ეპლის მანევრი არის ეფექტური მეთოდი კეთილთვისებიანი პაროქსიზმული პოზიციური ვეტიგოს (BPPV) მიზეზით გამოწვეული თავბრუსხვევის სამკურნალოდ. ადამიანების უმრავლესობა შვებას გრძნობს პირველივე პროცედურის შემდეგ და სრული გამოჯანმრთელება ხდება 24 საათიდან რამდენიმე დღემდე პერიოდში. ეს მკურნალობა უზრუნველყოფს შიდა ყურში არსებული კრისტალების სწორ პოზიციაზე განთავსებას.
ამ სტატიაში თქვენ იპოვით პასუხებს კითხვებზე, თუ რა არის ეპლის მანევრი, როგორ მუშაობს იგი და ვის უტარდება. მეტიც, ჩვენ გთავაზობთ ეტაპობრივ სახელმძღვანელოს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა გაიკეთოთ ეპლის მანევრი სახლში.
რა არის ეპლის მანევრი?
თუ თავის პოზიციის შეცვლისას გაქვთ მბრუნავი მოძრაობის უეცარი შეგრძნება, ამის მიზეზი შესაძლოა იყოს ყურის კრისტალების არასწორ ადგილას გადასვლა. ეპლის მანევრი არის სამკურნალო მეთოდი, რომელიც გრავიტაციის გამოყენებით ამ კრისტალებს სწორ ზონაში ათავსებს.
BPPV-სა და ვეტიგოს ურთიერთკავშირი
BPPV, ანუ კეთილთვისებიანი პაროქსიზმული პოზიციური ვეტიგო, არის ვეტიგოს ჩივილების ყველაზე გავრცელებული მიზეზი. იგი წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც შიდა ყურის წონასწორობის ორგანოში არსებული კალციუმის კარბონატის კრისტალები ადგილიდან იძვრება და ნახევარწრიულ არხებში ხვდება.
ეს კრისტალები მოძრაობს სითხით სავსე არხებში, რომლებიც მგრძნობიარები არიან თავის მოძრაობის მიმართ. მოძრაობის დროს ტვინს არასწორი ნერვული სიგნალები მიეწოდება და წარმოიქმნება თავბრუსხვევის შეგრძნება. უკანა ნახევარწრიულ არხში გადასული კრისტალები თავის მოძრაობასთან ერთად იწვევენ სითხის არასწორ დინებას. ტვინში გაგზავნილი წონასწორობის სიგნალები ირღვევა და ისეთი მოძრაობებით, როგორიცაა თავის მობრუნება, საწოლში მობრუნება ან ზევით ყურება, წარმოიქმნება ვეტიგოს უეცარი შეტევები.
შემთხვევების 85-დან 95 პროცენტამდე ზიანდება უკანა ნახევარწრიული არხი. თავის მოძრაობის შეჩერების შემდეგაც კი ენდოლიმფის მოძრაობა გრძელდება და ეს მდგომარეობა იწვევს ვეტიგოს. თუმცა, ნუ ინერვიულებთ: BPPV-ს შემთხვევების დაახლოებით 20 პროცენტი ქრება 4 კვირის განმავლობაში, ხოლო 50 პროცენტი - 3 თვემდე პერიოდში, მკურნალობის გარეშე.
კანალიტის პოზიციონირების პროცედურა
ეპლის მანევრს სამედიცინო ლიტერატურაში კანალიტის პოზიციონირების პროცედურას უწოდებენ. ეს პროცედურა შედგება სპეციალური მოძრაობების სერიისგან, რომლებშიც მონაწილეობს თავი და ზედა ტანი.
პროცედურა გრავიტაციისა და თავის გარკვეული მოძრაობების გამოყენებით კრისტალებს იქ მიმართავს, სადაც ისინი უნდა იმყოფებოდნენ. მისი მიზანია ყურის იმ კრისტალების ხელახლა პოზიციონირება, რომლებიც იწვევენ თავბრუსხვევისა და გულისევის სიმპტომებს. მოდიფიცირებული ეპლის მანევრი შედგება თავისა და სხეულის ოთხი მოძრაობისგან, რათა დებრიზი მოშორდეს უკანა ნახევარწრიულ არხს.
