რა არის აუტიზმი? სიმპტომები, მიზეზები, დიაგნოსტიკა და მკურნალობის პროცესი

აუტიზმი

აუტიზმის სპექტრის აშლილობა (ასა) არის ნეიროგანვითარებითი განსხვავებულობა, რომელიც იწვევს კომუნიკაციისა და სოციალური ურთიერთქმედების სირთულეებს, ასევე განმეორებად ქცევებს. ითვლება, რომ აუტიზმი, რომელიც გენეტიკური და გარემო ფაქტორების გავლენით ვითარდება, შესაძლოა სხვადასხვა ფორმით გამოვლინდეს. მიუხედავად იმისა, რომ აუტიზმის სრული განკურნება შეუძლებელია, ადრეული დიაგნოსტიკა ბავშვებს კომუნიკაციისა და სოციალური ურთიერთქმედების უნარების განვითარებაში ეხმარება. გავრცელებული მოსაზრების საპირისპიროდ, ასა არ არის დაავადება, არამედ ნევროლოგიური განსხვავებულობა. ამ კონტექსტში, აშლილობის მკურნალობის ნაცვლად, მნიშვნელოვანია ყურადღება გამახვილდეს იმაზე, თუ როგორ გაუმკლავდეს ბავშვი ცხოვრებისეულ სირთულეებს.

რა არის აუტიზმი?

აუტიზმი არის ნეიროგანვითარებითი აშლილობა, რომელიც ხასიათდება სოციალური ურთიერთქმედებისა და კომუნიკაციის დეფიციტით, განმეორებადი ქცევებითა და შეზღუდული ინტერესებით. აშლილობის საფუძვლად უდევს ტვინის იმ უბნის განსხვავებული ფუნქციონირება, რომელიც პასუხისმგებელია ბავშვის გარემოსთან კომუნიკაციის დამყარებაზე. ასა-ს დიაგნოზი ზოგჯერ ზრდასრულ ასაკშიც შეიძლება დაისვას. დიაგნოზის დაგვიანებამ შესაძლოა გამოიწვიოს მცდარი აღქმა, თითქოს აშლილობა შეძენილია მშობლების არასწორი მოპყრობის ან ბავშვის მიერ გადატანილი ფსიქოლოგიური ტრავმების გამო. სინამდვილეში, სინდრომის მქონე პირები ნეიროგანსხვავებულები არიან, რაც ნიშნავს, რომ ასა-ს მქონე ადამიანების ტვინი დაბადებიდან განსხვავებულად მუშაობს. ამიტომ, აუტიზმის მქონე ბავშვები შესაძლოა თანატოლებზე უფრო წარმატებულები იყვნენ გარკვეულ სფეროებში, ხოლო სხვა საკითხებში დახმარებას საჭიროებდნენ.

DSM-5-ის (ფსიქიკური აშლილობების დიაგნოსტიკური და სტატისტიკური სახელმძღვანელო, მეხუთე გამოცემა) მიხედვით, ასა განისაზღვრება, როგორც ტვინის ფუნქციების განსხვავებულობა, რომელიც იწვევს მუდმივ დეფიციტს სოციალურ კომუნიკაციასა და ურთიერთქმედებაში, როგორც აწმყოში, ისე წარსულში. კვლევები აჩვენებს, რომ მსოფლიოში ყოველი 100 ბავშვიდან 1 ასა-ს მქონეა და შემთხვევები შესაძლოა უფრო ხშირი იყოს დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში.

ასა ხასიათდება სოციალური, კომუნიკაციური და ქცევითი სირთულეებით. განვითარებული სირთულეები შესაძლოა იყოს მსუბუქი, საშუალო ან მძიმე, იმისდა მიხედვით, თუ რა სახის მხარდაჭერა სჭირდება ადამიანს. DSM-5-თან ერთად, აუტიზმის ყველა განსხვავებული ტიპი განიხილება ასა-ს ქოლგის ქვეშ. DMS-5-მდე არსებული კლასიფიკაციების მიხედვით განსაზღვრული ზოგიერთი ტიპი შემდეგია:

ასპერგერის სინდრომი: სპექტრის უფრო მსუბუქ მხარეს მყოფი ასპერგერის სინდრომი, როგორც წესი, ვლინდება მაღალი ინტელექტით, განვითარებული ენობრივი უნარებითა და ყოველდღიური ცხოვრებისეული აქტივობების დამოუკიდებლად შესრულების უნარით. DSM-5-მდე ასპერგერი განიხილებოდა როგორც ცალკეული დიაგნოზი, დღეს კი ის ასა-ს ნაწილად ითვლება. მიუხედავად იმისა, რომ სოციალიზაციის კუთხით გარკვეული სირთულეები აქვთ, ასპერგერის სინდრომის მქონე პირებს შესაძლოა ჰქონდეთ ღრმა ცოდნა მათთვის საინტერესო თემებზე და დიდხანს ისაუბრონ მათ შესახებ.

