რა არის პატელარული ტენდინიტი (მხტომელის მუხლი)? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

პატელარული ტენდინიტი არის მდგომარეობა, რომელიც ვითარდება მუხლის თასის ქვემოთ მდებარე მყესში და იწვევს ტკივილს მუხლის წინა ნაწილში. ეს პრობლემა, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც „მხტომელის მუხლი“, პირველად 1963 წელს იქნა აღწერილი, როგორც ხტომის შემდეგ განვითარებული მუხლის პრობლემა. ის განსაკუთრებით გვხვდება 16-40 წლის სპორტსმენებში და უფრო ხშირია მამაკაცებში. გავრცელებულია ისეთ სპორტის სახეობებში, რომლებიც მოითხოვს ხტომას, როგორიცაა ფრენბურთი, კალათბურთი და ფეხბურთი.

ამ სტატიაში თქვენ იპოვით ინფორმაციას, რომელიც უნდა იცოდეთ პატელარული ტენდინიტის სიმპტომების, დიაგნოსტიკის მეთოდების, მკურნალობისა და სავარჯიშოების შესახებ.

რა არის პატელარული ტენდინიტი (მხტომელის მუხლი)?

პატელარული მყესი, რომელიც მუხლის თასს წვივის ძვალთან აკავშირებს, თქვენს სხეულში ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მყესია. ამ მყესის წყალობით შეგიძლიათ მუხლის გაშლა, სიარული, სირბილი და ხტომა. ზედა მხრიდან ოთხთავა კუნთი (კვადრიცეფსი), ხოლო ქვედა მხრიდან პატელარული მყესი ერთად მუშაობენ და უზრუნველყოფენ მუხლის მოძრაობას.

პატელარული ტენდინიტი არის დეგენერაციული დაზიანება, რომელიც ხასიათდება ამ მყესის გადატვირთვის შედეგად მყესის ბოჭკოებში მიკროსკოპული ნახეთქების გაჩენითა და ცვეთით. განმეორებადი მოძრაობები და მყესზე მიყენებული გადაჭარბებული დატვირთვა იწვევს მყესის შიდა სტრუქტურის დარღვევას. ტრადიციული შეხედულების საწინააღმდეგოდ, ამ მდგომარეობისას მყესებში ანთება არ არის.

პატელარული მყესის ფუნქცია და მნიშვნელობა

პატელარული მყესი მუხლის ექსტენზორული მექანიზმის კრიტიკული ნაწილია. ის ოთხთავა კუნთების ძალას გადასცემს წვივის ძვალს, რაც შესაძლებელს ხდის ფეხის გაშლას. შესაბამისად, თქვენი ყოველდღიური ცხოვრების ძირითადი მოძრაობები დამოკიდებულია ამ მყესის ჯანმრთელობაზე.

მჯდომარე პოზიციიდან ადგომა, კიბეებზე ასვლა, დარტყმა — ეს აქტივობები ხორციელდება პატელარული მყესისა და მუხლის ექსტენზორული მექანიზმის წყალობით. მყესი მოქმედებს როგორც ბერკეტი და აძლიერებს ოთხთავა კუნთის ძალას.

დაავადების სხვა სახელწოდებები

პატელარული ტენდინიტი ლიტერატურასა და ხალხში სხვადასხვა სახელითაა ცნობილი. ყველაზე ხშირად გამოყენებული სახელია "jumper's knee" ანუ მხტომელის მუხლი. ეს სახელი მომდინარეობს იქიდან, რომ დაავადება ხშირად გვხვდება ხტომასთან დაკავშირებულ სპორტის სახეობებში.

მას ასევე უწოდებენ მორბენლის მუხლს. ზოგიერთ წყაროში გამოიყენება ტერმინი პატელარული ტენდინოპათია. ყველა ეს სახელი აღწერს ერთსა და იმავე მდგომარეობას: მუხლის თასის მყესის ცვეთას გადატვირთვის გამო.

ვისში გვხვდება?

