რა არის ბარძაყის სახსრის იმპინჯმენტ სინდრომი (Femoroacetabular Impingement)? რა არის მისი სიმპტომები?

Femoroacetabular impingement (FAI) არის ბარძაყის სახსრის პათოლოგია, რომელიც ხშირად გვხვდება 20-40 წლის ასაკის აქტიური სპორტით დაკავებულ პირებში. ეს მდგომარეობა იწვევს ბარძაყის ძლიერ ტკივილს, მოძრაობის შეზღუდვას და ყოველდღიური ცხოვრების ხარისხის გაუარესებას. თუ ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი არ განიკურნება, დროთა განმავლობაში შესაძლოა გამოიწვიოს ართროზი. ამ სტატიაში ჩვენ განვმარტავთ ყველაფერს, რაც უნდა იცოდეთ ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის სიმპტომების, მიზეზების, დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის შესახებ.

რა არის ბარძაყის სახსრის იმპინჯმენტ სინდრომი (Femoroacetabular Impingement)?

ბარძაყის სახსრის სტრუქტურა და ფუნქცია

ბარძაყის სახსრის გასაგებად, პირველ რიგში, საჭიროა მისი სტრუქტურის განხილვა. ეს სახსარი წარმოიქმნება ბარძაყის ძვლის (femur) ზედა ნაწილსა და მენჯის ძვლის ფოსოს (acetabulum) შორის. ბარძაყის სახსარი, რომელიც ბურთულა-ფოსოს ტიპისაა, სხეულის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ძლიერი სახსარია.

ბარძაყის სახსარი მოძრაობს 6 სხვადასხვა მიმართულებით და აქვს დაახლოებით 340 გრადუსიანი კუთხური მოძრაობის დიაპაზონი. სიარულისას ის ატარებს სხეულის წონაზე 4-ჯერ მეტ დატვირთვას. განსაკუთრებით ჯდომის, ადგომისა და მუხლის მოხრის დროს ეს დატვირთვა სახსრის ზედაპირზე ქმნის ძალისხმევას.

აცეტაბულუმის კიდეზე არსებულ სამკუთხა კვეთის წრიულ სტრუქტურას ეწოდება ლაბრუმი. ლაბრუმი უზრუნველყოფს სახსრის ნაწილების ჰარმონიულ მუშაობას მოძრაობის დროს. სახსრის ზედაპირების დამფარავი ხრტილოვანი ქსოვილი კი უზრუნველყოფს გლუვ მოძრაობას და ამცირებს ხახუნს.

Femoroacetabular Impingement სინდრომის განმარტება

ბარძაყის სახსრის იმპინჯმენტ სინდრომი არის მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება ბარძაყის სახსარში ჭარბი ხახუნით. ძირითადად, ბარძაყის ძვლის თავი (ბურთულა) და აცეტაბულუმი (ფოსო) ერთმანეთს ისე ეხახუნება, რომ აზიანებს ბარძაყს. დაზიანება ხდება სახსრის ხრტილში ან აცეტაბულუმის გარშემო არსებულ ხრტილოვან სტრუქტურაში, რომელსაც ლაბრუმი ეწოდება.

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი იყოფა სამ ტიპად. CAM ტიპის იმპინჯმენტის დროს საუბარია არასფერულ, არასრულად მრგვალი ფორმის ბარძაყის ძვლის თავზე. თავის ფორმის დაკარგვის შედეგად ბურთულასა და ფოსოს შორის ხდება არანორმალური კონტაქტი.

PINCER ტიპის იმპინჯმენტის დროს კი აცეტაბულუმი, ანუ სახსრის ფოსო, ბარძაყის ძვლის თავს ნორმაზე მეტად ფარავს. ამ დაფარვის ფორმის შედეგად, ბარძაყის ყელსა და აცეტაბულუმს შორის შეჭედვის გამო წინა მხარეს არსებული ლაბრუმი ზიანდება. ბევრ შემთხვევაში ეს ორი ფორმა ერთად გვხვდება, რასაც შერეული ტიპის იმპინჯმენტი ეწოდება.

