პნევმონექტომია არის დიდი ოპერაცია, რომლის დროსაც, ლობექტომიისგან განსხვავებით, მთლიანი ფილტვი იკვეთება. ლობექტომიისას ფილტვის მხოლოდ ერთი წილი (ლობუსი) იღება, ხოლო პნევმონექტომიისას მთელი ფილტვი სცილდება ორგანიზმს. ეს ოპერაცია ძირითადად გამოიყენება ფილტვის კიბოს სამკურნალოდ, თუმცა შესაძლებელია მისი ჩატარება ბრონქოექტაზიის, ტუბერკულოზისა და ფილტვის სხვა დაავადებების დროსაც. პნევმონექტომიის შემდეგ სიცოცხლის ხანგრძლივობის პროგნოზი ფილტვის კიბოს ადრეულ სტადიაზე 30-50%-ს შეადგენს. ამ სტატიაში შეგიძლიათ იპოვოთ პასუხები კითხვებზე: რა არის პნევმონექტომია, რა შემთხვევებში კეთდება და როგორ მიმდინარეობს პნევმონექტომიის შემდგომი პროცესი.
რა არის პნევმონექტომია და როგორ კეთდება?
პნევმონექტომიის განსაზღვრება
პნევმონექტომია არის ერთი ფილტვის სრულად ქირურგიული მოცილების პროცედურა. ეს ოპერაცია ტარდება მაშინ, როდესაც ფილტვის კიბო ლოკალიზებულია ცენტრალურად ან როდესაც ფილტვის ერთი წილის მოცილება არასაკმარისია მძიმე ქსოვილოვანი დაზიანებების გამო. ჩვეულებრივ, მარჯვენა ან მარცხენა ფილტვი მთლიანად სცილდება ორგანიზმს.
ეს პროცედურა მოითხოვს პაციენტის სასუნთქი და გულის ფუნქციების ადეკვატურობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ოპერაცია ვერ ჩატარდება. პნევმონექტომიის შემდეგ დარჩენილი გულმკერდის ღრუ თავდაპირველად ივსება ჰაერით, ხოლო მოგვიანებით ეს ჰაერი იცვლება სითხით.
განსხვავებები ლობექტომიასთან
ლობექტომიასა და პნევმონექტომიას შორის ძირითადი განსხვავება ამოკვეთილი ქსოვილის რაოდენობაა. ლობექტომია არის მხოლოდ დაავადებული წილის მოცილება, ხოლო პნევმონექტომია — მთლიანი ფილტვის ამოკვეთა. მარჯვენა ფილტვში არის სამი, ხოლო მარცხენაში — ორი წილი.
ლობექტომია უფრო მეტად ინარჩუნებს სასუნთქ ფუნქციებს. თუმცა, თუ სიმსივნის გავრცელება ძალიან ახლოსაა ფილტვის შესასვლელთან ან ლობექტომიით მთელი სიმსივნური ქსოვილის გაწმენდა შეუძლებელია, პნევმონექტომია გარდაუვალი ხდება. თუ სიმსივნე განლაგებულია მთავარ სასუნთქ გზებზე ან გულისკენ მიმავალ მთავარ სისხლძარღვებზე, პაციენტის სიცოცხლის გადასარჩენად ეს პროცედურა შესაძლოა აუცილებელი გახდეს.
ექოკარდიოგრაფიული კვლევების მიხედვით, მაშინ როცა ლობექტომია არ იწვევს მნიშვნელოვან ცვლილებებს მარცხენა და მარჯვენა გულის ფუნქციებსა და წნევაში, პნევმონექტომია იწვევს ფილტვის არტერიის წნევის მატებას და მარჯვენა პარკუჭის დილატაციას.
ოპერაციის პროცესი
პნევმონექტომიის ოპერაცია, შემთხვევის სირთულისა და გამოყენებული ქირურგიული ტექნიკის მიხედვით, ჩვეულებრივ 3-დან 5 საათამდე გრძელდება. ფილტვის მთავარი სისხლძარღვებისა და ბრონქის უსაფრთხო დახურვა ოპერაციის ყველაზე კრიტიკული ეტაპია.
