Зәр жолдарының инфекциясы дегеніміз не?

Зәр жолдарының инфекциясы дегеніміз не?

Зәр жолдарының инфекциясы — зәр жүйесіне жататын бүйрек, несепағар, қуық және зәр жолдарының кез келген бөлігінде бактериялардың қалыпты мөлшерден артық көбеюі және инфекция тудыруы. Зәр жолдарында инфекция тудыратын бактерияның бұл түрі, әдетте, Escherichia coli деп аталатын бактерия. Бұл жағдайда зәрде инфекция белгілері байқалуы мүмкін.

Зәр жолдары инфекциясының салдарларының бірі болып табылатын цистит — қуықтың, яғни зәр жиналатын қапшықтың бактериялық көбеюге ұшырап, инфекцияға шалдығуы. Әдетте әйелдерде жиі кездесетін циститтің ең негізгі белгісі — қуықтағы ауырсыну. Бұдан басқа, үнемі зәр шығару қажеттілігі, зәр шығарған кезде күю және зәрде қан кету де белгілері қатарында аталуы мүмкін. Цистит мүмкіндігінше тез арада емделуі тиіс. Емделмеген жағдайда бактериялық көбею күшейіп, басқа зәр жолдарына немесе ағзаларға өту қаупін туғызады.

Зәр жолдары инфекциясының белгілері қандай?

Зәр жолдары инфекциясының белгілері мынадай түрде саналуы мүмкін;

Төменгі іш аймағында ауырсыну

Жүрек айну, құсу

Жиі зәр шығару

Қуық бос болған кезде де дәретханаға бару қажеттілігі

Зәр шығарған кезде күю, ауырсыну, ауыру

Зәрде қан

Зәрдің лай көрінуі

Зәрдің жаман иісі

Мұндай белгілер болса, зәр жолдары инфекциясына күдік келтіруге болады. Бұл жағдайда уақыт жоғалтпай ең жақын денсаулық сақтау мекемесіне жүгіну керек. Әйтпесе зәр жолдарындағы бактериялар алдымен бүйрекке, содан кейін қанға өтіп, басқа ағзаларға әсер етуі мүмкін. Сондықтан емдеу маңызды.

Зәр жолдары инфекциясының себептері қандай?

Зәр жолдары инфекциясы — зәр жүйесінде бактериялардың көбеюі. Жалпы, бұл инфекцияның себебі гигиенаның жеткіліксіздігі деп есептелсе де, оның негізгі себебі — ішек-қарнымыздағы зиянсыз бактериялардың артқы жақтан алдыға қарай зәр жолдарына жұғуы. Алайда бассейн, теңіз сияқты ортақ пайдаланылатын орындарда немесе ылғал жері бар жерлерде жыныс мүшелерінің гигиенасын сақтай алмау да зәр жолдары инфекциясына себеп болуы мүмкін. Сондай-ақ әртүрлі жыныстық серіктестердің болуы немесе инфекциясы бар серіктеспен жыныстық қатынас та инфекцияның жұғуына себеп болуы мүмкін. Зәр жолдарында жасалған операция немесе кез келген себеппен зонд қойылуы да зәр жүйесін инфекцияға ашық етуі мүмкін. Басқа жағынан, қант диабеті сияқты ауруы бар адамдарда гигиенаға тәуелсіз, зәр жолдарында инфекция байқалуы мүмкін. Оған қоса, қатерлі ісік сияқты ағзаның иммунитеті төмендеген жағдайларда инфекцияға шалдығу қаупі де артуы мүмкін.

Осы себептермен қатар, әйел зәр жүйесінің анатомиясы ер адамның зәр жүйесінің анатомиясына қарағанда зәр жолдары инфекциясына бейімірек. Себебі әйелдің зәрін қуықтан сыртқа шығаруға арналған арна, яғни уретра ерлердегі уретрадан қысқарақ. Сондықтан әйелдің жыныс жүйесі инфекцияға ашық болады және әдетте зәр жолдары инфекциясы да, цистит те әйелдерде ерлерге қарағанда жиірек кездеседі. Сонымен қатар зәр жолдарында туа біткен немесе кейін пайда болған кез келген ауытқу, немесе зәр жүйесінде пайда болған тас не кеңею сияқты жағдайлар зәр жүйесінің дұрыс жұмыс істеуіне әсер етуі мүмкін. Бұл да жанама түрде инфекцияға себеп болуы мүмкін. Жоғарыда аталған себептердің қайсысы болмасын, зәр жолдары инфекциясы жағдайында мүмкіндігінше ерте емдеуге кірісу керек.