ატიპიური აუტიზმი: ასევე ცნობილი როგორც ატიპიური ზოგადი განვითარების აშლილობა, ატიპიური აუტიზმი გამოიყენება იმ პირების აღსაწერად, რომლებსაც აქვთ ასპერგერის სინდრომზე უფრო მძიმე, მაგრამ აუტიზმთან შედარებით უფრო მსუბუქი სიმპტომები. მიუხედავად იმისა, რომ სინდრომის სიმპტომებს შორის გვხვდება ისეთი ტიპიური ნიშნები, როგორიცაა სოციალური კომუნიკაციის სირთულე, განმეორებადი ქცევები ან შეზღუდული ინტერესები შესაძლოა არ იყოს გამოხატული.

აუტიზმის აშლილობა: აუტიზმის აშლილობა ვლინდება უფრო მძიმე სიმპტომებით, ვიდრე ასპერგერის და ატიპიური აუტიზმი.

ბავშვობის დეზინტეგრაციული აშლილობა (ბდა): ასევე ცნობილი როგორც ჰელერის სინდრომი, ბავშვობის დეზინტეგრაციული აშლილობა აშლილობის ყველაზე იშვიათ და მძიმე ფორმას წარმოადგენს. ეს აშლილობა შესაძლოა გამოვლინდეს ნორმალური განვითარების მქონე ბავშვებში 2-4 წლის ასაკში სოციალური ურთიერთქმედების, ენობრივი და გონებრივი უნარების სწრაფი დაკარგვით. ამავდროულად, ბდა-ს მქონე ჩვილებსა და ბავშვებში შესაძლოა განვითარდეს ნევროლოგიური პრობლემები, მაგალითად, ეპილეფსია.

დღეს ზემოთ ჩამოთვლილი ყველა აშლილობა განიხილება ასა-ს ქოლგის ქვეშ. თუმცა, თურქეთში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის დიაგნოსტიკური კრიტერიუმების გამოყენების გამო, ზოგიერთ შემთხვევაში ოჯახებმა შესაძლოა სამედიცინო დასკვნებში ატიპიური აუტიზმის დიაგნოზი ნახონ.

როგორ ვითარდება აუტიზმი?

აუტიზმის სპექტრის აშლილობა მიიჩნევა განსხვავებულობად, რომელიც ჩნდება როგორც მემკვიდრეობითი, ისე გარემო ფაქტორების გავლენით. მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი მიზეზი ბოლომდე ცნობილი არ არის, ითვლება, რომ ტვინის განვითარებაზე მოქმედმა სხვადასხვა ფაქტორმა შესაძლოა გამოიწვიოს ეს აშლილობა. მაგალითად, ორსულობის დროს განვითარებული გართულებები, მშობლების ასაკი, დაბალი წონა დაბადებისას და სხვა ფაქტორები შესაძლოა ზრდიდეს აშლილობის რისკს. შესაბამისად, ასა-ს შესაძლო მიზეზები შეიძლება ასე დალაგდეს:

გენეტიკური ფაქტორები: გენეტიკურ ფაქტორებს შესაძლოა როლი ჰქონდეთ ასა-ს ჩამოყალიბებაში. არსებობს სხვადასხვა კვლევა, რომელიც მიუთითებს, რომ ზოგიერთი შემთხვევა შესაძლოა დაკავშირებული იყოს კონკრეტულ გენეტიკურ სინდრომებთან ან მუტაციებთან. თუმცა, ძნელია იმის თქმა, რომ არსებობს ერთი კონკრეტული გენი ან მუტაცია, რომელიც იწვევს ამ განსხვავებულობას. ასა შესაძლოა განვითარდეს სხვადასხვა გენის გავლენით. გენეტიკურმა ფაქტორებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ტვინის განვითარებაზე, ტვინში ნეირონებს შორის კომუნიკაციასა და სიმპტომების სიმძიმეზე. ზოგიერთმა გენეტიკურმა აშლილობამ, როგორიცაა რეტის სინდრომი ან ფრაგილური X სინდრომი, შესაძლოა გამოიწვიოს ნეიროგანვითარებითი განსხვავებულობა.

