Менискус дегеніміз не? Диагностикасы мен емі қалай жүргізіледі?

Менискус дегеніміз не?

Менискустер — тізе буынында орналасқан шеміршекке ұқсас құрылымдар. Менискустер тізеде жүктеме беру, соққыны жұмсарту, буын сұйығының таралуы және терең сезім беру сияқты өте маңызды міндеттерді атқарады. Екі тізеде де біреуі ішкі жағында, біреуі сыртқы жағында болатындай, екіден менискус бар.

Менискустер қалай жыртылады?

Менискустер әдетте тізенің кенет бұрылуынан немесе құлаудан кейін жыртылады. Кез келген адамда менискус жыртылуы болуы мүмкін; жас кезде жоғары энергиялы жарақаттар арқылы пайда болады. Жасы ұлғайған сайын менискустерде тозу мен зақымдану пайда болады, сондықтан жыртылу оңайлайды.

Медиалдық (ішкі) менискус жыртылулары латералдық (сыртқы) менискусқа қарағанда жиі кездеседі. Себебі сыртқы менискус қозғалғыш болғандықтан жарақаттан аулақ болу қабілетіне ие. Алайда алдыңғы крест тәрізді байламның үзілуімен бірге жүретін жыртылулар көбіне латералдық менискустің артқы бөлігінде кездеседі.

Менискус жыртылулары қалай аталады?

Менискус жыртылуының пішініне қарай: бойлық (вертикаль) жыртылулар, көлденең жыртылулар, қиғаш жыртылулар, радиалды жыртылулар және күрделі жыртылулар (қанат тәрізді, күрделі және дегенеративті жыртылулар) деп жіктеледі. Жыртылу пішіні емді таңдауға және оның нәтижесіне әсер ететін факторлардың бірі болып табылады.

Менискус жыртылуы қандай белгілерге себеп болады?

Болған жарақаттан кейін тізенің ішкі немесе сыртқы жағында ауырсыну пайда болады. Жарақаттан кейін бірден ісіну болуы мүмкін немесе болмауы да мүмкін. Егер жыртылған бөлік үлкен болса және тізенің қимылымен бөлік қозғалуын жалғастыра берсе, тізеде ауырсыну, ісіну және ілінген сезім болуы мүмкін. Кейде бұл ілінуді өздігінен шешу мүмкін болмайды және шұғыл хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.

Менискус жыртылуының диагностикасы қалай қойылады?

Тексеру кезінде көп жағдайда менискус жыртылуы туралы алдын ала диагноз қойылады, ал МРТ арқылы жыртылу расталады. МРТ сонымен қатар жыртылудың орны, пішіні және өлшемі туралы ақпарат береді. Сонымен бірге менискус жыртылуымен қатар жүруі ықтимал байлам мен шеміршектің зақымдануы да анықталады.

Менискус жыртылулары қалай емделеді?

Менискус жыртылуын емдеу жыртылудың орнына, пішініне, өлшеміне және туындаған белгілеріне қарай анықталады. Барлық жыртылулар хирургиялық операцияны қажет етпейді. Жас және науқастың белсенділік деңгейі шешім қабылдауда өте маңызды. Әдетте 1 см-ден кіші және механикалық белгі бермейтін жыртылулар реабилитация және инъекциялар арқылы бақыланады. Үлкен жыртылулар мен ілінү белгісі бар жыртылуларда хирургиялық ем қажет

Артроскопия дегеніміз не? Ол қалай жасалады?

Артроскопия — кішкене кесінділер (шамамен 0,5 см) арқылы буын ішін камерамен бейнелеу. Аймақтық немесе жалпы анестезия арқылы жасалуы мүмкін. Тізе ішіндегі құрылымдар көрініп, патологиялар анықталады, ал соларға қатысты емдеу буынды ашпай-ақ жасалуы мүмкін. Әртүрлі құралдар арқылы менискус жыртылулары тазартылады немесе тігіледі. Қатар жүретін байлам мен шеміршек проблемалары да бір уақытта емделуі мүмкін.

Менискус жыртылуы тігіле ме, әлде алына ма?

Менискустер тізе үшін өмірлік маңызды құрылымдар болғандықтан, оларды сақтауға тырысу керек. Менискус ешқашан толық алынбайды. Кейбір жыртылу түрлерінде, жыртылған бөлік менискустің қанмен қамтамасыз етілмейтін бөлігінде орналасса, бұл кішкене бөлікті тіккеннің өзінде жазылмайтыны белгілі болғандықтан, оның кішкене бөлігі алынады, ал қан жүретін аймақ міндетті түрде тігіледі. Менискус тігістері жыртылу түріне қарай өзгеріп отырады.

Операциядан кейін не болады?

Артроскопиядан кейін әдетте стационарда бір түн жату жеткілікті болады. Операция түні аяққа тұруға болады. Жыртылуға жасалған араласуға байланысты қолтық таяқ қолдану қажеттілігі болуы мүмкін. Бұл мерзім әдетте төрт аптадан аспайды. Операциядан кейін бірден қимылдарға және реабилитацияға кірісіледі. Кеңседе жұмыс істейтіндер бір аптадан кейін жұмысқа кірісе алады. Жыртылуға жасалған араласуға байланысты реабилитация мерзімі мен спортқа оралу мерзімі өзгеруі мүмкін