ოპერაციის დროს შესაძლებელია სხვადასხვა ტექნიკის გამოყენება:
სტანდარტული პნევმონექტომია: მთლიანი ფილტვის მოცილება პლევრასთან და დაზიანებულ ლიმფურ კვანძებთან ერთად.
სლივ-პნევმონექტომია (Sleeve Pneumonectomy): მოიცავს ფილტვთან ერთად ბრონქის ნაწილის მოცილებას; უპირატესობა ენიჭება მაშინ, როდესაც სიმსივნე ბრონქთან ახლოსაა.
VATS პნევმონექტომია: მინიმალური ინვაზიური მიდგომა მცირე განაკვეთებისა და კამერის გამოყენებით, რაც უზრუნველყოფს გამოჯანმრთელების უფრო მოკლე პერიოდს.
ოპერაცია ჩვეულებრივ ტარდება ღია ქირურგიული მეთოდით. გულმკერდზე, იმ მხარეს, სადაც ფილტვი უნდა მოცილდეს, კეთდება განაკვეთი. ქირურგი ფრთხილად აცალკევებს კუნთებსა და ქსოვილებს ფილტვამდე მისასვლელად, აცალკევებს ფილტვს სისხლძარღვებისა და სასუნთქი გზებისგან და იღებს მას. პროცედურის შემდეგ გულმკერდის ღრუში დაგროვილი სითხის ან ჰაერის გამოსადევნად შესაძლოა დამონტაჟდეს გულმკერდის დრენაჟი. საავადმყოფოში ყოფნის ხანგრძლივობა მერყეობს ხუთიდან ათ დღემდე და პირველი 24 საათი ჩვეულებრივ გადის რეანიმაციულ განყოფილებაში.
რა შემთხვევებში კეთდება პნევმონექტომია?
ფილტვის კიბო
ფილტვის კიბო პნევმონექტომიის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია. ეს ოპერაცია განიხილება განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც დაუდგინდათ არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბო. თუ კიბო შემოიფარგლება ერთი ფილტვით და არ არის გავრცელებული სხეულის სხვა ნაწილებში, ოპერაციის ჩატარება შესაძლებელია.
სიმსივნის ადგილმდებარეობა გადამწყვეტია ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას. თუ კიბო განლაგებულია ფილტვის ცენტრთან ახლოს, მთავარ სასუნთქ მილზე ან გულისკენ მიმავალ მთავარ სისხლძარღვებზე, ლობექტომია არასაკმარისია. ამ შემთხვევაში საჭირო ხდება მარჯვენა ან მარცხენა ფილტვის სრულად მოცილება.
პაციენტებისთვის, რომლებსაც ჩაუტარდათ ქიმიოთერაპია ან რადიოთერაპია, მაგრამ არ აღენიშნებათ გაუმჯობესება, პნევმონექტომია შეიძლება იყოს შემდეგი ნაბიჯი. ანალოგიურად, ეს მეთოდი უპირატესია იმ შემთხვევებში, როდესაც უფრო მცირე ოპერაციით შეუძლებელია მთელი სიმსივნური ქსოვილის გაწმენდა.
ბრონქოექტაზია და ტუბერკულოზი
ბრონქოექტაზია არის ბრონქების მუდმივი გაფართოება და ანთება. პაციენტებში, რომლებსაც სამედიცინო მკურნალობის მიუხედავად სიმპტომები უგრძელდებათ, საჭიროა ქირურგიული ჩარევა. კვლევების თანახმად, პაციენტების 94,8%-ში სამედიცინო მკურნალობის არაეფექტურობა წარმოადგენს ოპერაციის ჩვენებას.
განმეორებადი ინფექციები, უხვი ჩირქოვანი ნახველის გამოყოფა და მკურნალობისადმი რეზისტენტული პნევმონია ოპერაციის მიზეზებს შორისაა. გარდა ამისა, სიცოცხლისთვის საშიში მასიური ჰემოპტიზის (სისხლიანი ნახველის) შემთხვევებში შესაძლოა საჭირო გახდეს გადაუდებელი ჩარევა. დაავადების ცალმხრივობა და ლოკალიზაცია ზრდის ქირურგიული წარმატების შანსს.