დაავადების განვითარების მექანიზმი

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი იწყება ძვლის წანაზარდების მოძრაობისას მეორე ძვალთან შეჯახებით, რაც ხელს უშლის სახსრის შემდგომ მოძრაობას. წანაზარდი ძვლები ერთმანეთს ეხახუნება და იწვევს ტკივილს. ეს ხახუნი აზიანებს მიმდებარე ქსოვილებს.

Femoroacetabular impingement სინდრომი დაკავშირებულია ხრტილის დაზიანებასთან, ლაბრუმის ნახეთქებთან, ადრეულ ასაკში განვითარებულ ბარძაყის ართროზთან და წელის ტკივილებთან. დროთა განმავლობაში ხანგრძლივი შეჭედვა აზიანებს სახსარსა და ხრტილს.

ზუსტად არ არის ცნობილი, არის თუ არა დაავადება თანდაყოლილი თუ ვითარდება განვითარების პროცესში. სავარაუდოდ, გარდა ადამიანის გენეტიკური წინასწარგანწყობისა, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გარემო ფაქტორებიც. ჩონჩხის განვითარების დასრულებამდე შესრულებული სხვადასხვა სერიოზული სპორტული აქტივობები შესაძლოა ზრდიდეს რისკს.

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის მიზეზები და რისკ-ფაქტორები

ანატომიური და გენეტიკური ფაქტორები

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის ძირითადი მიზეზი არის ის, რომ თქვენი ბარძაყის ძვლები მოზარდობის პერიოდში ზრდისას არ ვითარდება იდეალური ფორმით. გენეტიკური და მექანიკური ფაქტორების ერთობლიობა იწვევს ამ მდგომარეობას. ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი ვლინდება ბარძაყის თავზე წანაზარდის სახით, სახსრის დამფარავი ძვლის ჭარბი ზრდით ან ამ ორი მდგომარეობის ერთობლიობით.

ბარძაყის თავის დეფორმაცია, აცეტაბულუმის არანორმალური ფორმა, ძვლის დამატებითი ზრდა ან ხრტილის დაზიანება ანატომიურ რისკ-ფაქტორებს შორისაა. თქვენი ოჯახური ისტორია გავლენას ახდენს ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის განვითარების რისკზე. ისინი, ვისი ოჯახის წევრებსაც ჰქონიათ მსგავსი პრობლემები, უფრო მიდრეკილნი არიან ამ პრობლემისკენ.

თანდაყოლილი ბარძაყის ანტევერსიის დაბალი კუთხე შესაძლოა იწვევდეს ბარძაყის შიდა როტაციის შეზღუდვას, რაც იწვევს femoroacetabular impingement სინდრომის განვითარებას. ოჯახში ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის მქონე პირებში რისკი იზრდება.

სპორტისა და ფიზიკური აქტივობების გავლენა

ბავშვობისა და მოზარდობის პერიოდში განმეორებადი და ინტენსიური ბარძაყის მოძრაობის მოთხოვნის მქონე აქტივობებმა შესაძლოა გამოიწვიოს ძვლების რემოდელირება. კალათბურთი, ფეხბურთი, ჰოკეი, ცეკვა ის სპორტის სახეობებია, რომლებიც ტვირთავს ბარძაყის სახსარს.

განსაკუთრებით ზრდის ასაკში შესრულებული და ბარძაყის ხშირი დატვირთვის მქონე სპორტი გავლენას ახდენს ძვლის ფორმირებაზე და საფუძველს უქმნის femoroacetabular impingement-ის განვითარებას. მუდმივად განმეორებადი მოძრაობები ტვირთავს სახსარს და იწვევს არანორმალურ ხახუნს.

