რა არის ოსტეობლასტომა? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

ოსტეობლასტომა არის იშვიათი მდგომარეობა, რომელიც შეადგენს ძვლის ყველა კეთილთვისებიანი სიმსივნის მხოლოდ დაახლოებით 3%-ს. ის, როგორც წესი, არ არის კიბო, თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს ტკივილი და შეშუპება. ის განსაკუთრებით ხშირია 10-დან 30 წლამდე ასაკის მამაკაცებში და ყოველი 5 შემთხვევიდან 2 ხდება ხერხემლის მიდამოში. ამ სტატიაში ჩვენ განვიხილავთ, თუ რა არის ოსტეობლასტომა, რა არის მისი სიმპტომები, როგორ ხდება მისი დიაგნოსტიკა, მკურნალობის ვარიანტები და ოსტეობლასტომის გამომწვევი მიზეზები.

რა არის ოსტეობლასტომა?

ოსტეობლასტომა არის ძვლის წარმომქმნელი კეთილთვისებიანი სიმსივნის ტიპი. ის უტევს ჯანსაღ ძვლოვან ქსოვილს და ქმნის ახალ ქსოვილს, რომელსაც ოსტეოიდი ეწოდება. ეს ოსტეოიდური მასალა იზრდება ჯანსაღი ქსოვილის გარშემო, თუმცა ის უფრო სუსტია, ვიდრე ნორმალური ძვლოვანი ქსოვილი.

შესაბამისად, ის თქვენს ძვლებს მოტეხილობის მიმართ უფრო მოწყვლადს ხდის. ზომის მიხედვით, ოსტეობლასტომა უფრო დიდია, ვიდრე ოსტეოიდ-ოსტეომა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის განსაზღვრებით, 2 სმ და მეტი ზომის სიმსივნეები კლასიფიცირდება როგორც ოსტეობლასტომა. შემთხვევებში სიმსივნის ზომა შეიძლება მერყეობდეს 1.3-დან 10 სმ-მდე.

მიუხედავად იმისა, რომ ჰისტოლოგიურად ოსტეობლასტომა ჰგავს ოსტეოიდ-ოსტეომას, კლინიკურად და რადიოლოგიურად ის უფრო აგრესიულად იქცევა. დაავადება, როგორც წესი, ნელა პროგრესირებს. ადრეულ ეტაპზე შესაძლოა არ გამოვლინდეს მკაფიო ნიშნები, თუმცა მოგვიანებით ჩნდება ტკივილი და რბილი ქსოვილების შეშუპება.

არის თუ არა ოსტეობლასტომა კიბო?

ოსტეობლასტომა თითქმის ყოველთვის კეთილთვისებიანია და არ არის კიბო. არ არის მოსალოდნელი მისი გავრცელება ორგანიზმის შორეულ ნაწილებში. თუმცა, არსებობს მისი იმავე ადგილას რეციდივის (განმეორების) ალბათობა.

მიუხედავად ამისა, არსებობს მისი უფრო აგრესიული ფორმა, რომელსაც აგრესიული ოსტეობლასტომა ეწოდება. ამ ტიპის სიმსივნე უფრო მოზრდილ ასაკში ვლინდება და უფრო დამანგრეველია იმ ადგილას, სადაც ლოკალიზდება. რეციდივის რისკი კლასიკურ ტიპთან შედარებით უფრო მაღალია.

ძალიან იშვიათად, მაგრამ არსებობს ავთვისებიანად გადაგვარების რისკი. ზოგიერთ შემთხვევაში დაფიქსირდა შემთხვევები, რომლებიც პროგრესირებდა ოსტეოსარკომამდე. ვინაიდან არსებობს ნარჩენი სიმსივნეების ავთვისებიან სიმსივნედ გადაგვარების რისკი, პაციენტების მჭიდრო მონიტორინგია საჭირო.

სად ვითარდება ოსტეობლასტომა?

ოსტეობლასტომა შეიძლება განვითარდეს ნებისმიერ ძვალში, თუმცა უპირატესობას ანიჭებს გარკვეულ უბნებს. ყოველი 5 ოსტეობლასტომიდან 2 ვითარდება ხერხემლის გარშემო. ხერხემალი და გრძელი ძვლები ყველაზე ხშირი ლოკალიზაციის ადგილებია.

