Қатып қалған иық дегеніміз не? Белгілері, жаттығулары және емдеу әдістері

Қатып қалған иық дегеніміз не? Қатып қалған иықтың белгілері, жаттығулары және емдеу әдістері қандай?

Қатып қалған иық, сондай-ақ адгезивті капсулит деп те аталады, бұл иық қозғалысы шектелетін жағдай. Әдетте баяу басталып, уақыт өте келе нашарлайтын бұл ауру иық қозғалысын шектейді және күнделікті әрекеттерді қиындатады. Адгезивті капсулиттің белгілеріне ауырсыну, қозғалыстың шектелуі және бұлшықет әлсіздігі жатады. Емдеу әдістері әртүрлі болып келеді. Физиотерапия, ауырсынуды бақылау және хирургиялық араласу сияқты опциялар қолжетімді. Сондай-ақ қатып қалған иықты жеңілдету және сауығу процесін жылдамдату үшін түрлі жаттығулар жасау ұсынылады.

Қатып қалған иық дегеніміз не?

Адгезивті капсулит ретінде де белгілі қатып қалған иық – иық буынын қоршайтын дәнекер тіннің қалыңдауы, қабынуы және қатаюы нәтижесінде пайда болады. Ауырсыну пайда болған кезде науқастар иығын өте аз қозғалтуға тырысады, бұл иық капсуласының одан сайын қалыңдауына әкеледі. Қалыңдау науқастың қалауы бойынша да иығын кейінгі кезеңде еркін қозғалта алмауын қамтамасыз етеді.

Қатып қалған иықтың белгілері қандай?

Қатып қалған иықтың белгілері үш кезеңге бөлінеді. Бұл кезеңдер мен белгілер төмендегідей:

Қату кезеңі: Иықта қатаю пайда болады және оны қозғалту ауырсыну тудырады. Ауырсыну баяу артады және түнде күшеюі мүмкін. Иықтағы ауырсынумен қатар қозғалыстың шектелуі де байқалады. Бұл кезең 2-9 ай аралығында жалғасуы мүмкін.

Қатып қалған кезең: Бұл кезеңде ауырсыну азаюы мүмкін, бірақ иық әлі де қатаң күйде қалады. Иықтағы қатаю күнделікті жұмыстарды орындауды қиындатады. Бұл қату кезеңі 4 айдан 1 жылға дейін созылуы мүмкін.

Қалпына келу кезеңі: Ауырсыну жеңілдейді және иықтың қозғалу қабілеті біртіндеп қалпына келеді. Толығымен немесе дерлік толық сауығу уақыты 3 жыл немесе одан да көп уақыт алуы мүмкін.

Қатып қалған иық қалай анықталады?

Қатып қалған иықты анықтау үшін маманданған дәрігерге жүгінгеніңізде, сіздің белгілеріңіз сұрастырылып, физикалық тексеру жасалады. Физикалық тексеру кезінде иықтың қозғалыс ауқымы және қозғалыс кезінде ауырсынудың бар-жоғы тексеріледі. Ұқсас симптомдар көрсете алатын басқа аурулардан ажырату үшін иық рентгені, ультрадыбыстық зерттеу (УДЗ) немесе МРТ жасалуы мүмкін.

Қатып қалған иықты емдеу әдістері қандай?

Қатып қалған иықты емдеу әдетте бірінші кезең өткенге дейін ауырсынуды басатын дәрілермен жүргізіледі. Алайда, ауру өзінен-өзі басылмаса, иық қозғалысын қайта қалпына келтіру үшін әртүрлі емдеу жолдары қажет болуы мүмкін.

Ыстық немесе суық компресс: Ыстық немесе суық компресс жасау ауырсыну мен ісінуді азайтуы мүмкін.

Үйдегі жаттығулар: Маман дәрігеріңіз үйреткен жаттығуларды үйде жасай аласыз.

Иық оңалтуы: Физиотерапевттің көмегімен созылу және қозғалыс ауқымын арттыруға бағытталған жаттығулар жасай аласыз.

TENS (ЧЭНС): Жүйкелерді блоктай отырып, ауырсынуды азайтатын шағын құрылғы. Кейбір науқастарға тағайындалуы мүмкін.

Ауырсыну мен ісінуді басатын дәрілер: Дәрігеріңіз тағайындаған дәрілерді жүйелі түрде қабылдауға назар аударсаңыз, ауырсыну мен ісінулер ең төменгі деңгейге түсуі мүмкін. Егер қаттырақ ауырсыну мен ісіну орын алса, дәрілер тікелей денеге егілуі мүмкін.