პატელარული ტენდინიტი ჩვეულებრივ გვხვდება 16-40 წლის ასაკში, თუმცა შეიძლება გამოვლინდეს მოზარდ ათლეტებსა და 30 წელს გადაცილებულ სპორტსმენებშიც. მამაკაც სპორტსმენებში დაავადების გავრცელების მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე ქალებში: მამაკაცებში 25,3%, ხოლო ქალებში 13,1%.

გავრცელება განსაკუთრებით მაღალია იმ სპორტის სახეობებში, სადაც ინტენსიურად გამოიყენება ბარძაყის ექსტენზორული კუნთების ჯგუფი:

• ფრენბურთი: მაღალი დონის ფრენბურთელებში გავრცელება 40-50%-ს აღწევს
• კალათბურთი: ხტომის მოძრაობების ინტენსივობის გამო ხშირად გვხვდება
• ფეხბურთი: სირბილი და დარტყმის მოძრაობები ქმნის რისკს
• მძლეოსნობა: გავრცელებულია სიგრძეზე და სიმაღლეზე ხტომის სახეობებში

პროფესიონალურ დონეზე ხტომასთან დაკავშირებული სპორტით დაკავებული პირები უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან. რისკ-ჯგუფში ასევე შედიან ის პირები, რომლებსაც აქვთ ხანგრძლივი ვარჯიშის დრო და ვარჯიშობენ მყარ ზედაპირზე. ჭარბი წონა დაავადების მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორია.

რა არის პატელარული ტენდინიტის სიმპტომები?

პატელარული ტენდინიტის სიმპტომები ჩვეულებრივ ნელა იწყება და დროთა განმავლობაში უარესდება. პირველ ეტაპზე ტკივილი იგრძნობა მხოლოდ ინტენსიური აქტივობის შემდეგ, ხოლო მკურნალობის გარეშე ის იწყებს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე გავლენის მოხდენას.

ტკივილი მუხლის წინა ნაწილში

დაავადების ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანი არის მუხლის წინა ნაწილში შეგრძნებული ტკივილი. ტკივილი ლოკალიზებულია განსაკუთრებით მუხლის თასის ქვემოთ, პატელარულ მყესზე. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ პაციენტს უჭირს ტკივილის ზუსტი ადგილის განსაზღვრა, ის უმეტესად კონცენტრირებულია მუხლის თასთან ახლოს.

ტკივილი მატულობს აქტივობასთან ერთად. ის ძლიერდება ხტომის, სირბილის ან ნახტომებთან დაკავშირებული სპორტის დროს. კიბეებზე ასვლისა და სკამიდან ადგომის მსგავსი, მუხლის დამტვირთავი მოძრაობებისას მყესზე ჩნდება ტკივილი. ტკივილი შეიძლება დაიწყოს ფიზიკური აქტივობის დაწყებისას ან ინტენსიური ვარჯიშისთანავე.

ადრეულ ეტაპზე აქტივობის შემდეგ გაჩენილი ტკივილი, დაავადების პროგრესირებასთან ერთად, თავს იჩენს სპორტის დაწყებისასაც. უფრო მოწინავე ეტაპებზე ტკივილი იგრძნობა მოსვენებულ მდგომარეობაშიც კი, ჯდომის დროს. შესაბამისად, ტკივილის დრო და ინტენსივობა მიუთითებს დაავადების სტადიაზე.

შეშუპება და მგრძნობელობა

მუხლის თასის ქვემოთ და მუხლის წინა ნაწილში შეინიშნება შეშუპება. პატელარული მყესის გარსში სითხის დაგროვების შედეგად მყესზე წარმოიქმნება შეშუპება. მიდამოში შეიძლება განვითარდეს მსუბუქი ან საშუალო დონის შეშუპება.

მყესზე შეხებისას იგრძნობა მგრძნობელობა. მუხლის თასის ქვემოთ, მყესის გასწვრივ შეხების მიმართ არსებობს მგრძნობელობა. ანთებით მიდამოზე მსუბუქად დაჭერისას ჩნდება ტკივილი. ასევე შეიძლება შეინიშნებოდეს მუხლში ტემპერატურის მომატება და წვის შეგრძნება.

