Сәбилердегі конак

Сәбилердегі конак – бүгінгі таңда өте жиі кездесетін жағдай. Бұл зиянсыз тері ауруы болғанымен, ата-аналарды алаңдатуы мүмкін және оны емдеу маңызды. Теріні жүйелі түрде тазалау арқылы ол көбінесе өздігінен кетеді.

Сәбилердегі конак дегеніміз не?

Медициналық атауы – нәрестелік себореялық дерматит; бұл сәбилер мен кішкентай балалардың терісінде қызару мен майлы қабыршақтануды тудыратын созылмалы, қабынулы және қабыршақты тері ауруы. Терінің бір-біріне үйкелетін, түкті және май бездері көп аймақтарында жиірек кездеседі, көбінесе бас терісінде байқалады. Сирек болса да, қаста, құлақ артында, жөргек тиетін тері аймақтарында және қолтық астында да байқалуы мүмкін.

Сәбилердегі конак белгілері қандай?

Конактар қышымайды және ауыртпайды. Сондықтан, әдетте, конагы бар сәбилер бұл жағдайды сезбейді. Алайда, ата-аналар кейбір белгілерді байқауы мүмкін;

Бас терісінде сары/ақ түсті қабыршақтану,

Бас терісінде майлы және қалың қабықшалар,

Конак пайда болған аймақтарда жеңіл қызару және түстің өзгеруі,

Терінің құрғауы, сирек жағдайда жарылу немесе сыдырылу,

Кейбір жағдайларда конак бар аймақтан жағымсыз иіс шығуы.

Сәбилердегі конак неден болады?

Сәбилерде себореялық дерматиттің пайда болу себебі толық түсінілмесе де, бұл жағдайдың дамуына ықпал ететін бірнеше фактор бар деп есептеледі:

Анадан өткен гормондар: Сәбилердегі себореялық дерматит ананың жүктілік кезінде сәбиге берген гормондарымен байланыстырылады. Бұл гормондар сәби туылғаннан кейінгі алғашқы айларда май бездерінің тым белсенді болуына әкелуі мүмкін. Май бездерінің шамадан тыс жұмыс істеуі бас терісі мен теріде майлы, қабыршақты зақымданулардың пайда болуына әкелуі мүмкін.

Терідегі Malassezia саңырауқұлағы: Теріде табиғи түрде кездесетін ашытқы тектес Malassezia саңырауқұлағы конак (себореялық дерматит) дамуында рөл атқаруы мүмкін. Бұл саңырауқұлақтың шамадан тыс көбеюі теріде қабыну мен қабыршақтануға әкелуі мүмкін. Алайда, әр сәбиде бұл ашытқы болғанымен, тек кейбіреулерінде ғана конак дамуы басқа факторлардың да әсер ететінін көрсетеді. Ғылыми зерттеулерде конак ауруы бар сәбилерде бұл ауруы жоқтармен салыстырғанда Malassezia саңырауқұлағының әлдеқайда жоғары деңгейі анықталған.

Иммундық жүйенің дамуы: Сәбилердің иммундық жүйесі әлі толық жетілмегендіктен, олар тері бетіндегі микроорганизмдер мен қоршаған орта факторларына сезімтал болуы мүмкін. Бұл жағдай теріде конак сияқты қабыну реакцияларына әкелуі мүмкін. Иммундық жүйе аурулары бар сәбилерде себореялық дерматиттің пайда болуы жиірек екені байқалған. Бір ғылыми зерттеуде АИТВ-оң пациенттерде бұл аурудың жиірек кездесетіні анықталған.

Тері типі және майлылық: Сәбилердегі тері типі мен табиғи тері майларының өндірілуі де конак қаупіне әсер етуі мүмкін. Кейбір сәбилердің терісі майлырақ келеді, бұл конак пайда болуына ықпал етуі мүмкін. Сонымен қатар, суық және құрғақ ауа райы сәбилерде ауру белгілерінің нашарлауына әкелуі мүмкін.

Сәбилердегі конак диагнозы қалай қойылады?

Сәбилердегі конак диагнозын маман дәрігерлер қоя алады, сонымен қатар ата-аналар да түсіне алады. Диагноз үшін арнайы белгіленген тест көбінесе қажет емес. Сәбидің бас аймағында немесе конак әсер етуі мүмкін басқа аймақтарда аурудың ең айқын белгісі болып табылатын сарғыш, майлы және қабыршақты бөртпелер диагноз қою үшін көбінесе жеткілікті.

Сәбилердегі конак емі қалай жасалады?

