Митраклип (Қыстырғыш) - (Отасыз митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеу)
Митральды қақпақша жеткіліксіздігі – жүректің сол жағындағы екі жарма арасында орналасқан митральды қақпақшаның толық жабылмау жағдайы. Бұл жағдай қанның кері қарай ағуына әкеледі және уақыт өте келе жүректің көбірек жұмыс істеуін туындайды. Нәтижесінде тыныс алудың тарығуы, тез шаршау және жүрек қағуы сияқты өмір сапасын төмендететін белгілер пайда болуы мүмкін. Митраклип, әсіресе ашық жүрек отасы үшін жоғары тәуекелге ие науқастар үшін әзірленген балама болып табылады.
Митраклип отасыз митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеу дегеніміз не?
Митраклип – хирургиялық араласуды қажет етпестен митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеуге арналған инновациялық тәсіл. Митраклип көкірек қуысын ашпастан, яғни үлкен хирургиялық операцияларсыз митральды қақпақшаның қызметін түзеуді мақсат ететін минималды инвазивті емдеу әдісі болып табылады. Бұл процедура әдетте шап аймағынан кіріп, катетердің көмегімен жүрекке жету арқылы жүзеге асырылады. Қолдану кезінде митральды қақпақшаның ұштары кішкентай қыстырғышпен біріктіріледі, осылайша қанның кері қағуы азайтылады. Бұл қыстырғыш жүректің өз құрылымына үйлесімді, берік материалдан жасалған.
Митраклип қандай ауруларда қолданылады?
Митраклип негізінен митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеуде қолданылатын, хирургиялық отаны қажет етпейтін әдіс болып табылады. Кейбір науқастарда мәселе тікелей қақпақтың өзінде болса, бұл жағдай "бастапқы митральды жеткіліксіздік" деп аталады. Митраклип әсіресе ота жасау қаупі бар осындай науқастар тобы үшін маңызды таңдауға айналады. Ал кейбір адамдарда жүрек ұлғайған немесе әлсірегендіктен қақпақша толық жабылмайды. Бұл "екінші реттік митральды жеткіліксіздік" деп аталады. Жеңіл шағымдармен басталуы мүмкін митральды қақпақша жеткіліксіздігі 2-ші дәрежеде уақыт өте келе үдей түсіп, неғұрлым күрделі клиникалық жағдайларға әкелуі мүмкін. Әдетте асқынған жүрек жеткіліксіздігіне байланысты дамитын осындай жағдайларда да митраклип жүректің жүктемесін азайту және науқастың тыныс алудың тарығуы сияқты күнделікті өміріне әсер ететін шағымдарын жеңілдету мақсатында таңдалуы мүмкін. Клиникалық тұрғыдан бағаланған кезде 3-ші дәрежелі митральды қақпақша жеткіліксіздігі араласуды талап ететін жоғары деңгейдегі жағдай болып саналады. Егде жас, диабет, бүйрек жеткіліксіздігі немесе бұрын бастан өткерген жүрек оталары сияқты факторларға байланысты хирургиялық араласу қауіпті болатын адамдар үшін де митраклип қауіпсіз әрі тиімді балама ұсынады.
Белгілері қандай?
Жүректің сол жақ жүрекшесі мен сол жақ қарыншасының арасында орналасқан митральды қақпақша жүректің әр соққан сайын қанның дұрыс бағытта ағуын қамтамасыз етеді, бірақ бұл қақпақша толық жабылмаған кезде қан жүректің ішіне кері қашады. Бұл жағдай жүректің көбірек жұмыс істеуіне және уақыт өте келе шаршап қалуына әкеледі. Митральды қақпақша жеткіліксіздігінің белгілері төмендегідей:
Тыныс алудың тарығуы,
Тез шаршау және әлсіздік,
Жүрек қағуы,
Аяқтардың, табандардың ісінуі (ісік),
Түнде жиі зәр шығару,
Құрғақ жөтел.
