სპონდილოდისკიტი არის სერიოზული და რთული ინფექციური დაავადება, რომელიც აზიანებს თქვენს ხერხემალს. ხერხემლის ინფექციები ყველა ხერხემლის ინფექციის დაახლოებით 2-7%-ს შეადგენს. პროგრესირებისას შესაძლებელია გამოიწვიოს ძლიერი ტკივილი, მოძრაობის შეზღუდვა და ნერვული პრობლემები. ადრეული დიაგნოსტიკა სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა დაავადების პროგრესირების თავიდან ასაცილებლად.
ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ ისეთ თემებს, როგორიცაა რა არის სპონდილოდისკიტი, რა არის სპონდილოდისკიტის სიმპტომები, გამომწვევები, როგორ ხდება სპონდილოდისკიტის დიაგნოსტიკა და მკურნალობის ვარიანტები. გარდა ამისა, გავცემთ პასუხებს კითხვებზე, რომლებიც შესაძლოა გაქვთ ხერხემლის ინფექციასთან დაკავშირებით.
რა არის სპონდილოდისკიტი (ხერხემლის ინფექცია)?
სპონდილოდისკიტის განმარტება
სპონდილოდისკიტი არის ინფექციური დაავადება, რომელიც აზიანებს ერთ ან რამდენიმე მალის ძვალს და მიმდებარე მალთაშორის დისკებს. ის წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც მიკროორგანიზმები აზიანებენ თქვენს მალის ძვლებს, მალთაშორის დისკებს ან ორივეს ერთად. ის ძირითადად ბაქტერიული წარმოშობისაა და წარმოადგენს ხერხემლის ინფექციების ყველაზე გავრცელებულ ფორმას.
ბოლო წლებში მისი გამოვლენის სიხშირე თანდათან მატულობს მოსახლეობის დაბერების, იმუნოსუპრესიული თერაპიების ზრდისა და ხერხემლის ქირურგიული ოპერაციების რაოდენობის მატების გამო. ეს არის მდგომარეობა, რომელიც მიმდინარეობს ფარულად, მაგრამ შესაძლოა გამოიწვიოს სერიოზული შედეგები. არ უნდა იქნას აღქმული როგორც წელის მარტივი ტკივილის მიზეზი და აუცილებლად უნდა შეფასდეს ჰოლისტურად.
დაავადების განვითარების მექანიზმი
ინფექცია უმეტეს შემთხვევაში თქვენს ხერხემლში პირდაპირ გარედან არ ხვდება. ის ხერხემლამდე ძირითადად ჰემატოგენური გზით, ანუ სისხლის მიმოქცევის მეშვეობით აღწევს. თქვენს ორგანიზმში არსებული ნებისმიერი ინფექციის კერიდან წარმოქმნილი ბაქტერიები სისხლის გზით შეიძლება გადატანილ იქნას ხერხემალში.
სხვადასხვა უბნის ინფექციები, როგორიცაა შარდსასქესო სისტემის ინფექციები, სასუნთქი გზების ინფექციები, კბილების ინფექციები და კანის ინფექციები, შეიძლება გავრცელდეს თქვენს ხერხემალზე. შესაბამისად, ზოგჯერ შესაძლოა ვერ იხსენებდეთ ინფექციის მკაფიო ანამნეზს, გარდა წელის ან ზურგის ტკივილისა.
უფრო იშვიათად, ის შეიძლება განვითარდეს ხერხემლის ქირურგიული ოპერაციის შემდეგ პირდაპირი ინფიცირებით ან მიმდებარე ქსოვილის გავრცელების გზით. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ჩატარებული გაქვთ წინა ოპერაციები და გამოყენებულია მეტალის ხრახნები, ინფექციის რისკი იზრდება, რადგან მიკროორგანიზმი უფრო ადვილად პოულობს მისამაგრებელ ადგილს.
ხერხემალში დაზიანებული უბნები
ყველაზე ხშირად ზიანდება წელის (ლუმბალური) არე, რასაც მოჰყვება გულმერქტისა (თორაკალური) და კისრის (ცერვიკალური) არეები. ინფექციამ შეიძლება დააზიანოს ხერხემლის სხვადასხვა სტრუქტურა:
დისკის ქსოვილი: დისკის არეში ინფექციის განვითარებით შესაძლებელია წარმოიშვას ტკივილი და მოძრაობის შეზღუდვა.
