რა არის ბარძაყის განვითარების დისპლაზია? რა არის მისი სიმპტომები? როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

ბარძაყის განვითარების დისპლაზია არის ჯანმრთელობის პრობლემა, რომელიც ხშირად გვხვდება ახალშობილებსა და მცირეწლოვან ბავშვებში. ეს მდგომარეობა, რომელიც განსაკუთრებით ხშირია გოგონებში, ჩნდება ბავშვის ბარძაყის სახსრის არასწორი განვითარების შედეგად. ადრეული დიაგნოსტიკითა და მკურნალობით შესაძლებელია მუდმივი ინვალიდობის თავიდან აცილება, თუმცა უგულებელყოფის შემთხვევაში მან შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები. ამ სტატიაში თქვენ იპოვით პასუხებს კითხვებზე: რა არის ბარძაყის განვითარების დისპლაზია, რა არის მისი მიზეზები, სიმპტომები, როგორ ხდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა.

რა არის ბარძაყის განვითარების დისპლაზია?

ბარძაყის განვითარების დისპლაზია არის გავრცელებული ორთოპედიული პრობლემა, რომელიც ვლინდება ბარძაყის სახსრის არანორმალური განვითარებითა და არასტაბილურობით. ეს არის ბავშვთა ასაკში კუნთოვანი სისტემის ანომალიებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად შეხვედრადი მდგომარეობა. იგი მოიცავს ბარძაყის ანომალიებს, რომლებიც არსებობს ახალშობილობის პერიოდში ან ვითარდება ბავშვის ზრდასთან ერთად.

ჩვენს ქვეყანაში ახალშობილებში მისი გავრცელების სიხშირე მერყეობს 0,86%-დან 17%-მდე. ეს ფართო დიაპაზონი ასახავს რეგიონულ განსხვავებებსა და სკრინინგის მეთოდების მრავალფეროვნებას. მსოფლიო მასშტაბით, ყოველ 1000 ცოცხლად დაბადებულ ბავშვზე 1,5-დან 28,5-მდე შემთხვევა ფიქსირდება.

ბარძაყის სახსრის სტრუქტურა

ბარძაყის სახსარი სხეულის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ძლიერი სახსარია. მას აქვს „ბურთი-ბუდე“ ტიპის სტრუქტურა და შედგება ორი ძირითადი ძვლისგან. ბარძაყის ძვალს (femur) ზედა ნაწილში აქვს ბურთისებრი თავი. მენჯის ძვალში მდებარე ასეტაბულუმი (სასახსრე ფოსო) ასრულებს ბუდის ფუნქციას, რომელიც უნდა მოიცავდეს ამ ბურთს.

ჯანსაღ ბარძაყის სახსარში ბარძაყის თავი ზუსტად ჯდება ასეტაბულუმში. ბუდე საკმარისად ღრმაა და მყარად იჭერს ბურთს. სასახსრე ზედაპირები დაფარულია გლუვი ხრტილოვანი ქსოვილით, რაც აადვილებს მოძრაობას. ამ შესაბამისობის წყალობით, ხდება როგორც სხეულის წონის ტარება, ისე ფეხების მოძრაობის ფართო ამპლიტუდის უზრუნველყოფა.

დისპლაზიის ხარისხები

ბარძაყის განვითარების დისპლაზიას აქვს ფართო სპექტრი. იგი გვხვდება სხვადასხვა ხარისხით, დაწყებული მსუბუქი ასეტაბულური უკმარისობიდან სრულ ამოვარდნილობამდე. ზოგიერთ ბავშვში ბუდე უბრალოდ ნორმაზე უფრო ზედაპირულია. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სახსარი არასტაბილურია, მაგრამ ბარძაყის თავი ჯერ არ არის ამოვარდნილი.

უფრო მოწინავე შემთხვევებში ხდება სუბლუქსაცია (ნახევრად ამოვარდნილობა). ბარძაყის თავი ასეტაბულუმში სრულად არ ზის, მაგრამ არც მთლიანად არის გამოსული. ყველაზე სერიოზულ შემთხვევაში საქმე გვაქვს სრულ ამოვარდნილობასთან, როდესაც ბარძაყის თავი მთლიანად არის დაშორებული ასეტაბულუმს. რადიოლოგიურად, ასეტაბულურ დისპლაზიასთან ერთად შესაძლოა აღინიშნებოდეს ბარძაყის ვალგუსური დეფორმაცია და ანტევერსია.

