დღის განმავლობაში წარმოქმნილ მოულოდნელ თავბრუსხვევას გაუფრთხილდით!

“ყველაფერი ტრიალებს”, “მიწა ფეხქვეშიდან მეცლება”, “ერთი მხრივ მივყვები”, “თავში სიცარიელეს ვგრძნობ”, “თვალები მებინდება” ტიპის ჩივილები თუ გაქვთ, ეს სიმპტომები ვერტიგოს მაუწყებელი შეიძლება იყოს. უპირველეს ყოვლისა, დაღლილობით, სისუსტით, გონების დაბინდვით (დაკარგვით) გამოვლენილი ვერტიგო, თუ მისი მიზეზი არ იქნა აღმოფხვრილი, შეიძლება მნიშვნელოვნად გააუარესოს ცხოვრების ხარისხი. Hisar Hospital Intercontinental-ის ყელ-ყურ-ცხვირის დაავადებათა სპეციალისტმა პროფ. დოქტორმა ტაიფუნ აპუჰანმა ისაუბრა ვერტიგოს სიმპტომებზე, დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე.

ვერტიგო შეიძლება ყურის ან ნევროლოგიური მიზეზით იყოს გამოწვეული

ვერტიგო ძირითადად არის ყალბი გადაადგილების შეგრძნება, რომელიც ხშირად თავბრუსხვევის ფონზე ვლინდება. ის არის მოძრაობის ილუზიის ერთგვარი ფორმა, როდესაც პირს სინამდვილეში არარსებულად ეჩვენება, რომ საგნები მის გარშემო ტრიალებს, ან თვალების დახუჭვისას თავად ტრიალებს საგნების გარშემო. ძირითადად იგი შინაგანი ყურის დაავადებების, კერძოდ, შინაგანი ყურის კრისტალების ადგილიდან გადაადგილების გამო წარმოიქმნება. ყველა ნამდვილი ვერტიგოს 70%-ის მიზეზი ყურია, თუმცა ნევროლოგიური თავბრუსხვევაც შეიძლება გახდეს ვერტიგოს მიზეზი.

დღეების განმავლობაში მიმდინარე ძლიერი თავბრუსხვევა მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი სიმპტომია!

ვერტიგოს დიაგნოზი, როგორც წესი, გასინჯვით ისმება. პაციენტის მდგომარეობიდან გამომდინარე, ჩივილების დაწყების წესი, რამდენ ხანს გრძელდება, თანმხლები დამატებითი სიმპტომები, ქრონიკული დაავადების არსებობა და მედიკამენტების მიღების ანამნეზი, აგრეთვე საჭირო კვლევები, დიაგნოზის დასმაში დიდ დახმარებას უწევს.

თავბრუსხვევის ხანგრძლივობის დაზუსტებისას: რამდენიმე წამში ან წუთში გამავალი თავბრუსხვევა ხშირად პოზიციურ ვერტიგოში (კეთილთვისებიანი პაროქსიზული პოზიციური) შეიძლება გვხვდებოდეს. დღეების განმავლობაში მიმდინარე თავბრუსხვევა, რომელსაც თან ერთვის გულისრევა და ღებინება, უფრო მძიმე სურათში წონასწორობის ნერვის ანთების ეჭვს აღძრავს. თავის სიმძიმის, თვალების დაბინდვისა და გონების დაკარგვის (ლიპოთიმიის) შეტევებისას შესაძლებელია ნევროლოგიური და კარდიოლოგიური დაავადებების ეჭვი.