მალების ძვლები: როდესაც ინფექცია ვრცელდება ძვალზე, წარმოიქმნება სტრუქტურული დასუსტებისა და ჩხვლეტის/ჩაძირვის რისკი. მას შეუძლია ზეწოლა მოახდინოს თქვენს მალებზე და გამოიწვიოს კომპრესიული მოტეხილობები.
მიმდებარე რბილი ქსოვილები: აბსცესის განვითარებამ შესაძლებელია გამოიწვიოს ნერვებზე ზეწოლა. ამ პროცესის პროგრესირებასთან ერთად, თქვენი ხერხემალები წყვეტს იყოს მხოლოდ ტკივილის წყარო და გარდაიქმნება რისკის შემცველ სურათად თქვენი ნერვული სისტემისა და ხერხემლის სტაბილურობის თვალსაზრისით.
ინფექციამ შეიძლება ზეწოლა მოახდინოს ზურგის ტვინზე და გამოიწვიოს ზოგიერთი ფუნქციური პრობლემა. იმ შემთხვევებში, როდესაც ის პირდაპირ აზიანებს თქვენს ზურგის ტვინს, შესაძლებელია განვითარდეს დამბლა (პარალიჩი).
სპონდილოდისკიტის გამომწვევები და რისკფაქტორები
ბაქტერიული გამომწვევები
სპონდილოდისკიტის მიზეზების უმრავლესობაზე პასუხისმგებელია ბაქტერიული ინფექციები. ყველაზე გავრცელებული ბაქტერია არის Staphylococcus aureus, რომელიც პასუხისმგებელია შემთხვევების 40-60%-ზე. ეს ბაქტერია ნორმალურ პირობებში გვხვდება თქვენს კანზე, მაგრამ შესაბამის პირობებში შეიძლება შეერიოს სისხლის მიმოქცევას და მიაღწიოს ხერხემალს.
გრამუარყოფით ბაქტერიებს შორის E. coli, Klebsiella და Pseudomonas-ის სახეობები გავრცელებულია განსაკუთრებით შარდსასქესო სისტემის ინფექციების დროს. Streptococcus-ის სახეობები ძირითადად წარმოიქმნება კბილების ინფექციებიდან. განვითარებად ქვეყნებში ტუბერკულოზის ბაქტერია (Mycobacterium tuberculosis) კვლავ სპონდილოდისკიტის მნიშვნელოვან მიზეზს წარმოადგენს. გარდა ამისა, თუ მიირთმევთ უმი რძეს და რძის პროდუქტებს ან გაქვთ მჭიდრო კონტაქტი ცხოველებთან, თქვენ ატარებთ Brucella-ს ბაქტერიით გამოწვეული ინფექციის რისკს.
სოკოვანი (ფუნგალური) გამომწვევები
სოკოვანი ინფექციები ბაქტერიებთან შედარებით უფრო იშვიათია. მიუხედავად ამისა, თუ თქვენი იმუნური სისტემა დასუსტებულია, თქვენ დაუცველი ხართ ამ ტიპის ინფექციების მიმართ. Candida და Aspergillus არის ყველაზე გავრცელებული სოკოს სახეობები.
ხანგრძლივი ანტიბიოტიკოთერაპიის შემდეგ ან იმუნოსუპრესიული მკურნალობის მიღებისას იზრდება სოკოვანი ინფექციის ალბათობა. ამ შემთხვევაში ირღვევა თქვენს ორგანიზმში ბუნებრივი ბაქტერიული ბალანსი და სოკოები მრავლდებიან.
იმუნური სისტემის დამაქვეითებელი მდგომარეობები
თქვენი იმუნური სისტემა არის თქვენი პირველი თავდაცვის ხაზი ინფექციების წინააღმდეგ. თუ გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი, ინფექციის რისკი იზრდება 2-3-ჯერ. დიაბეტი აფერხებს თქვენი იმუნური უჯრედების სწორად მუშაობას.
თუ მკურნალობთ კიბოს, იყენებთ მედიკამენტებს ორგანოთა გადანერგვის შემდეგ ან გაქვთ აივ (HIV) ინფექცია, თქვენი იმუნური სისტემა სერიოზულად არის დათრგუნული. ქიმიოთერაპია და ორგანოთა ტრანსპლანტაციის მედიკამენტები მიზანმიმართულად აქვეითებს თქვენს იმუნიტეტს, რაც გზას უხსნის ინფექციებს.
ინტრავენური ნივთიერებების მოხმარება მნიშვნელოვანი რისკფაქტორია ახალგაზრდა ასაკობრივ ჯგუფში. გაზიარებული ნემსები იწვევს ბაქტერიების პირდაპირ შეღწევას თქვენს სისხლის მიმოქცევაში. ანალოგიურად, ინტრავენური კათეტერის ხანგრძლივი გამოყენებაც წარმოქმნის ინფექციის კარს.