Қалай диагноз қойылады?
Митральды қақпақша жеткіліксіздігіне тек белгілеріне қарап диагноз қою мүмкін емес, өйткені бұл ауру ұзақ уақыт бойы білінбеуі мүмкін немесе шаршау, тыныс алудың тарығуы сияқты басқа мәселелермен шатастыруға болатын шағымдармен көрініс беруі мүмкін. Сондықтан дұрыс диагноз тек егжей-тегжейлі кардиологиялық бағалау және бейнелеу әдістері арқылы ғана мүмкін болады. Диагностикалық процесс көбінесе дәрігердің науқастан егжей-тегжейлі денсаулық тарихын жинауынан басталады. Дәрігер шағымдардың қанша уақыттан бері жалғасып жатқанын, қандай жағдайларда күшейетінін және науқастың бұрын қандай аурулармен ауырғанын сұрастырады. Содан кейін стетоскоппен жүрек тыңдалады. Митральды қақпақша жеткіліксіздігі кезінде жүректен ерекше «шу» дыбысы естілуі мүмкін. Бұл дыбыс жүректегі қанның кері қашуынан туындайды және диагноз қоюдың алғашқы белгілерінің бірі болып табылады. Бұл бастапқы әсер диагноз қою үшін жеткіліксіз. Нақты шешуші фактор – бұл жүректі егжей-тегжейлі бейнелеуді қамтамасыз ететін жүрек ультрадыбысы. Кейбір жағдайларда неғұрлым анық көрініс алу үшін өңеш арқылы жасалатын трансэзофагеалды эхокардиография таңдалады. Сонымен қатар, жүрек ырғағын бағалау үшін ЭКГ, жүректің ұлғаюын немесе өкpе су жиналуын көру мақсатында өкпе рентгені де сұралуы мүмкін. Қажет болған жағдайда қан талдаулары немесе коронарлық тамырларды бағалау үшін жүрек ангиографиясы да диагнозды толықтыра алады.
Митраклип (Отасыз митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеу) қалай жасалады?
Митраклип митральды қақпақша жеткіліксіздігін емдеуде хирургиялық отаға балама ретінде жасалған, жүректі тоқтатпастан және кеуде қуысын ашпастан қолданылатын әдіс. Бұл процедурадағы мақсат – ағып жатқан митральды қақпақшаның құрылымын кішкентай қыстырғыштың көмегімен түзету. Қолдану кезінде жүректің жұмысы тоқтатылмайды. Бұл әсіресе жасы ұлғайған немесе жүрек отасы үшін жоғары тәуекелі бар науқастар үшін үлкен артықшылық ұсынады.
Процедура әдетте жалпы анестезия астында жасалады. Науқас ұйықтатылады және ештеңе сезбейді. Шап аймағындағы үлкен көктамырдан кіріп, жүрекке жететін катетердің көмегімен митраклип құрылғысы бағытталады. Бұл катетер жұқа, иілгіш түтік болып табылады және оның ұшында қыстырғышты тасымалдайтын жүйе де, бейнелеу қолдауы да болады. Катетер жүректің оң жағынан сол жақ жүрекшеге өтіп, митральды қақпақша тұрған орынға жетеді. Осы кезеңде процедура трансэзофагеалды эхокардиография деп аталатын арнайы ультрадыбыстық әдіспен нақты уақыт режимінде қадағаланады.
Митраклип құрылғысы митральды қақпақшаға жеткенде, қыстырғыш қақпақтың екі жармасын ортасынан біріктіретіндей етіп орналастырылады. Осының арқасында қақпақша дұрыс жабылады және қанның кері қашуы едәуір азаяды. Қыстырғыш орналастырылып біткен соң дәрігер соңғы тексерулерді жүргізеді және бәрі дұрыс екеніне көз жеткізгеннен кейін катетерді шығарып алады. Шап аймағындағы кіру орны шағын таңғышпен жабылады.
