и перфорацијата. Ризикот може да биде малку поголем при хируршко отстранување на големи полипи, но искусни специјалисти можат да ги минимизираат овие ризици. Полипите стануваат поризични особено кога се поголеми од 1 cm. Полипите од аденоматозен тип, особено оние со вилозна структура или кои покажуваат дисплазија од висок степен, се поопасни во однос на ризикот од рак. Дополнително, повеќекратните полипи, оние кои покажуваат брз раст и полипите забележани кај лица со семејна историја на рак на дебелото црево исто така се сметаат за поопасни. Проценката на ризикот се прави според големината, типот на полипот и општата здравствена состојба на пациентот. Со цревните полипи првенствено се занимава одделот за гастроентерологија. Гастроентеролозите се лекари специјализирани за болести на дигестивниот систем. Тие вршат дијагностички и терапевтски процедури како што е колоноскопијата. Во некои случаи, особено кога е потребна хируршка интервенција, во процесот на лекување се вклучува и одделот за општа хирургија. Дополнително, кај пациенти со семејна историја, може да се соработува и со одделот за медицинска генетика за генетска проценка. Ако имате над 50 години или ако имате семејна историја на полипи, можете да закажете термин за преглед за рана дијагноза и третман.

Раната дијагноза кај цревните полипи спасува живот

Цревните полипи често можат да напредуваат без да даваат симптоми и доколку не се лекуваат, може да доведат до сериозни здравствени проблеми. Особено ако сте постари од 50 години или имате семејна историја на полипи во дебелото црево или рак на дебелото црево, редовните контроли се од големо значење.

Одделот за гастроентерологија при Hisar Hospital Intercontinental безбедно ги изведува процесите на колоноскопија, полипектомија и следење со своите напредни дијагностички технологии и искусен стручен кадар.

Закажете го вашиот термин сега за рана дијагноза и правилен третман.