Өлшемі кішкентай, бірақ тудыратын ауыртпалығымен өмірімізде үлкен орын алатын бүйрек тастары және олардың емі туралы қызықтыратын сұрақтар жөнінде 10 наурыз Бүйрек күнінде Урология бөлімінің мамандары түсіндірді.
Бұл ауру генетикалық жолмен отбасында берілуі мүмкін
Әдетте жиырмалық жаста басталатын және әйелдерге қарағанда ер адамдарда 2-3 есе жиі кездесетін тас аурулары еліміздегі басқа елдерге қарағанда жиірек (орташа %15) кездеседі. Тас пайда болуына ең айқын әсер ететін факторлар: генетикалық бейімділік, жас, жыныс, географиялық факторлар, климат және тамақтану әдеттері. Тас ауруы бар науқастардың отбасыларында %10-40 арасында өзгеретін мөлшерде тас ауруы тарихы бар.
Ұзақ және төзгісіз ауырсынулар ең басты белгі
Тас орналасқан жақтағы бел ауыруы ең маңызды белгі болып табылады. Ауырсыну қатты, пышақпен сұққандай болуы мүмкін; сондай-ақ ұзаққа созылатын және төзуге болатын бүйір ауыруы түрінде де болуы мүмкін. Клиникалық тұрғыдан науқастарда екінші жиі кездесетін белгі – зәрде қан болуы. Сонымен қатар жүрек айнуы мен құсу да байқалуы мүмкін. Тас ауруы бар науқастарда бітелуге байланысты инфекциялар да жиі кездеседі. Инфекция өте жеңіл түрде болуы мүмкін, сондай-ақ бүйрек қабынуына да әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайларда науқас жоғары қызу мен қатты бүйір ауырсынуынан шағымданады.
Дамыған диагностикалық әдістер ең кішкентай тасты анықтай алады
Тас күдігі бар науқастарда құрсақ қуысының тікелей рентгенограммасы, ультрасонография және спиральды компьютерлік томография сияқты радиологиялық әдістермен оңай диагноз қойылуы мүмкін. Спиральды компьютерлік томография миллиметрлік өлшемдегі тастарды да анықтай алатын ең озық диагностикалық әдіс болып табылады. Диагноз қойылғанына қарамастан емделмесе, тастың өлшеміне, орналасқан жеріне, бітелу туғызу-туғызбауына байланысты әртүрлі деңгейде бүйректе, несеп қабында және несеп жолдарында қайтымсыз зақымдар, тіпті бүйрек жеткіліксіздігіне және инфекцияларға әкелуі мүмкін. Сондықтан тас кішкентай кезінде, кез келген тұрақты зақымсыз анықталып, жедел емдеу процесімен тиімді нәтиже алынса, ең алдымен бүйрек болмак түгілі, несеп жолдары сақталып қалады.
Адамның жағдайына арнайы емдеу әдістері қолданылады
Тас ауруын емдеу тәсілі науқасқа байланысты «жеке бейімделген емдеу» болуы тиіс. Кейбір науқастарда тастың үлкендігіне және орналасқан жеріне қарай тек консервативті бақылау әдісімен тастың өздігінен түсуіне қол жеткізуге болады, ал басқа науқастарға шұғыл түрде белсенді емдеу жүргізу қажет. Емдеу жоспары тастардың зәр шығару жүйесіндегі орналасуына, санына және өлшеміне байланысты өзгереді. Технологиялық жетістіктер мен заманауи тәсілдердің арқасында бүгінгі күні бүйрек тастарының %99-ы жабық (эндоскопиялық) әдістермен емделуде. Осылайша науқастар ұзақ уақыт ауруханада қалмай, жұмысына және күнделікті белсенділігіне қысқа мерзімде оралуы мүмкін.
Егер сіз тас ауруына шалдықсаңыз…
Күн сайын кем дегенде 2 литр су ішіңіз.
Жиі қайталанатын тас ауруыңыз болса, міндетті түрде дәрігеріңіз бағыттайтын тамақтану және диета маманынан көмек алып, тамақтану бағдарламаңызды жасаңыз.
Үнемі серуендеп, жаттығу жасаңыз.
Стресстен аулақ өмір салтын ұстануға тырысыңыз.
Шыққан тастарыңызды дәрігеріңізбен бірге үнемі жүргізілетін бақылау кезінде бағалау үшін сақтаңыз.
6 айда бір рет зәр талдауын және ультрасонографияны қайталаңыз.
Осылардың барлығына мән бергеніңізге қарамастан, жиі қайталанатын тас ауруыңыз болса, тас түзілуіне себеп болатын факторларды анықтау үшін қажетті тексерулер мен тесттерден өтіңіз.
Отбасыңызда тас ауруы кең таралған болса, генетикалық зерттеулерден өту үшін дәрігеріңізге жүгініңіз.
Өзі кішкентай, бірақ келтірген зияны үлкен: Бүйрек тасы: дұрыс бағалаудан бастаңыз
Шағымдарыңызды маман дәрігерлерімізбен бөлісіңіз; сізге қолайлы диагностика мен емдеу жоспарын бірге анықтайық.
Ескерту
Шағымдарыңыз кенеттен басталса, тез үдесе немесе күнделікті өміріңізді айтарлықтай шектесе, уақыт жоғалтпай дәрігерге қаралыңыз.
Өзі кішкентай, бірақ келтірген зияны үлкен: Бүйрек тасы бойынша емделу жолыңызды мамандарымызбен жоспарлаңыз.
Емдеу нұсқалары, процесс және дайындық туралы білу үшін форманы толтырыңыз немесе қабылдауға жазылыңыз.