სპორტის სახეობები, სადაც ბარძაყი ექვემდებარება მუდმივ და ჭარბ მოხრასა და ბრუნვით მოძრაობებს, ყველაზე მნიშვნელოვანი გამომწვევი ფაქტორებია. ბალეტის, საბრძოლო ხელოვნებისა და ძალოსნობის სპორტსმენებში განმეორებადი მოძრაობები ზრდის შეჭედვას, რაც იწვევს სიმპტომების ადრეულ ასაკში გამოვლენას.

Femoroacetabular impingement სინდრომი სპორტსმენთა პოპულაციაში გვხვდება 55%-ში, ხოლო ზოგად პოპულაციაში ეს მაჩვენებელი 23%-ია. პროფესიებში, რომლებიც დაკავშირებულია ბარძაყის განმეორებად ფლექსიასთან, შიდა როტაციასა და ადუქციასთან, დაავადების სიხშირე იზრდება.

ასაკი და სქესობრივი ფაქტორები

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი ჩვეულებრივ გვხვდება 20-40 წლის ასაკში. სიმპტომები ხშირად ვლინდება ახალგაზრდა ზრდასრულობის პერიოდში ან საშუალო ასაკში. გავრცელება მერყეობს 10-15%-ს შორის.

სქესობრივი განსხვავებები აშკარაა. ბარძაყის ძვლის წანაზარდი უფრო ხშირია ახალგაზრდა მამაკაცებში. მამაკაცებში უფრო ხშირია CAM ტიპი, ხოლო ქალებში - PINCER ტიპი. ზოგად პოპულაციაში ჯანმრთელი ქალების 4%-ს და ჯანმრთელი მამაკაცების 24%-ს აქვს femoroacetabular impingement-ის მორფოლოგია.

ბარძაყის სახსრის მაკრატლისებური ჭარბი დაფარვა უფრო ხშირია ქალებში. შერეული ტიპი გვხვდება ორივე სქესში.

წინა ტრავმები და განვითარების მდგომარეობები

ბავშვობის ასაკის ბარძაყის დაავადების ისტორია, რომელმაც შესაძლოა შეცვალა ბარძაყის ძვლის თავის ფორმა, ქმნის რისკს. რისკ-ჯგუფში შედიან ისინი, ვისაც ჰქონდა ბარძაყის ამოვარდნილობა, ბარძაყის თავის ეპიფიზის გადაცდენა ან პერტესის დაავადება.

Legg-Calve-Perthes-ის დაავადება ან ბარძაყის თავის ეპიფიზის გადაცდენა, როგორიცაა ბარძაყის თავის ფორმის დამახინჯება, საფუძველს უქმნის CAM ტიპის შეჭედვას. ბარძაყის მოტეხილობის ისტორია ზრდის რისკს.

ბარძაყის ყელის მოტეხილობა, ბარძაყის თავის ავასკულარული ნეკროზი რისკ-ფაქტორებს შორისაა. ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის მქონე პირებს შემდგომ ასაკში აქვთ femoroacetabular impingement-ის რისკი.

რა არის ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის სიმპტომები?

საზარდულისა და ბარძაყის ტკივილი

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის სიმპტომები შესაძლოა აირიოს ბევრ სხვა დაავადებაში. განსაკუთრებით ახალგაზრდებში ჩივილები ჰგავს ართროზს ან ხანდაზმულ ასაკში დანახულ ტრავმებს, ამიტომ მათი გააზრება რთულია. შესაძლოა ექიმების მიერ გამორჩენილ იქნას.

ყველაზე გავრცელებული სიმპტომია საზარდულის ტკივილი. პაციენტები ტკივილის აღწერისას ხშირად ხელებით აკეთებენ "C" ასოს ფორმას და მოიცავენ ბარძაყის გვერდით და წინა მხარეს. ამას ეწოდება "C ნიშანი" და საკმაოდ ტიპურია ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომისთვის.

ტკივილი იწყება ღრმა და ყრუ ტკივილის შეგრძნებით. თუმცა დროთა განმავლობაში შესაძლოა გახდეს მკვეთრი და მჩხვლეტავი. სპორტის ან ინტენსიური ძალისხმევის შემდეგ საზარდულში, ფეხის გარე მხარეს გრძნობთ ძლიერ ტკივილს. განსაკუთრებით სპორტის დროს ის მატულობს და დასვენებისას მცირდება.