დაავადების სტადიები

პატელარული ტენდინიტი კლასიფიცირდება 4 სტადიად. ეს კლასიფიკაცია განსაზღვრავს დაავადების სიმძიმეს და მკურნალობის მიდგომას.

სტადია 1: ტკივილი იგრძნობა მხოლოდ სპორტული აქტივობის შემდეგ. ამ სტადიაზე მოსვენებით ტკივილი ქრება, მაგრამ სპორტის დაწყებისას ისევ ბრუნდება.

სტადია 2: ტკივილი იწყება სპორტული აქტივობის დასაწყისში, გახურების შემდეგ მცირდება ან ქრება. დაღლილობისას ტკივილი კვლავ ჩნდება.

სტადია 3: ტკივილი არსებობს სპორტული აქტივობისას და მოსვენებულ მდგომარეობაშიც. ტკივილი არ ქრება მოსვენებით, იგრძნობა კიბეებზე ჩასვლისა და ასვლის დროსაც კი. ის იმდენად ინტენსიურია, რომ სპორტის გაგრძელება შეუძლებელია.

სტადია 4: საუბარია პატელარული მყესის გაწყვეტაზე. მოწინავე დონეებზე ტკივილი ჩნდება მაშინაც კი, როდესაც მყესს რამე ეხება.

სირთულეები ყოველდღიურ აქტივობებში

დაავადების პროგრესირებასთან ერთად ყოველდღიურ მოძრაობებში ჩნდება სირთულეები. კიბეებზე ასვლისა და სკამიდან ადგომის მსგავს მარტივ აქტივობებში მყესზე იგრძნობა ტკივილი. მუხლის სრულად მოხრა და გაშლა რთულდება.

განსაკუთრებით მუხლის გაშლისას შეინიშნება სისუსტე და ძალის დაკარგვა. ჩნდება მოძრაობის შეზღუდვა და ძალის დეფიციტი. ჩაჯდომის მსგავსი მოძრაობებისას, სადაც მუხლი ინტენსიურად გამოიყენება, ტკივილი მატულობს. თუ ტკივილს უგულებელყოფთ და განაგრძობთ ვარჯიშს, ამან შეიძლება გამოიწვიოს პატელარულ მყესში უფრო დიდი ნახეთქები.

პატელარული ტენდინიტის მიზეზები და რისკ-ფაქტორები

პატელარული ტენდინიტის განვითარებას ხელს უწყობს მრავალი ფაქტორი. დაავადების საფუძველში ჩვეულებრივ დევს არა ერთი მიზეზი, არამედ სხვადასხვა ფაქტორის ერთობლიობა. ყველაზე ძირითადი მექანიზმი კი არის მყესის იმაზე მეტად ან იმაზე ხშირად დატვირთვა, ვიდრე მას შეუძლია გაუძლოს.

გადატვირთვა და ვარჯიშის შეცდომები

განმეორებადი მოძრაობები იწვევს მყესზე გადაჭარბებულ სტრესს, რაც იწვევს ანთებას. სირბილი და ხტომა ყველაზე გავრცელებული გამომწვევი ფაქტორებია. განსაკუთრებით სპორტული აქტივობების დროს მყესების გადაჭარბებული დატვირთვა ხშირია.

ვარჯიშის ინტენსივობის მოკლე დროში გაზრდა აზიანებს მყესს. არასაკმარისი გახურება და გაჭიმვის ვარჯიშები ასევე ქმნის რისკს. აქტივობის ინტენსივობა, ვარჯიშის ტემპი და ყოველკვირეულ დატვირთვებში უეცარი ზრდა იწვევს ტენდინიტის განვითარებას.

მოსვენების არასაკმარისი დრო ხელს უშლის მყესს თვითაღდგენაში. რაც უფრო მეტად მატულობს მყესში ნახეთქები, მით უფრო უჭირს თქვენს სხეულს აღდგენა. მყარ ზედაპირებზე თამაში ან შესაბამისი გახურების გარეშე მაღალი ეფექტის მქონე სპორტით დაკავება ზრდის რისკს.