ოსტეობლასტომების დაახლოებით მესამედი ხერხემლის ლოკალიზაციისაა. ხერხემლის უკანა სტრუქტურები (პოსტერიორული ელემენტები) ყველაზე მეტად დაზარალებული ნაწილებია. მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება მოიცვას ნებისმიერი მალა, წელის მალები უფრო ხშირად ზიანდება. კისრის არეში კი უფრო მეტად ზიანდება მალის სხეული.

გარდა ამისა, ოსტეობლასტომა შეიძლება განვითარდეს შემდეგ ადგილებში:

ხელები

ფეხები

ფეხის ძვლები (განსაკუთრებით ბარძაყის ძვალი)

ქვედა ყბის ძვალი (მანდიბულა)

გრძელ ძვლებში ის ჩვეულებრივ ლოკალიზდება მეტაფიზის არეში. იშვიათად შეიძლება შეინიშნოს დიაფიზისა და ეპიფიზის ჩართულობა. ხშირად ვლინდება ინტრამედულარული ექსცენტრული ან კორტიკალური ბაზისით.

ვის შეიძლება დაემართოს ოსტეობლასტომა?

მიუხედავად იმისა, რომ ოსტეობლასტომა შეიძლება ნებისმიერს დაემართოს, ის ყველაზე ხშირად 10-დან 30 წლამდე ასაკის პირებში ვლინდება. შემთხვევების 80% 30 წლამდე ასაკში გვხვდება. ყველაზე გავრცელებული პერიოდი მეორე დეკადაა.

მამაკაცებში ოსტეობლასტომა ორჯერ უფრო ხშირია, ვიდრე ქალებში. ოსტეობლასტომის შემთხვევებში საშუალო ასაკად 15 წელი დასახელდა. ბავშვთა და ახალგაზრდა ზრდასრულთა ასაკობრივი ჯგუფი ყველაზე მეტად დაზარალებული სეგმენტია.

აგრესიული ოსტეობლასტომა უფრო მოზრდილ ასაკში ვლინდება. როგორც წესი, დიაგნოზირდება 30-40 წლის ასაკში და უფრო დიდი ზომისაა.

რამდენად გავრცელებულია ოსტეობლასტომა?

ოსტეობლასტომა საკმაოდ იშვიათი მდგომარეობაა. ის შეადგენს ძვლის ყველა კეთილთვისებიანი სიმსივნის დიაგნოზის მხოლოდ დაახლოებით 3%-ს. ის შეადგენს ძვლის ყველა პირველადი სიმსივნის 0,5-2%-ს და ძვლის კეთილთვისებიანი სიმსივნეების 3-6%-ს.

ეს ციფრები აჩვენებს, თუ რამდენად იშვიათად გვხვდება ოსტეობლასტომა, როგორც ძვლის სიმსივნე. შესაბამისად, ათასობით ადამიანიდან მხოლოდ რამდენიმეს შეიძლება შეხვდეს ეს სიმსივნე.

რა არის ოსტეობლასტომის სიმპტომები?

ზოგადი სიმპტომები

ტკივილი ოსტეობლასტომის ყველაზე მნიშვნელოვანი სიმპტომია. დაზიანებულ არეში აღმოცენებული ეს ტკივილი ხანგრძლივად გრძელდება და თანდათანობით მატულობს. ტკივილის ინტენსივობა შეიძლება გაიზარდოს ღამით, თუმცა ის არ არის ისეთი ტიპური ღამის ტკივილი, როგორც ოსტეოიდ-ოსტეომას დროს.

ოსტეოიდ-ოსტეომასგან განსხვავებით, ტკივილგამაყუჩებლები ძალიან ეფექტური არ არის. ტკივილგამაყუჩებლების მიმართ პასუხი ოსტეოიდ-ოსტეომასთან შედარებით ნაკლებია. ღამით ტკივილის გამო გაღვიძებაც არ არის ისეთი გამოხატული, როგორც ოსტეოიდ-ოსტეომას შემთხვევაში.

