რა არის მხრის მოტეხილობა? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

მხრის მოტეხილობა არის მდგომარეობა, რომელიც ხშირად გვხვდება ყოველდღიურ ცხოვრებაში დაცემის, სპორტული ტრავმების ან საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების შედეგად. მხრის არეში განლაგებულია სხვადასხვა ძვლები, როგორიცაა მხრის ძვალი, ბეჭის ძვალი და ლავიწი. როდესაც ერთი ან რამდენიმე მათგანი ტყდება, ხდება მხრის მოტეხილობა.

განსაკუთრებით ხანდაზმულებში ოსტეოპოროზის გამო მოტეხილობის რისკი იზრდება, ხოლო ახალგაზრდებში წამყვანია სპორტული აქტივობები. ამ სტატიაში თქვენ იპოვით პასუხებს კითხვებზე: რა არის მხრის მოტეხილობის სიმპტომები, როგორ ხდება დიაგნოსტიკა, მკურნალობა და რამდენი ხანი სჭირდება შეხორცებას.

რა არის მხრის მოტეხილობა და მისი ტიპები?

მხრის არეში სამი ძირითადი ძვალია: მხრის ძვალი (ჰუმერუსი), ლავიწი (კლავიკულა) და ბეჭის ძვალი (სკაპულა). ამ ძვლებიდან ნებისმიერის მოტეხილობა განისაზღვრება როგორც მხრის მოტეხილობა. თითოეული ტიპის მოტეხილობა სხვადასხვა სიხშირით გვხვდება და მკურნალობის მიდგომებიც განსხვავებულია.

მხრის ძვლის მოტეხილობა

მხრის ძვლის მოტეხილობა არის მხრის სახსრის შემადგენელი ძვლების მთლიანობის დარღვევა. მოტეხილობა იღებს სხვადასხვა სახელს იმის მიხედვით, თუ რომელ ძვალში მოხდა დაზიანება. ყველაზე ხშირად გვხვდება მხრის ძვლის ზედა ნაწილისა და ლავიწის მოტეხილობები.

მხრის თავის მოტეხილობა

მხრის ძვლის იმ ზედა ნაწილს, რომელიც მხრის სახსართან ახლოს მდებარეობს, პროქსიმალური ჰუმერუსი ეწოდება. ამ არეში მომხდარ მოტეხილობებს მხრის თავის მოტეხილობას უწოდებენ. ის შეადგენს მოზრდილთა მოტეხილობების დაახლოებით 5%-ს. განსაკუთრებით ხშირია 60 წელს გადაცილებულ პირებში.

ამ მოტეხილობების 80%-ის მკურნალობა შესაძლებელია ოპერაციის გარეშე. მოტეხილობები შეიძლება სხვადასხვა ფორმით გამოვლინდეს. დიდი ბორცვის (tuberculum majus) მოტეხილობები ხშირად გვხვდება მხრის წინა ამოვარდნილობების დროს. ასევე შეიძლება მოხდეს 3 ან 4 ფრაგმენტული მოტეხილობა. ხანდაზმულ პაციენტებში მარტივმა დაცემამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს მოტეხილობა.

ბეჭის ძვლის მოტეხილობა

ბეჭის ძვლის (სკაპულა) მოტეხილობები იშვიათია. ის შეადგენს ყველა მოტეხილობის მხოლოდ 1%-ს. ჩვეულებრივ, ეს ხდება მაღალი ენერგიის ტრავმების შედეგად. საგზაო შემთხვევები ან სიმაღლიდან ვარდნა იწვევს ამ ტიპის დაზიანებებს.

ბეჭის ძვლის მოტეხილობები შეიძლება იყოს სხვადასხვა ტიპის:

• ბეჭის ძვლის სხეულის მოტეხილობა
• ბეჭის ძვლის ყელის მოტეხილობა
• აკრომიონის მოტეხილობა
• კორაკოიდული მორჩის მოტეხილობა
• მხრის სახსრის ბუდეში მოტეხილობა (გლენოიდური ღრუ)

ირგვლივ არსებული კუნთოვანი ქსოვილისა და გულმკერდის დამცავი ეფექტის წყალობით, ბეჭის ძვლის მრავალი მოტეხილობის მკურნალობა შესაძლებელია ოპერაციის გარეშე. მეორეს მხრივ, თუ მოტეხილობა ვრცელდება მხრის სახსრის ზედაპირზე, შესაძლოა საჭირო გახდეს ქირურგიული ფიქსაცია.

