Иық артрозы (Иық буынының қабынуы) дегеніміз не? Белгілері, Себептері және Емі

Иық артрозы дегеніміз не? Белгілері мен емдеу әдістері

Халық арасында иық артрозы деп аталатын аурудың медициналық атауы - иық артриті. Иық артриті иық буынындағы шеміршектің зақымдануы нәтижесінде пайда болады және уақыт өте келе қозғалыстың шектелуіне әкеледі. Иық буынындағы шеміршек алдымен беткейлік тұрғыдан зақымданса, уақыт өте келе терең аймақтарда да бөлшектену орын алып, тозулар пайда болады.

Иық артрозы дегеніміз не?

Иық артрозы шеміршектің қартаю және жарақат сияқты факторларға байланысты уақыт өте келе тозып, ескіруі салдарынан көрініс береді. Шеміршек иықтағы буындардың ішіндегі сүйектердің бетін жауып, үйкеліске байланысты тозудың алдын алады. Шеміршек құрылымы шамамен 2-3 миллиметр аралығындағы қалыңдықта болып, сүйектердің жанасуын жұмсартуға қызмет етеді.

Иық артрозы бірден пайда болмайды және кезең-кезеңімен дамиды. Алдымен шеміршек тінінде жұмсарулар орын алып, беткей аймағында сызаттар пайда болады. Содан кейін бұзылулар мен қабыршақтанып түсулер орын алады. Соңғы кезеңде болса шеміршек тін сүйекті кей жерлерінде ашық қалдыратындай етіп тозады. Бұл тозумен бірге буын қозғалысында шектелу орын алып, ауырсынулар басталады.

Иық артрозының қаншалықты өрши түсетінін немесе қозғалысты қандай деңгейде шектей алатынын алдын ала болжау көбінесе қиын. Артриттің дәрежесі адамға байланысты өзгеріп отырады және иық ұшырайтын стреске байланысты да симптомдар әртүрлі болады.

Иық артрозының белгілері қандай?

Иық артрозы аурудың өршу дәрежесіне қарай әртүрлі симптомдармен көрініс береді. Ең тән белгісі иық ауруы болғанымен, иық артрозында жиі кездесетін басқа симптомдардың қатарына мыналар кіреді:

● Иық буынындағы ауырсыну: Артроздың ең тән белгісі - иық буынындағы ауырсыну. Ауырсыну иықтың алдыңғы, артқы немесе бүйір аймағында анық сезілуі мүмкін. Ауырсыну көбінесе қозғалыс кезінде пайда болса, кейбір адамдарда демалыс күйінде де көрініс беруі мүмкін. Ауырсыну көбінесе тек иық аймағында қалып қоймай, уақыт өте келе шынтақ пен білекке қарай таралуын көрсетеді.

● Буынның қатаюы: Буынның қатаюы артроздың кейінгі сатыларында кездесетін жағдай. Иықтағы қозғалыс жоғалтудың артуымен қатаю да көбірек сезіледі. Буынның қатуы деп те аталады.

● Қозғалыс кезінде дыбыс есту: Иық артрозында шеміршек беті уақыт өте келе біркелкі емес және бұдыр болып қалатындықтан, буын қозғалысы кезінде сықырлаған дыбыс естуге болады. Тіпті кейбір науқастар бұл дыбысты естігеннен кейін қозғалыстың толығымен тоқтап қалғанын және бір түрлі бұғатталудың орын алғанын айтады.

Иық артрозы қалай анықталады?

Иық артрозын анықтауда көбінесе бейнелеу әдістері қолданылады. Бұл әдістерге мыналар кіреді:

● Х сәулелері: Х сәулелері сүйек пен буын аймағын бейнелеуде ең жиі қолданылатын және жақсы кескін беретін әдістердің бірі. Бұл мақсатта ең жиі рентген қолданылады. Шеміршектерді тікелей бақылау мүмкін болмаса да, сүйек және буын аралықтарының бос орындарының мөлшері арқылы шеміршектің тозу деңгейі туралы пікір айтуға болады.

● Компьютерлік томография (КТ): Компьютерлік томография арнайы рентген сәулелері қолданылатын, рентгенге қарағанда егжей-тегжейлі ақпарат беретіn компьютерлік бағдарламамен қолдау көрсетілетін диагностикалық әдіс. Көбінесе хирургиялық операция алдында компьютерлік томография кескіні сұралады.

● Магнитік-резонанстық томография (МРТ): МРТ жұмсақ тіндерді бейнелеуге мүмкіндік беретін диагностикалық әдіс.

