Эндоскопиялық (жабық) сафендік венаны алу операциясы дегеніміз не? Артықшылықтары қандай?
Жүрек және қан тамырлары саласында ең жиі кездесетін аурулардың бірі — тамыр жеткіліксіздігі және соған байланысты варикоздық түйіндердің (варистердің) пайда болуы. Варикоздық түйіндер веналарда, яғни көк тамырлар деп аталатын және көбіне теріден көрінетін үлкен тамырларда пайда болады. Веналар жеткілікті түрде қызмет атқара алмауына байланысты варикоздық түйін пайда болуы мүмкін. Бұл мәселе, әдетте, аяқтан тобық буынына дейін созылатын және үлкен аумақта қанның ағуын қамтамасыз ететін сафендік веналарда кездеседі. Әсіресе балтыр ішінде және бүйір бөлігінде көрінетін бұл тамырлар варикоздық түйін пайда болғанда түсінің өзгеруімен, ісінумен одан да айқын көрініс алуы мүмкін. Қоғамда жиі кездесетін варистерді емдеу үшін хирургиялық нұсқа кейде жалғыз таңдау болуы мүмкін. Науқастың өмір сапасына елеулі әсер ететін мұндай проблемаларда дәрігерлер дамып келе жатқан технологиялардың мүмкіндіктерін пайдаланады. Эндоскопиялық хирургиялық емдеу — соның бірі. Эндоскопиялық сафендік венаны алу операциясы науқастың жайлылығын қамтамасыз ететін, қолдануы оңай және ұзақ емделу кезеңіне балама болатын практикалық әдіс болып табылады.
Варикоздық түйін және жүрек пен қан тамырлары аурулары бойынша тексеріліп, дұрыс емді алу үшін қабылдауға жазылып, клиникаға баруыңызға болады.
Эндоскопиялық (жабық) сафендік венаны алу дегеніміз не?
Эндоскопиялық сафендік венаны алу операциясы әрбір науқасқа қолданыла бермеуі мүмкін. Бұл хирургиялық операцияны түсіну үшін сафендік веналардың ағзадағы қызметін және орналасқан аймағын, осы операцияның эндоскопиялық түрде науқасқа қалай және қандай жағдайда жасалатынын білу қажет болуы мүмкін. Осылайша науқас бұл емге жүгінгенде дұрыс дәрігерді және клиниканы таңдай алады.
Веналар — ағзадағы оттегі аз қанды жүрекке қайтаратын тамырлар тобы. Жүрекке қарай бара жатқан оттегі аз тамырлар содан кейін өкпеге барып, қанның оттегі деңгейін көтеруді қамтамасыз етеді. Дұрыс жұмыс істейтін қан айналым жүйесінде веналардың қанды жүрекке жіберуі үшін барлық аяқ-қолдардан және мүшелерден оны жинауы қажет. Демек, аяқтан жоғары көтерілетін қанда кері ағу механизмі болуы тиіс. Яғни қанның төменнен жоғарыға (жүрекке қарай) жетуі ауырлық күшіне қарсы ағын құрайды. Бұл кері механизмді қамтамасыз ететін көптеген факторлар бар. Алайда веналардағы қақпақшалар, тамыр қысымы, тамыр қысымын қолдайтын бұлшық еттер және лимфа дренажы осы ағынды қолдайтын ең маңызды факторлар болып табылады. Веналық механизмнің бұзылуы, әсіресе аяқтардағы үлкен тамырларда пайда болып, веналық жеткіліксіздік жағдайын туғызуы мүмкін. Сафендік веналар — үлкен варикоздық түйіндердің ең жиі кездесетін веналары. Шаптан басталып, тізе қақпағының ішкі бөлігіне дейін жететін сафендік вена одан тізе қақпағының артына және балтырға созылады. Тобық буынына дейін жалғасып, тобық буынынан кейін саусаққа дейін тармақталу арқылы аяқтың қан айналымының маңызды тамыр желісін құрайды. Сафендік веналардағы жеткіліксіздік, ең алдымен, варикоздық түйін сияқты ауыр тамыр ауруларына алып келуі мүмкін.
Веналық жеткіліксіздік жағдайында емдеу нұсқалары өте алуан түрлі. Бұл науқастарда басымдық — тамырды ағзадан шығармай, сол орнында тамыр ішілік араласулармен емдеу. Алайда кейбір науқастарда сафендік веналарды жеткіліксіздік немесе айналма (шунттау) сияқты әртүрлі операциялар үшін алып тастау қажет болады. Ескі хирургиялық әдістердегідей, шаптан тізе қақпағына дейін кесік жасап сафендік венаны алу операциясының орнына эндоскопиялық (жабық) хирургиялық әдістер қолданылады. Эндоскопиялық сафендік венаны алу операциясы науқастар үшін көптеген артықшылықтарды қамтитын емдеу болып табылады. Бұл операцияны тәжірибелі жүрек және қан тамырлары хирургі орындап, бүкіл емделу кезеңінде науқастың тәжірибелі дәрігермен бірге жүруі ең дұрыс нәрсе болып табылады.