ლავიწის მოტეხილობა

ლავიწი (კლავიკულა) არის "S"-ის ფორმის თხელი ძვალი, რომელიც აერთებს მკერდის ძვალს მხრის ძვალთან. ის შეადგენს მხრის მიდამოს მოტეხილობების დაახლოებით 35%-ს. მოტეხილობების უმეტესობა ხდება ძვლის შუა ნაწილში.

ლავიწის მოტეხილობები ჩვეულებრივ ხდება დაცემის ან მხარზე პირდაპირი დარტყმის შედეგად. მოტეხილობის შემდეგ აღინიშნება ძლიერი ტკივილი, მხრის დეფორმაცია და მოძრაობის შეზღუდვა. ზოგიერთ შემთხვევაში კანქვეშ შესაძლებელია ძვლის წვეტის შემჩნევა. მკურნალობა განისაზღვრება მოტეხილობის ტიპისა და გადანაცვლების ხარისხის მიხედვით.

მხრის მოტეხილობის მიზეზები

მხრის მოტეხილობებს მრავალი მიზეზი იწვევს. ტრავმის სიმძიმე, ადამიანის ასაკი და ძვლების ჯანმრთელობა გადამწყვეტ როლს თამაშობს ამ პროცესში. მაშინ როცა ახალგაზრდა და ჯანმრთელი ადამიანის მხრის ძვლის მოსატეხად საჭიროა სერიოზული ძალა, ოსტეოპოროზის მქონე პირებში უბრალო დაცემამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს მოტეხილობა.

დაცემა და უბედური შემთხვევები

დაცემა მხრის მოტეხილობის მიზეზებს შორის პირველ ადგილზეა. სახლში ხალიჩაზე წამოკვრა, სკამიდან ადგომისას წონასწორობის დაკარგვა ან აბაზანაში სრიალიც კი შეიძლება გახდეს მოტეხილობის მიზეზი. მოლიპულ ზედაპირები, არასაკმარისი განათება და უსწორმასწორო რელიეფი ზრდის დაცემის ალბათობას.

სიმაღლიდან ვარდნა იწვევს უფრო სერიოზულ მოტეხილობებს. კიბეებზე მომხდარი შემთხვევები, სამშენებლო მოედნებზე ვარდნა ან ველოსიპედით დაცემა ამ კატეგორიაში შედის. განსაკუთრებით ლავიწისა და ბეჭის ძვლის მოტეხილობები ხდება მაღალი ენერგიის ტრავმების შედეგად. მხარზე პირდაპირ დაცემა იწვევს ლავიწის მოტეხილობას, ხოლო გაშლილ ხელზე დაცემას იგივე შედეგი მოჰყვება.

საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები ქმნის მაღალი ენერგიის დარტყმებს. ავტომობილების, მოტოციკლების ან ველოსიპედების ავარიებმა შეიძლება გამოიწვიოს მხრის არეში სერიოზული მოტეხილობები. ასეთი შემთხვევების დროს ხშირად გვხვდება პროქსიმალური ჰუმერუსის ან ბეჭის ძვლის მოტეხილობები. ზურგზე მიღებული პირდაპირი დამსხვრევითი დარტყმები იწვევს ბეჭის ძვლის მოტეხილობას.

სპორტული ტრავმები

სპორტული აქტივობების დროს მხარი ხშირად იღებს დარტყმებს. კონტაქტური სპორტი ზრდის მოტეხილობის რისკს. ფეხბურთში, კალათბურთში, ფრენბურთში, ჰოკეიში მოთამაშეებს შორის შეჯახებამ შეიძლება გამოიწვიოს მხრის პირდაპირი ტრავმა. ახალგაზრდებში ასეთი სპორტული აქტივობების შედეგად შეიძლება შეგვხვდეს ტრავმული მხრის მოტეხილობები.