Процедурадан кейінгі қалпына келу кезеңі өте жайлы. Науқастар көбінесе келесі күні аяққа тұра алады, бірнеше күн ішінде үйіне қайтады және қысқа уақыт ішінде күнделікті өміріне оралады. Митральды қақпақша отасымен салыстырғанда бұл өте жайлы процесс болып табылады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Митраклип қолданылуы үшін ең алдымен науқаста орташа және ауыр дәрежедегі митральды қақпақша жеткіліксіздігі болуы тиіс. Бұл жеткіліксіздік бастапқы (яғни қақпақтың құрылымдық ақауы) немесе екінші реттік (жүрек бұлшықетінің ұлғаюына байланысты функционалдық) туындаған болуы мүмкін. Мұндағы ең маңызды мәселе – қақпақ құрылымының митраклип құрылғысымен жөндеуге келетін деңгейде болуы. Қақпақ тым көп әктанып кеткен, жыртылған немесе құрылымдық тұрғыдан қыстырғышты ұстауға лайықсыз түрде бұзылған жағдайда процедура пайда әкелмеуі мүмкін. Сонымен қатар науқастың жалпы денсаулық жағдайы да ескеріледі. Әсіресе егде жас, жүрек жеткіліксіздігі, бүйрек жеткіліксіздігі, өкпе аурулары немесе бұрын жүрек отасын бастан өткерген болу сияқты жағдайлар науқасты ашық жүрек хирургиясы үшін қауіпті етсе, Митраклип бұл науқастар үшін қауіпсіз балама ретінде алға шығады. Митраклип барлығына бірдей қолданыла бермейді. Процедура тек белгілі бір өлшемдерге сай келетін науқастарға жасалуы мүмкін. Мысалы, митральды қақпақшасында жеңіл дәрежеде жеткіліксіздігі бар, жалпы жағдайы жақсы және хирургиялық отаға қарсы көрсеткіші жоқ жас науқастарда әдетте ашық хирургия таңдалады. Митраклип әсіресе хирургиялық араласуға жарамсыз немесе хирургиялық отаны қаламайтын науқастар үшін қарастырылады. Сондай-ақ кейбір науқастарда митральды қақпақшаның құрылымы қыстырғышты бекітуге лайықсыз болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда процедура жасалғанымен тиімді нәтиже алынбайтындықтан қолданылмайды. Бірінші қадам егжей-тегжейлі трансторакальды эхокардиографиямен (ТТЭ) басталады. Бұл әдіспен митральды қақпақшаның құрылымы, қозғалғыштығы және ағу дәрежесі әлдеқайда анық бақыланады. Оған қоса ЭКГ арқылы жүрек ырғағы бағаланады, өкпе реногенографиясы және қажет болса өкпе функциясының тесттері жасалады. Жүректің жалпы функциясын және ағзаға әсерін бағалау үшін қан тесттері, бүйрек функциялары және жүрек ферменттері де тексеріледі. Кейбір жағдайларда коронарлық тамыр ауруын жоққа шығару үшін ангиография да қажет болуы мүмкін. Митраклиптің ең үлкен артықшылығы – кеуде қуысын ашпастан, яғни ашық жүрек отасын жасамай-ақ қолдануға болатындығы. Бұл әсіресе жасы ұлғайған, қатар жүретін аурулары бар немесе бұрын жүрек отасын бастан өткерген науқастар үшін үлкен жайлылық пен қауіпсіздік қамтамасыз етеді. Сонымен қатар процедура кезінде жүрек тоқтатылмайтындықтан, жүрек функциясы әлсіз науқастардың өзінде қауіпсіз түрде қолданылуы мүмкін. Митраклиптің арқасында тыныс алудың тарығуы, тез шаршау, жүрек қағуы сияқты шағымдар едәуір азаяды. Митраклип Түркия бойынша тек белгілі бір жүрек орталықтарында тәжірибелі топтар тарапынан сәтті түрде қолданылуда. Митраклип әдісімен