Эндоскопиялық сафендік венаны алу операциясы қай операцияларда таңдалады?
Веналық жеткіліксіздік көптеген аурудың алдын ала белгісі болуы мүмкін немесе әртүрлі аурулардың салдарынан пайда болуы мүмкін. Сондықтан веналық жеткіліксіздік бар жағдайда толық анамнез жиналғаннан кейін, тексеру мен жақсы зерттеу жүргізіліп, мәселенің неден туындағаны анықталуы тиіс. Дамыған медициналық әдістердің берген мүмкіндіктерімен веналық жеткіліксіздікті емдеуде хирургиялық нұсқаға көшпес бұрын науқастың жағдайы бағаланып, басқа емдеу жолдары қарастырылады. Аяқтардағы сафендік веналардың қызметін жоғалтуына байланысты жүргізілетін бастапқы емдеу әрқашан тамырды эндоскопиялық түрде алу болмауы мүмкін. Әсіресе варистерді емдеуде қолданылатын склеротерапия, лазерлік аблация, көбік емі, радиотерапия сияқты тамыр ішін инвазивті түрде нысанаға алатын араласулар қарастырылады. Мұндай араласуларда мақсат — сафендік венаны ағзадан шығармай, сол орнында оның қызметін жою немесе емдеу. Яғни тамыр ішінен қан ағыны өтпейтіндей етіп жабылады немесе қызметін жоғалтқан веналарда тамыр ішіне дәрі жіберу арқылы бітелістер жойылуы мүмкін. Науқастың профиліне байланысты өзгеретін бұл емдеулердің қайсысы ең қолайлы екені дәрігердің бақылауымен анықталады. Бастапқы кезеңде осы нұсқаларды қарастырудың себебі — науқасты хирургиялық операцияға жібермей, балама жолдарды алып тастау. Осы емдеулер жеткіліксіз болатын, веналық жеткіліксіздіктің асқынған жағдайларында сафендік веналар алынуы мүмкін. Сафендік венаны алу операциясы, әдетте, мына жағдайларда таңдалады:
Веналық жеткіліксіздікке байланысты коронарлық ауру қаупінің болуы
Тамырлардың қызметін жоғалтуына байланысты тамыр ішіндегі ұйық (тромбоэмболия) қаупінің болуы
Аяқта үлкен диаметрлі варикоздық түйіннің пайда болуы
Елеулі дәрежедегі целлюлит (селлюлит) пайда болуымен қан және лимфа айналымының зардап шегуі
Айналма (шунттау) операциясында сафендік венаны пайдалану
Жеткіліксіздік белгісі бар сафендік веналардың қызметінің толық шектелуі немесе ағзадан толық алынуы кейде жалғыз нұсқа болып табылады. Себебі бұл жағдай қанды айдауда жүректің көбірек күш жұмсауына және коронарлық аурулар үшін қауіп туғызуына әкеледі. Жүрек және қан тамырлары аурулары қарапайым көрінетін себептердің салдарынан және жылдар бойы дамып, науқастың өмірін елеулі түрде әсер ететін проблемаларға әкеледі. Аурулар дамымай тұрып, тұрақты бақылау мен қадағалау арқылы анықталуы тәжірибелі дәрігердің көзқарасымен жүзеге асуы мүмкін. Егер сізде күдік туындаған немесе мазалайтын қан айналым мәселесі болса, оның дамуын күтпей, уақытты созбай қабылдауға жазылып, тәжірибелі дәрігерлерімізге тексерілуіңізге болады.
Эндоскопиялық сафендік венаны алу қалай жасалады?