მოძრაობის შეზღუდვა და სახსრის სიმტკიცე

ბარძაყის სახსრის მოძრაობის დიაპაზონი მცირდება. განსაკუთრებით გიჭირთ ფეხსაცმლის ან წინდის ჩაცმა, დახრა ან დაბალი სკამიდან ადგომა. მანქანაში ჩაჯდომისა და გადმოსვლისას განიცდით ტკივილს და ჩხვლეტის შეგრძნებას.

ხანგრძლივი ჯდომის შემდეგ ადგომისას ბარძაყში ტკივილის შეგრძნება ტიპურია. ხანგრძლივი მგზავრობის ან ოფისის შეხვედრის შემდეგ ვითარდება სიმტკიცე. გიჭირთ დაბალი სკამიდან ადგომა. ვლინდება ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა ფეხების გადაჯვარედინების შეუძლებლობა.

დროთა განმავლობაში თქვენი სხეული ტკივილის თავიდან ასაცილებლად იწყებს მოძრაობების შეზღუდვას. ბარძაყის სახსარში, განსაკუთრებით შიდა ბრუნვის მოძრაობაში, ვითარდება გამოხატული სიმტკიცე და შეზღუდვა. ზოგიერთ პაციენტში აღინიშნება სახსრის სიმტკიცე და მოძრაობის დიაპაზონის დაკარგვა მნიშვნელოვანი ტკივილის გარეშე.

დაკლიკება, ჩაკეტვა და დაჭერის შეგრძნება

სახსრის შიგნით მექანიკური პრობლემით გამოწვეული შეჭედვა, ჩაკეტვა ან "დაკლიკების" ხმა ხშირად ახლავს თან. ბარძაყის მოძრაობასთან ერთად ისმის დაკლიკების ან ჩაკეტვის მსგავსი ხმა. ეს მექანიკური სიმპტომები ჩვეულებრივ გამოწვეულია დაზიანებული ლაბრუმის ან თავისუფალი ხრტილის ნაწილაკის სახსრის ნაპრალში მოხვედრით.

თქვენ აღწერთ ბარძაყის სახსრის წინა მხარეს ან საზარდულის არეში შეჭედვის ან დაჭერის შეგრძნებას. ეს შეგრძნება განსაკუთრებით მძაფრდება ბარძაყის მოხრის ან ბრუნვის მოძრაობების დროს. გარკვეულ მოძრაობებში განიცდით ბარძაყის ჩაკეტვის შეგრძნებას.

ტკივილის გავრცელება და გამომწვევი აქტივობები

ტკივილი ყოველთვის არ შეიძლება იყოს საზარდულში. ხშირად არის წელის ტკივილის ჩივილი. ეს ტკივილი ჩვეულებრივ ლოკალიზებულია საკროილიაკურ არეში ან დიდ ტროხანტერში. შესაძლოა გავრცელდეს ბარძაყიდან ბარძაყის შუა ნაწილამდე. ტკივილი ჩვეულებრივ არ სცდება მუხლის დონეს.

ტკივილის ინტენსივობა მატულობს ხანგრძლივი სიარულის, ინტენსიური ვარჯიშის ან ხანგრძლივი ჯდომის შემდეგ. მოხრა, ბრუნვა და მსგავსი მოძრაობები იწვევს ტკივილს. უეცარი ბრუნვის ან მოხრის მოძრაობით შესაძლოა იგრძნოთ დანის ჩაცემის მსგავსი მკვეთრი ტკივილი. სპორტსმენებში აღინიშნება შესრულების დაქვეითება.

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის სახეები და დიაგნოზი

CAM ტიპის ბარძაყის იმპინჯმენტი

პრობლემა მდებარეობს ბარძაყის ძვლის თავში. ბარძაყის თავისა და ყელის შეერთების ადგილას არის ძვლის არანორმალური წანაზარდი. ჩვეულებრივ, ეს არე უნდა იყოს ოდნავ ჩაზნექილი, მაგრამ CAM ტიპის დროს ის არის არასფერული კოცრის ფორმის.