ამ მეთოდის წარმატების მაჩვენებელი საკმაოდ მაღალია. ერთი პროცედურა ეფექტურია BPPV-ს შემთხვევების დაახლოებით 80-დან 90 პროცენტამდე სამკურნალოდ. დადგენილია, რომ ეპლის მანევრი უფრო ეფექტურია, ვიდრე ყალბი მანევრები ან კონტროლი.
ყურის კრისტალების როლი
ყურის კრისტალები არის შიდა ყურში არსებული კალციუმის კარბონატის წარმონაქმნები, რომლებსაც ოტოლიტებს ან ოტოკონიაებს უწოდებენ. ეს კრისტალები უძრავად დგანან შიდა ყურის წონასწორობის ორგანოების განყოფილებაში და გეხმარებიან წონასწორობის შენარჩუნებაში.
ჩვეულებრივ, ეს კრისტალები წარმოადგენს უტრიკულუსის ნაწილს, რომელიც არის ვესტიბულური ორგანო ნახევარწრიული არხების გვერდით. უტრიკულუსში არსებული კრისტალები შეიძლება მოდუნდეს ტრავმის, ინფექციის ან ასაკის გამო. როდესაც ისინი ადგილს იცვლიან და ცურდებიან თქვენი შიდა ყურის არხების არასწორ ნაწილში, ისინი ტვინს უგზავნიან დამაბნეველ სიგნალებს თქვენი თავის პოზიციის შესახებ.
ეპლის მანევრის წყალობით ხდება კრისტალების ამოყვანა არასწორი არხიდან, გრავიტაციის დახმარებით მათი სწორ ზონაში გადატანა და თავბრუსხვევის კონტროლი. არასწორი პოზიციიდან გამოსვლის შემდეგ კალციუმის კრისტალები ორგანიზმის მიერ უვნებლად შეიწოვება რამდენიმე დღის განმავლობაში.
როგორ მუშაობს ეპლის მანევრი?
ვეტიგოს ეპლის მანევრი დაფუძნებულია მარტივ, მაგრამ მეცნიერულ ლოგიკაზე, რომელიც ეყრდნობა კრისტალების ფიზიკურ მოძრაობას. თავის გადაადგილებით გარკვეულ კუთხეებსა და თანმიმდევრობაში, თქვენ უზრუნველყოფთ არასწორ ადგილას გადასული კრისტალების დაბრუნებას.
კრისტალების მოძრაობის მექანიზმი
ნახევარწრიულ არხებში არსებული კრისტალები მოძრაობენ სითხეში, რომელსაც ენდოლიმფა ეწოდება. მაშინაც კი, როდესაც თავი გაჩერებულია, ეს კრისტალები შეიძლება აგრძელებდნენ მოძრაობას. კრისტალები მოქმედებენ როგორც დგუში და იწვევენ იმას, რომ ენდოლიმფა მოულოდნელად აგრძელებს დენას.
ეს მუდმივი მოძრაობა გავლენას ახდენს სტრუქტურაზე, რომელსაც კუპულა ეწოდება. კუპულას აქვს იგივე სიმკვრივე, რაც ენდოლიმფას და ჩვეულებრივ არ არის მგრძნობიარე გრავიტაციის მიმართ. თუმცა, ნახევარწრიული არხის შიგნით არსებული კრისტალები მოძრაობენ გრავიტაციის შესაბამისად. როდესაც პაციენტი ნახევარწრიულ არხს ათავსებს შესაბამის პოზიციაში, ნაწილაკები მოძრაობენ და თან იჭერენ ენდოლიმფასაც, რაც იწვევს კუპულის გადახრას.
ნახევარწრიული არხის ეს მოულოდნელი გრავიტაციის მიმართ მგრძნობიარე რეაქცია იწვევს თავბრუსხვევას. შესაბამისად, მკურნალობის მიზანია ამ თავისუფალი ნარჩენების დაბრუნება უტრიკულუსში.