ვარჯიშის ან მუშაობის დროს არასწორი პოზები და ტექნიკა შეიძლება დააზიანოს მყესი. შესაბამისი ტექნიკის არგამოყენება იწვევს ტენდინიტს. სპორტული ფეხსაცმლის შეცვლაც კი შეიცავს რისკს.

კუნთების დისბალანსი და სიმკვრივე

ბარძაყის კუნთებში გადაჭარბებული დაძაბულობა ზრდის პატელარულ მყესზე დაძაბულობას. ბარძაყის როგორც წინა (კვადრიცეფსი), ისე უკანა (ჰამსტრინგი) კუნთების სიმკვრივე და სიმოკლე დამატებით სტრესს აყენებს პატელარულ მყესს. ვარჯიშისას კუნთები დროთა განმავლობაში მოკლდება.

თუ თქვენს ფეხებში ზოგიერთი კუნთი სხვებზე ბევრად ძლიერია, უფრო ძლიერი კუნთები თქვენს პატელარულ მყესს უფრო მეტად ქაჩავს. ეს არათანაბარი მოქაჩვა იწვევს ტენდინიტს. ზედმეტად ძლიერი კვადრიცეფსისა და ჰამსტრინგის კუნთებიც ქმნის პრობლემებს.

თუ თქვენი თეძოს კუნთები საკმარისად ძლიერი არ არის ან კოჭ-წვივის სახსარში გაქვთ შეზღუდვა, იმ დატვირთვას, რომელიც ამ მიდამოებმა უნდა აიღოს, თქვენი მუხლი იღებს. ეს არასწორი განლაგება ზრდის მუხლის შიგნით არსებულ სტრუქტურებზე მიყენებულ ზეწოლას.

ანატომიური ფაქტორები

ფეხის სიგრძის სხვაობა ან ტერფის დადგმის დარღვევები აზიანებს მყესს. მაღალი Q კუთხე და მენჯის დახრილობა (pelvic tilt) სტრუქტურული პრობლემების სახით ქმნის რისკს. ბრტყელტერფიანობა ან თეძო-მუხლი-ტერფის გასწორების პრობლემები შეიძლება იწვევდეს ტკივილს მუხლში.

სიმსუქნე ფიზიკური რისკ-ფაქტორია. ჭარბი წონა და სიმსუქნე ასუსტებს მუხლის გარშემო არსებულ მყესებსა და კუნთებს. ჭარბწონიან პირებში მუხლის სახსარს უჭირს სხეულის წონის ტარება.

ქრონიკული დაავადებები

რევმატოიდული ართრიტი, დიაბეტი და პოდაგრა (პოდაგრული ართრიტი) ზრდის მყესების ანთების რისკს. ზოგიერთი დაავადება არღვევს მყესებში სისხლის მიმოქცევას, რაც ასუსტებს მყესს.

ქრონიკული თირკმლის უკმარისობა, რევმატოიდული ართრიტის მსგავსი აუტოიმუნური დაავადებები, ასევე დიაბეტი და სისხლში ცხიმების მაღალი დონე, როგორც მეტაბოლური დაავადებები, ქმნიან რისკ-ფაქტორებს. მაგალითად შეიძლება მოვიყვანოთ მგლურაც (ლუპუსი).

ასაკის მატებასთან ერთად მყესები კარგავენ ელასტიურობას. ადამიანების დაბერებასთან ერთად მათი მყესები ნაკლებად ელასტიური ხდება, რაც აადვილებს მათ დაზიანებას. სიბერეში მყესები ნაკლებ სტრესს უძლებენ.

როგორ ხდება პატელარული ტენდინიტის დიაგნოსტიკა?

თქვენი ექიმი პატელარული ტენდინიტის დიაგნოსტიკისთვის პირველ რიგში უსმენს თქვენს ჩივილებს და ატარებს ფიზიკურ შეფასებას. ის იღებს დეტალურ ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ როდის დაიწყო ტკივილი, რა აქტივობების დროს მატულობს ის და თქვენი წარსული მუხლის დაზიანებების შესახებ. დიაგნოსტიკის პროცესში კლინიკური შეფასება, ფიზიკური გასინჯვა და გამოსახულებითი მეთოდები გამოიყენება ერთად.