ტკივილის ინტენსივობა და ხარისხი არ იცვლება პოზიციის ან მოძრაობის მიხედვით. ეს მდგომარეობა პაციენტებისთვის რთულ პროცესს ქმნის. სიმსივნე იზრდება და შეიძლება ზეწოლა მოახდინოს მიმდებარე ქსოვილებზე, რაც იწვევს მოძრაობის შეზღუდვას.

სხვა ზოგად სიმპტომებს შორისაა ადგილობრივი შეშუპება, მგრძნობელობა და ფუნქციის დაკარგვა. დაავადება ნელა პროგრესირებს და ადრეულ ეტაპზე შესაძლოა არ გამოვლინდეს მკაფიო ნიშნები.

ხერხემლის ოსტეობლასტომის სიმპტომები

ხერხემლის ლოკალიზაციის ოსტეობლასტომების დროს სიმპტომები უფრო რთულია. ხერხემლის ჩართულობისას ნევროლოგიური სიმპტომები ხშირად გვხვდება და ეს მაჩვენებელი 40%-ს აღწევს. დიდი ზომის სიმსივნეების დროს ნერვებზე ზეწოლის გამო შეიძლება განვითარდეს ნევროლოგიური სიმპტომები.

ხერხემლის ოსტეობლასტომამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი სიმპტომები:

ზურგის ტკივილი

კუნთების სპაზმები

დაბუჟება

სქოლიოზი (ხერხემლის არარეგულარული გამრუდება)

სისუსტე

როდესაც ის ხერხემლის უკანა ელემენტებში ლოკალიზდება, ტკივილის გამო შეიძლება გამოიწვიოს პათოლოგიური სქოლიოზი. შეიძლება გამოვლინდეს მტკივნეული სქოლიოზითა და ტორტიკოლისით (კისრის კუნთების სპაზმი). ხერხემლის ჩართულობა სქოლიოზის იშვიათ მიზეზებს შორისაა.

გულმკერდის არეში დაზიანებებისას შეიძლება შეინიშნოს სხვადასხვა ხარისხის ნევროლოგიური დეფიციტი. მიუხედავად იმისა, რომ სიმსივნე ჩვეულებრივ არ იზრდება ზურგის ტვინის არხისკენ, მას შეუძლია ზეწოლა მოახდინოს ხერხემლის სტრუქტურებზე. ეს მდგომარეობა მნიშვნელოვნად მოქმედებს პაციენტის ყოველდღიური ცხოვრების ხარისხზე.

კიდურების ოსტეობლასტომის სიმპტომები

ხელებსა და ფეხებში არსებული ოსტეობლასტომა იწვევს შეშუპებას ან ტკივილს. ტკივილი ჩვეულებრივ ღამით უარესდება. ანალოგიურად, გრძელი ძვლების დაზიანებაც იწვევს ადგილობრივ ტკივილს და შეშუპებას.

კიდურებში წარმოქმნილმა სიმსივნეებმა შეიძლება გამოიწვიოს მოძრაობის შეზღუდვა. ნერვების დაზიანების შემთხვევაში ჩნდება დაბუჟების შეგრძნება. დაზიანებულ არეში მგრძნობელობა გამოხატულია და შეხებისას ტკივილი მატულობს.

მიუხედავად იმისა, რომ სიმპტომები იცვლება დაზიანების ლოკალიზაციის მიხედვით, სიმპტომების თანდათანობითი მატება ტიპურია. ვინაიდან დაავადება ნელა პროგრესირებს, ზოგიერთმა პაციენტმა შეიძლება დიდხანს უგულებელყოს სიმპტომები.

როგორ ხდება ოსტეობლასტომის დიაგნოსტიკა?

ფიზიკური გასინჯვა

თქვენი ექიმი ოსტეობლასტომის დიაგნოზის დასმისას ჯერ დაგისვამთ კითხვებს თქვენი სიმპტომების შესახებ. ფასდება ისეთი საკითხები, როგორიცაა ტკივილის დაწყების დრო, მისი ლოკალიზაცია და ის, თუ როგორ მოქმედებს ის თქვენს ყოველდღიურ აქტივობებზე. ყურადღებით ისინჯება ის არე, სადაც ტკივილს გრძნობთ.