როდესაც ბარძაყს ხრით, ეს წანაზარდი ეჯახება ფოსოს კიდეს, ჯერ აზიანებს ლაბრუმს, შემდეგ კი აცლის ხრტილს. უფრო ხშირია ახალგაზრდა და აქტიურ მამაკაცებში. ხრტილის დაზიანება ჩვეულებრივ არის 1 საათის მიმართულებით, სრული სისქის და სერიოზული ხასიათის.

PINCER ტიპის ბარძაყის იმპინჯმენტი

პრობლემა არის აცეტაბულუმის მხარეს. ფოსოს კიდე ბარძაყის თავს ნორმაზე მეტად ფარავს ან ფოსოს კუთხეა არანორმალური. როდესაც ბარძაყი აღწევს მოძრაობის საზღვრებს, ბარძაყის ყელი ეჯახება ამ ჭარბი ძვლის კიდეს და აჭერს ლაბრუმს.

უფრო ხშირად გვხვდება საშუალო ასაკის ქალებში და მოზარდ გოგონებში. PINCER ტიპის დროს ხრტილის დაზიანება ჩვეულებრივ არის 11-დან 1 საათამდე, უფრო ზედაპირული და მსუბუქია. ამ ტიპის შეჭედვისას დაზიანება პირველ რიგში იწყება ლაბრუმში და განმეორებადი კონტაქტი იწვევს ლაბრუმში კისტის წარმოქმნას.

შერეული ტიპის ბარძაყის იმპინჯმენტი

ეს არის ყველაზე გავრცელებული ფორმა. სტრუქტურული დარღვევა ერთდროულად გვხვდება როგორც ბარძაყის ძვალში, ისე ფოსოში. ორივე მექანიზმი აჩქარებს სახსრის დაზიანებას. მიკროტრავმების დაგროვება იზრდება და ართროზის რისკი მაღლდება.

შერეული ტიპის დროს მკურნალობის დაგეგმვა მოითხოვს უფრო კომპლექსურ მიდგომას. თქვენ ვალდებული ხართ სრულყოფილად გამოასწოროთ ორივე პრობლემა.

ფიზიკური გასინჯვა და ტესტები

თქვენი ექიმი ზომავს ბარძაყის მოძრაობის დიაპაზონს. განსაკუთრებით ფასდება მოხრისა და შიდა ბრუნვის მოძრაობებში შეზღუდვა. FADIR ტესტი არის ბარძაყის იმპინჯმენტისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი კლინიკური გასინჯვის მეთოდი.

ზურგზე წოლისას ბარძაყი და მუხლი იხრება 90 გრადუსით, შემდეგ ფეხი ბრუნდება შიგნით. თუ საზარდულის არეში გრძნობთ ტკივილს, ტესტი დადებითია. ეს დადებითი შედეგი ამყარებს femoroacetabular impingement-ის ეჭვს.

FABER ტესტის დროს თქვენს ბარძაყს უტარდება მოხრის, გარეთ გაშლის და გარეთ ბრუნვის მანევრები. ტკივილის არსებობა მიუთითებს სახსარშიდა პრობლემაზე.

დიაგნოსტიკა ვიზუალიზაციის მეთოდებით

რენტგენი არის ძირითადი დიაგნოსტიკური მეთოდი. AP მენჯისა და ბარძაყის სპეციალური რენტგენოგრაფიით დეტალურად შეისწავლება ძვლის სტრუქტურა. CAM დაზიანების ზომა ფასდება ალფა კუთხის გაზომვით, ხოლო PINCER დაზიანების არსებობა - აცეტაბულარული დაფარვითა და რეტროვერსიით.