ფიზიკური გასინჯვა

ფიზიკური გასინჯვის დროს თქვენი ექიმი განსაზღვრავს მუხლში მგრძნობიარე წერტილებს, ამოწმებს არის თუ არა შეშუპება და აფასებს თქვენი მოძრაობის დიაპაზონს. მუხლის თასის ქვემოთ, პატელარულ მყესზე შეხებით ეძებენ მგრძნობელობას.

დაავადების სიმძიმის დასადგენად გამოიყენება VISA-ს სკალა. ეს შეფასების სისტემა ზომავს დაავადების სიმძიმეს თქვენი სიმპტომების მიხედვით.

Royal London-ის საავადმყოფოს ტესტი საკმაოდ სასარგებლოა პატელარული ტენდინიტის დიაგნოსტიკაში. ამ ტესტს აქვს 88%-იანი მგრძნობელობა და 98%-იანი სპეციფიკურობა. ტესტი ტარდება შემდეგნაირად: თქვენი ექიმი, როდესაც თქვენი მუხლი სრულად სწორ პოზიციაშია, ზემოდან ქვემოთ აჭერს პატელარულ მყესს და ამოწმებს მგრძნობელობას. შემდეგ მუხლს 90 გრადუსით კეცავს და იმავე მიდამოს ხელახლა აჭერს. თუ მოხრილ პოზიციაში ტკივილი მცირდება ან ქრება, ტესტი ითვლება დადებითად.

გამოსახულებითი მეთოდები (MRI და ულტრაბგერა)

ულტრაბგერა და MRI პატელარული ტენდინიტის დიაგნოსტიკაში საუკეთესო საშუალებებია. ეს გამოსახულებითი მეთოდები ღირებულია მყესში ცვლილებების დასადასტურებლად.

ულტრაბგერითი გამოკვლევა: აჩვენებს მყესის გასქელებას და არარეგულარულ ბოჭკოვან სტრუქტურას. ვლინდება ჰიპოექოგენური უბნები, ანუ ულტრაბგერაზე მუქად გამოსახული მიდამოები. ეს დაზიანებები ჩვეულებრივ შეინიშნება პატელარული მყესის უკანა ნაწილში, მუხლის თასის ქვედა პოლუსთან ახლოს. დოპლერული ულტრაბგერის გამოყენებისას სიმპტომურ შემთხვევებში შეიძლება გამოვლინდეს ნეოვასკულარიზაცია, ანუ ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნა და გაძლიერებული სისხლის მიმოქცევა. კვლევების მიხედვით, თუ მყესის სისქე 6,67 მმ-ზე მეტია, დაავადების დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია 100%-იანი მგრძნობელობითა და 92%-იანი სპეციფიკურობით.

MRI გამოსახულება: ხასიათდება გასქელებული მყესის სტრუქტურით და გაძლიერებული სიგნალის ინტენსივობით. დეტალურად აჩვენებს მყესსა და მის გარშემო არსებულ სტრუქტურებში ცვლილებებს. მუხლის თასის ქვედა პოლუსსა და ინფრაპატელარულ ცხიმოვან ქსოვილში შეიძლება შეინიშნებოდეს სიგნალის ცვლილებები. MRI-ით 7,08 მმ-ზე მეტი მყესის სისქე აჩვენებს 100%-იან მგრძნობელობას და 89,4%-იან სპეციფიკურობას. MRI დიფერენციალურ დიაგნოსტიკაში ოქროს სტანდარტის მეთოდია.

რენტგენი: შეიძლება გადაიღონ მოტეხილობების ან ძვალთან დაკავშირებული პრობლემების გამოსარიცხად.

დიფერენციალური დიაგნოსტიკა

აუცილებელია გამოირიცხოს სხვა დაავადებები, რომლებიც მსგავს სიმპტომებს აჩვენებენ. დიფერენციალურ დიაგნოსტიკაში უნდა იქნას განხილული პატელოფემორალური ტკივილის სინდრომი, კვადრიცეფსის ტენდინიტი, მყესის ნახეთქები.