ტუბერკულოზის გამო პნევმონექტომია იშვიათია. ჩვეულებრივ, საჭირო ხდება ტუბერკულოზის შედეგად განადგურებული ფილტვის გამო. განადგურებულმა ფილტვმა შეიძლება გამოიწვიოს სიცოცხლისთვის საშიში გართულებები, როგორიცაა მასიური ჰემოპტიზი, მეორადი სოკოვანი ინფექციები და სეფსისი. ამიტომ, გართულებების თავიდან ასაცილებლად და ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად აუცილებელია ქირურგიული ჩარევა.
ცნობილია, რომ ტუბერკულოზით დაავადებულ პაციენტებში გამოყენებული წამლების შეღწევადობა განადგურებულ ფილტვის ქსოვილში არ არსებობს ან ძალიან მცირეა. ოპერაცია უტარდებათ პაციენტებს, რომლებსაც აწუხებთ ქრონიკული ხველა, სიცხე, განმეორებადი ინფექციები და სუნთქვის უკმარისობა.
ფილტვის სხვა დაავადებები
ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულმა ფილტვის დიდმა აბსცესებმა შესაძლოა მოითხოვოს პნევმონექტომია. აბსცესი არის ფილტვის ქსოვილში ჩირქის ლოკალიზებული დაგროვება და თუ ის რეზისტენტულია მედიკამენტური მკურნალობის მიმართ, ქირურგიული ჩარევა გარდაუვალია.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების (ფქოდ) მოწინავე სტადიაზე, თუ ერთი ფილტვი მეორეზე მნიშვნელოვნად მეტადაა დაზიანებული, შესაძლოა განიხილებოდეს ოპერაცია. ამ შემთხვევაში დაზიანებული ფილტვის მოცილებამ შეიძლება გააუმჯობესოს სუნთქვა.
ზოგიერთ პაციენტში, რომლებსაც აქვთ თანდაყოლილი ფილტვის ანომალიები, ცხოვრების ხარისხის გასაუმჯობესებლად შესაძლოა ჩატარდეს ოპერაცია. დაბოლოს, უბედური შემთხვევების შედეგად მიღებული ფილტვის სერიოზული დაზიანებების დროს, თუ ფილტვი ისეა დაზიანებული, რომ მისი აღდგენა შეუძლებელია, შესაძლოა საჭირო გახდეს პნევმონექტომია.
პნევმონექტომიამდე მოსამზადებელი პროცესი
ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, წარმატებული შედეგისთვის ტარდება ყოვლისმომცველი მოსამზადებელი პროცესი. ეს პროცესი პაციენტს ამზადებს ოპერაციისთვის როგორც ფიზიკურად, ისე მენტალურად. თქვენი ექიმი გაგიწევთ ხელმძღვანელობას თითოეულ ეტაპზე და დეტალურად აგიხსნით, თუ რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება.
სამედიცინო შეფასება და ტესტები
პნევმონექტომიამდე პირველი ნაბიჯი თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობის სრული შეფასებაა. ფიზიკური გასინჯვით დაწყებული ეს პროცესი მოიცავს სისხლის ანალიზებს. მოწმდება ჰემოგრამა, ბიოქიმია, ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციები. მიზანია ანემიის, ინფექციის ან გულის პრობლემების გამოვლენა.
თქვენი ფილტვის ფუნქციები იზომება სპირომეტრიის ტესტით. ეს ტესტი იძლევა წარმოდგენას იმის შესახებ, თუ როგორ შეძლებთ ცხოვრებას ერთი ფილტვით. დიფუზიის უნარის ტესტი აფასებს ფილტვის ქსოვილის ჟანგბადის გაცვლის უნარს. სისხლის აირების ანალიზი კი ავლენს სუნთქვის უკმარისობის ნიშნებს.
ვიზუალიზაციის მეთოდები აჩვენებს დაავადების გავრცელებას. რუტინულად კეთდება ფილტვის რენტგენი და კომპიუტერული ტომოგრაფია (КТ). გულის შესაფასებლად კეთდება ეკგ და ექოკარდიოგრაფია. ეს ტესტები განსაზღვრავს, გაუძლებს თუ არა გული ოპერაციის დროს დატვირთვას.