ხანდაზმული ასაკი და ქრონიკული დაავადებები
თუ ხართ 50 წელს ზემოთ, რისკი შესამჩნევად იზრდება. ასაკის მატებასთან ერთად თქვენი იმუნური სისტემა სუსტდება და მცირდება წინააღმდეგობა ინფექციების მიმართ.
თუ გაქვთ თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა ან გადიხართ დიალიზის მკურნალობას, სისხლძარღვოვანი შესასვლელი გზები ქმნის შესაფერის გარემოს ინფექციისთვის. ღვიძლის ციროზი და ალკოჰოლიზმი ასევე უარყოფთად მოქმედებს თქვენს იმუნურ ფუნქციებზე.
თუ წარსულში გადატანილი გაქვთ ხერხემლის ოპერაცია, ოპერაციის შემდგომი ინფექციის რისკი მერყეობს 1-4%-ს შორის. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ გამოყენებულია ისეთი მასალები, როგორიცაა ხრახნები და ღეროები, თუ გქონდათ ხანგრძლივი ქირურგიული პროცესი ან გაიკეთეთ განმეორებითი (რევիზიული) ოპერაცია, ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო იზრდება. სიმსუქნე და არასწორი კვება ასევე იმ ფაქტორებს შორისაა, რომლებიც ზრდის ინფექციის რისკს.
რა არის სპონდილოდისკიტის სიმპტომები?
სპონდილოდისკიტის სიმპტომები იწყება ფარულად და ეს მდგომარეობა იწვევს დიაგნოსტიკის დაგვიანებას. სიმპტომების დაწყებიდან ზუსტ დიაგნოზამდე გასული საშუალო დრო შეადგენს 2-6 თვეს. უმეტეს შემთხვევაში პირველ ადგილზეა ტკივილი. შემთხვევების 85-95%-ში აღინიშნება ზურგის ან წელის ტკივილი.
ზურგისა და წელის ტკივილი
ყველაზე ხშირი და ყველაზე ადრეული სიმპტომია მუდმივი, ღრმა და მეთითთითებელი (პულსირებადი) ხასიათის ტკივილი. ეს ტკივილი განსხვავდება მექანიკური ტკივილებისგან. არ ქრება მოსვენების მდგომარეობაში და დროთა განმავლობაში მატულობს. ახასიათებს მოძრაობით მზარდი, მაგრამ მოსვენებულ მდგომარეობაშიც განგრძობადი ხასიათი.
ღამის ტკივილი გამოკვეთილია და შესაძლოა გაგაღვიძოთ ძილის დროს. განსაკუთრებით ძლიერდება ღამით. სიმსივნის ცნობილი ანამნეზის ან ისეთი რისკების არსებობისას, როგორიცაა დიაბეტი, ორგანოთა ტრანსპლანტაცია და ა.შ., ხერხემლის ტკივილი აუცილებლად სერიოზულად უნდა იქნას აღქმული. 3 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში არსებული და მზარდი ტკივილის დროს აუცილებლად ტარდება კვლევა.
ტკივილი ჩვეულებრივ ლოკალიზებულია ინფიცირებულ უბანში. წელის არეში აღინიშნება მგრძნობელობა. ზეწოლისას ან მსუბუქი დაკაკუნებისას ამ არეში გრძნობთ გადამეტებულ მგრძნობელობას. შესაძლოა აირევდეს წელის თიაქართან ან დეგენერაციულ დაავადებებთან.
სიცხე და ზოგადი შეუძლოდ ყოფნის შეგრძნება
შემთხვევების 35-60%-ში აღინიშნება სხეულის ტემპერატურის მომატება. თუმცა, შესაძლოა არ გამოვლინდეს ყველა პაციენტთან. მაღალი სიცხის ნაცვლად, ძირითადად შეიძლება გამოვლინდეს მსუბუქი ცხელებისა და ღამის ოფლიანობის სახით. შესაძლოა ერთვოდეს ოფლიანობა, მადის დაკარგვა, წონის კლება და ზოგადი სისუსტე.
გრძნობთ სისუსტესა და ადვილად დაღლილობას. წარმოიქმნება ავადმყოფობის ზოგადი შეგრძნება და ენერგიის დაკარგვა. ეს სიმპტომები შეიძლება გრძელდებოდეს დიდი ხნის განმავლობაში მაშინაც კი, თუ სხვა ცნობილი პრობლემა არ გაქვთ. შესაძლოა შეინიშნოს უმიზეზო წონის კლება.