გარემო ფაქტორები: კვლევები ვარაუდობენ, რომ ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა ვირუსული ინფექციური დაავადებები, ორსულობის დროს გამოყენებული ზოგიერთი მედიკამენტი, ორსულობის გართულებები და გარემოს დამაბინძურებლების ზემოქმედება, შესაძლოა ზრდიდეს ასა-ს რისკს.

ზემოთ ჩამოთვლილის გარდა, ზოგიერთმა ფაქტორმა შესაძლოა გაზარდოს ასა-ს გამოვლენის რისკი. შესაბამისად, ძირითადი რისკ-ფაქტორები შეიძლება ასე დალაგდეს:

სქესი: კვლევების მიხედვით, ბიჭებში ასა-ს რისკი ოთხჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე გოგონებში.

ოჯახური ისტორია: ბავშვებში, რომელთა ოჯახშიც არის ასა-ს დიაგნოზის შემთხვევა, აშლილობის გამოვლენის რისკი შესაძლოა უფრო მაღალი იყოს.

ნაადრევი მშობიარობა: სხვადასხვა კვლევა აჩვენებს, რომ 26 კვირაზე ადრე დაბადებულ ჩვილებში რისკი შესაძლოა გაზრდილი იყოს.

დედისა და მამის ასაკი: არსებობს კვლევები, რომლებიც მიუთითებენ, რომ მშობლების ასაკის მატებასთან ერთად რისკი იზრდება.

გარდა ამისა, ბოლო წლებში ჩატარებული სხვადასხვა კვლევა აჩვენებს, რომ ბავშვთა ასაკში ჩატარებულ ვაქცინაციას არ გააჩნია სამეცნიერო საფუძველი აშლილობის გამომწვევ მიზეზად.

რა არის აუტიზმის სიმპტომები?

სპექტრი, რომელმაც სახელი დაარქვა აუტიზმის სპექტრის აშლილობას, მრავალფეროვნებას ნიშნავს. ამიტომ, სიმპტომები შესაძლოა განსხვავდებოდეს ასაკისა და აშლილობის ტიპის მიხედვით. ჩვილებში აუტიზმის სიმპტომებს შორის შეიძლება დასახელდეს თვალებით კონტაქტის დამყარების შეუძლებლობა, სახელზე რეაგირების არქონა და სახის გამომეტყველების უემოციობა. 6 თვის ჩვილში აუტიზმის სიმპტომები შესაძლოა მკაფიოდ არ იყოს გასაგები, მაგრამ ბავშვის ზრდასთან ერთად სიმპტომები უფრო გამოკვეთილი ხდება. მაგალითად, 1 წლის ასაკში აუტიზმის სიმპტომებად შეიძლება ჩაითვალოს ხმებზე რეაგირების არქონა ან გარემოს მიმართ ინტერესის ნაკლებობა, ხოლო 2 წლის ასაკში - მეტყველების დაგვიანება და განმეორებადი ქცევები. შესაბამისად, ძირითადი სიმპტომებია:

სოციალური კომუნიკაციისა და ურთიერთქმედების დეფიციტი: ასა-ს მქონე ბავშვებს შესაძლოა უჭირდეთ თვალებით კონტაქტის დამყარება ან თანამოსაუბრის სახის გამომეტყველების გაგება. როგორც წესი, ისინი არ რეაგირებენ, როდესაც სახელით მიმართავენ და შესაძლოა გულგრილები დარჩნენ გარშემომყოფი ადამიანების მიმართ. გარდა ამისა, მათ შესაძლოა უჭირდეთ საკუთარი ემოციების გამოხატვა და სხვების გრძნობების გაგება.

ენობრივი და კომუნიკაციური პრობლემები: ზოგიერთ ჩვილსა და ბავშვში შესაძლოა შეინიშნებოდეს მეტყველების დაგვიანება, ზოგიერთმა ბავშვმა შესაძლოა საერთოდ არ ისაუბროს. მეტყველების უნარის მქონე ბავშვები შესაძლოა საუბრობდნენ მონოტონური ტონით ან რობოტული სტილით. მათაც კი, ვისაც მეტყველების უნარი განვითარებული აქვთ, შესაძლოა უჭირდეთ საუბრის დაწყება და გაგრძელება, ამჯობინებენ კომუნიკაციას მხოლოდ მაშინ, როცა ეს აუცილებელია. თუმცა, ისეთ შემთხვევებში, როგორიცაა ასპერგერის სინდრომი, შესაძლოა შეინიშნებოდეს მეტყველებისა და ენობრივი უნარების საკმაოდ მაღალი დონე.