Иық артрозын емдеу әдістері қандай?

Иық артрозын емдеуде өмір салтын өзгерту, медициналық ем және хирургиялық араласу болып табылатын үш түрлі әдістің көмегіне жүгініледі. Емдеуде тиісті әдісті таңдау үшін өз саласының маманы болып табылатын дәрігер пациенттің жағдайына егжей-тегжейлі баға береді. Бұл кезеңде науқастың жеке қажеттіліктерін дұрыс бағалау және дұрыс емді өз саласында табысты дәрігерлердің қолдануы үлкен маңызға ие. Емдеуде қолданылатын әдістер төмендегідей:

● Үйде күтім жасау және өмір салтын өзгерту: Физиотерапевт немесе ортопедтің бағыттауымен үйде иық жаттығуларын жасау емді қолдайды. Үдемелі қозғалыс шектелуінің алдын алуға тырысы агрессивті және атлетикалық әрекеттерден аулақ болу да артроздың баяулауын қамтамасыз етеді.

● Медициналық ем: Иық артрозын емдеуде медикаментоздық дәрі-дәрмектер көбінесе симптомдық әсер көрсетеді. Яғни, емге тікелей үлес қоспайды, бірақ ауырсыну, бұғатталу, ісіну сияқты симптомдардың алдын алып, өмір сапасын жақсартуды мақсат етеді. Иық артрозын медициналық емдеуде ауырсынуды басатын және стероидты емес қабынуға қарсы дәрілер қолданылады. Бұл дәрілер ықтимал жанама әсерлерге қарсы дәрігердің бақылауымен мөлшерленген дозаларда қолданылуы тиіс. Медициналық емдеуде иық аймағына инъекция жасау да таңдалуы мүмкін. Бұл мақсатта ең жиі кортизон инелері қолданылады. Кортизон құрамды дәрілерді иық аймағына инъекция жасау ауырсыну мен қабынуды басуды қамтамасыз етеді. Бұл әдіс басында өте жақсы нәтиже берсе де, бірнеше ай ішінде симптомдар қайтып келеді және инъекцияны қайталау қажет болуы мүмкін.

● Хирургиялық араласу: Ота жасамайтын әдістермен ауырсыну мен қабыну жағдайы жеңілдемесе және симптомдар бара-бара нашарлап бара жатса, операциялық ем қарастырылуы мүмкін. Иық артрозын емдеуде бірнеше операция түрі бар. Бұл мақсатта ең жиі таңдалатын әдістердің бірі - иық буынын толық алмастыру (тоталды протез) операциясы. Бұл операция арқылы тозған буын бөліктері хирургиялық араласу арқылы пластикалық немесе металл ортопедиялық материалмен алмастырылады. Тағы бір әдіс - иық буынын кері тоталды протездеу операциясы. Бұл операция арқылы буын аймағындағы элементтер кері бағытқа бұрылып, қол сүйегіне розетка тағылады. Артроскопиялық иық дебридман әдісінде иықтан кішкене тіліктер ашылып, камераның көмегімен кіру жүзеге асырылады. Хирург иық буынындағы зақымданған және тозған шеміршек құрылымын сыртқа шығарады. Сондай-ақ тозған және пішіні өзгерген буын сүйегі де осы операция кезінде егелуі мүмкін. Бұл операция артриттің өршуін түбегейлі бола алмаса да, ұстамалардың даму жиілігін азайтады.

Иық артрозында хирургиялық араласу қашан қажет?

Хирург артриттің түріне, орналасқан жеріне және ауырлығына байланысты операция жасалатын немесе жасалмайтын ем түрлерін бағалай алады. Көбінесе қозғалыс жоғары деңгейде шектелген және өмір сапасы айтарлықтай төмендеген жағдайларда хирургиялық араласу қарастырылады. Егер артриттің ауырсынуы түнде ұйқыдан оятатындай деңгейге жеткен болса да, операциялық ем қолданылуы болжануы мүмкін.

Операция жасалмайтын емдеу әдістері қандай?

Иық артрозын отасыз емдеуде өмір салтын өзгерту ұсынылады. Науқастарға иыққа салмақ түсіретін әрекеттерден бас тарту кеңес етіледі. Ауырсынуды басу үшін ауырсынуды басатын дәрілерді қолдану таңдалуы мүмкін. Сондай-ақ ұстама кезінде қабыну мен ауырсынуды азайту үшін суық немесе жылы компресс жасауға болады. Бұл қолданыстардың қайсысы таңдалатынын науқас өзі сынақ әдісімен шеше алады және симптомдарының азаюына байланысты таңдаған әдісімен жалғастыра алады. Суық компресс күніне бірнеше рет, 20 минут бойы қолданылуы мүмкін.