ფიზიკური შეფასებისას მოწმდება თქვენი მოძრაობის დიაპაზონი. ექიმი აკვირდება, შეგიძლიათ თუ არა დაზიანებული სახსრის ან ძვლის ნორმალური მოძრაობების შესრულება. პალპაციით განისაზღვრება მტკივნეული წერტილები. მოწმდება შეშუპების ან დეფორმაციის არსებობა.

თუ ხერხემლის დაზიანებაა, ტარდება ნევროლოგიური გასინჯვა. კუნთების ძალა, რეფლექსები და მგრძნობელობის შეფასება ამ გასინჯვის ნაწილია. ფიზიკური შემოწმებისას შეიძლება გამოვლინდეს სქოლიოზი ან პოზის დარღვევები.

ვიზუალიზაციის ტესტები

რადიოლოგიური შეფასება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ოსტეობლასტომის დიაგნოსტიკაში. თქვენი ძვლების დასათვალიერებლად კეთდება რენტგენი. თუმცა, რენტგენზე დაზიანება ყოველთვის არ ჩანს მკაფიოდ. ამიტომ საჭირო ხდება დამატებითი ვიზუალიზაციის მეთოდები.

ტომოგრაფიითა და MRI-ით დგინდება დაზიანების ზომები და ზუსტი ლოკალიზაცია. CT სკანირება სასარგებლოა სიმსივნის ადგილმდებარეობისა და ძვლის დაზიანების მოცულობის ზუსტად განსაზღვრისთვის. ნიდუსი, მის გარშემო არსებული სკლეროზული ცვლილებები და კალციფიკაციის არეები შეიძლება მკაფიოდ შეფასდეს.

MRI ვიზუალიზაციაზე დაზიანება T1-წონიან გამოსახულებებზე დაბალი სიგნალისაა. STIR და T2-წონიან გამოსახულებებზე შეინიშნება ჰეტეროგენული ჰიპერინტენსივობა. ოსიფიცირებული მატრიქსი ორივე სექვენსზე ჩანს როგორც დაბალი სიგნალის მქონე არეები. MRI-მ შეიძლება გაზვიადოს დაზიანების ზომა ადგილობრივი ანთებისა და შეშუპების გამო. მიუხედავად ამისა, ის ეხმარება სიმსივნის მეზობელ ქსოვილებზე ზემოქმედების, ასევე რბილი ქსოვილების ცვლილებების განსაზღვრაში.

ძვლის ტვინის შეშუპება და მეზობელ რბილ ქსოვილებში შეშუპებითი სიგნალის ცვლილებების არსებობა ხშირად მოსალოდნელი მდგომარეობაა. რადიოლოგიურ შეფასებაში ის ჩანს როგორც თხელი საზღვრების მქონე ლიზური დაზიანებები. შეიძლება ახლდეს დაზიანების შიდა კალციფიკაცია. განსაკუთრებით ხერხემლის ლოკალიზაციისას ტომოგრაფია გზამკვლევია ოპერაციის დაგეგმვისას.

ბიოფსია

საბოლოო დიაგნოზი ისმება ძვლის ბიოფსიით. ექიმები ოსტეობლასტომის დიაგნოსტიკისთვის თითქმის ყოველთვის იყენებენ ბიოფსიას. ბიოფსიის დროს სიმსივნიდან იღებენ ქსოვილის მცირე ნიმუშს. ლაბორატორია იკვლევს ქსოვილს ოსტეობლასტომის ნიშნების მოსაძებნად და სხვა მდგომარეობების, როგორიცაა კიბო, გამოსარიცხად.

ბიოფსია არის ორგანიზმიდან ქსოვილის ნიმუშის აღების პროცედურა. აღებული ქსოვილის ნიმუშები ლაბორატორიაში სპეციალური მეთოდების გამოყენებით იკვლევა. საბოლოო დიაგნოზის დასმისა და ოსტეოსარკომის გამოსარიცხად ჰისტოლოგიური შეფასება დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს.

