Балалардағы ішқату дегеніміз не?

Балалардағы ішқату дегеніміз не?

Балалардағы ішқату қарапайым түрде: «сирек шығатын қатты нәжісті күш салып шығару» немесе «кемінде 2 апта бойы созылатын және науқаста елеулі қиындық туғызатын нәжіс шығару қиындығы» ретінде анықталуы мүмкін. Ішқату, әсіресе мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балаларда жиі кездеседі.

Ішқату — кез келген жастағы балаларда кездесетін жиі ас қорыту жүйесінің бұзылысы. Зерттеулерге сәйкес балалар арасындағы ішқату жиілігі әртүрлі болғанымен, орташа есеппен %12 сияқты жоғары көрсеткішті құрайды. Ішқату органикалық себепке байланысты болуы мүмкін немесе астарында органикалық себеп жоқ функционалдық болуы мүмкін. Балалардағы барлық ішқату жағдайларының %90-%95-і функционалдық ішқату түрі болып табылады. Ішқату жағдайларының %5-%10-ын құрайтын органикалық ішқату кейбір туа біткен ішек аномалияларынан, церебралдық сал ауруы және жұлын аурулары сияқты неврологиялық аурулардан, Гиршпрунг ауруынан, гипотиреоз, гипопаратиреоз, диабет сияқты эндокриндік аурулардан, кейбір метаболикалық аурулардан, целиакия ауруынан, кейбір бүйрек ауруларынан, гиперкальциемиядан, анус пен тік ішекке қатысты аномалиялардан, ішектің жүйке-бұлшықет желісінің бұзылыстарынан, кейбір дәрілерді қолдануға байланысты дамуы мүмкін.

Органикалық ішқату әдетте емге төзімді болады; астарындағы органикалық себеп түзетілсе, ішқатуға бағытталған ем де табысты болады.

Астарында органикалық себеп жатқан ішқату нәрестелік шақтың ерте кезеңінде басталады, ішқату ауыр өтеді және емге жақсы жауап берілмейді. Функционалдық ішқатудың үлкен бөлігін құрайтын бұл түр балалық шақта 3 кезеңде ең жиі кездеседі:

Нәрестелік шақта қосымша тағамдарды бастау уақыты

Нәжісті бақылауды меңгеретін кішкентай балалық кезең

Мектепке бару кезеңі

Балалардағы ішқату белгілері қандай?

Балалардағы ішқату белгілері әдетте әртүрлі физикалық және мінез-құлықтық өзгерістермен көрінеді. Ішқату — ішек қозғалыстарының қалыптыдан азаюы немесе нәжіс шығарудың қиын және ауыратын процесске айналуы. Балалар ішқату жағдайын ата-аналарына айтпауы мүмкін. Сондықтан ата-аналардың балалардағы ішқату белгілерін байқауы маңызды.

Кейбір белгілер:

Сирек нәжіс шығару

Қатты және құрғақ нәжіс

Күш салу және ауыру

Ішнің ауыруы және ісінуі

Нәжісті ұстай алмау (Энкопрез)

Анустан қан кетуі

Мазасыздық

Балалар кейде нәжісті ұстай алмау проблемасын да басынан өткеруі мүмкін. Бұл қатты нәжістің айналасынан сұйық нәжістің ағып шығуынан болады. Нәжісті ұстай алмау балаларда ұялуға және әлеуметтік оқшауланушылыққа әкелуі мүмкін.

Балалардағы ішқату қалай пайда болады?

Функционалдық ішқатудың дамуында қатты және ауыратын дефекация тәжірибесінен қалыптасқан қорқыныш пен нәжіс шығаруды тоқтату мінез-құлқы айқын фактор болғанымен, жеткіліксіз талшық қабылдау, аз су ішу, жеткілікті қимылдамау сияқты өмір салты факторлары да ішқатудың дамуына үлес қосуы мүмкін.

Психологиялық факторлар, әсіресе дәретхана үйрету кезінде туындайтын стресс, балалардағы ішқатуға үлес қосуы мүмкін.

Балаларда ішқатудың пайда болуына әсер ететін кейбір факторлар мыналар:

Жеткіліксіз талшық қабылдау

Аз су тұтыну

Физикалық белсенділіктің жетіспеуі

Дәретхана әдеттеріндегі өзгерістер

Психологиялық стресс және нәжісті ұстап қалу мінез-құлқы

Тамақтану тәртібі және диета

Туа біткен ақаулар

Эндокриндік/метаболикалық аурулар

Балалардағы ішқату диагнозы қалай қойылады?

Диагноз баланың медициналық анамнезі, белгілері және физикалық тексеру арқылы қойылады. Алдымен нәжіс шығару әдеттері сұралады, одан кейін іш тексеріледі. Кейбір жағдайларда қосымша тексерулер қажет болуы мүмкін:

Іш рентгені

Қан анализдері

Ректалды тексеру

Нәжіс анализдері

Колоноскопия

Анаректальды манометрия

Колоникалық өту уақытын зерттеу

Рентген түсіру жылдам және ауырсыз процедура болып табылады, сондықтан балалардағы ішқату диагнозында жиі таңдалады.

Балалардағы ішқату емі қалай жүргізіледі?