Егер бұл әдістермен қатып қалған иық жазылмаса, ортопедиялық хирургиялық опциялар қарастырылып, операция жасалуы мүмкін. Бұл үшін екі түрлі операция түрі бар. Анестезия беріліп жасалатын операция кезінде иық қозғалуға мәжбүрленеді. Осының арқасында капсуладағы кернеу азаяды және қозғалыс ауқымы артады. Ал екіншісінде буын капсуласының қалың бөліктері кесіледі. Кесілген аймақтарға құралдар орналастырылады.

Қатып қалған иық жаттығулары қандай?

Қатып қалған иық жаттығуларын бастамас бұрын аймақты қыздыру қажет. Қыздыру үшін 10-15 минут бойы жылы душ қабылдау жақсы әдіс болып табылады. Қыздырылған сүлгі де бір нұсқа болуы мүмкін, бірақ душ сияқты тиімді емес. Жаттығуларды жасаған кезде кернеу нүктесіне дейін созылуға тырысыңыз, бірақ ауырсыну пайда болғанда тоқтатыңыз.

Маятник: Алдымен осы жаттығуды жасаудан бастаңыз. Тұрған кезде иықтарыңызды қыспай, босаңсыған күйде түсіріп, зақымдалған жақтағы қолдың төмен қарай ілінуіне мүмкіндік беріп, сәл еңкейіңіз. Қолыңызды кішкентай шеңбер жасайтындай етіп сілкіңіз. Бұл жаттығуды күніне бір рет және әр бағытта 10 рет қайталаңыз. Ауырсыну азайған сайын шеңбердің диаметрін ұлғайта аласыз, бірақ ешқашан иығыңызға күш түсірмеңіз.

Сүлгі: Ұзындығы шамамен бір метр болатын сүлгіні қолдарыңыз артыңызда болатындай етіп көлденеңінен ұстаңыз. Қатып қалған иығы бар қолды жоғары қарай тартып, созу үшін сау қолыңыздың күшін пайдаланыңыз. Бұл созылу қозғалысы күніне 10-20 рет қайталануы мүмкін.

Саусақ ұшы: Қабырғаға қарап, қол ұзындығының төрттен үшідей қашықтықта тұрып бастаңыз. Зақымдалған қолыңыздың саусақ ұштарын бел биіктігіндегі қабырғаға созыңыз. Шынтағыңыз сәл бүгілген күйде саусақтарыңызды қабырға бойымен баяу жоғары қарай жүргізіңіз және қолыңызды иық деңгейіне немесе ыңғайлы көтере алатын биіктікке дейін көтеріңіз. Бұл қимылды жасаған кезде иық бұлшықеттерінің орнына саусақтарыңызды пайдаланыңыз. Қолыңызды баяу түсіріңіз, қажет болса сау қолыңыздың көмегімен әрекетті қайталаңыз. Бұл жаттығуды күніне 10-дан 20 ретке дейін жасай аласыз.

Қиылысқан денемен созылу: Отырған немесе тұрған кезде, сау қолыңызбен зақымдалған қолыңызды шынтағынан көтеріп, иығыңызды созу үшін сәл жоғары және денеңізге қарай тартыңыз. Созу қозғалысын 15-20 секунд бойы жасаңыз. Бұл созылу жаттығуын күніне 10-20 рет қайталаңыз.

Қолтық астын созу: Сау қолыңызды пайдаланып, қатып қалған иығы бар қолды кеуде деңгейіндегі сөренің үстіне қойыңыз. Тізеңізді баяу бүгіп, қолтық астыңызды ашыңыз және созыңыз. Тізеңізді сәл тереңірек бүгіп, қолтық астыңызды тағы да созыңыз, содан кейін түзеңіз. Бұл әрекетті әр жолы сәл көбірек созып, бірақ күш түсірмей қайталаңыз. Бұл созылу жаттығуын күн сайын 10-20 рет жасаңыз.

Ротаторлы манжетті күшейту: Қозғалыс ауқымыңыз жақсарғаннан кейін, ротаторлы манжет бұлшықеттерін күшейту жаттығуларын бастауға болады. Күшейту жұмыстарын бастамас бұрын иығыңызды қыздырғаныңызға және созылу жаттығуларын жасағаныңызға көз жеткізіңіз. Сыртқа созу үшін серпімді жаттығу таспасын қолдарыңыздың арасында ұстаңыз, шынтақтарыңыз жаныңызда және 90 градус бұрышпен орналасқан болсын. Зақымдалған қолдың төменгі бөлігін екі немесе үш дюйм сыртқа қарай бұраңыз және бұл күйді бес секунд бойы ұстаңыз. Ішке созу үшін серпімді жаттығу таспасының бір ұшын бір жерге бекітіңіз. Екінші ұшын, шынтағыңыз 90 градус бұрышпен бүгілген күйде, қатып қалған иығы бар қолдың алақанымен ұстаңыз. Таспаны денеңізге қарай 5-7 см арасында тартыңыз және бес секунд бұл күйде ұстаңыз. Бұл әрекеттерді күніне бір рет, 10-нан 15 ретке дейін жасай аласыз.