მოძრაობის შეზღუდვა და კუნთების სპაზმი
ინფიცირებული უბნის გარშემო გამოკვეთილია კუნთების სპაზმი და მგრძნობელობა. თქვენს ხერხემლის მოძრაობებში არის გამოკვეთილი შეზღუდვა. ყოველდღიურ აქტივობებში განიცდით შეზღუდვას და მოძრაობის სირთულეს.
ხერხემლის მოძრაობებში წარმოიქმნება გამოკვეთილი შემცირება და გაქვავების შეგრძნება. გიჭირთ თქვენი ჩვეული აქტივობების შესრულება. ჩვეულებრივ, იღებთ ტკივილისგან დამცავ პოზას (პოსტურას). ოპერაციის შემდგომ განვითარებულ ინფექციებში ჭრილობის არეში შეიძლება იყოს შეშუპება, სიწითლე და გამონადენი.
ნევროლოგიური სიმპტომები
ინფექციის პროგრესირებასთან ერთად ითრგუნება ნერვული სტრუქტურები და სურათს ემატება ისეთი ნევროლოგიური სიმპტომები, როგორიცაა დაბუჟება, ძალის დაკარგვა. შეგიძლიათ იგრძნოთ დაბუჟება, მგრძნობელობის დაკარგვა, კუნთების ძალის შესუსტება თქვენს ხელებსა და ფეხებში. ეს ნიშნები ზოგიერთ პაციენტში ძალიან ფარულად ყალიბდება.
გვიან სტადიის დაავადებისას წარმოიქმნება ფეხებისკენ გადამცემი ტკივილი ან სისუსტე. ინფექციის ეპიდურულ სივრცეში გავრცელების ან აბსცესის წარმოქმნის შემთხვევაში ვითარდება ნერვის შეკუმშვა (კომპრესია). ფეხებში სისუსტე, ნერვის ჩაჭედვის სიმპტომები და მოგვიანებით სტადიაში შარდის ბუშტისა და ნაწლავების ფუნქციური დარღვევები შეიძლება შეინიშნოს. ნევროლოგიური დაზიანება ქმნის გადაუდებელი ქირურგიული ჩარევის ჩვენებას. სხვა სიმპტომი, რომელიც სერიოზულად უნდა იქნას აღქმული, არის ნაწილობრივი ან სრული დამბლა (პარალიჩი).
როგორ ხდება სპონდილოდისკიტის დიაგნოსტიკა?
სწორ დიაგნოზამდე მისასვლელად საჭიროა სისტემატური შეფასების პროცესი. ვინაიდან დაავადების სიმპტომები შეიძლება აირევდეს ხერხემლის სხვა პრობლემებში, აუცილებელია ყურადღებიანი გამოკვლევა.
ფიზიკური გასინჯვა და სამედიცინო ანამნეზი
თქვენი ექიმი ჯერ ისმენს თქვენს საჩივრებს და დეტალურად აფასებს თქვენს სამედიცინო წარსულს. ხდება იმის გამოკითხვა, თუ როდის დაიწყო თქვენი სიმპტომები, რა ხასიათისაა ტკივილი და გაქვთ თუ არა ინფექციის რისკის მატარებელი მდგომარეობები. წარსულში ჩატარებული ოპერაციები, თქვენი ქრონიკული დაავადებები და გამოყენებული მედიკამენტები იძლევა მნიშვნელოვან მინიშნებებს დიაგნოსტიკის პროცესში.
ფიზიკური გასინჯვისას მოწმდება მგრძნობელობა თქვენს წელის არეში. ფასდება თქვენი ხერხემლის მოძრაობები და მოწმდება, არის თუ არა კუნთების სპაზმი. მოგვიანებით სტადიებში ტარდება ნევროლოგიური გასინჯვა, რომლითაც იძებნება ძალის დაკარგვა ფეხებში, სენსორული ცვლილებები და რეფლექსების დარღვევები.
ვიზუალიზაციის მეთოდები (მრტ, კტ, რენტგენი)
ვიზუალიზაციის ტესტები გამოიყენება თქვენს ხერხემალში ფიზიკური ცვლილებების გამოსავლენად. პირდაპირი რენტგენი ზოგადად არის პირველი მიმართვის მეთოდი, თუმცა დაავადების ადრეულ ეტაპებზე ის შესაძლოა სრულიად ნორმალური ჩანდეს. ნიშნების გამოვლენას შეიძლება კვირები დასჭირდეს.
