Маскаларыңыз рухыңызға көлеңке түсірмесін!

Кейде жан күйіміз қандай болса да, ішкі сезімдерімізді білдірмеу, жасыру, өзімізге жүктелген рөлдерді барынша жақсы атқару үшін маскалар киеміз. Маңыздысы — уақыты келгенде бұл маскаларды шешу, маскалардың рухымызды басып алуын болдырмау…

Әйелдерде ерлерге қарағанда жиі кездесетін және негізінде жоққа шығару (инкар) жатқан ‘Маскаланған депрессия’ туралы Hisar Hospital Intercontinental Психиатрия бөлімі хабарлады.

Қазіргі өмірмен бірге жиі кездесе бастаған депрессияның әйелдерде ерлерге қарағанда екі есе жиі байқалатынына назар аударған мамандар: ‘Бұл айырмашылықтың негізгі себебі — әйелдердің ерлерге қарағанда көбірек рөлдерді атқаруы және әлеуметтік жағдайлар. Қазіргі өмір адамға көптеген рөлдер жүктейтін үлкен театр қойылымына ұқсайды. Үйде, жұмыста, әлеуметтік өмірде, жұбайымызбен, балаларымызбен, отбасымызбен, достарымызбен — әртүрлі сахналарда әртүрлі рөлдерге еніп жүреміз. Бәрі жақсы кезде де осының барлығын бір уақытта атқару күрделі және қиын. Жағдай қиындаса, рөлдерді ұстап тұру одан да қиынға түседі. Біреулер шағымданып, спектакльді тастап кетеді, енді біреулер барлығына қарамастан ойынды жалғастыруға тырысады.’ деп түсіндірді.

Депрессияның белгілеріне назар аударыңыз!

Депрессияның екі негізгі белгісі — депрессиялық көңіл-күй (қайғы, мұңаю, көңілсіздік) және өмірден ләззат ала алмау. Оларға ұйқы-тәбет өзгерістері, шаршау, жалығу немесе алаңдаушылық қосылуы мүмкін. Депрессиясы бар адамдарда үмітсіздік, шешім қабылдай алмау, кінә және құндылықсыздық сезімдері де болуы мүмкін. Дәрігерлер депрессияда ең көп сақтанатын белгі — өзін-өзі өлтіру ойы. Себебі өзін-өзі өлтіргендердің шамамен үштен екісі депрессиясы бар адамдар. Бұл белгілердің тереңдігі депрессияның ауырлығын анықтайды. Депрессия ауырлығына қарай жеңіл, орташа, ауыр депрессия деп жіктелуі мүмкін. Ауыр депрессияда адамның шындықпен байланысы үзілуі мүмкін. Депрессия, әсіресе емделмегенде, қайталану бейімділігіне ие. Кейде созылмалы күйге айналуы мүмкін, ал кейде төмен деңгейдегі депрессия адамның мінезіне жабысып қалуы мүмкін. Депрессиядағы адамдар мұңайған көрінеді. Беттерінде мұңды немесе шаршаған өрнек болады. Өздеріне деген күтімі мен көңіл бөлуі азаяды. Өздеріне жүктелген міндеттер мен жауапкершіліктерді орындауда қиналады. Депрессияны тек бет әлпінен де байқауға болады. Әлеуметтік ортада адамдағы өзгерісті оңай байқауға болады. “Ауру” болуды “әлсіздік” деп қабылдайтын адамдарда маскаланған депрессия деп аталатын, жасырын көрініс кездеседі.

Маскаланған депрессияның ерекшеліктерін назардан тыс қалдырмаңыз!

Маскаланған депрессия — адамның ауруын жоққа шығаратын, депрессияның эмоционалдық белгілерінен гөрі дене белгілері басым болатын көрініс. Шаршау, ұйқы-тәбет өзгерістері, дене қызметтерінің бұзылуы, анық емес ауырулар жиі кездеседі. Себебі сезімдер білдірілмегенде, олар денеде көрінуге бейім болады. Ауруды қабылдау адамнан адамға өзгереді. Өмір бойы “күшті” болу рөлін атқарып, көмек алудан гөрі көмек көрсетуге үйренген адамдар ауруды “әлсіздік”, “дәрменсіздік”, “жеткіліксіздік”, “осалдық” ретінде қабылдауы мүмкін. Күшті және көңілді болу міндеттілігіне байланысты, депрессияда болса да, маска киіп жүруді, айналасындағыларда қалыптасқан пікірді бұзбауды қалайды. Өмірдегі қиыншылықтарға төзіп, аяқта тұруды мақсат етеді. Депрессияда екендіктерін жоққа шығарады. Сондықтан дене шағымдарымен басқа мамандық дәрігерлеріне жүгінеді. Психиатрға баруды бас тартады немесе елемейді. Кенеттен психикалық көмек алса, туыстары таңғалады. Алайда біздің барлығымыздың күшті және әлсіз жақтарымыз бар. Барлығымыз уақыт-уақытында көмек алуға мәжбүр болуымыз мүмкін. Кейде “күшті” болу, солай көрінуге тырысу өзімізге көңіл бөлмеуімізге, көмек ала алмауымызға себеп болуы мүмкін. Әлсіз жақтарымызбен бетпе-бет келу, көмек ала білу — рухани жетілудің көрсеткіші. Емдеуде науқастарымыз осы жақтарын мойындап, астында езілген ауыртпалықтардан арылып, рөлдерін өздері анықтай бастағанда жазылуға кетеді. Мүлдем күшті болу да маска киюдей бір елес. Адамдарды әлсіз жақтары бір-біріне жақындатады, одан әрі адам өз әлсіз тұстарымен татуласқан сайын өзіне жақындайды.