შეფასების პროცესი გრძელდება დაახლოებით 1-2 კვირა. ამ ეტაპზე პაციენტსა და ექიმს შორის ტარდება დეტალური საუბარი. ოპერაციის სარგებელი, რისკები და ალტერნატიული ვარიანტები განიხილება გასაგებ ენაზე. გადაწყვეტილება ეფუძნება არა მხოლოდ სამედიცინო მონაცემებს, არამედ თქვენს მოლოდინებსა და ცხოვრებისეულ პრიორიტეტებს.
მედიკამენტების რეგულირება
აუცილებელია ექიმს აცნობოთ ყველა იმ მედიკამენტის შესახებ, რომელსაც იღებთ. ამ სიაში შედის ვიტამინები და მცენარეული დანამატებიც. აუცილებლად უნდა მიუთითოთ თქვენი არსებული დაავადებები, განსაკუთრებით დიაბეტი და ჰიპერტენზია.
ზოგიერთი წამლის შეწყვეტა საჭიროა ოპერაციამდე. სისხლის გამათხელებლებმა შეიძლება გაზარდონ სისხლდენის რისკი. ასპირინი, კუმადინი და პლავიქსი ჩვეულებრივ წყდება ოპერაციამდე 5-7 დღით ადრე. სტეროიდების მომხმარებლებისთვის შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის კორექცია.
ბრონქოდილატატორები უსაფრთხოდ გამოიყენება ოპერაციის დროს. მათ, ვისაც აქვთ ფილტვის ქრონიკული დაავადება, არ სჭირდებათ ამ წამლების შეწყვეტა. თუ გაქვთ ალერგია ან წამლები, რომლებზეც გქონიათ გვერდითი მოვლენები, აუცილებლად გააზიარეთ ეს ინფორმაცია.
ცხოვრების წესის ცვლილებები
მოწევის შეწყვეტა მოსამზადებელი პროცესის კრიტიკული ნაწილია. უნდა შეწყვიტოთ ოპერაციამდე სულ მცირე 4-6 კვირით ადრე. მოწევა ასუსტებს ფილტვის ქსოვილს და აფერხებს შეხორცებას. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მოწევის შეწყვეტა ოპერაციის შემდგომ პრობლემებს 50%-მდე ამცირებს.
ალკოჰოლიც ანალოგიურად ზრდის სისხლდენის რისკს. ამიტომ, ოპერაციამდე სულ მცირე ერთი კვირით ადრე შეწყვიტეთ ალკოჰოლის მოხმარება. ნიკოტინის ჩანაცვლებითი თერაპია ან მხარდამჭერი ჯგუფები შეიძლება დაგეხმაროთ.
თქვენი კვება უნდა იყოს ჯანსაღი და დაბალანსებული. ცილის წყაროები ხელს უწყობს შეხორცებას. მიირთვით ქათამი, თევზი, კვერცხი, რძის პროდუქტები. ანტიოქსიდანტების შემცველი ფერადი ხილი და ბოსტნეული იცავს ორგანიზმს. წყლის უხვი მოხმარება ზრდის გამძლეობას.
რეკომენდებულია სუნთქვის ფიზიოთერაპევტთან მუშაობა და ვარჯიშების შესწავლა. ეს ვარჯიშები ზრდის ოპერაციის შემდგომ ფილტვის მოცულობას. მსუბუქი ფიზიკური აქტივობები აუმჯობესებს თქვენს ზოგად კონდიციას. დაბოლოს, მნიშვნელოვანია ფსიქოლოგიური მომზადებაც. თქვენი შფოთვა შეგიძლიათ განიხილოთ ექიმთან ან ფსიქოლოგთან.
ოპერაციის შემდგომი გამოჯანმრთელება და მოვლა
ოპერაციის დასრულების შემდეგ იწყება გამოჯანმრთელების პროცესი. ეს პერიოდი ისეთივე სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა, როგორც თავად ოპერაცია. პირველი დღეები საავადმყოფოში მჭიდრო მეთვალყურეობის ქვეშ გადის, რის შემდეგაც გელით პროცესი, რომელიც გრძელდება სახლში.