MRI ვიზუალიზაცია არის ყველაზე ღირებული მეთოდი რბილი ქსოვილების დაზიანების საჩვენებლად. ის ადგენს ლაბრუმის ნახეთქს და ხრტილის დაზიანებას. MRI ართროგრაფია კონტრასტული ნივთიერებით გვთავაზობს უფრო დეტალურ შედეგებს, თუმცა შესაძლოა ჯანმრთელი ლაბრუმი აჩვენოს როგორც დაზიანებული.

კომპიუტერული ტომოგრაფია აჩვენებს ძვლის სტრუქტურას სამგანზომილებიანად. გამოიყენება ქირურგიული დაგეგმვისთვის. თუმცა, მაშინაც კი, თუ ვიზუალიზაციაში არის სტრუქტურული პრობლემები, თუ გასინჯვისას შეჭედვის ტესტები უარყოფითია, ოპერაციისგან თავს იკავებენ.

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის მკურნალობა და ვარჯიშები

არაქირურგიული მკურნალობის მეთოდები

მკურნალობის პირველ ეტაპზე ცდიან არაქირურგიულ მეთოდებს. გამოიყენება ბარძაყის გარშემო კუნთების გაძლიერება, აქტივობის ცვლილებები და სახსარშიდა ინექციები. არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები ამცირებს ტკივილს და ანთებას.

თუმცა, კონსერვატიული მკურნალობა არ ასწორებს ძვლის ძირეულ პრობლემას. სიმპტომები ხშირად გრძელდება ან მეორდება. თუ არაქირურგიული მეთოდების გამოყენების მიუხედავად ტკივილის მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას ვერ მიაღწევთ, რეკომენდებულია ქირურგია. ასევე, თუ ტკივილი გრძელდება ექვს თვეზე მეტხანს და სერიოზულად მოქმედებს თქვენს ყოველდღიურ აქტივობებზე, შესაძლოა საჭირო გახდეს ოპერაცია.

სახსარშიდა ინექციები შეიცავს კორტიზონს ან ჰიალურონის მჟავას. ეს ინექციები უზრუნველყოფს დროებით შვებას. რეკომენდებულია თავი აარიდოთ იმ მოძრაობებს, რომლებიც იწვევს შეჭედვას.

ფიზიკური თერაპია და ბარძაყის იმპინჯმენტის ვარჯიშები

მოქმედი საერთაშორისო გაიდლაინი რეკომენდაციას უწევს, რომ პირველი ეტაპის მკურნალობა იყოს ვარჯიშზე დაფუძნებული და გაგრძელდეს მინიმუმ 3 თვე. ფიზიკური თერაპია ფოკუსირებულია ბირთვის (core) და ბარძაყის კუნთების გაძლიერებაზე. განსაკუთრებით ძლიერდება gluteus medius, gluteus minimus და ბირთვის არეში არსებული კუნთები.

ვარჯიშები მიმართულია თქვენი ბარძაყის სახსრის გარშემო არსებული კუნთების გაძლიერებისკენ. ის ეხმარება სიმპტომების შემსუბუქებასა და მოძრაობის უნარის გაზრდას. ტარდება ბარძაყის ექსტენციის, ბარძაყის ადუქციის, ბარძაყის აბდუქციის, ბარძაყის ფლექსიისა და ჩაჯდომის ვარჯიშები.

თუმცა, ზოგიერთი მოძრაობისგან თავი უნდა შეიკავოთ. განსაკუთრებით არ უნდა დაიძაბოს 90 გრადუსზე მეტი ფლექსია, ბარძაყის შიდა და გარე როტაცია. თავი უნდა აარიდოთ ისეთ მოძრაობებს, როგორიცაა Deep squat, bulgarian split squat, sumo deadlift.

ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტები

კონსერვატიულ მკურნალობაზე არარეაგირებად პაციენტებში ართროსკოპიული FAI ქირურგია არის ოქროს სტანდარტის მკურნალობის მეთოდი. ბარძაყის ართროსკოპია ტარდება მინიმალური ინვაზიური დახურული მეთოდით. ჩვეულებრივ კეთდება 3-4 ცალი, დაახლოებით 1,5 სმ-იანი განაკვეთი.