жасалатын митральды қақпақшаны жөндеу дұрыс науқаста және тәжірибелі топ тарапынан қолданылған кезде аса қауіпсіз процедура болып табылады. Ашық жүрек отасына қарағанда әлдеқайда аз инвазивті болуы жалпы денсаулық жағдайы нашар адамдар үшін үлкен артықшылық береді. Оның үстіне бұл әдісте жүрек тоқтатылмайды, кеуде қуысы ашылмайды және қалпына келу кезеңі өте қысқа болады. Митраклип процедурасы үшін нақты жас шектеуі жоқ. Жас немесе егде болудың өзі ғана шешуші фактор емес. Ең бастысы – науқастың жүрек қақпақшасының құрылымы митраклип үшін қолайлы болып табылуы және жалпы денсаулық жағдайы бұл процедураны көтере алатын деңгейде болуы. Кез келген медициналық процедура сияқты митраклипте де белгілі бір тәуекелдер бар. Ең жиі кездесетіндердің қатарына шап тамырында қан кету, жүрек ішінде ырғақ бұзылуының дамуы немесе құрылғының қажетті орынға толық орналаспауы жатады. Сирек жағдайларда қыстырғыштың жеткіліксіз болуы немесе босаңсуы салдарынан екінші процедура қажет болуы мүмкін. Митраклип кезінде науқас көбінесе жалпы анестезия астында болады, яғни процедура бойы ұйықтайды және ештеңе сезбейді. Процедурадан кейін де үлкен хирургиялық операциялармен салыстырғанда ауырсыну әлдеқайда аз болады. Кіру орны шап аймағында негізінен кішкене сезімталдық болуы мүмкін, бірақ бұл жағдай қысқа уақытта өтіп кетеді және күнделікті өмірге әсер ететін деңгейде болмайды. Митраклип әдісі көбінесе 2 мен 4 сағат аралығында созылады, бірақ бұл уақыт науқастың жүрек құрылымына, қақпақтағы ағу дәрежесіне және процедура кезінде қосымша қыстырғыш қажет болып-болмағанына байланысты өзгереді. Процедурадан кейін әдетте бір немесе екі түн ауруханада қалу қажет болады. Бұл уақыт ішінде науқастың жағдайы бақыланады, өмірлік маңызды көрсеткіштері қадағаланады және ықтимал асқынуларға қарсы шаралар қолданылады. Ашық жүрек отасында бұл уақыт бір аптаға дейін созылуы мүмкін болса, митраклипте бұл уақыт өте қысқа. Науқастардың көпшілігі процедурадан бірнеше күн өткен соң үйіне оралады және күнделікті өміріне тез бейімделеді. Митраклип әрбір митральды жеткіліксіздікте емес, дұрыс науқас профилінде дұрыс уақытта қолданылған кезде нақты пайдасын көрсетеді. Митраклип әдісін қолданатын ауруханалар ашық жүрек отасына балама іздеген науқастар үшін маңызды емдеу таңдауын ұсынады. Митраклип сияқты жоғары деңгейдегі кардиологиялық процедуралар әрбір денсаулық сақтау мекемесінде қолданылатын стандартты ем емес, өйткені бұл әдіс тек техникалық базасы күшті, тәжірибелі жүрек тобы және арнайы жабдығы бар орталықтарда ғана қауіпсіз жүзеге асырылуы мүмкін. Ал біз бұл саламызда еліміздегі санаулы жүрек орталықтарының бірі болу жауапкершілігі мен артықшылығын иеміз.
Егер тыныс алудың тарығуы, тез шаршау немесе митральды қақпақша жеткіліксіздігі диагнозыңыз болса, сіз үшін ең қолайлы емдеу нұсқасын білу үшін Кардиология мамандарымызбен хабарласыңыз. Митраклип әдісі сіз үшін қолайлы болып табылатынын егжей-тегжейлі бағалау арқылы анықтайық.
Жазылу және егжей-тегжейлі ақпарат алу үшін бізбен хабарласыңыз.