მაგნიტურ-რეზონანსული ვიზუალიზაცია (მრტ) წარმოადგენს ოქროს სტანდარტს სპონდილოდისკიტის დიაგნოსტიკაში. მრტ ვიზუალიზაცია აჩვენებს 96%-იან მგრძნობელობას და 92%-იან სპეციფიკურობას. კონტრასტული ნივთიერების გამოყენებით გადაღებული მრტ ძალიან ადრეულ ეტაპზე აჩვენებს ინფექციას, ანთებას და ზურგის ტვინის არხში აბსცესის არსებობას მალასა და დისკში. T1-წონით გამოსახულებებზე მალის სხეულებში სიგნალის შემცირება, ხოლო T2-წონით გამოსახულებებზე სიგნალის მატება ტიpური ნიშნებია.
კომპიუტერული ტომმოგრაფია (კტ) ეფექტურია ინფექციით გამოწვეული ძვლის დესტრუქციის შესასწავლად. გარდა ამისა, ის გამოიყენება როგორც სახელმძღვანელო ბიოფსიის პროცედურისთვის.
ლაბორატორიული ტესტები
სისხლის ანალიზები გამოიყენება ინფექციის მაჩვენებლების დასადგენად. სედიმენტაციის სიჩქარე მომატებულია შემთხვევების 77-90%-ში. ხოლო C-რეაქტიული ცილა (CRP) მატულობს 95-100%-იანი მგრძნობელობით. ეს მნიშვნელობები ასევე გამოიყენება მკურნალობაზე პასუხის მონიტორინგისთვის.
სისხლის კულტურები ეხმარება გამომწვევი მიკროორგანიზმის გამოვლენაში. თუმცა სისხლის კულტურების პოზიტიურობის მაჩვენებელი მერყეობს 40-60%-ს შორის. ანტიბიოტიკის დაწყებამდე ის აუცილებლად უნდა იქნას აღებული.
ბრუცელოზისა და ტუბერკულოზზე ეჭვმიტანილ შემთხვევებში ტარდება სპეციალური ტესტები. ტუბერკულოზის კანის ტესტი და სპეციფიკური სეროლოგიური ტესტები ეხმარება დიაგნოსტიკაში.
ბიოფსია და კულტურული ტესტები
მიკრობიოლოგიური დიაგნოსტიკა წარმოადგენს მკურნალობის დაგეგმვის საფუძველს. კტ-ს თანხლებით ტარდება პერკუტანული ნემსის ბიოფსია და ხდება ქსოვილის ნიმუშისა და კულტურის აღება. პირდაპირ ინფექციის უბნიდან აღებული ნიმუშები იძლევა ყველაზე სანდო შედეგებს.
ბიოფსიის კულტურების მგრძნობელობა მერყეობს 50-70%-ს შორის. გამომწვევის დადგენა კრიტიკულია მიზნობრივი ანტიბიოტიკოთერაპიის დასანიშნად. წინა პერიოდში ანტიბიოტიკის გამოყენებამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეამციროს კულტურის წარმადობა. შესაბამისად, შესაძლებლობის შემთხვევაში რეკომენდებულია მინიმუმ 4-დღიანი პაუზის დაცვა ანტიბიოტიკებს შორის.
ჰისტოპათოლოგიური გამოკვლევა ღირებულია გრანულომატოზური ინფექციების განსასხვავებლად. ქსოვილის ნიმუშში კაზეიფიცირებული გრანულომის არსებობა ამყარებს ტუბერკულოზის დიაგნოზს.
სპონდილოდისკიტის მკურნალობა და ქირურგიული ვარიანტები
მკურნალობის გეგმა დგინდება ინფექციის ტიპის, გავრცელების და თქვენი ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობის მიხედვით. ძირითადი მიზანია ინფექციის კონტროლქვეშ მოქცევა, ტკივილის შემცირება და თქვენი ხერხემლის სტაბილურობის შენარჩუნება.
ანტიბიოტიკოთერაპია და სოკოს საწინააღმდეგო მკურნალობა
ანტიბიოტიკოთერაპია წარმოადგენს სპონდილოდისკიტის მკურნალობის საძირკველს. მკურნალობის ხანგრძლივობა ზოგადად მერყეობს 6-12 კვირას შორის. პირველი 2-4 კვირა ანტიბიოტიკი ინიშნება ვენური გზით, რის შემდეგაც კლინიკური და ლაბორატორიული პასუხის მიხედვით ხდება შიგნით მისაღებ (აბების) მკურნალობაზე გადასვლა.