ოპერაციის ყველაზე კრიტიკული ნაწილი არის ძვლოვანი შეჭედვის აღმოფხვრა. ბარძაყის თავისა და ყელის შეერთების ადგილას არსებული არანორმალური ძვლის წანაზარდი ფრთხილად იხეხება ართროსკოპიული სახეხით. დაზიანებული ლაბრუმი სუტურული ანკორების გამოყენებით ხელახლა იკერება ძვლის კიდეზე. თუ არსებობს ხრტილის დაზიანება, შესაძლოა ჩატარდეს დამატებითი პროცედურები, როგორიცაა მიკრომოტეხილობა.

გამოჯანმრთელების პროცესი და ოპერაციის შემდგომი მოვლა

ოპერაციის შემდეგ ჩვეულებრივ 4-6 კვირის განმავლობაში საჭიროა ყავარჯნებით დაცული დატვირთვა. ჰოსპიტალიზაციის საშუალო ხანგრძლივობაა 1 ღამე. ფიზიკური თერაპია აუცილებელია და გრძელდება თვეების განმავლობაში.

ოპერაციის შემდეგ ტკივილები ქრება და ბარძაყის მოძრაობის დიაპაზონი იზრდება. არაუგვიანეს 6 კვირისა შესაძლებელია ყოველდღიური ცხოვრების უმეტესი საქმის შესრულება. სპორტში დაბრუნებას ჩვეულებრივ სჭირდება 6-დან 12 თვემდე დრო.

ოპერაციის შემდგომ პერიოდში ფიზიკური თერაპიისა და რეაბილიტაციის პროგრამა ძალიან მნიშვნელოვანია. ეს პროგრამა მიზნად ისახავს კუნთების გაძლიერებას, მოქნილობის გაზრდას და ნორმალური მოძრაობის დიაპაზონის აღდგენას.

პრევენციის მეთოდები და ყურადღება მისაქცევი საკითხები

რეგულარული ვარჯიში და მოძრაობის სწორი ტექნიკა იცავს თქვენი სახსრების ჯანმრთელობას. ბარძაყის სახსრის დამხმარე კუნთების გასაძლიერებლად შეგიძლიათ შეასრულოთ დაბალი ინტენსივობის ვარჯიშები. შესაფერისია ისეთი აქტივობები, როგორიცაა სიარული და ცურვა.

განსაკუთრებით მაღალი ინტენსივობის და ბრუნვითი მოძრაობის მოთხოვნის მქონე სპორტში უნდა მოერიდოთ გადატვირთვას. წონის აწევის ან ჩაჯდომის მსგავსი მოძრაობების შესრულებისას ყურადღება უნდა მიაქციოთ თქვენი სხეულის მექანიკას. გადატვირთვის თავიდან აცილებამ შესაძლოა შეანელოს პროგრესირება.

ხშირად დასმული კითხვები ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის შესახებ

ბარძაყის შეჭედვა არ სწორდება არაქირურგიულად, თუმცა გარკვეული პერიოდი შესაძლოა მიიღოთ სარგებელი არაქირურგიული მკურნალობიდან. მაგალითად, წონის დაკლებით ტკივილები შესაძლოა შემცირდეს. ტკივილის გამომწვევი მოძრაობებისგან თავის არიდება უზრუნველყოფს ბარძაყის სახსარზე ნაკლები დატვირთვის მიღებას.

მსუბუქ შემთხვევებში რეკომენდებულია ტკივილგამაყუჩებლები და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები. შესაძლებელია სახსარში კორტიზონის ან PRP ინექციების გაკეთება. თუმცა, მექანიკური ძვლის წანაზარდი არ სწორდება. მუდმივი გადაწყვეტისთვის ჩვეულებრივ საჭიროა ქირურგია.

თუ არ განიკურნება, იწვევს ხრტილის დაზიანებას და ლაბრუმის დაკარგვას. ამ პროცესის ბოლოს განვითარებულმა ართროზმა შესაძლოა პაციენტი ადრეულ ასაკში გაწიროს ბარძაყის ტოტალური პროთეზირების ოპერაციისთვის.