ძვლის ბიოფსია შეიძლება ჩატარდეს დახურული ან ღია მეთოდით. დახურული ძვლის ბიოფსიის დროს სპეციალური ნემსით, კანზე განაკვეთის გარეშე, აღწევენ ძვლოვან ქსოვილამდე. ღია ძვლის ბიოფსიის დროს კი კანზე კეთდება განაკვეთი და დაავადებულად მიჩნეული ქსოვილიდან ნიმუში აღება ხდება ვიზუალური კონტროლით.

ჰისტოპათოლოგიურ კვლევაში ჩანს ოსტეოიდური ქსოვილი, სადაც გაზრდილია ოსტეობლასტებისა და ოსტეოკლასტების რაოდენობა, არ შეინიშნება მიტოზური ან ატიპიური სტრუქტურები. ეს მონაცემები ადასტურებს კეთილთვისებიანი ოსტეობლასტომის დიაგნოზს.

როგორ ხდება ოსტეობლასტომის მკურნალობა?

ქირურგიული მკურნალობის მეთოდები

ოსტეობლასტომის მკურნალობის დაგეგმვისას მხედველობაში მიიღება ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა პაციენტის ასაკი, სიმსივნის ზომა და მდებარეობა. ქირურგიული ჩარევა ოსტეობლასტომის მკურნალობის ყველაზე ეფექტური მეთოდია. სიმსივნის სრულად ამოკვეთა ამცირებს რეციდივის ალბათობას.

არის თუ არა ქირურგია მიზანშეწონილი, დამოკიდებულია სიმსივნის ზომასა და მდებარეობაზე. ოსტეობლასტომის ოპერაციისას სიმსივნე მთლიანად უნდა ამოიკვეთოს. ჯანსაღი ძვლოვანი ქსოვილი სრულად უნდა გაიწმინდოს სიმსივნისგან. თუ სიმსივნე მთლიანად არ ამოიკვეთა, ადგილობრივი რეციდივის ალბათობა მაღალია.

ოპერაციის შემდეგ რეციდივის რისკი 10-20%-ის ფარგლებშია დაფიქსირებული. ამიტომ პაციენტები გარკვეული ინტერვალებით მჭიდროდ უნდა იყვნენ მონიტორინგის ქვეშ. მიზანია ენ-ბლოკ რეზექცია, თუმცა თუ დაზიანების ანატომიური მდებარეობის გამო სრული რეზექცია შეუძლებელია, შესაძლებელია ინტრალეზიური კიურეტაჟის გამოყენება.

მარგინალური რეზექცია

მარგინალური რეზექცია არის ძვლის იმ ნაწილის ამოკვეთა, რომელიც შეიცავს ოსტეობლასტომას. ამ მეთოდით პათოლოგიური ქსოვილის გარე ზედაპირი ამოიკვეთება სიმსივნეში შეჭრის გარეშე. სიმსივნე კაფსულასთან ერთად მთლიანად ამოიკვეთება.

სიმსივნის მდებარეობის, ზომისა და ქსოვილთან კონტაქტის ფაქტორების მიხედვით, ის შეიძლება სხვადასხვაგვარად განხორციელდეს. ადგილობრივი ექსციზია უპირატესობას ენიჭება იმ შემთხვევებში, როდესაც არსებობს სიმსივნის მიმდებარე ქსოვილებში გავრცელების ალბათობა. სიმსივნის გვერდით გარკვეული რაოდენობის ჯანსაღი ქსოვილიც ამოიკვეთება, რათა თავიდან იქნას აცილებული გავრცელება.

მარგინალური რეზექციისას შეიძლება გამოყენებულ იქნას ღია, ლაპაროსკოპიული ან რობოტული ქირურგია. ღია ქირურგია გამოიყენება დიდი ზომის სიმსივნეების გასაწმენდად. მინიმალური ინვაზიური მეთოდები მცირე განაკვეთების გზით ორგანიზმზე მინიმალურ დაზიანებას ტოვებს.