კულტურის შედეგების მიხედვით შეირჩევა გამომწვევ მიკროორგანიზმზე შესაბამისი ანტიბიოტიკი. თუ გამომწვევი ვერ დგინდება, ემპირიული მკურნალობა იწყება ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკებით. უპირატესობა ენიჭება ანტიბიოტიკებს, რომლებიც ფარავს განსაკუთრებით ბაქტერია Staphylococcus aureus-ს.
თქვენი მკურნალობაზე პასუხი ფასდება CRP-ის მნიშვნელობების რეგულარული მონიტორინგით. როდესაც CRP აჩვენებს კლების ტენდენციას, ირკვევა, რომ მკურნალობა ეფექტურია. ბრუცელოზის ინფექციის დროს მკურნალობა ტარდება მინიმუმ 3 თვის, ხოლო ტუბერკულოზური სპონდილოდისკიტის დროს მინიმუმ 6-9 თვის განმავლობაში.
სოკოვანი ინფექციების დროს გამოიყენება სოკოს საწინააღმდეგო მედიკამენტები. მკურნალობა ტარდება ვორიკონაზოლით ან ლიპოსომური ამფოტერიცინ B-თი და ხანგრძლივობამ შეიძლება მიაღწიოს 6-12 თვეს.
ტკივილის მართვა და დასვენება
ტკივილგაუჩկებლები და ანთების საწინააღმდეგო მედიკამენტები ამსუბუქებს თქვენს ძლიერ ტკივილებს. ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა გჭირდებოდეთ უფრო ძლიერი ტკივილგაუჩկებლები.
თქვენი ინფიცირებული ხერხემლის არის სტაბილიზაციისთვის ინიშნება კორსეტი ან მხარდამჭერი საშუალება. კორსეტის გამოყენებამ შესაძლოა გასტანოს 8-12 კვირა. დასვენება და აქტივობის შეზღუდვა ხელს უწყობს ინფიცირებული არის შეხორცებას. თუმცა, ხანგრძლივი წოლითი რეჟიმი არ არის რეკომენდებული კუნთების სისუსტისა და თრომბოემბოლიური რისკების გამო.
ფიზიოთერაპია და რეაბილიტაცია
მოძრაობის უნარის აღსადგენად, კუნთების ძალის გასაზრდელად და ხერხემლის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად ტარდება ფიზიოთერაპია. ეს მკურნალობა განსაკუთრებით აუცილებელია ხანგრძლივი დასვენების შემდეგ კუნთების სისუსტის თავიდან ასაცილებლად. ის მხარს გიჭერთ ყოველდღიური ცხოვრების აქტივობებში დაბრუნებაში და აჩქარებს თქვენი რეაბილიტაციის პროცესს.
მდგომარეობები, რომლებიც საჭიროებენ ქირურგიულ ჩარევას
პაციენტების დაახლოებით 10-20%-ს ესაჭიროება ქირურგიული მკურნალობა. ქირურგიული ჩვენებებია:
პროგრესირებადი ან სერიოზული ნევროლოგიური დეფიციტი: ნერვის შეკუმშვა (კომპრესია), რომელიც გამოწვეულია ეპიდურული აბსცესით ან ხერხემლის არასტაბილურობით
ანტიბიოტიკოთერაპიაზე არაეფექტიანობა: ინფექციის კონტროლქვეშ მოქცევის შეუძლებლობა შესაბამისი მკურნალობის მიუხედავად
ხერხემლის არასტაბილურობა: მალის გამოკვეთილი ნგრევა და სტაბილურობის დაკარგვა
სერიოზული დეფორმაცია: კუზიანობის (კიფოზის) განვითარება ან პროგრესირების რისკი
დიდი ზომის აბსცესის წარმოქმნა: ეპიდურული ან პარავერტებრალური აბსცესები, რომლებიც საჭიროებენ დრენირებას
ქირურგიული მიდგომა იგეგმება ინფექციის ლოკალიზაციის მიხედვით. ტარდება ინფიცირებული ქსოვილის გაწმენდა, აბსცესის დრენირება, არხის დეკომპრესია და საჭიროებისამებრ სტაბილიზაცია ხრახნიან-ღეროიანი სისტემით.