მოზარდ ათლეტებში მხედველობაში უნდა იქნას მიღებული ოსგუდ-შლატერის დაავადება და სინდინგ-ლარსენ-იოჰანსონის სინდრომი. ინფრაპატელარულმა ბურსიტმაც შეიძლება გამოიწვიოს მსგავსი ტკივილი. ასევე ფასდება სუპრაპატელარული ცხიმოვანი ბალიშის გაღიზიანება და პლიკას სინდრომი. ამ დაზიანებების დიფერენცირებაში MRI ოქროს სტანდარტის მეთოდია.

როგორ ხდება პატელარული ტენდინიტის მკურნალობა?

პატელარული ტენდინიტის მკურნალობა დიდწილად ეფუძნება კონსერვატიულ მეთოდებს. მკურნალობის სტრატეგია პერსონალიზდება სიმპტომების სიმძიმის, ხანგრძლივობისა და თქვენი ფუნქციური მოლოდინების მიხედვით. შემთხვევების უმეტესობა იკურნება ოპერაციის გარეშე.

მოსვენება და აქტივობის რეგულირება

მკურნალობის პირველი ნაბიჯია იმ აქტივობის შემცირება ან შეწყვეტა, რომელიც იწვევს სიმპტომებს. განსაკუთრებით აკრძალულია მაღალი ტემპი და ჩაჯდომები (squat). პროფესიონალ სპორტსმენებში ვარჯიშის პროგრამა უნდა შეიცვალოს ან თავი უნდა აარიდონ იმ აქტივობებს, სადაც ფეხები გამოიყენება.

პირველ ეტაპზე გამოიყენება მუხლის დამცავი (ბანდაჟი), ყინულის დადება და ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებები. ცივი პაკეტები ამსუბუქებს ტკივილს და ამცირებს შეშუპებას. თუმცა, ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებების ხანგრძლივი გამოყენება არ არის რეკომენდებული. ამ პრეპარატებს შეუძლიათ დათრგუნონ მყესის უჯრედების გამრავლება.

ბანდაჟის აპლიკაციები და სპეციალური მუხლის დამცავები ამცირებენ მყესზე ზეწოლას. კინეზიოლოგიური ტეიპირება შეიძლება გამოყენებულ იქნას ტკივილის შესამსუბუქებლად და მყესის მხარდასაჭერად.

ფიზიკური თერაპია და პატელარული ტენდინიტის სავარჯიშოები

ფიზიკური თერაპია მიზნად ისახავს მუხლის ექსტენზორული მექანიზმის ძალისა და ელასტიურობის გაზრდას. ფიზიოთერაპევტთან ერთად შესრულებული სავარჯიშო პროგრამები მკურნალობის საფუძველს წარმოადგენს. განსაკუთრებით ექსცენტრული ვარჯიშები ითვლება ოქროს სტანდარტად.

ტარდება კვადრიცეფსისა და ჰამსტრინგის კუნთების გაჭიმვის ვარჯიშები. ექსცენტრულ გაძლიერებაზე ფოკუსირებით იზრდება კუნთის სიგრძე. ეს ვარჯიშები ახდენს დაშვების მომენტში კუნთების მუშაობის სიმულაციას. შესაბამისად, ეს არის ზუსტი არჩევანი ტრავმის განკურნებისა და განმეორების თავიდან ასაცილებლად.

იწყება ღია კინეტიკური ჯაჭვის ვარჯიშებით. სწორი ფეხის აწევის მსგავსი მოძრაობები აძლიერებს კვადრიცეფსს მყესის პროვოცირების გარეშე. საკმარისი პროგრესის მიღწევის შემდეგ გადადიან დახურული კინეტიკური ჯაჭვის ვარჯიშებზე, როგორიცაა ჩაჯდომა და ლანჯები (lunge). არ უნდა იქნას უგულებელყოფილი დუნდულა კუნთები და მუცლის კუნთებიც.