განმეორებადი ქცევები და რუტინებისადმი მიჯაჭვულობა: განსხვავებულობის მქონე პირებს შესაძლოა ახასიათებდეთ ერთი და იმავე მოძრაობის ხშირი გამეორება, როგორიცაა ხელების ქნევა, ტრიალი ან გარკვეული ბგერების გამეორება. ყოველდღიურ რუტინაში უმცირესმა ცვლილებამაც კი შესაძლოა ამ პირებში გამოიწვიოს ძლიერი სტრესი და შფოთვა. გარდა ამისა, მათ შესაძლოა ჰქონდეთ მიდრეკილება გადაჭარბებული ინტერესისკენ გარკვეული ნივთების ან თემების მიმართ.

სენსორული მგრძნობელობა: აშლილობის მქონე ზოგიერთ ინდივიდს შესაძლოა ჰქონდეს უჩვეულო რეაქციები სენსორულ სტიმულებზე, როგორიცაა სინათლე, ხმა ან შეხება. მაგალითად, ზოგიერთი ბავშვი შესაძლოა ზედმეტად მგრძნობიარე იყოს ხმამაღალი ხმების ან კაშკაშა სინათლის მიმართ, ხოლო სხვები შესაძლოა გულგრილები იყვნენ ტკივილის ან ტემპერატურის მიმართ.

ჩამოთვლილი სიმპტომები თითოეულ ადამიანში შესაძლოა სხვადასხვა დონეზე გამოვლინდეს. ადრეული დიაგნოსტიკითა და მკურნალობის შესაბამისი დაგეგმვით, სიმპტომების სიმძიმე შესაძლოა შემცირდეს და ადამიანის ცხოვრების ხარისხი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდეს.

როგორ ისმება აუტიზმის დიაგნოზი?

დღეს არ არსებობს აუტიზმის სპეციფიკური ტესტი, რომელიც დიაგნოზის დასასმელად გამოიყენება. თუმცა, სპეციალისტებს შეუძლიათ დიაგნოზის დასმა პირის სოციალური, კომუნიკაციური და ქცევითი მახასიათებლების დეტალური შეფასებით. ამიტომ, სპეციალისტები რეკომენდაციას უწევენ ბავშვობის პერიოდში, განსაკუთრებით 18-24 თვის ასაკში, ასა-ს სკრინინგის ჩატარებას. ძირითადი დიაგნოსტიკური მეთოდები, რომლებსაც სპეციალისტები იყენებენ, შემდეგია:

განვითარების სკრინინგი: დიაგნოზის პირველი ნაბიჯი ბავშვის განვითარების პროცესის შეფასებაა. რუტინული შემოწმებების დროს ბავშვები მოწმდებიან განვითარების შეფერხების ნიშნებზე. პროცესში, სადაც ფასდება ბავშვის კოგნიტური, ენობრივი, სოციალური და მოტორული უნარები, თუ პედიატრებს გაუჩნდებათ ეჭვი ნეიროგანვითარებითი განსხვავებულობის არსებობაზე, მათ შეუძლიათ ოჯახები მიმართონ ისეთ სპეციალისტებს, როგორებიც არიან განვითარების პედიატრი, ბავშვთა ნევროლოგი, ფსიქოლოგი და მეტყველების თერაპევტი.

ქცევითი დაკვირვება: სპეციალისტებისთვის მნიშვნელოვანია ოჯახისგან მიღებული ინფორმაცია ბავშვის ადრეული განვითარების თავისებურებების, ქცევებისა და სოციალური ურთიერთქმედების შესახებ. ბავშვების სოციალური ურთიერთქმედების, თამაშის სტილისა და გარემოსთან კომუნიკაციის შესახებ ინფორმაციის ფლობა შესაძლოა დაეხმაროს დიაგნოსტიკურ პროცესს.

დამატებითი ტესტები: ზოგიერთ შემთხვევაში, იმის დასადგენად, სიმპტომები სხვა ნევროლოგიური ან გენეტიკური აშლილობით არის თუ არა გამოწვეული, შესაძლოა ჩატარდეს გენეტიკური ტესტები ან ნევროლოგიური სკრინინგი.