მკურნალობის პროცესი და გამოჯანმრთელება
მკურნალობის პროცესი შეიძლება იყოს ხანგრძლივი. საავადმყოფოში ოპერაციის შემდგომ დაწყებული ანტიბიოტიკოთერაპია გრძელდება ვენური ან პერორალური (შიგნით მისაღები) გზით დიდი ხნის განმავლობაში. თქვენი ექიმი რეგულარული ინტერვალებით აკვირდება თქვენს სედიმენტაციისა და CRP-ის მაჩვენებლებს. მკურნალობა მთავრდება თქვენი კლინიკური საჩივრების გაქრობითა და სისხლის ანალიზების ნორმაში დაბრუნებით.
ადრეული და შესაბამისი მკურნალობით სიკვდილიანობა შემცირებულია 5%-ზე ქვემოთ. პაციენტების აბსოლუტური უმრავლესობა სრულად გამოჯანმრთელდება, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში ქრონიკული ტკივილი და ხერხემლის სიხისტე შეიძლება დარჩეს მუდმივ მდგომარეობად.
ხშირად დასმული კითხვები
თქვენ იპოვეთ პასუხები კითხვებზე, რომლებიც პაციენტებს ყველაზე მეტად აინტერესებთ დაავადებასთან დაკავშირებით. ეს ინფორმაცია დაგეხმარებათ გაარკვიოთ ის საკითხები, რომლებიც გაწუხებთ თქვენი მკურნალობის პროცესში.
რამდენ ხანს გრძელდება სპონდილოდისკიტის მკურნალობა?
მკურნალობის ხანგრძლივობა იცვლება ინფექციის გამომწვევი მიკროორგანიზმისა და დაავადების სიმძიმის მიხედვით. ანტიბიოტიკოთერაპია ზოგადად გრძელდება 6-12 კვირა. პირველი 2-4 კვირა ინიშნება საავადმყოფოში ვენური გზით, რის შემდეგაც აგრძელებთ სახლში აბების სახით მისაღები მედიკამენტებით.
საერთო გამოჯანმრთელების პროცესი შეიძლება მერყეობდეს 3-6 თვეს შორის. ზოგიერთ შემთხვევაში მკურნალობის ხანგრძლივობა შეიძლება იყოს 3 კვირიდან 3 თვემდე. მალის ძვალი და დისკის ქსოვილი არის ის უბნები, სადაც სისხლის მიმოქცევა სუსტია, შესაბამისად, ანტიბიოტიკების იქ საკმარისი რაოდენობით მიღწევას დრო სჭირდება. მკურნალობის ნაადრევმა შეწყვეტამ შეიძლება გამოიწვიოს ინფექციის განმეორება (რელაფსი).
არის თუ არა ხერხემლის ინფექცია გადამდები?
არა, სპონდილოდისკიტი არ არის პირდაპირ გადამდები დაავადება. ადამიანიდან ადამიანზე გადადება არ არსებობს. ინფექცია ზოგადად თქვენს ორგანიზმში არსებული სხვა უბნის ინფექციის კერიდან სისხლის გზით აღწევს ხერხემალში.
შარდსასქესო სისტემის, ფილტვის, კბილის ან კანის ინფექციები შეიძლება გადატანილ იქნას თქვენს ხერხემალში სისხლის მიმოქცევის მეშვეობით. უფრო იშვიათად, ის შეიძლება განვითარდეს ხერხემლის ოპერაციის დროს პირდაპირი ინფიცირებით ან მიმდებარე ქსოვილის ინფექციიდან გავრცელების გზით. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ გაქვთ მდგომარეობა, რომელიც აქვეითებს თქვენს იმუნურ სისტემას, ეს რისკი იზრდება.
საჭიროებს თუ არა სპონდილოდისკიტი ოპერაციას?
უმეტეს შემთხვევაში ოპერაცია არ არის საჭირო. პაციენტების 70-80% სრულად იკურნება მხოლოდ ხანგრძლივი ანტიბიოტიკოთერაპიით. პაციენტების 80-90% სწორდება ანტიბიოტიკოთერაპიითა და დამხმარე მოვლით ქირურგიული ჩარევის გარეშე.
თუმცა, ზოგიერთ განსაკუთრებულ შემთხვევაში ოპერაცია აუცილებელი ხდება. თუ არ არის პასუხი ანტიბიოტიკოთერაპიაზე, თუ დაავადება პროგრესირებს, თუ წარმოიქმნება ნერვის შეკუმშვა (კომპრესია) ან თუ ხერხემალში მოხდა მოტეხილობა, შესაძლოა საჭირო გახდეს ოპერაცია. გარდა ამისა, დიდი ზომის აბსცესის წარმოქმნის, ხერხემლის არასტაბილურობისა და სერიოზული სტრუქტურული დარღვევის დროსაც ქირურგიული ჩარევა ხდება აუცილებელი.