ზამთრის სპორტის სახეობები, როგორიცაა თხილამურები და სნოუბორდი, ასევე სარისკო კატეგორიაშია. მაღალი სიჩქარით დაცემამ ან დაბრკოლებებთან შეჯახებამ შეიძლება გამოიწვიოს მხრის თავის მოტეხილობა. ანალოგიურად, ექსტრემალური სპორტით დაკავებულებს აქვთ მოტეხილობის მაღალი რისკი. გარდა ამისა, ველოსიპედით და მოტოციკლით სპორტის დროს წონასწორობის დაკარგვის შედეგად დაცემა იწვევს ლავიწის მოტეხილობებს.

ოსტეოპოროზი და ძვლის გამოფიტვა

ოსტეოპოროზი მნიშვნელოვნად ზრდის მხრის მოტეხილობის რისკს. ოსტეოპოროზი ზრდის მოტეხილობის რისკს ძვლის სიმკვრივისა და ხარისხის შემცირების გამო. ძვლის მინერალური სიმკვრივე მცირდება და ძვლის შიდა სტრუქტურა ხდება ფოროვანი. ეს მდგომარეობა ამცირებს ძვლის წინააღმდეგობას დარტყმების მიმართ.

ხანდაზმული პირები უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან ძვლის სიმკვრივისა და კუნთების ძალის შემცირების გამო. 50 წელს გადაცილებულ ქალთაგან დაახლოებით ყოველი მესამე, ხოლო მამაკაცთაგან ყოველი მეხუთე, სიცოცხლის განმავლობაში ატარებს ოსტეოპოროზით გამოწვეული მოტეხილობის რისკს.

ქალები განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ არიან მენოპაუზის შემდგომ პერიოდში. ესტროგენის დონის დაქვეითება აჩქარებს ძვლის მასის კარგვას. ოსტეოპოროზი იმდენად ასუსტებს ძვლებს, რომ მოტეხილობა შეიძლება მოხდეს ისეთი მსუბუქი დაცემის ან დარტყმის შედეგადაც კი, რომელიც ჩვეულებრივ არ გამოიწვევდა დაზიანებას. ზოგიერთ მოწინავე შემთხვევაში, ძვალი შეიძლება გატყდეს სხეულის წონის ზემოქმედებითაც კი, დაცემის გარეშე.

ცხოვრების წესის არჩევანი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ძვლების ჯანმრთელობაში. კალციუმითა და D ვიტამინით ღარიბი დიეტა ასუსტებს ძვლებს. უმოძრაო ცხოვრების წესი იწვევს კუნთების სისუსტეს, რაც ზრდის დაცემის რისკს. მოწევა და ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება ასევე უარყოფითად მოქმედებს ძვლის სიმკვრივეზე.

რა არის მხრის მოტეხილობის სიმპტომები?

დაცემის ან დარტყმის შემდეგ სხეული იძლევა მკაფიო სიგნალებს. ამ სიმპტომების ამოცნობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ადრეული დიაგნოსტიკისთვის. მხრის მოტეხილობის სიმპტომები ჩვეულებრივ იმდენად მკაფიოა, რომ მათი იგნორირება შეუძლებელია.

ძლიერი ტკივილი და მგრძნობელობა

მოტეხილობის დროს იგრძნობა უეცარი და ძლიერი ტკივილი. ეს ტკივილი არ მცირდება მოსვენების დროს და მოძრაობასთან ერთად კიდევ უფრო ძლიერდება. ხელის მოძრაობის მცდელობისას ტკივილი აუტანელი ხდება.

მოტეხილობის არეზე შეხებისას აღინიშნება მომატებული მგრძნობელობა. მხრის მოძრაობის მცდელობისას შესაძლოა გაისმას ტკაცუნის ან ხრაშუნის ხმა. ეს ხმა გამოწვეულია მოტეხილი ძვლის ბოლოების ერთმანეთზე ხახუნით. სამედიცინო ლიტერატურაში კრეპიტუსად წოდებული ეს მდგომარეობა მოტეხილობის მკაფიო ნიშანია.

შეშუპება და სისხლჩაქცევა

მოტეხილობის არეში სწრაფად ვითარდება შეშუპება. დაზიანებული მცირე სისხლძარღვები იწვევს სისხლის გაჟონვას კანქვეშ. წარმოიქმნება მკაფიო სისხლჩაქცევა, რომელიც შეიძლება გავრცელდეს მხარზე, გულმკერდსა და მკლავზე.