Зәр жолдары инфекциясының диагнозы қалай қойылады?

Зәр жолдарында инфекцияға қатысты белгілер болса, алдымен зәр талдауы жасалады. Себебі денсаулығы дұрыс адамның зәрінде бактерия, вирус сияқты көбею жағдайы болмайды. Алайда инфекция жағдайында бактериялар көбейетіндіктен, зәр зерттеулеріне қарауға болады. Зәр зерттеулерінің нәтижесіне қарай зәрдегі қан мен инфекция жасушалары, бактерияның анықталуы арқылы диагноз қойылуы мүмкін. Басқа жағынан, зәрде бактерия болса, сол бактерияға арнайы емдеу жүргізу үшін зәр культурасын талдау жасалуы мүмкін. Бұл талдауда бактерияның нақты түрі анықталып, соған сай емдеу әдісі белгіленуі мүмкін. Қосымша ретінде, зәр жолдарының ультрадыбыстық зерттеуі де ауруды анықтау үшін қолданылатын диагностикалық әдістердің бірі. Компьютерлік томография да зәр жолдарын егжей-тегжейлі бейнелеуде маңызды. Ультрадыбыс пен компьютерлік бейнелеу зәр жүйесінде инфекцияға себеп болуы мүмкін кез келген жағдайдың бар-жоғын толық бақылауда тиімді. Жалпы алғанда, анатомиялық ауытқулар, тас немесе кез келген ісік болуы да инфекцияға себеп болуы мүмкін. Бұл әдістердің барлығы тиімді емдеуді анықтауда маңызды диагностика түрлерінен саналады.

Зәр жолдары инфекциясын қалай емдейді?

Зәр жолдары инфекциясы кезінде диагностикалық әдістер ескеріліп, анықталған себепке қарай емдеу әдісі белгіленеді. Әдетте алғашқы емдеу таңдауы — антибиотикпен емдеу. Инфекцияның дамуына байланысты қысқа мерзімді немесе ұзақ мерзімді антибиотикпен емдеуді өз саласының маманы дәрігер белгілеуі мүмкін. Зәр жолдары инфекциясымен қатар, цистит емдеуінде де антибиотик тиімді емдеу түрі ретінде таңдалуы мүмкін. Дәрігерге қаралмай, өз бетінше шешіммен кез келген дәрілік емдеу қабылданбауы керек. Себебі инфекцияның жағдайына сай ең тиімді дәрі мен дозаны урология маманы дәрігер белгілеуі тиіс. Өте жиі инфекция болса, антибиотикпен емдеуден бөлек, инфекцияға себеп болуы мүмкін зәр жүйесіндегі кез келген құрылымдық ауытқу, тас немесе ісік сияқты жағдайлар емделеді.

Осы медициналық емдеумен қатар, дәрігер көп су ішуді ұсынады. Сонымен бірге инфекцияға қарсы жыныс аймағын таза ұстау мақсатында жыныс аймағының денсаулығына сай тазалау құралдарын қолдану, сол аймақты жиі жуу және күнделікті өмірде мақталы, тығыз емес іш киімді пайдалану да маңызды.