PRP და ბიოლოგიური ინექციები

იმ შემთხვევებში, როდესაც კონსერვატიულ მეთოდებზე პასუხი არ არის, შესაძლებელია 2-3 სეანსი PRP მკურნალობის ჩატარება. PRP არის თქვენივე სისხლიდან აღებული თრომბოციტების კონცენტრირება და დაზიანებულ ქსოვილში შეყვანა. მის შემადგენლობაში არსებული ზრდის ფაქტორები ზრდის სისხლძარღვთა ქსელს და ასტიმულირებს კოლაგენის გამომუშავებას.

ულტრაბგერის თანხლებით ჩატარებული ზუსტი PRP აპლიკაციები უზრუნველყოფს ქსოვილის სისქის შემცირებას და სტრუქტურულ გაუმჯობესებას. თუმცა, მკურნალობის წარმატება დამოკიდებულია აპლიკაციის ტექნიკაზე და რეაბილიტაციისადმი დამოკიდებულებაზე. ინექციის შემდეგ ჩატარებული ექსცენტრული სავარჯიშო პროგრამები არის ფაქტორი, რომელიც ამრავლებს წარმატებას.

ბიოლოგიური აღდგენა იწყება მე-2 კვირიდან და პიკს აღწევს მე-6 კვირაში. ტენდინიტის შემთხვევებში 3-6 კვირაში შეინიშნება ფუნქციური გაუმჯობესება. კორტიზოლის ინექციებს პატელარული ტენდინიტის მკურნალობაში ადგილი არ აქვს.

როდის არის საჭირო ოპერაცია?

ქირურგიული მკურნალობა დღის წესრიგში დგება იმ პაციენტებში, რომლებსაც სულ მცირე 6 თვის განმავლობაში არ აქვთ პასუხი ყველა არაქირურგიულ მკურნალობაზე და გრძელდება ფუნქციური შეზღუდვა. თუ MRI გამოსახულებაზე მყესში დაზიანება დიდია, იგეგმება ოპერაცია.

ქირურგიულად ტარდება დებრიდმენტისა და სისხლმომარაგების ოპერაცია. მყესის ის მკვდარი ნაწილი, რომელიც დაზიანებულია, ამოიკვეთება. ფიბროზული უბნები იწმინდება და მუკოიდური ქსოვილები ამოიღება. მყესის დარჩენილი ნაწილები ერთმანეთს ეკერება და ხელახლა მაგრდება მუხლის თასზე.

მკურნალობის შემდეგ სპორტში დაბრუნება

ოპერაციის შემდეგ სპორტში დაბრუნება შესაძლებელია 5-6 თვის შემდეგ. სპორტში დაბრუნების კრიტერიუმებია: ტკივილის გარეშე სახსრის მოძრაობის სრული დიაპაზონი, სიმეტრიული კუნთოვანი ძალა და ფუნქციური ტესტების უპრობლემოდ დასრულება. ცნობილია, რომ სპორტსმენების უმეტესობა ახერხებს ძველი შესრულების დონეზე დაბრუნებას.

სირბილის დაწყებამდე ყოველდღიურ ცხოვრებაში არ უნდა იყოს არანაირი ტკივილი. რუტინები, როგორიცაა კიბეებზე ასვლა და აღმართზე სიარული, უნდა იყოს უმტკივნეულო. პირველი სირბილი არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს და თუ უმტკივნეულოა, დრო თანდათანობით უნდა გაიზარდოს.

ხშირად დასმული კითხვები

კითხვები, რომლებიც ხშირად აინტერესებთ პაციენტებს და მათზე პასუხები:

გამოჯანმრთელების დრო დამოკიდებულია დაავადების სიმძიმეზე. ადრეულ ეტაპებზე 6-12 კვირაში შეიძლება შეინიშნებოდეს სიმპტომების შემცირება. თუმცა, სრული გამოჯანმრთელება შეიძლება გაგრძელდეს 3-6 თვე. მოწინავე ეტაპებზე კი მკურნალობის დრო უფრო ხანგრძლივია.