განსაკუთრებით მხრის ძვლის ზედა ნაწილის მოტეხილობისას მხარზე შეინიშნება სერიოზული შეშუპება. რამდენიმე დღეში ეს შეშუპება შეიძლება ჩავიდეს მკლავისა და იდაყვის მიმართულებით. სისხლჩაქცევა დროთა განმავლობაში შეიძლება გავრცელდეს იდაყვამდე. ბეჭის ძვლის მოტეხილობებისას კი მხრის გარშემო, იღლიის, ზურგისა და გულმკერდის კედელზე ჩნდება ძლიერი სისხლჩაქცევები.

მოძრაობის შეზღუდვა

მოტეხილ მხარეს ხელის აწევა ან მოძრაობა რთულდება. ჩნდება ხელის მოძრაობის შეუძლებლობის მდგომარეობა. პაციენტს არ შეუძლია ხელის ზემოთ აწევა, გვერდზე გაშლა ან უკან წაღება.

დაზიანებულ ხელში შეიძლება განვითარდეს სისუსტე, დაბუჟება ან ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნება. ეს ნიშნები შეიძლება მიუთითებდეს ნერვის დაზიანებაზე. თუ ადგილი აქვს ნერვის მიჭყლეტას, ხელსა და მტევანში იგრძნობა მკაფიო დაბუჟება. ყოველდღიური ცხოვრების აქტივობების დროს იგრძნობა მოძრაობის შეზღუდვა.

დეფორმაცია

მხრის ნორმალურ ფორმაში შეიძლება შეინიშნებოდეს შესამჩნევი ცვლილება ან ჩაღრმავება. მოტეხილი ძვლის გადანაცვლების შედეგად მხარზე ჩნდება დეფორმაცია.

ლავიწის მოტეხილობისას ძვლის ზემოთ, კანქვეშ შესაძლებელია წვეტიანი გამონაზარდის შეგრძნება. ზოგიერთ შემთხვევაში შესამჩნევი ხდება კანის ქვეშ გამოჩენილი მოტეხილი ძვლის ბოლოები. ბეჭის ძვლის მოტეხილობებისას ტკივილი უფრო მეტად ზურგის არეშია კონცენტრირებული და სუნთქვის დროსაც კი შეიძლება იგრძნობოდეს ჩხვლეტა.

როგორ ხდება მხრის მოტეხილობის დიაგნოსტიკა?

ექიმები მხრის მოტეხილობის დიაგნოსტიკისას მიჰყვებიან სისტემატურ გზას. დიაგნოსტიკური პროცესი იწყება პაციენტთან გასაუბრებით და დასტურდება ვიზუალიზაციის მეთოდებით. თითოეული ეტაპი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მკურნალობის გეგმის სწორად განსაზღვრისთვის.

ფიზიკური გასინჯვა

უპირველეს ყოვლისა, ირკვევა, თუ როგორ მოხდა დაზიანება, როდის დაიწყო და ჰქონდა თუ არა პაციენტს ადრე მხართან დაკავშირებული პრობლემები. ასევე ისმება კითხვები ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ყოველდღიური ცხოვრების მოლოდინების შესახებ. ფიქსირდება პაციენტის ასაკი, აქტივობის დონე და ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობა.

ფიზიკური გასინჯვის დროს მხრის არე საგულდაგულოდ მოწმდება. ფასდება შეშუპების, სისხლჩაქცევისა და დეფორმაციის არსებობა. მოწმდება კანის მთლიანობა, რადგან ღია მოტეხილობის მდგომარეობა ცვლის მკურნალობის მიდგომას. მგრძნობიარე ადგილები განისაზღვრება პალპაციით.

მოწმდება მხრის მოძრაობის უნარი და ძალა. ტკივილის გათვალისწინებით ფასდება აქტიური და პასიური მოძრაობები. მოწმდება ხელში სისხლის მიმოქცევა და ნერვული ფუნქციები. ეს გასინჯვა უკიდურესად მნიშვნელოვანია. მოწმდება პულსი, მგრძნობელობა და კუნთების ძალა.