Зәр жолдары инфекциясы туралы жиі қойылатын сұрақтар

Зәр жолдарында инфекция жағдайы туындаған кезде мүмкіндігінше ең қысқа мерзімде емдеу әдісіне жүгіну керек. Емдеу кейінге қалдырылса, инфекция бүйрекке өтіп, бүйректерде зақым келтіруі мүмкін. Басқа жағынан, зәр жолдарындағы бактериялар мен инфекция күшейе берсе, қанға өтуі мүмкін. Бактериялардың қанға өтіп, басқа ағзаларда көбейе бастауы және басқа ағзаларға зиян келтіруі сепсис ретінде анықталуы мүмкін. Бұл жағдай басқа ағзаларға зиян келтіріп қоймай, ауыр кезеңде тіпті өлімге де себеп болуы мүмкін. Нәрестелерде және балаларда да зәр жолдары инфекциясы байқалуы мүмкін. Ерте кезеңдерде әдетте алаңдаушылық, үнемі жылау, қызу, құсу, зәрде қан және иісі өзгерген зәр сияқты белгілер байқалуы мүмкін. Осы белгілер байқалған нәресте немесе бала ең жақын денсаулық сақтау мекемесіне апарылуы тиіс. Саласының маманы дәрігер нәрестеге немесе балаға лайықты инфекцияны емдеумен, мүмкіндігінше ең қысқа уақытта жазылуға көмектеседі. Зәр жолдары инфекциясы кейбір жағдайларда, мысалы, инфекцияға себеп болатын құрылымдық ауытқу, тас немесе ісік сияқты жағдайларда жиі қайталануы мүмкін. Сонымен қатар анатомиялық тұрғыдан әйелдің зәр жүйесі инфекцияға көбірек бейім болғандықтан, емнен кейін инфекция қайта байқалуы мүмкін. Зәр жолдары инфекциясы кейбір жағдайларда жүрек айнуына немесе бел ауруына себеп болуы мүмкін. Алайда бұл белгілер өздігінен зәр жолдары инфекциясын анықтауға жеткіліксіз. Басқа белгілермен бірге бағалану керек. Жүктілікте жиі зәр шығару, зәр шығарғанда ауырсыну мен күю, қуық бос болғанына қарамастан зәр шығару қажеттілігі, шап аймағындағы ауырсыну, қызу және жүрек айну сияқты белгілер болса, зәр жолдары инфекциясына күдік келтіруге болады. Жүкті әйелдерде бұл инфекция нәрестеге әсер етіп, түсік немесе мерзімінен бұрын босануға себеп болу қаупі бар болғандықтан, ең қысқа мерзімде емдеу үшін ең жақын денсаулық сақтау мекемесіне жүгіну керек. Әдетте зәр жолдарының инфекциясы өздігінен өтпейді. Жиі антибиотикпен емдеу қажет болады. Мүмкіндігінше ең қысқа мерзімде саласының маманы урология дәрігерімен емдеуге кірісу керек. Жүкті әйелдерде зәр жолдарында инфекция байқалса, бұл инфекция нәрестеге әсер етуі мүмкін. Бұл ерте жүктіліктің алғашқы кезеңдерінде түсікке себеп болуы мүмкін, ал жүктіліктің кейінгі кезеңінде мерзімінен бұрын босануға әкелуі мүмкін. Сондықтан жүкті әйелдер, әсіресе дәрі қолдануға шектеу қойылғанын ескерсе, зәр жолдары инфекциясына қарсы сақтық шараларына барынша мән беруі керек. Ортақ пайдаланылатын орындардың бірі болған бассейндерде қажетті гигиена сақталмаған жағдайда, таза емес бассейн суы жыныс аймағына әсер етіп, бактериялардың көбеюіне себеп болуы мүмкін. Бұл да зәр жолдары инфекциясына себеп болуы мүмкін. Зәр жолдары инфекциясының белгілері болса, ең жақын денсаулық сақтау мекемелерінің урология бөліміне және саласының маманы урология дәрігеріне қаралуы керек. Урология дәрігері адамның белгілеріне қарай лайықты зерттеулер жүргізіп диагноз қояды және мүмкіндігінше ең қысқа мерзімде инфекцияны жазуға бағытталған емдеу әдісін белгілейді. Зәр жолдары инфекциясын емдеу әдетте дәрілік емдеумен жүргізіледі. Өсімдік ретінде ұсынылатын шөптер немесе шайлар әдетте зәр шығаруды қолдайтын диуретикалық қасиетке ие болуы ұсынылуы мүмкін. Осылайша көп су ішуге қол жеткізуге болады. Алайда қандай шөп болса да, бақылаусыз және саласының маманы дәрігердің ұсынысынсыз қолданылмауы керек. Зәр жолдары инфекциясы қоғамда нәресте, бала, ересек адамдарға қарамастан барлық жас топтарында жиі кездесетін инфекция түрлерінің бірі. Мүмкін болатын зәр жолдары инфекциясы жағдайында ең жақын денсаулық сақтау мекемесінің урология бөліміндегі урология дәрігеріне барып, диагноз және емдеу процесін мүмкіндігінше ең қысқа мерзімде бастау керек. Зәр жолдары инфекциясын емдеу, ең алдымен жүкті әйелдер үшін, содан кейін басқа жас топтарының барлығы үшін маңызды. Елеусіз қалдырмау керек.