საავადმყოფოში ყოფნის პროცესი
პნევმონექტომიის ოპერაციის შემდეგ საავადმყოფოში ყოფნის საშუალო ხანგრძლივობა 7 დღედ არის განსაზღვრული. ეს პერიოდი ლობექტომიასთან შედარებით უფრო ხანგრძლივია. პაციენტების 18,8%-ს ესაჭიროება რეანიმაციული განყოფილება და რეანიმაციაში ყოფნის საშუალო ხანგრძლივობა ერთი დღეა.
პირველი 24 საათის განმავლობაში სამედიცინო გუნდი მუდმივად აკვირდება თქვენს სასიცოცხლო ნიშნებს. პულსი, წნევა, ჟანგბადის სატურაცია და სუნთქვის სიხშირე კონტროლდება რეალურ დროში. გულმკერდის ღრუდან სითხისა და ჰაერის გამოსადევნად შესაძლოა დამონტაჟდეს გულმკერდის დრენაჟი. ეს მილი დღეში საშუალოდ 250-300 მლ სეროჰემორაგიულ სითხეს გამოდევნის.
სითხის მართვა ხდება ფრთხილად. ვინაიდან პნევმონექტომიის შემდეგ ფილტვის შეშუპების რისკი მაღალია, სითხის ბალანსი შენარჩუნებულია კონსერვატიულად. მესამე დღიდან დღიური სითხის მიღება შეზღუდულია 1500 მლ-მდე. ეს ზომა ამცირებს ფილტვის გართულებებს.
ტკივილის მართვა და ჭრილობის მოვლა
ტკივილის კონტროლი გამოჯანმრთელების ქვაკუთხედია. ოპერაციის დაწყებამდე ანესთეზიოლოგმა შესაძლოა ჩაატაროს გულმკერდის ეპიდურული ანესთეზია. ოპერაციის შემდეგ გამოიყენება ტკივილის მართვის მრავალმხრივი მიდგომა. ტკივილგამაყუჩებლების თანამედროვე პროტოკოლების წყალობით დისკომფორტი კონტროლდება.
ოპერაციის არეალი უნდა შეინარჩუნოთ სუფთა და მშრალი. მიჰყევით ექიმის მითითებებს სახვევის გამოცვლასთან დაკავშირებით. თუ ჭრილობის ადგილას შეამჩნევთ ინფექციის ნიშნებს, როგორიცაა სიწითლე, შეშუპება, გამონადენი ან ცუდი სუნი, დაუყოვნებლივ აცნობეთ ექიმს.
პირველი 5-7 დღის განმავლობაში რეკომენდებულია შხაპისგან თავის შეკავება. ჭრილობის არეალს წყალი პირდაპირ არ უნდა მოხვდეს. ნაკერების მოხსნისა და ქირურგის ნებართვის შემდეგ შესაძლებელია ხანმოკლე თბილი შხაპის მიღება.
სუნთქვის ვარჯიშები
ფილტვის დარჩენილი ნაწილის გასაფართოებლად აუცილებელია ღრმა სუნთქვის ვარჯიშების გაკეთება. ეს ვარჯიშები ამცირებს ფილტვის ჩაფუშვისა და ინფექციის რისკს. თქვენი სამედიცინო გუნდი გასწავლით სპეციალურ ვარჯიშებს.
ხველების დროს ოპერაციის არეალს დაუჭირეთ ბალიში ან ხელი. ეს ტექნიკა ამცირებს ტკივილს და უზრუნველყოფს უფრო ეფექტურ ხველას. ინსენტივ-სპირომეტრის გამოყენება საშუალებას გაძლევთ ვიზუალურად გაზომოთ სუნთქვის სიღრმე.
უმოძრაობა ყველაზე დიდი მტერია. ოპერაციის მომდევნო დღეს, ან ზოგჯერ იმავე დღის საღამოსვე, წამოგაყენებენ და გაგასეირნებენ. ადრეული მოძრაობა აჩქარებს სისხლის მიმოქცევას, ამცირებს თრომბის რისკს და უზრუნველყოფს ფილტვის სრული მოცულობით გახსნას. სიარულის დროს არ უნდა შეიკავოთ სუნთქვა, უნდა ისუნთქოთ რიტმულად და კონტროლირებად.