რა მოხდება, თუ არ ჩატარდება მკურნალობა?
მკურნალდაუდებელი ან დაგვიანებული სპონდილოდისკიტი იწვევს სერიოზულ გართულებებს. ინფექციის პროგრესირებასთან ერთად თქვენი მალის ძვლები სუსტდება, ხერხემალში შეიძლება განვითარდეს ფორმის დარღვევები და ნერვული დაზიანება. წარმოიქმნება მუდმივი ნევროლოგიური დანაკარგები, ქრონიკული ტკივილი და ხერხემალში სტაბილურობის დაკარგვა.
ცუდად ნამკურნალებმა ინფექციებმა შეიძლება გამოიწვიოს ხერხემლის პროგრესირებადი ნგრევა და შექმნას ფორმის ისეთი დარღვევები, რომლებიც მიდის კუზიანობამდე. ეპიდურულმა აბსცესმა შეიძლება გამოიწვიოს ზურგის ტვინის შეკუმშვა და შექმნას სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა. სეფსისით, ანუ ინფექციის სისხლში გავრცელებით, შეიძლება განვითარდეს სიცოცხლისთვის საშიში სისტემური პასუხი.
მეორდება თუ არა ხერხემლის ინფექცია?
პაციენტებში, რომლებსაც უტარდებათ შესაბამისი ხანგრძლივობისა და დოზის ანტიბიოტიკოთერაპია, რეციდივის მაჩვენებელი მერყეობს 5-10%-ს შორის. მიუხედავად ამისა, თუ თქვენი რისკფაქტორები გრძელდება, განმეორების ალბათობა უფრო მაღალია.
არაკონტროლირებადი შაქრიანი დიაბეტის, იმუნიტეტის დათრგუნვის ან ინტრავენური ნარკოტიკების მოხმარების მდგომარეობებში რეციდივის რისკი მატულობს. ამიტომ მკურნალობის შემდეგ რეგულარული დაკვირვება და რისკფაქტორების კონტროლი დიდ მნიშვნელობას ატარებს. მკურნალობის დასრულების შემდეგ ტკივილის გამეორება, აუხსნელი სიცხე, ღამის ოფლიანობა ან წონის კლება შეიძლება იყოს რეციდივის სიმპტომები.
მოკლედ სპონდილოდისკიტის შესახებ
მიუხედავად იმისა, რომ სპონდილოდისკიტი არის ხერხემლის სერიოზული ინფექცია, ადრეული დიაგნოზის დასმის შემთხვევაში მისი წარმატებით მკურნალობა შესაძლებელია. პაციენტების აბსოლუტური უმრავლესობა სრულად იკურნება ხანგრძლივი ანტიბიოტიკოთერაპიით და არ საჭიროებს ოპერაციას. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ გაქვთ 3 კვირაზე მეტი ხნის განმავლობაში არსებული წელის ტკივილი, ღამის ტკივილი და აუხსნელი სიცხე, აუცილებლად მიმართეთ თქვენს ექიმს.
ამ ეტაპზე ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი არის მოთმინება. მკურნალობის პროცესი შეიძლება იყოს ხანგრძლივი, მაგრამ მედიკამენტების რეგულარული გამოყენება და კონტროლზე სიარული უზრუნველყოფს თქვენს სრულ გამოჯანმრთელებას. თქვენი ექიმის მიერ რეკომენდებული მკურნალობის ხანგრძლივობის დასრულება სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა ინფექციის განმეორების თავიდან ასაცილებლად.
დაიწყეთ სწორი შეფასებით: რა არის სპონდილოდისკიტი (ხერხემლის ინფექცია)? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?
გაგვიზიარეთ სიმპტომები ჩვენს ექიმ-სპეციალისტებს; ერთად განვსაზღვროთ თქვენთვის შესაფერისი დიაგნოსტიკა და მკურნალობის გეგმა.
გაფრთხილება
თუ სიმპტომები მოულოდნელად დაიწყო, სწრაფად პროგრესირებს ან მნიშვნელოვნად ზღუდავს თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
დაგეგმეთ რა არის სპონდილოდისკიტი (ხერხემლის ინფექცია)? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?-ის მკურნალობა ჩვენს სპეციალისტებთან ერთად.
შეავსეთ ფორმა ან დაჯავშნეთ ვიზიტი, რათა გაიგოთ მკურნალობის ვარიანტების, პროცესისა და მომზადების შესახებ.