რენტგენი და ვიზუალიზაციის მეთოდები

რენტგენი არის ყველაზე ნათელი, სწრაფი და ძირითადი დიაგნოსტიკური საშუალება, რომელიც აჩვენებს ძვლის სტრუქტურებს. მხრის მოტეხილობის დიაგნოსტიკაში ის პირველ ადგილზეა. ჩვეულებრივ, სხვადასხვა კუთხით გადაღებული რამდენიმე რენტგენის სურათი საკმარისია მოტეხილობის არსებობის, ადგილმდებარეობისა და ტიპის დასადასტურებლად.

მინიმუმ ორი სწორი კუთხით გადაღებული გამოსახულებით განისაზღვრება მოტეხილობის ადგილი, ტიპი, დამსხვრევის ხარისხი და გადანაცვლების რაოდენობა. მხრის ძვლისთვის კეთდება წინა-უკანა, გვერდითი და იღლიის რენტგენოგრაფია. ლავიწისა და ბეჭის ძვლისთვის შესაძლოა საჭირო გახდეს სპეციალური რენტგენოგრაფია. პროცედურა საშუალოდ 10-15 წუთს გრძელდება.

რენტგენი იყენებს დაბალი დოზის რადიაციას მხრის ძვლოვანი სტრუქტურების გამოსახულების შესაქმნელად. ფასდება ყველა ძვალი, მათ შორის ჰუმერუსი, კლავიკულა და სკაპულა. ის ავლენს მოტეხილობებს, ამოვარდნილობებსა და ანომალიებს.

ტომოგრაფია და MRI კვლევა

კომპიუტერული ტომოგრაფია ინიშნება მაშინ, როდესაც მოტეხილობა ვრცელდება სახსრის ზედაპირზე, არის მრავალფრაგმენტული ან აქვს კომპლექსური სტრუქტურა. ის განსაკუთრებით გამოიყენება სახსარშიდა მოტეხილობების, მრავალფრაგმენტული მოტეხილობების ან ქირურგიული დაგეგმვის საჭიროების შემთხვევაში. ის ქმნის ძვლის სამგანზომილებიან და დეტალურ რუკას. გზამკვლევია ქირურგიული სტრატეგიის განსაზღვრაში.

მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) მწვავე მოტეხილობის დიაგნოსტიკაში ჩვეულებრივ არ არის საჭირო. მას მიმართავენ თანმხლები რბილი ქსოვილების დაზიანებაზე ეჭვის შემთხვევაში. ეს არის საუკეთესო მეთოდი მხრის მნიშვნელოვანი კუნთების ჯგუფის, როტატორული მანჟეტის დაზიანების გამოსავლენად. ის აჩვენებს მოტეხილობის თანმხლებ როტატორული მანჟეტის დაზიანებებს. იძლევა დეტალურ ინფორმაციას ძვლების, კუნთების, მყესებისა და იოგების შესახებ.

როგორ ხდება მხრის მოტეხილობის მკურნალობა?

მკურნალობის მეთოდი განისაზღვრება მოტეხილობის ტიპის, პაციენტის ასაკისა და ცხოვრების წესის მიხედვით. გადაწყვეტილების მიღების პროცესში როლს თამაშობს მოტეხილობის ადგილი, ფრაგმენტების გადანაცვლების ხარისხი და პაციენტის ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობა.

კონსერვატიული მკურნალობის მეთოდები

მიმდინარე მონაცემებით, მხრის თავის მოტეხილობების დაახლოებით 70-80%-ის მკურნალობა შესაძლებელია ოპერაციის გარეშე. კონსერვატიული მკურნალობა არჩევითია იმ შემთხვევებში, როდესაც მოტეხილი ბოლოები არ არის გადანაცვლებული ან გადანაცვლება მცირეა.

მხარი ფიქსირდება მხრის დამჭერი სახვევით ან ველპოს ბანდაჟით. ეს მეთოდი უზრუნველყოფს მოტეხილობის უძრაობას, რაც ხელს უწყობს შეხორცებას. ბანდაჟი ან სახვევი ჩვეულებრივ გამოიყენება 3-6 კვირის განმავლობაში. რეგულარული ვიზუალიზაციით მოწმდება, შეხორცდა თუ არა მოტეხილობა სწორ პოზიციაში.