რეგულარული კონტროლი
პაციენტების უმეტესობა, თუ გართულებები არ არის, ერთი კვირის განმავლობაში ეწერება საავადმყოფოდან. გაწერის შემდეგ გამოჯანმრთელების პროცესი გრძელდება კიდევ რამდენიმე კვირა. თქვენ უნდა დაესწროთ ყველა დაგეგმილ საკონტროლო ვიზიტს თქვენი გამოჯანმრთელების მონიტორინგისთვის.
კონტროლის დროს ფასდება ჭრილობის შეხორცება, სასუნთქი ფუნქციები და თქვენი ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობა. შესაძლო გართულებები დიაგნოსტირდება ადრეულ ეტაპზე. თქვენი ექიმი მოგაწვდით ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ როდის შეგიძლიათ დაუბრუნდეთ ნორმალურ აქტივობებს.
ცხოვრება პნევმონექტომიის შემდეგ
ადაპტაცია ერთ ფილტვთან ცხოვრებასთან
ორგანიზმის ერთ ფილტვთან შეგუებას სჭირდება საშუალოდ 6 თვიდან 1 წლამდე. ამ პროცესში დარჩენილი ფილტვი ფართოვდება ამოღებული ფილტვის სივრცისკენ და ზრდის თავის მოცულობას. დროთა განმავლობაში ეს ფილტვი ავსებს მეორე ფილტვის ადგილს და იწყებს ორგანიზმის ჟანგბადზე მოთხოვნილების დაკმაყოფილებას.
პირველ კვირებში შესაძლოა შეგექმნათ სუნთქვის გაძნელება, თუმცა ეს მდგომარეობა გამოწვეულია არა ფილტვის მუშაობით, არამედ ფსიქოლოგიური ფაქტორებით, როგორიცაა შიში და შფოთვა. ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის მიღება აჩქარებს ადაპტაციის პროცესს. სასარგებლოა რელაქსაციის მეთოდებიც, როგორიცაა მედიტაცია.
ადაპტაციის დროს შესაძლოა გამოვლინდეს ისეთი ნიშნები, როგორიცაა გულისცემის სიხშირის ცვლილება, არტერიული წნევის მატება, შეშუპება. ამიტომ, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ექიმთან რეგულარული ვიზიტები.
ყოველდღიური აქტივობები და ვარჯიში
პნევმონექტომიის ოპერაციის შემდეგ პაციენტების ფილტვის ფუნქციები, ვარჯიშის შესაძლებლობა და ფიზიკური აქტივობის დონე მცირდება. კვლევების თანახმად, პაციენტების 78,6% ყოველდღიური ნაბიჯების რაოდენობის მიხედვით, ხოლო 100% MET (მეტაბოლური ეკვივალენტი) მნიშვნელობის მიხედვით ეწევა უმოძრაო ცხოვრებას.
სუსტდება ზედა და ქვედა კიდურების კუნთების ძალა, მცირდება სასუნთქი კუნთების გამძლეობა. იზრდება დაღლილობის შეგრძნება და სუნთქვის უკმარისობის განცდა. ამიტომ, ადრეულ პერიოდში რეკომენდებულია კარდიოპულმონარული რეაბილიტაციის პროგრამებში მონაწილეობა.
შეგიძლიათ გააკეთოთ მსუბუქი ტემპის ვარჯიშები, როგორიცაა სიარული, ცურვა. თუმცა, არ უნდა გადატვირთოთ თავი და უნდა იმოძრაოთ საკუთარი ლიმიტების გათვალისწინებით. მოერიდეთ მძიმეების აწევას და დამღლელ აქტივობებს. სასარგებლოა სუფთა ჰაერზე და ჟანგბადით მდიდარ გარემოში დროის გატარება.