Бұл жаттығу қозғалыстарын дәрігеріңізбен кеңесіп жасағаныңыз жөн, өйткені әр науқас үшін әр жаттығу сәйкес келмеуі мүмкін.

Қатып қалған иықта хирургиялық араласу қашан қажет?

Қатып қалған иықта хирургиялық ем өте сирек қолданылады. Басқа емдеу әдістері көмектеспесе, операция қажет болуы мүмкін.

Қатып қалған иықтың сауығу процесі қалай жүреді?

Қатып қалған иықтың әрбір кезеңі бірнеше айдан жылға дейін созылуы мүмкін. Толық сауығу 18-24 айды алуы мүмкін. Сауығуды жылдамдату үшін сізге үйретілген жаттығуларды жасауды, физиотерапевтпен сөйлесуді, тағайындалған дәрілерді қабылдауды ұмытпау ұсынылады.

Қатып қалған иық туралы жиі қойылатын сұрақтар

Қатып қалған иықтың даму ықтималдығын арттыратын түрлі қауіп факторлары бар. Бұл жағдай көбінесе 40 пен 60 жас аралығындағы ересектерде және әйелдерде кездеседі. Жақында иық жарақатын алу да қатып қалған иық қаупін арттыратын маңызды фактор болып табылады. Иық қозғалысын шектейтін кез келген жарақат немесе операция қатып қалған иықтың дамуына әкелуі мүмкін. Бұған мысал ретінде ротаторлы манжеттің жыртылуын келтіруге болады. Диабетпен ауыратын науқастардың 10-20%-ында қатып қалған иықтың даму ықтималдығы бар. Инсульт қол мен иық қозғалысын шектейтіндіктен, қатып қалған иыққа әкелуі мүмкін. Сонымен қатар гипотиреоз (қалқанша безінің аз жұмыс істеуі), гипертиреоз (қалқанша безінің шамадан тыс жұмыс істеуі), Паркинсон ауруы және жүрек ауруы сияқты басқа да денсаулық мәселелері қатып қалған иық қаупін арттыруы мүмкін. Қатып қалған иықтың себептері толық белгісіз, бірақ қалай дамитыны туралы мәліметтер бар. Қатып қалған иық, иық буынының капсуласында қабыну орын алған кезде басталады. Бұл қабыну капсуланың қалыңдауына және қатаюына әкеледі. Уақыт өте келе қалың тыртық тінді жолақтар түзіледі, бұл иық буынының ішіндегі сұйықтық мөлшерінің азаюына әкеліп соғады. Бұл сұйықтық синовиальды деп аталады. Синовиальды сұйықтық буынның майлануын және дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Сондықтан сұйықтықтың азаюы иықтың қозғалу қабілетін шектейді. Иық жарақат алған жағдайда тиісті уақытта жаттығулар жасау арқылы қатып қалған иық қаупін азайтуға болады. Дәрігеріңіз жарақатыңызға сай келетін жаттығуларды ұсынады. Кез келген жарақат болмаған жағдайда күн ішіндегі қалпыңыз (постураңыз) өте маңызды. Иық сақтауын қорғау тұрғысынан иық пен қолдарды босаңсыған және табиғи күйде ұстай аласыз. Қатып қалған иық емделмесе, науқастың иығында тұрақты ауырсыну мен қатаю болуы мүмкін. Сонымен қатар иық сүйегінің сынуы да байқалуы мүмкін. Бұл жағдай күнделікті өмірге өте қатты әсер ететіндіктен, кешіктірмей емделу жақсы таңдау болып табылады. Қатып қалған иықты емдеу үшін ортопедия және травматология бөліміне жазылуға болады. Қатып қалған иықты белгілерінен түсінуге болады. Белгілеріне иықтың қатаюы, ауырсыну, қозғалыстың шектелуі жатады. Қатып қалған иық емделмесе, иықтағы қозғалыс шектелуі артуы мүмкін, бірақ өзінен-өзі басылып кету ықтималдығы да бар. Сондықтан тұрақты болу жағдайы науқастан науқасқа өзгереді. Ешқандай қауіпті жағдайға тап болмай тұрып, маман дәрігерге жазылып тексеріле аласыз.

Иық ауруы, қатаю немесе қозғалыстың шектелуін бастан кешіп жатсаңыз, уақыт жоғалтпастан Ортопедия және травматология маманына жүгініңіз.

Hisar Hospital Intercontinental клиникасында біздің білікті дәрігерлеріміз қатып қалған иық және оған ұқсас иық проблемаларыңыз бойынша дұрыс диагноз және тиімді емдеу әдістерімен сіздің қасыңызда.

Қабылдауға жазылу үшін басыңыз