გრავიტაციით მკურნალობის პრინციპი
სახლში ჩატარებული ეპლის მანევრი ან კლინიკურ პირობებში გამოყენებული მანევრი გრავიტაციას იყენებს როგორც სამკურნალო საშუალებას. როდესაც თქვენი თავი და სხეული მოთავსებულია გარკვეულ კუთხეებში, კრისტალები გრავიტაციის ზემოქმედებით ნელ-ნელა მოძრაობენ.
თითოეულ პოზიციაში ელოდებით 20-დან 60 წამამდე. ეს ლოდინის დრო აუცილებელია კრისტალების სრულად გადასაადგილებლად. მანევრების დროს შესაძლებელია თავბრუსხვევის პროვოცირება, მაგრამ ეს მოსალოდნელი და დადებითი მოვლენაა. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ კრისტალები მოძრაობენ.
მარცხენა ეპლის მანევრი ან მარჯვენა მხარეს შესრულება იცვლება იმის მიხედვით, თუ რომელი ყურია დაზიანებული. მიზანი ყოველთვის ერთი და იგივეა: კრისტალების ამოყვანა უკანა ნახევარწრიული არხიდან და მიმართვა უტრიკულუსის არისკენ.
სიმპტომების კონტროლი
როდესაც კრისტალები მიაღწევენ სწორ ზონას, თქვენი ორგანიზმი მათ რამდენიმე დღეში უვნებლად შეიწოვს. ამ პროცესში თავბრუსხვევის სიმპტომები ქრება. განსაკუთრებით პირველივე პროცედურის შემდეგ გრძნობთ შესამჩნევ შვებას.
წარმატების მაჩვენებლები საკმაოდ მაღალია. ერთ სესიაში მიიღწევა 80-დან 90 პროცენტამდე გაუმჯობესება. ზოგიერთ პაციენტს შესაძლოა დასჭირდეს მეორე ან მესამე მანევრი და ამ შემთხვევაში წარმატების მაჩვენებელი აღწევს 90 პროცენტს. მანევრის შემდეგ დაახლოებით ორი დღის განმავლობაში რეკომენდებულია თავიდან აიცილოთ თავის უეცარი მოძრაობები და გძინოთ მაღალ ბალიშზე.
განმეორებითი შემთხვევების დროს მანევრის ხელახლა ჩატარება შესაძლებელია. კრისტალები ზოგჯერ შეიძლება ჩამოცვივდნენ ნახევარწრიულ არხში და სანამ ორგანიზმი მათ შეიწოვს, გაიჭედონ არხში. ამიტომ, საჭიროების შემთხვევაში მკურნალობა მეორდება და პრობლემა წყდება.
ვის უტარდება ეპლის მანევრი?
თავბრუსხვევის ყველა შემთხვევა არ იკურნება ეპლის მანევრით. ეს სამკურნალო მეთოდი განსაკუთრებით უტარდება BPPV-ს დიაგნოზის მქონეს პაციენტებს და იძლევა წარმატებულ შედეგებს.
BPPV-ს დიაგნოზის მქონე პაციენტები
პირები, რომლებსაც ექიმმა დაუდასტურა BPPV-ს დიაგნოზი, ეპლის მანევრისთვის ყველაზე შესაფერისი კანდიდატები არიან. დიაგნოზიის დასმა ხდება სპეციალური გასინჯვით, რომელსაც ჰოლპაიკის ტესტი (Dix-Hallpike) ეწოდება. ამ ტესტის დროს შეინიშნება ნისტაგმი (თვალების თრთოლვა) და დასტურდება BPPV-ს დიაგნოზი.
ეპლის მანევრი განკუთვნილია მხოლოდ უკანა BPPV-სთვის. ჰორიზონტალური არხის BPPV-ს დროს ამ მანევრის ნაცვლად უპირატესობა ენიჭება ბარბექიუს (BBQ) მანევრს ან გუფონის მანევრს. ამიტომ სწორი დიაგნოზისთვის აუცილებელია სპეციალისტის შეფასება.