კვება და ცხოვრების ხარისხი
პნევმონექტომიის შემდეგ ცხოვრების ხარისხი უარყოფითად იცვლება. ჯანსაღი კვება ამ პროცესში ხელს უწყობს ორგანიზმის აღდგენას. პირველ კვირებში ჭამის დროს შესაძლოა სუნთქვის გაძნელება, ამიტომ უპირატესობა მიანიჭეთ ადვილად საღეჭ და გადასაყლაპ საკვებს.
დიდი ლუკმების ნაცვლად მიირთვით პატარა ლუკმებით, მცირე და ხშირი ინტერვალებით. C და E ვიტამინებით მდიდარი საკვები უზრუნველყოფს სწრაფ შეხორცებას. ანტიოქსიდანტების შემცველი ხილი და ბოსტნეული იცავს ინფექციებისგან. დღეში მიირთვით 4-5 პორცია ახალი ხილი და ბოსტნეული.
ცილის მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად მიირთვით უცხიმო ხორცი, ქათამი, თევზი, კვერცხი, მომზადებული ღუმელში ან გრილზე. დღის განმავლობაში დალიეთ სულ მცირე 6 ჭიქა წყალი. შეამცირეთ მარილის მოხმარება, რადგან ის ორგანიზმში აკავებს წყალს. სრულად შეწყვიტეთ მოწევა და ალკოჰოლის მოხმარება.
მარჯვენა პნევმონექტომია vs მარცხენა პნევმონექტომიის განსხვავებები
მარჯვენა ფილტვი შედგება სამი, ხოლო მარცხენა ორი წილისგან. ამიტომ, მარჯვენა პნევმონექტომია უფრო მეტად მოქმედებს ორგანიზმის სასუნთქ შესაძლებლობებზე. მარჯვენა მხარის სრულად მოცილება იწვევს მოცულობის უფრო დიდ დანაკარგს.
მარცხენა მხარეს გულთან ახლო მდებარეობა ზრდის ქირურგიულ მგრძნობელობას. პაციენტებში, რომლებსაც ჩაუტარდათ მარჯვენა პნევმონექტომია, ავადობის მაჩვენებელი მაღალია, ამიტომ ეს პაციენტები უფრო ყურადღებით უნდა იყვნენ მონიტორინგის ქვეშ. ორივე შემთხვევაში პნევმონექტომიას აქვს ავადობისა და სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებლები.
ხშირად დასმული კითხვები პნევმონექტომიის შესახებ
რამდენ ხანს დავრჩები საავადმყოფოში ოპერაციის შემდეგ?
საავადმყოფოში ყოფნის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია თქვენს მდგომარეობაზე. პაციენტების უმეტესობა საავადმყოფოში რჩება 7-10 დღე. ზოგიერთ წყაროში ეს პერიოდი მითითებულია როგორც 3-7 დღე. პირველი 24 საათი ჩვეულებრივ გადის რეანიმაციაში.
შესაძლებელია თუ არა ცხოვრება ერთი ფილტვით?
დიახ, აბსოლუტურად შესაძლებელია. თქვენი ორგანიზმი დროთა განმავლობაში ეგუება ერთ ფილტვს. თუმცა, შესაძლოა გაგიჭირდეთ ზოგიერთი ფიზიკური აქტივობა. განსაკუთრებით მძიმე ვარჯიშების დროს შესაძლოა იგრძნოთ სუნთქვის უკმარისობა.
რამდენ ხანს გრძელდება ტკივილი ოპერაციის შემდეგ?
პირველ დღეებში ტკივილი უფრო ძლიერია. მისი კონტროლი შესაძლებელია ტკივილგამაყუჩებლებით. სიმძაფრე დროთა განმავლობაში მცირდება და პაციენტების უმეტესობა რამდენიმე კვირაში უბრუნდება ნორმალურ აქტივობებს.
რა არის სიცოცხლის ხანგრძლივობის პროგნოზი პნევმონექტომიის შემდეგ?
სიცოცხლის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ოპერაციის მიზეზზე, თქვენს ასაკსა და ზოგად ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. ფილტვის კიბოს ადრეულ სტადიაზე 5-წლიანი სიცოცხლის ხანგრძლივობის პროგნოზი 30-50%-ს შეადგენს.
