Бел грыжасы бел омыртқаларының арасындағы диск деп аталатын құрылымның жыртылуынан пайда болады. Грыжа деп сипатталатын бұл патологиялық құрылым жұлын қапшығы мен жүйкелерді қысып, белден бастап аяққа таралатын қатты ауыруды тудырады.
Бел грыжасы — қоғамда жиі кездесетін, адамның өмір сапасын едәуір төмендететін және дәуірдің ауруы ретінде кез келген жаста байқалатын омыртқа ауруы. Бұл ауруды емдеудің медицинада көптеген әдістері бар. Осы емдеу әдістерінің ішінде ең заманауи хирургиялық әдіс — толық жабық (толық эндоскопиялық) бел грыжасы операциясы.
Толық жабық бел грыжасы операциясы дегеніміз не?
Технологияның дамуымен бірге ашық түрде жасалатын операциялардың көбі енді жабық түрде жасала бастады. Әсіресе жетілдірілген камералық жүйелердің арқасында дененің әртүрлі аймақтарына осы камераларды жіберу арқылы медицинаның көптеген саласында әртүрлі операциялар жасалуда. Омыртқа операцияларының жабық түрде жасалуы бүгінде бүкіл әлемде болғанындай, елімізде де қолданыла бастады. Толық жабық бел грыжасы операциясы белгілі әдістерден айырмашылығы, камера көмегімен жасалатын жабық операцияны білдіреді.
Толық жабық бел грыжасы операциясында адамның бел аймағының артқы немесе бүйір жағынан 6-7 мм-лік тері кесіндісі ашылады. Бұл кесінді арқылы диаметрі 5 мм арнайы камера енгізіледі. Бұлшықет кесіндісіз рентген бақылауымен грыжаға жетеді. Камера арқылы көрінген грыжа дәл сол тесік арқылы шығарылады. Операция соңында тек камера енгізілген 6-7 мм-лік тесікке ғана тігіс салынады.
Кімдерге қолданылады?
Толық жабық бел грыжасы операциясы бел грыжасы диагнозы қойылған барлық науқастарға қолданылуы мүмкін. Алайда науқастың ауруы әрдайым бел грыжасына байланысты болмауы да мүмкін. Сондықтан қолайлылығына байланысты тақырыпқа қатысты маманның міндетті түрде тексеруі қажет.
Толық жабық бел грыжасы операциясының артықшылықтары қандай?
Толық жабық бел грыжасы операциясының науқас үшін бірқатар маңызды артықшылықтары бар. Бұл артықшылықтар келесідей түрде санамалануы мүмкін:
Науқаста қосымша мәселе болмаса, көбіне жалпы анестезия астында жасалатын бұл әдісті, жалпы анестезия алуға кедергі болатын жағдай болса, спинал анестезия немесе біз жергілікті деп атайтын, тек бел аймағын ұйыштыру арқылы жасалатын анестезия астында да қолдануға болады. Операция жасауға қауіпті деп саналатын, әсіресе қарт науқастарда маңызды артықшылық береді.
Операцияның ұзақтығының қысқа болуы толық жабық бел грыжасы операциясының артықшылықтарының бірі.
Операция жасалған науқаста қандай да бір асқыну болмаса, сол күні немесе келесі күні үйіне жіберілуі мүмкін.
Бел аймағында ұсақ кесінділер жасау арқылы жасалатын операция болғандықтан, операциядан кейін жара немесе үлкен тігістер қалдыратындай эстетикалық мәселелерге тап болмайды.
Толық жабық бел грыжасы операциясының сауығу процесі басқа операцияларға қарағанда қысқа мерзімде өтеді. Осыған байланысты науқас күнделікті өміріне тезірек оралады.
Бел грыжасы үшін қолданылатын басқа операция әдістерінде науқастың артық салмағы осы операцияны жасауды қиындатса, толық жабық бел грыжасы операциясында науқастың салмағының маңызы жоқ.
Ең маңызды артықшылығы — бұлшықет кесіндісінің болмауына байланысты операциядан кейінгі кезеңнің басқа әдістерге қарағанда жайлырақ өтуі. Осының арқасында науқас жара жазылуын күтпестен жүре алуын және қимылдай алуын қамтамасыз етеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Адамдар операциядан кейін қанша уақыттан соң күнделікті өміріне оралады?