თუ გაქვთ შემდეგი სიმპტომები, შესაძლოა დაგისვათ BPPV-ს დიაგნოზი და ეპლის მანევრი იყოს თქვენთვის შესაფერისი:
თავის პოზიციის შეცვლისას ხანმოკლე ვეტიგოს განცდა
წოლისას, წამოჯდომისას ან თავის უეცარი მოძრაობების დროს მომატებული თავბრუსხვევა
საწოლიდან ადგომისას, თავის დახრის ან მობრუნების დროს მბრუნავი მოძრაობის უეცარი შეგრძნება
ვეტიგოს შეტევები, რომლებსაც ახლავს გულისრევა და წონასწორობის დაკარგვა
მიუხედავად იმისა, რომ ინტერნეტში ფართოდ გავრცელდა სახლის ვერსიები, კლინიკური გასინჯვის გარეშე ეპლის მანევრის ჩატარება სარისკოა. იმის მიხედვით, თუ რომელ არხზე ახდენს გავლენას BPPV, არსებობს სხვადასხვა მანევრის პროტოკოლი. არასწორი არხისთვის ჩატარებულმა მანევრმა შესაძლოა გააძლიეროს სიმპტომები.
მდგომარეობები, როდესაც არ ტარდება
ჯანმრთელობის ზოგიერთ მდგომარეობაში ეპლის მანევრის ჩატარება არ არის რეკომენდებული. პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ კისრის თიაქარი, კისრის მძიმე ოსტეოქონდროზი ან სისხლძარღვების დახშობა, მანევრი არ უნდა ჩაუტარდეთ. ამ პირებში უპირატესობა ენიჭება მკურნალობის განსხვავებულ მეთოდებს ან ინდივიდუალური ანატომიური მდგომარეობის გათვალისწინებით შეირჩევა სხვა მანევრები.
ცერვიკალური ხერხემლის პრობლემების, მძიმე ოსტეოპოროზის ან საძილე არხის სტენოზის მქონე პაციენტებში შესაძლოა საჭირო გახდეს გარკვეული მოდიფიკაციები. ახალგაკეთებული კისრის ოპერაციაც იმ მდგომარეობათა შორისაა, როდესაც მანევრის ჩატარება დაუშვებელია.
ჯანმრთელობის პრობლემები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მიექცეს
ჯანმრთელობის გარკვეული პრობლემების მქონე პირებში შესაძლოა გამოვლინდეს გვერდითი მოვლენები. ცნობილია, რომ ეპლის მანევრმა პაციენტების 17-დან 32 პროცენტამდე შესაძლოა გამოიწვიოს გულისრევა. შესაძლოა იყვნენ პაციენტები, რომლებიც განიცდიან გულისრევასა და ინტენსიურ თავბრუსხვევას.
განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს შემდეგ მდგომარეობებს:
ბადურის აფრექვა ან ბადურის პრობლემები
გულისა და სისხლძარღვების დაავადებები
კისრის ან ზურგის ტრავმები
არტერიული წნევის პრობლემები
ორსულობა, განსაკუთრებით გვიან პერიოდში
ორსულების, ხანდაზმულების ან მედიკამენტების მიმღები პირებისათვის ეს შესაძლოა იყოს უსაფრთხო ალტერნატიული მკურნალობა. მიუხედავად ამისა, ხერხემლის მძიმე პრობლემების ან წნევის პრობლემის მქონე პირებში ის სიფრთხილით უნდა ჩატარდეს.
დარწმუნებულნი უნდა ვიყოთ, რომ პაციენტი ტოლერანტულია კისრის მოძრაობების მიმართ. ასეთი მდგომარეობების არსებობის შემთხვევაში ეპლის მანევრამდე აუცილებლად უნდა ეცნობოს მკურნალ ექიმს. რეკომენდებულია, რომ მანევრის ჩატარება მოხდეს მომზადებული ყელ-ყურ-ცხვირის ექიმის ან ვესტიბულური ფიზიოთერაპევტის მიერ.
როგორ ტარდება ეპლის მანევრი?
სწორი ტექნიკის ცოდნა არის კითხვაზე „როგორ ტარდება ეპლის მანევრი“ ყველაზე მნიშვნელოვანი პასუხი. მიუხედავად იმისა, რომ პროცედურა მარტივი ჩანს, კუთხეები და დროის ინტერვალები კრიტიკულია.