Сафендік веналардың аяқтағы қан айналымындағы жүктемесінің көлемі, олар қамтитын аумаққа тура пропорционал деп ойлауға болады. Сафендік вена және одан тармақталатын тамырлар шаптан басталып, тобық буынына дейін созылатын ұзын тамыр желісі болып табылады. Сондықтан осы веналарда дамыған ауру көптеген факторларға байланысты жасырын түрде дамуы мүмкін. Сафендік веналардың жеткіліксіздік жағдайына әртүрлі себептер әсер етуі мүмкін. Әсіресе аяқтардағы веналық жеткіліксіздікке байланысты шағымдармен жүгінген науқастардың ортақ анамнезінде кездесетін факторларды мына түрде санамалауға болады:
Темекі және темекі өнімдерін қолдану немесе оны ұзақ жылдар бойы қолданған болу
Семіздік
Жеткіліксіз және теңгерімсіз тамақтану
Қозғалыссыз өмір салты
Ұзақ уақыт отыруды немесе тұрақты тік тұруды қажет ететін жұмыста істеу
Бірнеше жүктілік анамнезі
Ересек жас
Жоғарыдағы белгілердің бірнешеуін бірден иеленетін науқастарда веналық жеткіліксіздік пайда болуы мүмкін. Аяқтардағы сафендік венаның қызметі жоғалғанда тамырлар теріден көрінетін болады. Жеткіліксіздік жағдайындағы тамырлар көгілдір-күлгін түсті, айқын ісінген, қышитын болуы мүмкін. Бұл тамырлар кейде қышыну немесе соғуға байланысты теріде көрінетін қызыл бетті жауып тұратын жарылуларға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар сафендік вена жеткіліксіздігі аяқта целлюлит санының артуына да себеп болуы мүмкін. Науқастардың сафендік венаны алу үшін дәрігерге жүгіну себептері арасында патологиялардан бөлек косметикалық мәселелер де болуы мүмкін. Соңғы уақытта операцияларды кең тыртық қалдырмай жасау мүмкіндігінің болуы науқастардың косметикалық мазасыздығын азайтатын әдістерді ұсынады.
Сафендік венаны алу операциясында ескі хирургиялық әдістердегі классикалық техниканың орнына эндоскопиялық хирургия қолданылады. Классикалық сафендік вена графтық әдісінде тамырды алу үшін шаптан тізе қақпағына дейін ұзын және терең кесік жасалады. Тамырдың созылған аумағының ұзындығы бойынша кесік жасаудың орнына, кейбір әдістерде аяқта туннель құру арқылы қысқа аумақта хирургиялық кесік те операцияда қолданылуы мүмкін. Классикалық және туннельдік әдістерде терең тыртық пен емделу кезеңіне балама болатын эндоскопиялық хирургия әлдеқайда пайдалы. Эндоскопиялық сафендік венаны алуда ұзын және терең кесіктің орнына аяқта ашылған бірнеше см өлшемді аумақта жабық хирургия жасалады. Шағын камера арқылы операция аймағы осы тесіктен көрініп, емді аяқтауға болады, ал ашылған кішкене тесік бірнеше тігіспен оңай жабылады. Эндоскопиялық сафендік вена графтық операциясы коронарлық шунттау хирургиясында және варикоздық түйінді емдеуде жиі қолданылатын жүйе болып табылады. Зақымданбаған және қызметін жоғалтпаған көк тамыр осы әдіспен оңай алынып, шунттау хирургиясында пайдаланылуы мүмкін. Варикоздық түйінді және алынуы қажет веналар да осы әдіспен алынып, науқастың варикоздық түйінді емі аяқталады.
Эндоскопиялық сафендік венаны алудың артықшылықтары қандай?
Классикалық және туннельдік әдіспен алынған сафендік вена операцияларында эндоскопиялық операцияларға қарағанда айтарлықтай айырмашылықтар туындайды. Жабық хирургияның таңдалуы, бір жағынан, науқастардың әлеуметтік өмірге оралуында қысқа уақыт кетуіне байланысты, екінші жағынан, дәрігер тұрғысынан қолдану оңайлығына байланысты тиімді. Сонымен қатар осы әдіспен жасалған операцияда операция барысы да, операциядан кейінгі науқас күтімі де азайып, шығын тұрғысынан артықшылық бар. Классикалық әдіспен алынған сафендік вена операциясының нәтижесінде аяқта ең қысқа жолмен шаптан тізе қақпағының үстіне дейін хирургиялық кесік жасалады. Бұл жара аймағында инфекция, лимфангит, ісіну, целлюлит және май некрозы операциядан кейінгі ең жиі кездесетін асқынулардан болып табылады. Әсіресе диабет, гипертензия сияқты созылмалы аурулары бар, қосымша дәрі қабылдайтын және жараға төзімділігі аз науқастарда ашық хирургия әдісі кемшілік болуы мүмкін. Жабық хирургия қолданылған науқастардың операция аймағындағы сезімтал функциялары қысқа уақытта қалпына келеді, бірақ функцияның жоғалуы ашық хирургиядағыдай айқын емес. Осы науқастарға жүргізілген зерттеуге сәйкес, операциядан кейінгі әлеуметтік өмірге оралу және ауырсыну мөлшері алғашқы 2–3 күннен кейін дерлік жоқ деңгейде болады.
Жүрек және қан тамырлары ауруларынан күдіктенсеңіз, уақыт өткізбей тәжірибелі дәрігерге, табысты клиникада қабылдауға түсуіңіз ауруды ерте анықтау үшін ең дұрыс қадам болып табылады. Жабық хирургия әдісімен жасалатын жаңашыл медициналық әдістер және маман дәрігердің көзқарасы үшін бірден тегін қабылдауға жазыла аласыз.