კიურეტაჟი და ძვლის ტრანსპლანტატი

ოსტეობლასტომის მკურნალობაში გამოიყენება ინტრალეზიური კიურეტაჟი. ამ მეთოდით სიმსივნე შიგნიდან იფხიკება და იწმინდება. შესაბამისი ლოკალიზაციის სიმსივნეების დროს რეციდივის ალბათობის შესამცირებლად კიურეტაჟის შემდეგ რეკომენდებულია ადგილობრივი ადიუვანტის გამოყენება.

ადგილობრივ ადიუვანტად გამოიყენება ისეთი ნივთიერებები, როგორიცაა კოუტერი, თხევადი ფენოლი ან სპირტი. ეს პროცედურები უზრუნველყოფს სიმსივნური უჯრედების სრულად განადგურებას. კეთდება ფართო კიურეტაჟი და გრაფონაჟი. აგრესიულ შემთხვევებში ტარდება რეზექცია.

წარმოქმნილი სიცარიელე შეიძლება შეივსოს ძვლის ცემენტით. ალტერნატიულად, სიმსივნის გამოფხეკის შემდეგ არე ხელახლა ივსება დონორისგან ან ორგანიზმის სხვა ნაწილიდან აღებული ძვლის ტრანსპლანტატით. სტაბილურობისთვის საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ფიქსაცია.

სპინალური ფიქსაცია

ხერხემლის ოსტეობლასტომის ამოკვეთის შემდეგ საჭიროა ხერხემლის ხელახალი გასწორება და მხარდაჭერა ძვლის ტრანსპლანტატით. ზოგჯერ კეთდება ფიქსაცია ქინძისთავებით ან ღეროებით. მკურნალობა შედგება რეზექციისა და, თუ შედეგად მივიღებთ სპინალურ არასტაბილურობას, ფიქსაციისგან.

ვინაიდან ხერხემლის ტკივილი და ზომაში ზრდა შეიძლება იწვევდეს ძვლის დესტრუქციას, ნევროლოგიურ დაზიანებას ან ხერხემლის დეფორმაციას არასტაბილურობით, ის მკურნალობს ქირურგიულად. საშვილოსნოს ყელის არეში ლოკალიზებული სიმსივნის ქირურგიისას სიფრთხილეა საჭირო, რადგან ხერხემლის არტერიის დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული შედეგები.

ინტრაოპერაციული ნავიგაციის ან CT-ის მსგავსი მოწინავე ტექნიკების გამოყენებით შესაძლებელია უფრო უსაფრთხო რეზექცია. ვინაიდან ოსტეობლასტომები ვასკულარული სიმსივნეებია, პერ-ოპერაციული ემბოლიზაციით შესაძლებელია სისხლის დაკარგვის შემცირება.

მკურნალობის სხვა ვარიანტები

რადიოთერაპია ოსტეობლასტომების მკურნალობაში ჩვეულებრივ შეზღუდულ პასუხს იძლევა. მიუხედავად ამისა, იმ პაციენტებში, რომლებსაც არ შეუძლიათ სრული რეზექციის ჩატარება, შესაძლებელია რადიოთერაპიის გამოყენება. თუ სიმსივნე ძალიან დიდია, რადიაციული თერაპია შეიძლება გამოყენებულ იქნას სიმსივნის შესამცირებლად.

ადიუვანტური რადიოთერაპიის გამოყენების შემდეგ გვიან პერიოდში სარკომატოზური ცვლილებების გამო არ არსებობს მყარი კონსენსუსი. ტკივილის გასაკონტროლებლად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ანალგეტიკები და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები. შეიძლება გამოყენებულ იქნას დამხმარე თერაპია, რომელიც ხელს უწყობს პაციენტების ზოგად ჯანმრთელობას.

დაფიქსირებულია რეზექციას დაქვემდებარებული ან რეციდივირებული ოსტეობლასტომის შემთხვევებში რადიოთერაპიისა და ქიმიოთერაპიის ერთად ან ცალ-ცალკე გამოყენება. ოსტეობლასტომის კიბოსთან დაკავშირებული ძალიან იშვიათი შემთხვევის დროს შეიძლება გამოყენებულ იქნას კიბოს სხვა მკურნალობის მეთოდები, როგორიცაა ქიმიოთერაპია. მიუხედავად იმისა, რომ ფართოდ არ გამოიყენება, მკურნალობაში რადიოსიხშირული აბლაციის გამოყენებაც შესაძლებელია.