საწყისი პოზიცია და მომზადება
პროცედურის დაწყებამდე მოამზადეთ ბალიში. მოათავსეთ იგი საწოლზე ისე, რომ დაწოლისას ის თქვენი მხრების ქვეშ მოექცეს. ამგვარად თქვენი თავი უკან გადაიხრება და მიიღებთ საჭირო კუთხეს.
ჩაიცვით კომფორტული ტანსაცმელი. მჭიდრო ან შემაკავებელი ტანსაცმელი შესაძლოა ხელს გიშლიდეთ მოძრაობის თავისუფლებაში. სწორად დასხედით საწოლის კიდეზე. თავი გადააბრუნეთ პრობლემური ყურის მხარეს 45 გრადუსით. თუ დაზიანებულია მარჯვენა ყური, გაიხედეთ მარჯვენა მხარეს, თუ მარცხენა - მარცხენასკენ.
პირველი პროცედურა აუცილებლად სპეციალისტის თანხლებით უნდა ჩატარდეს. ექიმი ჰოლპაიკის ტესტით ადგენს, თუ რომელი ყურია დაზიანებული. სახლში ჩასატარებლად ინსტრუქციას მოგცემთ თქვენი ექიმი.
ეტაპობრივი პროცედურა
მარჯვენა ყურისთვის ვეტიგოს ეპლის მანევრი მოიცავს შემდეგ ეტაპებს:
თავი გადააბრუნეთ მარჯვნივ 45 გრადუსით და ამ კუთხის შენარჩუნებით სწრაფად დაწექით ზურგზე. თქვენი თავი საწოლიდან დაახლოებით 30 გრადუსით უკან უნდა გადაიხაროს. ამ პოზიციაში გაჩერდით 30-60 წამის განმავლობაში.
თავი ბალიშიდან აუწევლად ნელ-ნელა გადააბრუნეთ მარცხნივ 90 გრადუსით. თქვენი მზერა ფოკუსირებული უნდა იყოს მარცხენა მხარზე. კვლავ გაჩერდით 30-60 წამი.
თავის პოზიციის შენარჩუნებით მთელი სხეულით მიტრიალდით მარცხენა მხარეს. თქვენი ცხვირი მიმართული უნდა იყოს იატაკისკენ. ამ პოზიციაში გაჩერდით კიდევ 30-60 წამი.
თავი წინ დახარეთ და ნელ-ნელა გადადით მჯდომარე პოზიციაში. თქვენი ნიკაპი მკერდთან ახლოს უნდა იყოს.
მარცხენა ეპლის მანევრისთვის იგივე ნაბიჯები სარკისებურად, საპირისპირო მიმართულებით შეასრულეთ. თუ მარცხენა ყურია დაზიანებული, თავი ჯერ მარცხნივ გადააბრუნეთ, შემდეგ კი მარჯვნივ.
სახლში ეპლის მანევრის ჩატარების სახელმძღვანელო
სახლში ეპლის მანევრის ჩატარება შესაძლებელია. თუმცა საჭიროა სწორი კუთხისა და სიჩქარის ცოდნა. არასწორმა პროცედურამ შესაძლოა გამოიצვიოს კრისტალების სხვა არხში გადასვლა.
მანევრის დროს თქვენი თავბრუსხვევა შესაძლოა გაძლიერდეს. ეს მოსალოდნელი მდგომარეობაა და მიუთითებს იმაზე, რომ კრისტალები მოძრაობენ. თვალები გაახილეთ და ფოკუსირდით ერთ ფიქსირებულ წერტილზე.
განმეორების სიხშირე და ხანგრძლივობა
პროცედურის ჯამური ხანგრძლივობა დაახლოებით 3-5 წუთია. შეგიძლიათ ჩაიტაროთ დღეში 3-ჯერ. სიმპტომების გავლის შემდეგ პროცედურის გაგრძელება საჭირო არ არის.