ექსცენტრული ვარჯიშები არის ყველაზე ეფექტური პატელარული ტენდინიტის სავარჯიშოები. იწყება სწორი ფეხის აწევით, შემდეგ გადადიან ჩაჯდომისა და ლანჯების მსგავს მოძრაობებზე. ვარჯიშები უნდა შესრულდეს ფიზიოთერაპევტის მეთვალყურეობის ქვეშ. თქვენ უნდა მოერიდოთ იმ მოძრაობებს, რომლებიც იწვევს ტკივილს.

სირბილის დაწყება შეგიძლიათ მაშინ, როდესაც თქვენს ყოველდღიურ აქტივობებში აღარ დარჩება არანაირი ტკივილი. კიბეებზე ასვლა და აღმართზე სიარული უნდა იყოს უმტკივნეულო. პირველი სირბილი არ უნდა აღემატებოდეს 10 წუთს და უნდა გაიზარდოს თანდათანობით.

მუხლის დამცავები და ბანდაჟის აპლიკაციები ამცირებენ მყესზე ზეწოლას. განსაკუთრებით აქტივობის დროს შეიძლება გამოყენებულ იქნას დამხმარე მუხლის დამცავები. შესაბამისად, ის ეხმარება ტკივილის შემსუბუქებას.

ოპერაციის შემდეგ სპორტში დაბრუნება ხდება 5-6 თვის შემდეგ. მიღწეული უნდა იყოს სახსრის მოძრაობის სრული დიაპაზონი და კუნთოვანი ძალა უნდა იყოს სიმეტრიული. ფუნქციური ტესტების წარმატებით გავლის შემდეგ შესაძლებელია სპორტში დაბრუნება.

თუ ჩატარდება შესაბამისი მკურნალობა და რეაბილიტაცია, განმეორების რისკი მცირდება. ასევე მნიშვნელოვანია თქვენი ვარჯიშის პროგრამის რეგულირება. უნდა მოერიდოთ დატვირთვის უეცარ ზრდას. რეგულარული გაჭიმვის ვარჯიშები დამცავი ეფექტისაა.

ტკივილის დროს შეგიძლიათ გამოიყენოთ ყინული. აუცილებელია მოერიდოთ იმ აქტივობებს, რომლებიც აძლიერებს ტკივილს. შეგიძლიათ შეასრულოთ რეგულარული გაჭიმვის მოძრაობები. თუმცა, თქვენი მკურნალობის გეგმა აუცილებლად უნდა განსაზღვროთ თქვენს ექიმთან ერთად.

მოკლედ პატელარული ტენდინიტის შესახებ

პატელარული ტენდინიტი არის მდგომარეობა, რომლის მკურნალობაც შესაძლებელია. ადრეული ჩარევით შემთხვევების უმეტესობა იკურნება ოპერაციის გარეშე. შესაბამისად, როდესაც მუხლის წინა ნაწილში იგრძნობთ ტკივილს, მნიშვნელოვანია დაუყოვნებლივ იმოქმედოთ.

მკურნალობის საფუძველს წარმოადგენს მოსვენება, ფიზიკური თერაპია და ექსცენტრული ვარჯიშები. განსაკუთრებით ფიზიოთერაპევტის თანხლებით ჩატარებული გაძლიერების პროგრამები ზრდის წარმატების მაჩვენებელს. ასევე, ვარჯიშის ინტენსივობა უნდა გაზარდოთ თანდათანობით და მოერიდოთ უეცარ დატვირთვებს.

ზოგადად, შესაბამისი მკურნალობითა და რეგულარული რეაბილიტაციით შეგიძლიათ დაუბრუნდეთ თქვენს ძველ შესრულებას. თუ დაკავებული ხართ ხტომასთან დაკავშირებული სპორტით, არ უგულებელყოთ დამცავი ზომები. თქვენს მუხლში ტკივილის უგულებელყოფის ნაცვლად, თქვენს ექიმთან კონსულტაცია აგარიდებთ მუდმივ დაზიანებებს.

დეტალური ინფორმაციისა და კონტაქტისთვის შეავსეთ ფორმა!