ხშირად დასმული კითხვები ოსტეობლასტომის შესახებ

რა არის ოსტეობლასტომის მიზეზები?

პაციენტები ხშირად ინტერესდებიან, თუ რა იწვევს ოსტეობლასტომას. სპეციალისტებმა არ იციან, რა იწვევს ოსტეობლასტომას. ზუსტი მიზეზი ჯერჯერობით დადგენილი არ არის.

კვლევა მიმდინარეობს იმის შესახებ, თამაშობენ თუ არა როლს გენეტიკური ფაქტორები. მიუხედავად ამისა, ოჯახური გადაცემა ან მემკვიდრეობითი კავშირი არ დამტკიცებულა. გარემო ფაქტორების გავლენაც არ არის ნათელი.

ცნობილია, რომ სიმსივნე გამოწვეულია ოსტეობლასტური უჯრედების ჭარბი გამრავლებით. თუმცა, გაურკვეველია, თუ რა იწვევს ზუსტად ამ გამრავლებას. გარე ფაქტორებთან, როგორიცაა ტრავმა ან ინფექცია, კავშირი არ დადასტურებულა.

როგორ ავიცილოთ თავიდან ოსტეობლასტომა?

ვინაიდან სპეციალისტებმა არ იციან, რა იწვევს ოსტეობლასტომას, მისი თავიდან აცილების გზაც არ არსებობს. შესაბამისად, არ არსებობს ცნობილი პრევენციული სტრატეგია, რომელიც შეაჩერებს ოსტეობლასტომის განვითარებას.

ჯანსაღი ცხოვრების წესი მხარს უჭერს ძვლების ჯანმრთელობას, თუმცა არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ის ხელს შეუშლის ოსტეობლასტომის წარმოქმნას. არ არსებობს კონკრეტული საკვები ან ვარჯიშები, რომლებსაც დამცავი ეფექტი ექნებათ. რეგულარული სკრინინგის პროგრამებიც არ არის რეკომენდებული.

ადრეული დიაგნოსტიკა მნიშვნელოვანია. თუ თქვენს ძვლებში მუდმივ ტკივილს ან შეშუპებას შეამჩნევთ, უნდა მიმართოთ ექიმს. განსაკუთრებით სერიოზულად უნდა იქნას მიღებული ახალგაზრდა ასაკში გამოვლენილი ძვლის ტკივილები.

მეორდება თუ არა ოსტეობლასტომა?

ოსტეობლასტომა მკურნალობის შემდეგ შეიძლება დაბრუნდეს. ყოველი 4 ადამიანიდან 1-ს ოსტეობლასტომა ხელახლა უვითარდება. რეციდივის მაჩვენებელი სხვადასხვა კვლევებში 10-20%-ის ფარგლებშია დაფიქსირებული.

სიმსივნის დაბრუნების ალბათობა ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული. მნიშვნელოვანია, შეძლო თუ არა ექიმმა სიმსივნის სრულად ამოკვეთა სხვა ქსოვილების დაზიანების გარეშე. ქირურგიის დროს სიმსივნის სრულად ამოუკვეთლობა ზრდის რეციდივის რისკს.

თუ ექიმი ეჭვობს, რომ სიმსივნე შეიძლება დაბრუნდეს, არეს მონიტორინგისთვის შეიძლება საჭირო გახდეს რეგულარული ვიზუალიზაციის სკანირება. ანალოგიურად, ოპერაციის შემდეგ პაციენტები გარკვეული ინტერვალებით უნდა შემოწმდნენ. რადიოლოგიური მონიტორინგი ჩვეულებრივ წლების განმავლობაში გრძელდება.

სიმსივნის ლოკალიზაციაც მოქმედებს რეციდივის რისკზე. ხერხემლის მსგავს რთულ ანატომიურ უბნებში სიმსივნეების დროს სრული გაწმენდა უფრო რთული შეიძლება იყოს. რბილ ქსოვილებში გადასულ დაზიანებებში რეციდივის ალბათობა იზრდება.

როგორია ოსტეობლასტომის მიმდინარეობა?