ზოგიერთ ადამიანში შესაძლოა საჭირო გახდეს მეორე ან მესამე განმეორება. თუ სიმპტომები რამდენიმე დღეში არ შემცირდა, მიმართეთ ექიმს. მანევრის შემდეგ რამდენიმე საათის განმავლობაში თავიდან აიცილეთ თავის უეცარი მოძრაობები. ძილის დროს თავი მსუბუქად მაღლა დაიჭირეთ.
პროცესი ეპლის მანევრის შემდეგ
პროცედურის დასრულებისთანავე პაციენტების უმრავლესობა გრძნობს მყისიერ შვებას. თუმცა, კრისტალების პოზიციის შესანარჩუნებლად საჭიროა გარკვეული ზომების მიღება.
საკითხები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მიექცეს
პირველი 24 საათის განმავლობაში ყურადღება მიაქციეთ თავის მოძრაობებს. მოერიდეთ თავის უეცარ მობრუნებას, დახრას ან ზევით გაწვდას. ეს რეკომენდაციები მნიშვნელოვანია შიდა ყურის კრისტალების პოზიციის განსამტკიცებლად.
წოლისას თავი მაღალი ბალიშით დაიკავეთ. უპირატესობით დაიძინეთ ზურგზე. თავის მსუბუქად აწეულ მდგომარეობაში შენარჩუნებამ ზოგიერთ ადამიანში შესაძლოა სარგებელი მოიტას. პირველ ღამეს მოერიდეთ დაზიანებულ მხარეს წოლას.
მანევრის შემდეგ რეკომენდებულია, რომ პაციენტი რამდენიმე საათის განმავლობაში დარჩეს სწორად მჯდომარე პოზიციაში. გარდა ამისა, პირველი 24 საათის განმავლობაში თავიდან უნდა იქნას აცილებული თავის უეცარი მოძრაობები. ძილის დროს თავის ქვეშ დამატებითი ბალიშის დადება ხელს შეუშლის კრისტალების ხელახლა გადაადგილებას.
მიუხედავად ამისა, 2010 წელს ჩატარებულმა მეტა-ანალიზმა აჩვენა, რომ მანევრის შემდგომი შეზღუდვები არ იძლევა მნიშვნელოვან სარგებელს. ამიტომ ზოგიერთი სპეციალისტი თვლის, რომ მკაცრი შეზღუდვები საჭირო არ არის.
სიმპტომების გავლის შემდეგ პროცედურის გაგრძელება საჭირო არ არის. შეგიძლიათ დაუბრუნდეთ თქვენს ჩვეულებრივ აქტივობებს. თუ თავბრუსხვევა რამდენიმე დღეში ბოლომდე არ გაქრება, ექიმის კონტროლით მანევრის გამეორება შესაძლებელია.
შესაძლო გვერდითი მოვლენები
მკურნალობის დროს შესაძლოა წარმოიშვას ხანმოკლე თავბრუსხვევის შეგრძნება. ეს ნორმალურია და ჩვეულებრივ რამდენიმე წუთში ქრება. არ დაივიწყოთ, რომ ეპლის მანევრმა პაციენტების 17-დან 32 პროცენტამდე შესაძლოა გამოიწვიოს გულისრევა.
მსუბუქი და დროებითი სიმპტომები, რომლებიც ძირითადად გვხვდება, არის: ხანმოკლე ვეტიგო, გულისრევა, ღებინება, მსუბუქი თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა და წონასწორობის დროებითი დაკარგვის შეგრძნება. მანევრის შემდეგ რამდენიმე წუთის განმავლობაში გულისრევის ან წონასწორობის დაკარგვის შეგრძნება ნორმალურია.
სერიოზული გვერდითი მოვლენები უკიდურესად იშვიათია. თუმცა, არასწორმა პროცედურამ შესაძლოა გამოიწვიოს კრისტალების სხვა არხში გადაადგილება. კანალიტის გადაადგილების პროცედურებით მკურნალთა 6-დან 7 პროცენტამდე შესაძლოა განვითარდეს არხის ტრანსფორმაცია უკანადან გვერდით ნახევარწრიულ არხში.