გამოიყენება ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები. პირველი რამდენიმე დღის განმავლობაში შეშუპების შესამცირებლად მხრის არეში შესაძლებელია ცივი კომპრესების დადება. განსაკუთრებით ხანდაზმულ პაციენტებში, თუ ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობა არ იძლევა ქირურგიული ჩარევის საშუალებას, კონსერვატიული მკურნალობა საკმაოდ ეფექტური ვარიანტია.

ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტები

თუ მოტეხილი ფრაგმენტები სერიოზულად არის გადანაცვლებული, შესაძლოა საჭირო გახდეს ქირურგიული მკურნალობა. ასევე, თუ მოტეხილობა ვრცელდება სახსრის ზედაპირზე ან დარღვეულია მხრის თავის სისხლით მომარაგება, ოპერაცია გარდაუვალი ხდება.

ბავშვთა ასაკის პაციენტებში შესაძლებელია სტაბილიზაცია მავთულის გამოყენებით. მოზრდილთა და ხანდაზმულთა ჯგუფში უპირატესობა ენიჭება ფირფიტებითა და ხრახნებით ფიქსაციას. მოტეხილი ძვლის ბოლოებზე ხრახნებისა და ფირფიტების განთავსებით უზრუნველყოფილია ძვლის ხელახალი შეხორცება.

მხრის მძიმე დაზიანებებისას ხრახნებისა და ფირფიტების გამოყენებით ძვლების შეერთება შესაძლოა ვერ მოხერხდეს. თუ მოტეხილობა მრავალფრაგმენტულია და შეხორცების ალბათობა დაბალია, არჩევითია მხრის პროთეზირების ოპერაცია. ამ შემთხვევაში, მხრის სახსარი, რომელიც ვეღარ ასრულებს თავის ფუნქციას, ამოღებულია და მის ადგილას თავსდება პროთეზი.

რამდენ ხანში ხორცდება მხრის მოტეხილობა?

ძვლის შეხორცება ჩვეულებრივ ხდება 6-8 კვირაში. თუმცა, სრული ფუნქციური აღდგენა საშუალოდ 3-6 თვეს გრძელდება. მოტეხილობის სიმძიმისა და მკურნალობის მეთოდის მიხედვით, შეხორცების პერიოდი ჩვეულებრივ მერყეობს 6-დან 12 კვირამდე.

ოპერაციის შემდეგ რამდენიმე კვირის განმავლობაში შესაძლოა საჭირო გახდეს ხელის სახვევში შენახვა. საწყის პერიოდში წინა პლანზეა მოსვენება და მარტივი ვარჯიშები. მომდევნო კვირებში კი ერთვება უფრო აქტიური რეაბილიტაციის პროცესი.

ფიზიკური თერაპია და რეაბილიტაცია

მიუხედავად იმისა, გაუკეთდა თუ არა პაციენტს ოპერაცია, მკურნალობის ნაწილად აუცილებელია მხრის სახსრის გარკვეული დროით უძრაობაში ყოფნა. ხანგრძლივი დროით უძრავად დარჩენილი მხრის სახსარი შეიძლება გაშეშდეს, რაც გაართულებს შეხორცების პროცესს.

ჩვეულებრივ, მხრის მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ 2-დან 4 კვირამდე იწყება მოძრაობები. თავდაპირველად ინიშნება მხრის პასიური მოძრაობები. შემდეგ გადადიან აქტიურ მოძრაობებზე. პაციენტისთვის დგება სპეციალური სავარჯიშო პროგრამები.

ფიზიკური თერაპიის პროცესში ასევე შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას დამხმარე მეთოდები, როგორიცაა მანუალური თერაპია, თბილი-ცივი აპლიკაციები და ელექტროთერაპია. რეაბილიტაცია აუცილებელია მხრის ძველი მოძრაობის უნარის აღსადგენად.

ხშირად დასმული კითხვები

ტკივილის ინტენსივობა ყველაზე მაღალია პირველი 48-72 საათის განმავლობაში. ტკივილგამაყუჩებლების გამოყენებით ეს პროცესი შეიძლება შემსუბუქდეს. რამდენიმე კვირაში ტკივილი თანდათან მცირდება, თუმცა ძვლის სრულ შეხორცებამდე შესაძლოა გაგრძელდეს მსუბუქი დისკომფორტი.