ოსტეობლასტომას ჩვეულებრივ კარგი მიმდინარეობა აქვს. ადამიანების უმეტესობა გამოჯანმრთელდება სიმსივნის ამოკვეთის ოპერაციის შემდეგ. პროგნოზი ზოგადად დადებითია და პაციენტები უბრუნდებიან ნორმალურ ცხოვრებას.

ზოგიერთ შემთხვევაში სიმსივნეები შეიძლება ხელახლა გაიზარდოს, თუმცა ისინი არ არის კიბო და ჩვეულებრივ არ იწვევს სერიოზულ სიმპტომებს. რეციდივირებული სიმსივნეები კვლავ შეიძლება მკურნალობდეს ქირურგიულად. პაციენტების უმეტესობაში ოპერაციის შემდეგ ცხოვრების ხარისხი უმჯობესდება.

ტკივილის კონტროლი წარმატებით ხორციელდება. მოძრაობის შეზღუდვის მქონე პაციენტები ფიზიოთერაპიით გამოჯანმრთელდებიან. ხერხემლის ლოკალიზაციის სიმსივნეების დროსაც კი ნევროლოგიური პრობლემები ჩვეულებრივ ოპერაციის შემდეგ ქრება.

შეიძლება თუ არა ოსტეობლასტომა იყოს აგრესიული?

ოსტეობლასტომის ზოგიერთი ტიპი აგრესიულია. ასეთი ტიპის სიმსივნეების ამოკვეთის შემდეგ ხელახლა გაზრდის ალბათობა მაღალია. გარდა ამისა, აგრესიული ოსტეობლასტომა უფრო მოზრდილ ასაკში ვლინდება და ჩვეულებრივ დიაგნოზირდება 30-40 წლის ასაკში.

აგრესიული ფორმები უფრო დამანგრეველია იმ ადგილას, სადაც ლოკალიზდება და რეციდივის რისკი უფრო მაღალია. ისინი უფრო დიდი ზომის გვხვდება. ისინი უფრო მეტ ზეწოლას ახდენენ მიმდებარე ქსოვილებზე და იწვევენ ძვლის დესტრუქციას.

მიუხედავად ამისა, ოსტეობლასტომა არ ვრცელდება ორგანიზმის სხვა ნაწილებში. ის არ იძლევა მეტასტაზებს და ეს თვისება მას განასხვავებს კიბოსგან. აგრესიულიც რომ იყოს, შორეული ორგანოების დაზიანება არ არის მოსალოდნელი.

ძალიან იშვიათად, მაგრამ აგრესიულ ფორმებს აქვთ ოსტეოსარკომად გადაგვარების რისკი. ამიტომ პაციენტების რეგულარული მონიტორინგი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს. ადრეული ჩარევა აცილებს გართულებებს და ზრდის მკურნალობის წარმატებას.

შეჯამება ოსტეობლასტომის შესახებ

ოსტეობლასტომა არის იშვიათი კეთილთვისებიანი ძვლის სიმსივნე. ის ჩვეულებრივ ვლინდება ახალგაზრდებში და ყველაზე ხშირად ლოკალიზდება ხერხემლის გარშემო. როდესაც შეამჩნევთ ისეთ სიმპტომებს, როგორიცაა ტკივილი და შეშუპება, აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს.

ადრეული დიაგნოსტიკა ზრდის მკურნალობის წარმატებას. ქირურგიული ჩარევით პაციენტების უმეტესობა სრულად გამოჯანმრთელდება და უბრუნდება ნორმალურ ცხოვრებას. შესაბამისად, სიმსივნის სრულად ამოკვეთა ხელს უშლის მის რეციდივს.

მკურნალობის შემდეგ რეგულარული მონიტორინგი მნიშვნელოვანია. ზოგიერთ შემთხვევაში სიმსივნე შეიძლება დაბრუნდეს, თუმცა ამ შემთხვევაშიც შესაძლებელია ხელახალი მკურნალობა. თუ თქვენს ძვლებში მუდმივი ტკივილი გაქვთ, დროის დაკარგვის გარეშე მიიღეთ სპეციალისტის დახმარება.