ასა-ს დიაგნოსტიკისას სპეციალისტები აფასებენ DSM-5-ის (ფსიქიკური აშლილობების დიაგნოსტიკური და სტატისტიკური სახელმძღვანელო) კრიტერიუმების მიხედვით. DSM-5-ის მიხედვით, ასა განისაზღვრება, როგორც სოციალურ ურთიერთქმედებაში, ენაში სირთულეებისა და განმეორებად ქცევებში გამოხატული მკაფიო განსხვავებულობა. ამათგან ერთის ან რამდენიმეს არსებობამ შესაძლოა გამოიწვიოს სპეციალისტებში ასა-ზე ეჭვი.

როგორ მკურნალობენ აუტიზმს?

დღეს ასა-ს სრული განკურნება შეუძლებელია, თუმცა ადრეული ასაკიდან დაწყებული მხარდამჭერი თერაპია და განათლება ეხმარება ადამიანებს სოციალური, კომუნიკაციური და ქცევითი უნარების განვითარებაში. შესაბამისად, აუტიზმის მკურნალობის პროცესი მოითხოვს მულტიდისციპლინურ მიდგომას. მკურნალობის პროცესში სპეციალისტების მიერ ხშირად გამოყენებული ძირითადი მეთოდებია:

ქცევითი თერაპია: ქცევითი თერაპია, როგორიცაა გამოყენებითი ქცევის ანალიზის თერაპია, ეხმარება აშლილობის მქონე პირებს სოციალური უნარების შეძენასა და განმეორებადი ქცევების შემცირებაში. გამოყენებითი ქცევის ანალიზი, რომელიც ეფუძნება პრინციპს, რომ გარკვეული ქცევების წახალისებისას ბავშვები იმეორებენ ამ ქცევებს, შესაძლოა დაეხმაროს ბავშვს განმეორებადი ქცევების მიტოვებაში. გარდა ამისა, მეტყველების თერაპია და ოკუპაციური თერაპია ასევე ხელს უწყობს კომუნიკაციისა და მოტორული უნარების განვითარებას.

მედიკამენტური მკურნალობა: მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს სპეციალური მედიკამენტი ასა-სთვის, ზოგიერთ შემთხვევაში მედიკამენტები შესაძლოა გამოყენებულ იქნას ინდივიდის ძილის პრობლემების, შფოთვის, ყურადღების დეფიციტის ან ჰიპერაქტიურობის სიმპტომების სამართავად.

ოჯახის განათლება და მხარდაჭერის პროგრამები: ოჯახებისთვის ტრენინგების ჩატარება ბავშვების ქცევის მართვის, კომუნიკაციის დამყარებისა და ყოველდღიური ცხოვრებისეული უნარების განვითარების შესახებ, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს აშლილობის მქონე ბავშვების განვითარებაში.

სოციალური უნარების ტრენინგი: თუ ზრდასრულებში შეინიშნება აუტიზმის სიმპტომები, შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამები სოციალური უნარების გასაუმჯობესებლად. პროგრამებს შეუძლიათ განავითარონ ადამიანის უნარი გამოხატოს საკუთარი თავი კომუნიკაციაში, დაამყაროს მეგობრული ურთიერთობები და უფრო თავისუფლად იმოძრაოს საზოგადოებაში.

სენსორული თერაპია: ზოგიერთი ინდივიდისთვის ისეთი სტიმულები, როგორიცაა შეხება, ხმა ან სინათლე, საკმაოდ შემაწუხებელია. მათთვის, ვისაც აქვთ სტიმულებისადმი სიმპტომები, შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სენსორული ინტეგრაციის თერაპია, რომელიც ეხმარება მათ სტიმულებთან უფრო ადაპტირებულნი გახდნენ.

ადრეულ ასაკში დაწყებული ეს მხარდამჭერი თერაპიული მეთოდები მნიშვნელოვანია ასა-ს მქონე პირებისთვის დამოუკიდებელი ცხოვრების უნარების განვითარებისა და საზოგადოებრივ ცხოვრებასთან ადაპტაციისთვის.