Сәбидің шашындағы конак көбінесе үй жағдайындағы шаралармен бақылауға алынады. Бұл тұста дәрігердің ұсыныстарына сәйкес төмендегі әдістерге жүгінуге болады;

Жұмсақ түрде шомылдыру: Сәбилердегі конак емі үшін арнайы жасалған таза құрамды сусабындарды қолдану конак белгілерін жеңілдетуге көмектеседі. Бұл сусабындар сәбидің сезімтал терісіне зиян келтірмей, майлы қабыршақтар мен қабықшаларды тазалайды. Сәбилердің шашы мен бас терісін бұл сусабындармен жүйелі түрде жуу (аптасына 2-3 рет ұсынылады) қабыршақтардың тазалануына және бас терісінің сау болуына көмектеседі. Егер конак белгілері ауыр болса, дәрігердің кеңесімен құрамында салицил қышқылы немесе кетоконазол бар медициналық сусабындар қолданылуы мүмкін. Мұндай сусабындар саңырауқұлақтардың өсуін бақылауға және майлы қабықшаларды азайтуға көмектеседі.

Табиғи майлармен күтім: Сәби майы немесе зәйтүн майы конак бар аймақтарға жағылып, қабыршақтардың жұмсаруына көмектесе алады. Бұл майлар қабықшалардың оңай түсуін қамтамасыз етеді және бас терісін ылғалдандырады. Кокос майы табиғи саңырауқұлаққа қарсы қасиеттерінің арқасында конак емінде тиімді болуы мүмкін. Майды жаққаннан кейін ақырын уқалап сіңіру және артынша сусабынмен жуу түрінде қолдануға болады. Алайда, жүргізілген зерттеулерге сәйкес, егер конак пайда болуы терідегі саңырауқұлақ мөлшерінің бақылаусыз көбеюінен туындаса, зәйтүн майы сияқты майларды қолдану бұл саңырауқұлақтың көбеюіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, бұл майлар теріде аллергиялық реакциялардың туындауына да әкелуі мүмкін. Табиғи майларды қолданар алдында дәрігермен кеңесу маңызды.

Жұмсақ қылды тарақпен тарау: Сәбилердегі конакты тазалау үшін жұмсақ қылды сәби конак тарағын қолданып, бас терісін ақырын тарау қабыршақтар мен қабықшалардың тиімдірек тазалануын қамтамасыз етеді. Тарауды майды жаққаннан кейін жасау ұсынылады. Тарау процесі кезінде абай болу маңызды. Тым қатты әрекет ету теріге зиян келтіріп, тітіркенуге әкелуі мүмкін.

Ылғалдандырғыш кремдер: Сәбиіңіздің бас терісін ылғалды ұстау үшін сәбилердегі конак еміне сәйкес ылғалдандырғыш кремдер қолданылуы мүмкін. Бұл кремдер терінің құрғауын болдырмайды және қабыршақтануды азайтады. Алоэ вера немесе авокадо бар табиғи ылғалдандырғыштарды да таңдауға болады. Бұл өнімдер теріні тыныштандырады және жайлылық береді, бірақ мұндай табиғи құрамды ылғалдандырғыштарды қолданар алдында міндетті түрде дәрігермен кеңесу керек.

Тамақтану және диета: Ана сүті сәбидің иммундық жүйесін қолдап, тері денсаулығына оң әсер етеді. Ана сүтімен қоректенетін сәбилерде белгілер жеңілірек болуы мүмкін. Қосымша тағамға көшкен сәбилерде теңгерімді тамақтану маңызды. Тамақтану тәртібіне назар аудару тері денсаулығын қолдауы мүмкін. Пробиотиктердің иммундық жүйеге оң әсері тері денсаулығы үшін де маңызды. Дәрігеріңізбен кеңесіп, пробиотикалық қоспалар туралы ақпарат ала аласыз. Биотин май және көмірсу алмасуына қатысатын ферменттердің бір бөлігі болып табылады және тері жасушаларын қоса алғанда, жасушалардың өсуін қамтамасыз етеді. Конак ауруы биотин тапшылығының белгісі екенін және сондықтан биотиннің емдеу әдісі екенін алға тартатын зерттеулер бар, бірақ оның толық әсер ету механизмі толық белгілі емес.