ბარძაყის სახსარში ხრტილის დაზიანება იზრდება და ადრეულ ასაკში ვითარდება ართროზი. ვლინდება მოძრაობის შეზღუდვა და ქრონიკული ტკივილები. შესაძლოა განვითარდეს პროცესები, რომლებიც მიდის პროთეზირების ოპერაციამდე. ამიტომ, ბარძაყის შეჭედვის ეჭვის მქონე პირებმა დროის დაკარგვის გარეშე უნდა მიმართონ ორთოპედიის სპეციალისტს.

განსაკუთრებით ხშირად გვხვდება სპორტით დაკავებულ ახალგაზრდებში. თანდაყოლილი ძვლის სტრუქტურის დარღვევები იწვევს ჩივილების დაწყებას ახალგაზრდა ასაკში. ჩვეულებრივ გვხვდება 20-40 წლის ასაკში.

უფრო ხშირად გვხვდება სპორტსმენებში, ინტენსიური ფიზიკური აქტივობის მქონე პირებში და მათში, ვისაც აქვს ბარძაყის სახსრის სტრუქტურაში თანდაყოლილი ანომალიები.

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის მქონე პირმა უნდა ჩაეწეროს ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის განყოფილებაში. განსაკუთრებით წარმატებულია ბარძაყის ართროსკოპიით დაკავებული ორთოპედიისა და ტრავმატოლოგიის სპეციალისტების მიერ ჩატარებული ქირურგიული პროცედურების შედეგები.

თუ არ არის ლაბრუმის ნახეთქი და მხოლოდ თავის გარშემო არსებული ძვლის წანაზარდი იქნა დახურულად გათლილი, 1 თვის განმავლობაში შესაძლებელია გამოჯანმრთელება. თუ ლაბრუმის ნახეთქი ანკორის დახმარებით იქნა შეკეთებული, ამ შემთხვევაში გამოჯანმრთელებამ შესაძლოა 3 თვემდე გასტანოს.

ჩვეულებრივ, ბარძაყის ართროსკოპიის შემდეგ პაციენტები ყოველდღიურ აქტივობებს უბრუნდებიან 4-6 კვირაში. თუმცა, სპორტისა და ინტენსიური ფიზიკური აქტივობებისთვის გამოჯანმრთელების დრო მერყეობს 3-დან 6 თვემდე. სპორტულ აქტივობებში დაბრუნება ხდება 4-6 თვის განმავლობაში.

მოკლედ ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომის შესახებ

ბარძაყის იმპინჯმენტ სინდრომი არის დაავადება, რომელიც ადრეული დიაგნოსტიკის შემთხვევაში განკურნებადია. მოკლედ რომ ვთქვათ, თუ გაწუხებთ საზარდულის ტკივილი და მოძრაობის შეზღუდვა, დროის დაკარგვის გარეშე უნდა მიმართოთ ორთოპედიის სპეციალისტს. მიუხედავად იმისა, რომ არაქირურგიული მეთოდები მსუბუქ შემთხვევებში უზრუნველყოფს შვებას, მუდმივი გადაწყვეტა ჩვეულებრივ შესაძლებელია ქირურგიით.

თუ არ განიკურნება, ეს მდგომარეობა შესაძლოა ადრეულ ასაკში ართროზის მიზეზი გახდეს. თუმცა, სწორი მკურნალობითა და რეგულარული ვარჯიშებით შეგიძლიათ დაუბრუნდეთ ნორმალურ ცხოვრებას. ბარძაყის ჯანმრთელობის დასაცავად საჭიროა რეგულარული კონტროლი და თავი აარიდოთ ტკივილის გამომწვევ მოძრაობებს. ადრეული ჩარევა გრძელვადიან პერსპექტივაში მოაქვს უკეთეს შედეგებს.

დეტალური ინფორმაციისა და კონტაქტისთვის შეავსეთ ფორმა!