ხშირად დასმული კითხვები

აუტიზმის ერთ-ერთი ქვეტიპი, ატიპიური აუტიზმი, არის ასა-ს ტიპი, რომელიც ხასიათდება ასპერგერის სინდრომზე უფრო მძიმე, მაგრამ აუტიზმის აშლილობაზე უფრო მსუბუქი სიმპტომებით. ამ პირებში შესაძლოა შეინიშნებოდეს სოციალური კომუნიკაციის სირთულეები, თუმცა განმეორებადი ქცევები და შეზღუდული ინტერესები შესაძლოა არ იყოს გამოხატული. ოჯახის წევრებში ასა-ს დიაგნოზის მქონე პირებში აშლილობის გამოვლენის რისკი შესაძლოა უფრო მაღალი იყოს. ასევე, ზოგიერთმა გენეტიკურმა დაავადებამ შესაძლოა გაზარდოს რისკი. თუმცა, გენეტიკური ფაქტორები ვერ ხსნიან ნეიროგანვითარებით განსხვავებულობებს მხოლოდ თავისთავად. ასა არის ნეიროგანვითარებითი განსხვავებულობა, რომელიც იწყება ბავშვობაში და გრძელდება მთელი ცხოვრების განმავლობაში, რაც იწვევს განსხვავებულობებს სოციალურ ურთიერთქმედებაში, კომუნიკაციასა და ქცევებში. მიუხედავად იმისა, რომ DSM-5-ის მიხედვით ასა-ს ტიპები განსაზღვრულია ერთი ქოლგის ქვეშ, ძველი განსაზღვრებების მიხედვით აუტიზმი იყოფა ქვეკატეგორიებად, როგორიცაა ასპერგერის სინდრომი, ატიპიური აუტიზმი, აუტიზმის აშლილობა და ბავშვობის დეზინტეგრაციული აშლილობა. ყველაზე მსუბუქ ასა-დ, როგორც წესი, ასპერგერის სინდრომი ითვლება. ასპერგერის სინდრომის მქონე პირებს, მიუხედავად იმისა, რომ სოციალურ ცხოვრებაში გარკვეული სირთულეები აქვთ, როგორც წესი, შეუძლიათ დამოუკიდებლად ცხოვრება. გარდა ამისა, ამ პირებში არ შეინიშნება ენობრივი და კოგნიტური უნარების მკაფიო დეფიციტი. ასა-ს მქონე პირების სიცოცხლის ხანგრძლივობა, საზოგადოების სხვა წევრების მსგავსად, დამოკიდებულია მათ ზოგად ჯანმრთელობაზე და იმაზე, თუ რამდენად არიან დამოკიდებულნი სხვებზე. დღეს არ არსებობს მკურნალობის მეთოდი, რომელიც ასა-ს მქონე ბავშვებს სრულად დაუბრუნებს ნორმალურ მდგომარეობას. თუმცა, ადრეულ ასაკში დაწყებული მხარდამჭერი თერაპია ეხმარება ბავშვებს უნარების განვითარებასა და სოციალურ ცხოვრებასთან უფრო მარტივად ადაპტაციაში. ასა არ არის დროებითი განსხვავებულობა. თუმცა, ისეთი ტიპიური სიმპტომები, როგორიცაა თვალებით კონტაქტის არიდება, მეტყველების დაგვიანება ან სოციალური გულგრილობა, შესაძლოა გამოწვეული იყოს განვითარების შეფერხებით ან სხვა მიზეზებით. სპეციალისტები ბავშვს დეტალურად იკვლევენ ზუსტი დიაგნოზის დასმამდე. მიუხედავად იმისა, რომ აშლილობის განვითარებაში გენეტიკური ფაქტორები მნიშვნელოვანია, დღეს შეუძლებელია საუბარი ერთ გენზე, რომელიც აუტიზმს იწვევს. შედეგად, ძნელია იმის თქმა, თუ ვისგან გადაეცემა ასა-ს გენი. აუტიზმის მძიმე სიმპტომებს შორის შეიძლება დასახელდეს მეტყველების სირთულეები, ზოგიერთ შემთხვევაში საერთოდ მეტყველების შეუძლებლობა, თვალებით კონტაქტის არიდება, ინტენსიური განმეორებადი ქცევები, ძლიერი რეაქციები სტიმულებზე, როგორიცაა ხმა და სინათლე.

როდესაც ფიქრობთ, რომ არსებობს აუტიზმის სიმპტომები, ადრეული შეფასება დიდ განსხვავებას ქმნის.

ზუსტი დიაგნოზისა და ინდივიდუალური მხარდაჭერის პროგრამებისთვის შეგიძლიათ ჩაეწეროთ ჩვენს ბავშვთა და მოზარდთა ფსიქოლოგიის სპეციალისტებთან.