Медициналық емдер: Теріге жағылатын және саңырауқұлақтардың пайда болуын болдырмайтын жергілікті саңырауқұлаққа қарсы (антифунгалды) дәрілер себореялық дерматит ауруын медициналық емдеуде дәрігерлердің алғашқы таңдауы болып табылады. Конак ауыр жағдайда болса, дәрігерлер төмен дозалы кортикостероидты кремдерді ұсына алады. Бұл кремдер конак айналасындағы инфекцияны азайтады және конак белгілерін жеңілдетеді. Алайда, мұндай кремдерді жанама әсерлерінен сақтану үшін тек дәрігердің кеңесімен ғана қолдану керек. Егер сәбиде саңырауқұлақ инфекциясының белгілері болса, дәрігерлер саңырауқұлаққа қарсы кремдер жазып бере алады. Бұл кремдер саңырауқұлақтың өсуін бақылауға алады. Сәбилердегі конак емнен кейін қайталануға бейім. Конактың қайталануына жол бермеу үшін ем аяқталғаннан кейін сәбидің бас терісін табиғи құрамды және аллергия тудырмайтын майлармен немесе кремдермен мезгіл-мезгіл ылғалдандыру ұсынылады. Сәбидің киімдері мен жаймаларын жүйелі түрде жуу және гипоаллергенді жуғыш заттарды қолдану теріде тітіркендіргіш заттардың жиналуын болдырмайды. Сонымен қатар, сәбидің терісінің дем алуына мүмкіндік беретін мақта матадан жасалған және кең киімдер кигізу терідегі ылғал тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі.

Конак туралы жиі қойылатын сұрақтар

Сәбилердің басында конак пайда болуының себебі – жаңа туған нәрестелердің терісіндегі май бездерінің артық май бөлуі. Бұл жағдай, әсіресе шашты бас аймағында өлі тері жасушаларының жиналуына және қабыршақтанып түсуіне әкеледі. Конак көбінесе зиянсыз және уақыт өте келе өздігінен кете алады. Сәбилерде конак ең жиі 71% көрсеткішпен өмірінің алғашқы 3 айында кездеседі. Бір жасқа дейінгі балаларда 44.5% көрсеткішпен жиілік байқалса, 12 ай мен 23 ай аралығындағы балаларда жиілік 7.5%-ға дейін төмендейді. Конак көбінесе өздігінен жазылады, бірақ кейбір жағдайларда медициналық араласу қажет болуы мүмкін. Егер конак белгілері ұзақ уақыт бойы жалғасса; теріде қызару, ісіну немесе қабыну болса, бұл инфекция белгісі болуы мүмкін және медициналық көмек қажет болуы мүмкін. Конагы бар сәбилерде мазасыздық, қышу немесе жайсыздық белгілері болса, дәрігеріңізбен кеңесу ұсынылады. Шомылу кезінде конак пайда болуын болдырмайтын, ылғалдандырғыш құрамы бар сусабындарды таңдауға болады. Сусабынды жағу кезінде сәбидің бас терісін ақырын уқалау қан айналымын жақсартады және бас терісіндегі өлі терінің оңай түсуіне көмектесіп, конак пайда болуының алдын алады. Шомылғаннан кейін сәбиге сәйкес ылғалдандырғыш кремдерді қолдану конак пайда болуын болдырмауы мүмкін. Сәбилерде шашты бас терісінде конак болған жағдайда теріні жүйелі түрде жұмсақ қылды щеткамен ақырын тарау өлі теріні тазалауға көмектеседі. Бұл процесс жаңа қабыршақтардың пайда болуына да кедергі келтіреді. Асқынған конак жағдайларында көбінесе сәбилерде бетінде конак (әсіресе мұрын жиектері мен құлақ айналасы), кеуде және арқа сияқты май бездері көп аймақтарда пайда болады. Сонымен қатар, асқынған жағдайларда сәбилерде қаста конак болғаны да байқалуы мүмкін. Кейінгі процестерде сәбилерде конак шаштың түсуіне де әкелуі мүмкін. Аурудың асқынуын болдырмау үшін уақтылы араласу маңызды. Сәбилерде жас ұлғайған сайын конак мәселесінің ауырлығы азаяды. Шағым көбінесе ата-аналардың дұрыс араласуымен өздігінен кетеді. Ауыр жағдайларда дәрігер бақылауымен қолданылатын медициналық емдермен себореялық дерматитте жазылу байқалады. Конак көбінесе өздігінен кететін ауру, ұзаққа созылмаса қауіпті емес. Терідегі табиғи май тепе-теңдігінің бұзылуымен байланысты және басқа адамдарға жұқпайды. Алайда, ұзаққа созылған жағдайда медициналық көмек алу қажет болуы мүмкін.

Сәбиіңіздің бас терісін жүйелі түрде тексеріп тұру және конак белгілерін байқаған кезде араласу өте маңызды. Егер сәбиіңізде конак белгілері жиі қайталанса немесе басқа тері мәселелері болса, ауруханамыздың Дерматология мамандарынан кезекке жазылып, алдын алу шаралары туралы ақпарат ала аласыз. Кезекке жазылу үшін дереу басыңыз немесе төмендегі форманы толтыра аласыз.