განსაკუთრებით ბადურის აფრექვის, სისხლძარღვთა დაავადებების ან კისრის ტრავმების მქონე პირებში რისკები შესაძლოა გაიზარდოს. ამიტომ ის აბსოლუტურად კლინიკურ პირობებში უნდა ჩატარდეს.
ალტერნატივები, თუ მანევრმა შედეგი არ გამოიღო
ზოგიერთ შემთხვევაში სიმპტომები შეიძლება განმეორდეს. პაციენტების დაახლოებით 20 პროცენტში ის შეიძლება ხელახლა გამოჩნდეს 4 კვირის განმავლობაში, თუმცა მანევრის გამეორებით წარმატების მაჩვენებელი 90 პროცენტს აჭარბებს. BPPV-ს შემთხვევების 50 პროცენტი შეიძლება გაუმჯობესდეს მკურნალობის გარეშე 3 თვემდე პერიოდში.
იმ შემთხვევებში, როდესაც ეპლის მანევრმა შედეგი არ გამოიღო, აუცილებელია ექიმთან დაკავშირება. ჩვეულებრივ ამ დროს შესაძლებელია სემონტის მანევრის (Semont), ბრანდ-დაროფის ვარჯიშების (Brandt-Daroff) ან კანალიტის პოზიციონირების ალტერნატიული ტექნიკების გამოყენება.
მნიშვნელოვანია, რომ პირებმა, რომლებსაც აღენიშნებათ მუდმივი თავბრუსხვევა, გულისრევა ან წონასწორობის დაკარგვა, მიმართონ ჯანდაცვის სპეციალისტს. ეს სიმპტომები შესაძლოა არ იყოს გამოწვეული მხოლოდ BPPV-თი და მათ უკან სხვა ჯანმრთელობის პრობლემები იმალებოდეს. ზოგიერთ შემთხვევაში საჭირო ხდება ვესტიბულური რეაბილიტაცია, რომელიც აუმჯობესებს წონასწორობის კონტროლს.
ხშირად დასმული კითხვები ეპლის მანევრის შესახებ
რამდენჯერ შეიძლება ეპლის მანევრის გამეორება? იგივე დღის განმავლობაში შეგიძლიათ ჩაიტაროთ 2-3-ჯერ. რეციდივის შემთხვევაში მისი გამეორება შესაძლებელია მომდევნო კვირებში. მანევრის გამეორების ლიმიტი არ არსებობს. შესაბამისად, სიმპტომების დაბრუნებისას შეგიძლიათ შიშის გარეშე მიმართოთ მას ხელახლა.
რა უნდა გავაკეთო, თუ ეპლის შემდეგ თავბრუსხვევა გაგრძელდა? მოსალოდნელია, რომ ის რამდენიმე საათში გაქრეს. თუმცა, თუ 24 საათის გასვლის მიუხედავად ჩივილები გრძელდება, მიმართეთ კლინიკას. შესაძლოა საქმე გვქონდეს არხის სხვაგვარ დაზიანებასთან ან სხვა დიაგნოზთან, როგორიცაა ვესტიბულური ნევრიტი.
რომელი BPPV ტიპის დროს არ არის ეფექტური? ჰორიზონტალური არხის BPPV-ს დროს ეპლის ნაცვლად უპირატესობა ენიჭება ბარბექიუს (BBQ) მანევრს ან გუფონის მანევრს. სწორი დიაგნოზისთვის აუცილებელია სპეციალისტის შეფასება. ვეტიგოს ყველა მდგომარეობა ერთნაირი მკურნალობით არ წყდება.
შესაძლებელია თუ არა მისი სახლში, მარტო გაკეთება? დიახ, მაგრამ საჭიროა სიფრთხილე. ექიმები მკურნალობის პროცესის შესახებ დეტალური ინფორმაციის მიწოდებისას ასევე საუბრობენ სახლში ჩასატარებელ სიტუაციებზეც. მიუხედავად ამისა, მანევრები პირველ ჯერზე აუცილებლად გამოცდილი ყელ-ყურ-ცხვირის ექიმის მიერ კლინიკურ გარემოში უნდა ჩატარდეს. არასწორმა ტექნიკამ შესაძლოა გამოიწვიოს კრისტალების სხვა ნახევარ არხში გადაცურება.