შემიძლია თუ არა მანქანის მართვა ოპერაციის შემდეგ?
სულ მცირე 4-6 კვირის განმავლობაში უნდა მოერიდოთ მანქანის მართვას. ეს პერიოდი აუცილებელია თქვენი ორგანიზმის გამოჯანმრთელებისთვის. გარდა ამისა, ტკივილგამაყუჩებელმა წამლებმა შეიძლება იმოქმედოს თქვენს უსაფრთხო მართვის უნარზე.
რომელ ექიმს უნდა მივმართო?
პნევმონექტომიის ოპერაციას ატარებენ გულმკერდის ქირურგიის სპეციალისტები. თუ გჭირდებათ ეს ოპერაცია, აუცილებლად მიმართეთ გულმკერდის ქირურგს.
როდის შემიძლია სამსახურში დაბრუნება?
სამსახურში დაბრუნების დრო დამოკიდებულია თქვენი სამუშაოს ტიპზე. პაციენტების უმეტესობას შეუძლია მსუბუქ სამუშაოს დაუბრუნდეს 4-6 კვირაში. მათ, ვინც მუშაობენ ფიზიკურად დამღლელ სამუშაოებზე, შესაძლოა დასჭირდეთ რამდენიმე თვე.
შემიძლია თუ არა მოგზაურობა ოპერაციის შემდეგ?
სულ მცირე 6-8 კვირის განმავლობაში მოერიდეთ შორ მანძილზე მოგზაურობას. თქვენი მოგზაურობის გეგმები განიხილეთ ექიმთან, რათა დაადასტუროთ, არის თუ არა ეს უსაფრთხო.
დამჭირდება თუ არა ჟანგბადით თერაპია?
ზოგიერთ პაციენტს შესაძლოა დასჭირდეს დამატებითი ჟანგბადი. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ არსებობდა ფილტვის წინარე დაავადებები. თქვენი ექიმი შეაფასებს თქვენს ჟანგბადის დონეს.
რამდენ ხანს გრძელდება დაღლილობა?
დაღლილობა შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე კვირა ან თუნდაც რამდენიმე თვე. მნიშვნელოვანია დასვენება და აქტივობის დონის თანდათანობითი გაზრდა.
არის თუ არა რაიმე დიეტური შეზღუდვა ოპერაციის შემდეგ?
მკაცრი დიეტური შეზღუდვები არ არსებობს. თუმცა, მოერიდეთ მძიმე და ცხიმიან საკვებს. გამოჯანმრთელების ხელშესაწყობად ყურადღება გაამახვილეთ მკვებავ საკვებზე.
რა ხდება, თუ კიბო გავრცელდა ორივე ფილტვზე?
თუ კიბო გავრცელდა ორივე ფილტვის ქსოვილზე, ეს მეთოდი ვერ გამოიყენება. ეს მდგომარეობა ატარებს სასიცოცხლო რისკს და განიხილება მკურნალობის სხვა მეთოდები.
შეჯამება: პნევმონექტომია
მიუხედავად იმისა, რომ პნევმონექტომია დიდი ოპერაციაა, ერთ ფილტვთან ცხოვრება აბსოლუტურად შესაძლებელია. თქვენი ორგანიზმი დროთა განმავლობაში ეგუება და დარჩენილი ფილტვი ზრდის თავის ფუნქციას. ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე ექიმთან განიხილეთ ყველა ვარიანტი. შეჯამების სახით, წარმატებული გამოჯანმრთელების პროცესისთვის ყურადღება მიაქციეთ ოპერაციამდე მომზადებას, სრულად შეასრულეთ ოპერაციის შემდგომი მითითებები და არ გამოტოვოთ რეგულარული კონტროლი.
თუ ეწევით, აუცილებლად შეწყვიტეთ. ჯანსაღი კვება და მსუბუქი ვარჯიშები აჩქარებს თქვენს გამოჯანმრთელებას. ნუ მოგერიდებათ თქვენი შფოთვის გაზიარება ექიმისთვის. სწორი ხელმძღვანელობითა და თქვენი მტკიცე პოზიციით წარმატებით შეძლებთ ახალ ცხოვრებასთან ადაპტაციას.