ვერტიგო ტვინის ან ყურის პრობლემის გამო შეიძლება წარმოიქმნას

ყურის პრობლემებთან დაკავშირებულ ვერტიგოებს “პერიფერიული”, ტვინის დაავადებებთან დაკავშირებულ ვერტიგოებს კი “ცენტრალური ვერტიგო” ეწოდება. ყურის დაავადებებით გამოწვეულ თავბრუსხვევას თან ახლავს ყურში ზუზუნი, სმენის დაქვეითება, ყურში წნევის შეგრძნება, გულისრევა, ღებინება, ყურიდან გამონადენი და თვალების უჩვეულო მოძრაობები. ნევროლოგიური დაავადებებით გამოწვეულ თავბრუსხვევაში შეიძლება იყოს თავის ტკივილი, ყლაპვის დარღვევა, სხეულის დაბუჟება, დამბლა, თვალების მოძრაობების დარღვევა. თავბრუსხვევასთან ერთად არსებული სხვა ჩივილები ძალიან მრავალფეროვანი შეიძლება იყოს. თუმცა, ბევრ პაციენტს მხოლოდ თავბრუსხვევა აქვს. ცნობიერების მდგომარეობის ცვლილებები ტვინში წონასწორობის ცენტრთან დაკავშირებულ ან ფსიქოგენური წარმოშობის დარღვევებში ვლინდება. ტვინისა და ტვინის ღეროს სისხლდენებისას ხშირად გვხვდება ცნობიერების დაკარგვა.

პოზიციური ვერტიგოს დიაგნოზი რამდენიმე ტესტით მარტივად ისმება

პოზიციური ვერტიგოს მიზეზებს შორის მთავარია დაავადება, რომლის დროსაც შინაგანი ყურის სითხით სავსე არხებში არსებული კრისტალები თავის მოძრაობით გადაადგილდება. ეს მდგომარეობა ხასიათდება თავის მოულოდნელი მოძრაობებით გამოწვეული, რამდენიმე წამი ან წუთი გრძელდებადი თავბრუსხვევით. ის, როგორც წესი, ვითარდება, როდესაც პაციენტი საწოლში ტრიალებს ან დგება, ან თავს უეცრად ერთი მიმართულებით აბრუნებს. თავის ზევით აწევა და იატაკიდან რაიმეს ასაღებად წინ დახრა ყველაზე ხშირად გამომწვევი მოძრაობებია. დიაგნოზის დასმისას Dix-Hallpike (DH) ტესტით, გვერდზე წოლისა და ტრიალის ტესტებით ცდილობენ დაავადების დადგენას. Dix-Hallpike (DH) ტესტის დროს პაციენტს ჯდომის პოზიციიდან უეცრად წვენ აყენებენ, ამასთან თავს ევლინება კონკრეტული მდგომარეობა. დაახლოებით 20 წამის შემდეგ პაციენტს ისევ სვამენ. თუ ტიპური თვალის მოძრაობები არ ვლინდება, ტესტი მეორე მხარისთვის მეორდება. ამ ტესტში ტიპური თვალის მოძრაობის დაფიქსირება დიაგნოზისთვის მნიშვნელოვანია. რადგან მანევრებით დიაგნოზი მარტივად ისმება, დამატებითი ტესტი შეიძლება საჭირო არ გახდეს.

ვერტიგოს მკურნალობაში მედიკამენტების გამოყენება არ არის რეკომენდებული

ვერტიგოს დროს, ვინაიდან ძირითადი პრობლემა, საერთოდ, სრულად არ ვლინდება, მედიკამენტური მკურნალობა არ არის სასურველი. დაავადების მიმდინარეობის თვალსაზრისით, მედიკამენტების გვერდითი მოვლენის სახით ძილი და დაბნეულობა შეიძლება გამოჩნდეს, ამიტომ, შესაძლებლობის ფარგლებში, რეკომენდებულია მედიკამენტების არ გამოყენება. დასაძინებლად პაციენტები აუცილებლად უნდა წვდნენ თავაწეულ პოზიციაში. თავის უეცარი მოძრაობებისგან თავი უნდა შეიკავონ და ექიმის კონტროლის ქვეშ მიცემულ ვარჯიშების პროგრამას უნდა მიჰყვნენ.