Ішқатуды емдеу себебіне және баланың жасына байланысты өзгереді. Әдетте өмір салтын өзгерту, диетаны реттеу және кейбір жағдайларда дәрі-дәрмекпен ем қолданылады.

Дәрілік ем: қажет жағдайларда нәжісті жұмсарту үшін қолданылады.

Астарындағы себепті емдеу: мысалы, гипотиреоз, спина бифида сияқты жағдайлар.

Талшық қабылдауды арттыру

Сұйықтықты жеткілікті қабылдау

Теңгерімді тамақтану дағдысын қалыптастыру

Тұрақты дәретхана режимі

Емдеу және алдын алу әдістері арасында дәрігердің бақылауымен талшыққа бай тағамдарды тұтыну, жеткілікті мөлшерде су ішу, тұрақты физикалық белсенділікпен айналысу және балаларға жасқа лайық дәретхана үйретуді жүргізу бар.

Жиі қойылатын сұрақтар

Балалардағы ішқатуға талшыққа бай азық-түліктерді тұтыну пайдалы; толық дәнді дақылдар, жемістер мен көкөністер нәжісті жұмсартып, ішек қозғалыстарын жеңілдетеді. Жеткілікті су ішу нәжістің жұмсақ күйде қалуын қамтамасыз етеді және ішектердің тұрақты жұмыс істеуіне көмектеседі. Балалардағы ішқату мәселесін бағалау үшін әдетте балалар дәрігеріне жүгінеді. Балалар дәрігері белгілерді зерттеп, қажетті емді және ұсыныстарды бере алады. Алайда кейбір жағдайларда балалар дәрігері баланы балалар гастроэнтерология маманына жолдауы мүмкін. Балалардағы ішқату — 15 күннен ұзаққа созылатын, нәжіс шығару жиілігі азайған, нәжіс қатты және күш салып шығарылатын жағдайды білдіреді. Алайда кейбір жағдайларда қысқа мерзімді түрде қатты және күш салып нәжіс шығару байқалуы мүмкін. Мұндай жағдайда да ұзақ күтпеу керек және нәжістің одан әрі қатаюына жол бермей, нәжіс шығару қамтамасыз етілуі тиіс. Бір айдан қысқа созылатын ішқату жедел, ал одан ұзақ созылатын ішқату созылмалы ішқату деп аталады. Екі жағдай да, дәрімен немесе дәрісіз болсын, тиісті емді талап етеді. Ішқатуы бар балалардың тамақтану әдеттеріне дәрігердің бақылауымен талшыққа бай жемістер мен көкөністерді, толық дәнді өнімдерді қосу және жеткілікті сұйықтық қабылдау ұсынылуы тиіс. Бала құрғақ тағамдану түрінен аулақ болуы, жеңіл тағамдар (чипсы, т.б.) тұтынбауы тиіс. Балалардағы ішқату мәселесін бағалау үшін әдетте балалар дәрігеріне жүгінеді. Балалар дәрігері белгілерді зерттеп, қажетті емді және ұсыныстарды бере алады. Алайда кейбір жағдайларда балалар дәрігері гастроэнтеролог сияқты мамандарға жолдау жасауы мүмкін. Ішқатуы бар балалардың тамақтану әдеттеріне дәрігердің бақылауымен талшыққа бай жемістер мен көкөністерді, толық дәнді өнімдерді қосу және жеткілікті сұйықтық қабылдау ұсынылуы мүмкін. Сонымен қатар, йогурт сияқты құрамды тағамдар ішек денсаулығын қолдай алады. Алайда адамдардың аллергиялық ерекшеліктері әртүрлі болғандықтан, тамақтану әдеттерін дәрігердің бақылауымен реттеу қажет.

Балалардағы ішқату өмір сапасына кері әсер ете алатын, бірақ дұрыс тәсілмен едәуір бақыланатын денсаулық мәселесі. Ішқатуды емдеуде ерте диагноз, дұрыс тамақтану және өмір салтындағы өзгерістер өте маңызды. Егер балаңызда ұзақ уақыт бойы жалғасып жатқан нәжіс шығару проблемалары, іш ауруы, нәжісті ұстай алмау немесе анустан қан кету сияқты белгілерді байқасаңыз, міндетті түрде маман пікірін алу керек.

Hisar Hospital ретінде біз Балалар гастроэнтерологиясы, гепатология және тамақтану бөлімімізде балалардағы ас қорыту жүйесінің ауруларын диагностикалау және емдеуде кешенді тәсіл ұсынамыз. Сонымен қатар, тамақтану әдеттерін реттеуге арналған шешімдер үшін Балалар денсаулығы және аурулары бөлімімізден де қолдау ала аласыз.

Ішқату кейде целиакия ауруы сияқты астарындағы аурудың белгісі болуы мүмкін. Мұндай жағдайлардың дұрыс диагнозы үшін егжей-тегжейлі бағалау процесі қажет.

Баланың ас қорыту денсаулығын сақтау және ішқату сияқты мәселелердің алдын алу үшін дұрыс ақпарат алғыңыз келсе, Hisar Hospital’дың тәжірибелі дәрігерлер құрамымен байланысуға, онлайн жазылу арқылы баланыз үшін ең қолайлы емдеу процесін бастауға болады.