Науқастар операциядан шыққаннан кейін 4 сағаттан соң ауруханада жүргізіледі. Саласындағы маман дәрігер науқасты шығаруға ешқандай кедергі көрмесе, 12 сағаттан соң ауруханадан шығарылуы мүмкін. Бұл жағдай науқастан науқасқа өзгеріп отырады. Ауруханадан шыққан науқасқа алғашқы бір аптада көп еңкеймеу, ауыр зат көтермеу, отырғанда бел тірегін пайдалану және міндетті түрде лайықты төсекте (диван немесе орындықта емес) ұйықтау ұсынылады. Науқас операциядан кейін 1 аптаның ішінде сыртқа шығып, серуендей алады. Үстел басы жұмыстарында істейтін науқастар 15 күн ішінде жұмыс өміріне оралуы мүмкін, ал ауыр жұмыс салаларында істейтін науқастардың жұмысына оралуы 1 айға дейін созылуы мүмкін. Операциядан кейін дәрігер берген кейбір жаттығу қимылдарын орындау керек. Бұл қимылдармен қатар спорт ретінде серуендеу және жүзу ұсынылуы мүмкін.
Операциядан кейін қанша уақыттан соң көлік жүргізуге болады?
Операциядан кейін ешқандай асқыну дамымаған және науқас дәрігер ұсынған, қажетті жаттығуларды тұрақты түрде орындаған болса, науқас операциядан 10 күн өткен соң дәрігерімен кеңесіп, көлік жүргізе алады.
Жыныстық қатынас үшін толық сауығу процесі қанша уақытқа созылады?
Бел ауырсынуын бастан кешіретін адамдарда жыныстық құлшыныстың төмендеуі жиі кездесетін жағдай. Бұл жағдай операциядан кейін қалыпқа келеді. Толық жабық бел грыжасы операциясының кесу аймақтары өте кішкентай болғандықтан, жылдам сауығу процесі өтеді. Осыған байланысты науқас үшін ешқандай кедергі болмаса, дәрігермен кеңесіп, 2 апта ішінде жыныстық қатынас жасауға болады.
Қайталанатын грыжаларда толық жабық әдісті қолдануға бола ма?
Бұрын микрохирургиялық немесе классикалық әдіспен операция жасатқан науқастың грыжасы кейбір себептерге байланысты қайталануы мүмкін. Сол кесіндіні қайта ашу, тінге келтірілетін екіншілік зақымның сауығу мерзімін ұзартады. Толық жабық әдіс бұрын операция жасалған бел грыжаларында сол жараны қайта ашуды қажет етпей-ақ жазылуды қамтамасыз етеді.
Канал тарылуы және жарылған грыжаларда толық жабық бел грыжасы операциясын жасауға бола ма?
Омыртқа канал тарылуы аяққа баратын жүйкелер тобының қысылуы салдарынан пайда болады. Көбіне бел грыжасымен шатастырылатын канал тарылуы, бел ауырсынуымен қатар белгілері — аяқтағы ауырсыну, ұйып қалу (сезімсіздік) жағдайы және жүру қашықтығының қысқаруымен сипатталады. Мұндай науқастарда көбінесе ашық хирургиялық әдістер немесе бұрандалы жүйелер таңдалады. Алайда канал тарылуының операциясы эндоскопиялық әдістермен жасалуы мүмкін. Камера көмегімен дәл сол грыжадағыдай кіріп, жұлын каналы кеңейтіледі.
Жарылған грыжаның медициналық мағынасы — дискілерді қоршаған қапшықты жыртып, сыртқа шығуы және жүйкелерге қысым түсіруі ретінде сипатталады. Жарылған грыжа деп сипатталатын бел грыжаларында да толық жабық әдісі — қолдануға болатын ең минималды инвазивті хирургиялық әдіс.
Семіздігі бар науқастарға толық жабық бел грыжасы әдісін қолдануға бола ма?
Толық жабық әдісте науқас арық та, семіз де болса, камера үшін бірдей кесінді жасалады. Камераның ұзындығы аса семіз науқастарда да жасалуы үшін арнайы жобаланған. Басқа емдеу әдістерінде терең тіндерді кесу арқылы жасалуы, науқастың салмағы артқан сайын процедураның қиындауына себеп болады. Кесіндінің көбеюі науқастың сауығу мерзімін ұзартады, қан кету және инфекция қаупін арттырады, ауруханада болу мерзімін ұзартады. Осы тұрғыдан қарағанда жабық әдіс семіз науқастарға үлкен артықшылық береді.
Толық жабық бел грыжасы операциясының басқа әдістерге қарағанда артықшылықтары қандай?