რა დროში აჩვენებს თავის ეფექტს? ადამიანების უმრავლესობა შვებას გრძნობს პირველივე პროცედურის შემდეგ. სრული გამოჯანმრთელება შეიძლება მერყეობდეს 24 საათიდან რამდენიმე დღემდე. წარმატების მაჩვენებელი დაფიქსირებულია ისეთ მაღალ ნიშნულზე, როგორიცაა 80 პროცენტი.
შესაძლებელია თუ არა მისი ყოველ დღე გაკეთება? სპეციალისტის რეკომენდაციის შემთხვევაში მისი ჩატარება შესაძლებელია დღეში მაქსიმუმ 3-ჯერ. ზედმეტმა გამეორებამ შესაძლოა გაზარდოს თავბრუსხვევა. განსაკუთრებით სიმპტომების გავლის შემდეგ მისი გაგრძელება საჭირო არ არის.
ყველასთვის ეფექტურია? ის ყველაზე ეფექტური მეთოდია უკანა არხის BPPV-სთვის. თუ კრისტალები ჰორიზონტალურ არხშია, საჭიროა სხვა მანევრები. BPPV-ს მკურნალობაში დაფიქსირებულია 85-90 პროცენტიანი ეფექტური შედეგი.
შძლიათ თუ არა მისი გაკეთება მათ, ვისაც კისრის პრობლემები აქვთ? კისრის თიაქრის ან კისრის მოძრაობის სერიოზული შეზღუდვის არსებობის შემთხვევაში კონსულტაცია უნდა გაიაროთ ექიმთან. კისრის მძიმე ოსტეოქონდროზის მქონე პაციენტებისთვის მანევრი არ არის რეკომენდებული.
არის თუ არა უსაფრთხო ორსულობის დროს? ზოგადად ის უსაფრთხოდ ითვლება. თუმცა, რადგან პოზიციის ცვლილებებმა შესაძლოა გამოიწვიოს დისკომფორტი, ორსულობის პერიოდში რეკომენდებულია ექიმის კონტროლი. მომავალი დედის პოზიციამ შესაძლოა დისკომფორტი შექმნას.
რატომ მატულობს თავბრუსხვევა მანევრის შემდეგ? კრისტალების მოძრაობამ შესაძლოა გამოიწვიოს დროებითი ვეტიგო. ეს მდგომარეობა განკურნების პროცესის ბუნებრივი ნაწილია. რეალურად ის მიუთითებს იმაზე, რომ კრისტალები სწორი მიმართულებით მოძრაობენ.
როდის უნდა დავუბრუნდეთ ყოველდღიურ ცხოვრებას? პაციენტები უმეტეს შემთხვევაში იმავე დღესვე უბრუნდებიან ყოველდღიურ აქტივობებს. რამდენიმე დღის განმავლობაში მოძრაობების სიფრთხილით შესრულება ხელს უწყობს განკურნების პროცესს.
მოკლედ ეპლის მანევრის შესახებ
ეპლის მანევრი არის ეფექტური და უსაფრთხო გამოსავალი BPPV-ს მიზეზით გამოწვეული თავბრუსხვევისთვის. ერთ პროცედურაში წარმატების მაჩვენებელი 80-დან 90 პროცენტამდეა. ადამიანების უმრავლესობა შვებას გრძნობს პირველივე სესიაზე.
სწორი ტექნიკით მისი გაკეთება სახლშიც შეგიძლიათ. მიუხედავად ამისა, პირველი პროცედურა აუცილებლად სპეციალისტის თანხლებით უნდა ჩატარდეს. თქვენი ექიმი ადგენს, თუ რომელი ყურია დაზიანებული და გაჩვენებთ სწორ ნაბიჯებს.
თუ სიმპტომები რამდენიმე დღეში არ გაქრება ან გაძლიერდება, მიმართეთ ექიმს. თავბრუსხვევა შესაძლოა გამოწვეული იყოს სხვადასხვა მიზეზით. სწორი დიაგნოზი ეფექტური მკურნალობის პირველი ნაბიჯია.