Иық артрозынан кейінгі сауығу процесі қалай өтеді?

Иық артрозын емдегеннен кейінгі сауығу процесі науқастың симптомдарының ауырлығына, ұстама жиілігіне және ағзаның өзін-өзі қалпына келтіру қабілетіне байланысты өзгереді.

Иық буыны ағзадағы ең кең қозғалыс диапазонына ие буындардың бірі болғандықтан, операциядан кейін қозғалысты жақсарту, сақтау немесе ынталандыру үшін жиі дәрігердің ұсынуымен оңалту және физиотерапия тағайындалады. Физиотерапия сауығу процесінің қысқаруына көмектеседі.

Иық артрозы туралы жиі қойылатын сұрақтар

Иық артрозы дерлік кез келген адамда кездесуі мүмкін жағдай болғанымен, кейбір адамдарда пайда болу ықтималдығы жоғары болады. Бұл адамдардың қатарына 50 жастан асқан тұлғалар, ревматоидты артрит сияқты аутоиммунды ауруы барлар, менопаузаға енген тұлғалар, иық жарақатын алғандар кіреді. Иық артрозының негізін қалауы мүмкін бірнеше фактор бар. Бұл факторларға мыналар кіреді:

Остеоартрит ауруына шалдығу,

Аутоиммунды және бүкіл ағзаға әсер ететін инфекциямен жүретін ауру ревматоидты артритке ие болу,

Сүйектерде қан айналымының азаюына әкелетін аваскулярлы некроз ауруына шалдығу,

Бұрын иық жарақатын алған болу.

Иық артрозының алдын алу үшін жасауға болатын шараларға мыналар кіреді:

Темекі өнімдерін тұтынуды азайту, мүмкіндігiнше толығымен тастау,

Жеңіл деңгейдегі жаттығулар жасау,

Салауатты диетаны ұстану,

Иықты жарақаттауы мүмкін әрекеттерден аулақ болу.

Иық артрозы - бұл үдемелі және қайталанатын ауру. Алғашқы белгі пайда болғанда ауруханаға жүгіну ерте емдеу арқылы аурудың және симптомдардың өршуінің алдын алуға көмектеседі. Иық артрозы ауруын емдеу үшін ауруханалардың ортопедия бөліміне жүгіну керек. Иық ауруы мен қатаюы көбінесе иық артрозының симптомдары болып табылады, бірақ басқа аурулардың хабаршысы да болуы мүмкін. Нақты диагноз қою үшін ауруханаға жүгініп, қажетті тексерулерден өту керек. Иық артрозының симптомдары көбінесе тән болып келеді және ауруға тән болады. Осы себепті иық буындарындағы ауырсыну, қозғалыстың шектелуі және қозғалыс кезінде сықырлаған дыбыс есту сияқты жағдайлар ауруды түсінуге мүмкіндік береді. Иық артрозы аурудың ауырлығына байланысты дәрі-дәрмекпен емдеу немесе операция жасамай өмір салтын өзгерту арқылы да жеңілдеуі және жазылуы мүмкін. Операцияның қажет екендігін дәрігер шешеді. Иық артрозы - үдемелі ауру және егер емделмесе, қозғалыс айтарлықтай шектеледі. Адам уақыт өте келе күнделікті жұмыстарын жасай алмайтын жағдайға жетуі мүмкін.

Иық артрозы - өмір сапасына елеулі түрде әсер ете алатын үдемелі ортопедиялық ауру. Аурудың өршуін баяулату және буын қозғалғыштығын сақтап қалу үшін ерте диагноз қою және емдеу процесі үлкен маңызға ие. Егер сізде де иық аймағында ауырсыну, қозғалыс шектелуі немесе буында дыбыс шығу сияқты белгілер байқалса, уақыт жоғалтпастан Ортопедия және травматология клиникамызға жүгініп, өз саласының маманы болып табылатын дәрігерлерімізден қолдау ала аласыз. Қажетті диагностикалық сынақтардың нәтижесінде қолданылатын әр науқасқа жеке емдеу жоспарлары арқылы ауырсынуларыңыз азайтылып қана қоймай, аурудың өршуі де бақылауға алынуы мүмкін.

Кездесуге жазылу үшін басыңыз.