Толық жабық бел грыжасы операциясынан кейін адамның сауығу жылдамдығы басқа әдістермен салыстырғанда жоғарырақ. Бұның ең маңызды себебі — терең тіндер мен бұлшықеттер кесілмей, операцияның жасалуы. Елеулі тіндік зақымның болмауы науқастың операциядан ауырсынусыз оянуын қамтамасыз етеді, ерте сағаттарда жүре бастау арқылы төсекке тәуелділік жойылады. Осыған байланысты адам операциядан кейінгі қажеттіліктерін өзі қамтамасыз ете алады. Сауығу процесін тез өткізген науқас тез арада әлеуметтік өміріне оралуы мүмкін. Шағын кесінді арқылы жасалғандықтан, сырттан қарағанда үлкен операцияның ізі байқалмайды, көбіне сыртқа білінбейді. Бұл әсіресе эстетикалық уайымы бар адамдар үшін де елеулі артықшылық береді.
Операциядан кейін физикалық емдеу қажет пе?
Операциядан кейін дәрігерінің берген бірнеше жаттығу қимылдары бар. Науқас бұл жаттығуларды үйде бақыланатын және тұрақты түрде орындауы тиіс. Бұл қимылдарға қосымша, дәрігер қажет деп тапқан жағдайда физикалық емдеуге баруды ұсынуы мүмкін. Адамнан адамға өзгеретін бұл мәселенің шешімін тек маман дәрігер ғана қабылдай алады.
Бел грыжасы дәуірдің ауруы ретінде әр жас тобындағы адамда кездесетін ауру. Бұл ауру адамның өмір сапасын едәуір төмендетеді. Науқастардың көбі бел грыжасынан туындаған ауырсынудың салдарынан негізгі қажеттіліктерін де қамтамасыз ету қиын болады. Осы ауырумен күресіп жүрген адамдар емдеу жолдарын іздейді. Бүгінгі күнге көз жіберсек, қазіргі заманғы емдеу әдістерінің бірі — толық жабық (толық эндоскопиялық) бел грыжасы операциясы жиі таңдалатын емдеу жолдарының бірі. Сіз де бел ауырсынуын бастан кешіріп, бұл ауырсынуға шешім таба алмай жүрсеңіз, дереу саласындағы маман дәрігерден уақыт алуыңыз ұсынылады. JTNDaWZyYW1lJTIwd2lkdGglM0QlMjI1NjAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjIzMTUlMjIlMjBzcmMlM0QlMjJodHRwcyUzQSUyRiUyRnd3dy55b3V0dWJlLmNvbSUyRmVtYmVkJTJGOEZIN0REb0hhc2slM0ZzaSUzRDFHR1M3T09kMzNvUFdBX1ElMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMllvdVR1YmUlMjB2aWRlbyUyMHBsYXllciUyMiUyMGZyYW1lYm9yZGVyJTNEJTIyMCUyMiUyMGFsbG93JTNEJTIyYWNjZWxlcm9tZXRlciUzQiUyMGF1dG9wbGF5JTNCJTIwY2xpcGJvYXJkLXdyaXRlJTNCJTIwZW5jcnlwdGVkLW1lZGlhJTNCJTIwZ3lyb3Njb3BlJTNCJTIwcGljdHVyZS1pbi1waWN0dXJlJTNCJTIwd2ViLXNoYXJlJTIyJTIwYWxsb3dmdWxsc2NyZWVuJTNFJTNDJTJGaWZyYW1lJTNFJTNDaWZyYW1lJTIwd2lkdGglM0QlMjI1NjAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjIzMTUlMjIlMjBzcmMlM0QlMjJodHRwcyUzQSUyRiUyRnd3dy55b3V0dWJlLmNvbSUyRmVtYmVkJTJGNW5ZaTBJQ1h2QnclM0ZzaSUzRFNITFctSkJMeXRoeXdGYlclMjIlMjB0aXRsZSUzRCUyMllvdVR1YmUlMjB2aWRlbyUyMHBsYXllciUyMiUyMGZyYW1lYm9yZGVyJTNEJTIyMCUyMiUyMGFsbG93JTNEJTIyYWNjZWxlcm9tZXRlciUzQiUyMGF1dG9wbGF5JTNCJTIwY2xpcGJvYXJkLXdyaXRlJTNCJTIwZW5jcnlwdGVkLW1lZGlhJTNCJTIwZ3lyb3Njb3BlJTNCJTIwcGljdHVyZS1pbi1waWN0dXJlJTNCJTIwd2ViLXNoYXJlJTIyJTIwYWxsb3dmdWxsc2NyZWVuJTNFJTNDJTJGaWZyYW1lJTNF