მოტეხილობების უმეტესობა ხორცდება ოპერაციის გარეშე. განსაკუთრებით თუ ძვლის ფრაგმენტები არ არის გადანაცვლებული, საკმარისია ბანდაჟი და მოსვენება. ხანდაზმულ პაციენტებში, როდესაც ოპერაციის რისკი მაღალია, უპირატესობა ენიჭება კონსერვატიულ მეთოდებს.

თუ მუშაობთ საოფისე სამუშაოზე, დაბრუნება შესაძლებელია 4-6 კვირის შემდეგ. მძიმე ფიზიკურ შრომასთან დაკავშირებულ პროფესიებში კი შესაძლოა საჭირო გახდეს 3-6 თვის ლოდინი. თქვენი ექიმი მიიღებს გადაწყვეტილებას ძვლის შეხორცების მდგომარეობის მიხედვით.

დაცემის შემდეგ მხრის ძლიერი ტკივილის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ გადაუდებელ დახმარებას. თუ ვერ ამოძრავებთ ხელს ან მხარზე შეინიშნება მკაფიო დეფორმაცია, ნუ გადადებთ. ასევე, თუ გრძნობთ დაბუჟებას ან სიცივეს ხელში, შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს ნერვის ან სისხლძარღვის დაზიანებას.

ასაკის მატებასთან ერთად იზრდება ოსტეოპოროზი. კუნთების ძალის შემცირებისას ჩნდება წონასწორობის პრობლემები. უბრალო დაცემამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს მოტეხილობა. ქალებში მენოპაუზის შემდეგ ეს რისკი კიდევ უფრო იზრდება.

პირველ კვირებში მოერიდეთ ხელის აწევას. არ აწიოთ მძიმე ტვირთი და არ გააკეთოთ უეცარი მოძრაობები. ექიმის ნებართვის გარეშე არ მართოთ ავტომობილი. ფიზიკური თერაპიის პროგრამის დაწყების შემდეგ შეგიძლიათ თანდათან გაზარდოთ მოძრაობები.

ძვლის სრული შეხორცების შემდეგ განმეორებითი მოტეხილობის რისკი დაბალია. თუმცა, თუ ოსტეოპოროზი გრძელდება, შესაძლოა სხვა მხარზე ან სხვა ძვლებში წარმოიქმნას ახალი მოტეხილობები. კალციუმის დანამატებითა და ვარჯიშით შეგიძლიათ დაიცვათ ძვლების ჯანმრთელობა.

ბავშვებში ძვლები უფრო სწრაფად ხორცდება. ჩვეულებრივ, საკმარისია მავთულით ფიქსაცია. თუ ზრდის ფირფიტები არ არის დაზიანებული, მოსალოდნელია სრული გამოჯანმრთელება. ექვს კვირაში შესაძლებელია ნორმალურ აქტივობებზე დაბრუნება.

შეჯამება: მხრის მოტეხილობა

მიუხედავად იმისა, რომ მხრის მოტეხილობა სერიოზულ ტრავმად გამოიყურება, სწორი მკურნალობით სრული გამოჯანმრთელება შესაძლებელია. შემთხვევების უმეტესობა ხორცდება ოპერაციის გარეშე და პაციენტი უბრუნდება ძველ ცხოვრებას. დაცემის ან დარტყმის შემდეგ თუ გაწუხებთ ძლიერი ტკივილი, შეშუპება ან მოძრაობის გაძნელება, დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოთ ექიმს. ადრეული დიაგნოსტიკა ამცირებს გართულებების რისკს და აჩქარებს გამოჯანმრთელების პროცესს. ფიზიკური თერაპიის პროგრამაში რეგულარული მონაწილეობით შეგიძლიათ უზრუნველყოთ მხრის ძველი ძალის აღდგენა. ძვლების ჯანმრთელობის დასაცავად მიაქციეთ ყურადღება კალციუმის მიღებას და რეგულარულად ივარჯიშეთ. განსაკუთრებით თუ ხანდაზმული ხართ, ნუ უგულებელყოფთ ძვლის სიმკვრივის ტესტებს.

დეტალური ინფორმაციისა და კონტაქტისთვის შეავსეთ ფორმა!