კლინიკური ნიშნების არმქონე შემთხვევებმაც კი, თუ არ მკურნალობენ, შეიძლება გამოიწვიოს მუდმივი დეფორმაციები. ამიტომ ადრეულ დიაგნოსტიკას დიდი მნიშვნელობა აქვს.

განსხვავება თანდაყოლილ ამოვარდნილობასა და დისპლაზიას შორის

წარსულში გამოიყენებოდა ტერმინი „თანდაყოლილი ბარძაყის ამოვარდნილობა“. თუმცა, ეს განმარტება დღეს არასაკმარისია. ტერმინი „ბარძაყის განვითარების დისპლაზია“ ახლა უფრო გავრცელებულია.

ტერმინოლოგიაში ამ ცვლილებას მნიშვნელოვანი მიზეზი აქვს. ძველი ტერმინი მოიცავდა მხოლოდ სრული ამოვარდნილობის შემთხვევებს. არადა, პრობლემა არ შემოიფარგლება მხოლოდ დაბადებისას არსებული ამოვარდნილობებით. ზოგიერთ შემთხვევაში სახსარი თავდაპირველად ნორმალურად გამოიყურება, მაგრამ ბავშვის ზრდასთან ერთად ვითარდება დისპლაზია. სწორედ ამიტომ, რადიოლოგიურ კლასიფიკაციას გაცილებით დიდი მნიშვნელობა აქვს.

რა არის ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის მიზეზები და რისკ-ფაქტორები?

მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი მიზეზები სრულად არ არის ცნობილი, ბარძაყის განვითარების დისპლაზია არის მდგომარეობა, რომელიც ვითარდება მრავალი ფაქტორის გავლენით. გენეტიკური მიდრეკილება, ორსულობის დროს მექანიკური ფაქტორები და მშობიარობის შემდგომი გარემო პირობები ერთად თამაშობენ როლს. რისკ-ფაქტორების ცოდნას დიდი მნიშვნელობა აქვს ადრეული დიაგნოსტიკისა და პრევენციისთვის.

გენეტიკური ფაქტორები

ოჯახური ანამნეზი მნიშვნელოვნად ზრდის ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის რისკს. თუ მშობლებიდან ერთ-ერთს აქვს ეს პრობლემა, პირველ შვილში მისი გამოვლენის ალბათობა 6-ჯერ მეტია, ვიდრე ნორმალურ პოპულაციაში. მდგომარეობა შეიძლება კიდევ უფრო დამძიმდეს. თუ დისპლაზია აქვს როგორც მშობელს, ისე პირველ შვილს, მომდევნო ბავშვში რისკი 36-ჯერ იზრდება.

გენეტიკური გავლენა არ არის დაკავშირებული კონკრეტულ ქრომოსომასთან. საუბარია მრავალგენურ მიდრეკილებაზე. შემაერთებელი ქსოვილის სიმყიფე შეიძლება მემკვიდრეობით გადაეცეს და ეს მდგომარეობა მოსახლეობის 6-დან 7%-მდე გვხვდება.

პოზიცია დედის მუცელში

ბავშვის პოზიცია საშვილოსნოში დისპლაზიის განვითარების მნიშვნელოვანი ფაქტორია. თუ ნორმალურ პოპულაციაში მენჯით წინამდებარეობის სიხშირე 2-დან 3%-მდეა, ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის მქონე ბავშვებში ეს მაჩვენებელი 6-7-ჯერ მეტია. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ორივე მუხლი გაშლილია, რისკი დაახლოებით 20%-ს აღწევს.

მარცხენა ბარძაყი უფრო ხშირად ზიანდება, ვიდრე მარჯვენა. ვინაიდან ბავშვის მარცხენა ბარძაყი მიმართულია დედის ხერხემლის გამონაზარდისკენ, ეს მხარე 2-ჯერ მეტ ზეწოლას განიცდის.

ამნიონური სითხის სიმცირე, რომელსაც ოლიგოჰიდრამნიოსი ეწოდება, ასევე რისკ-ფაქტორებს შორისაა. როდესაც წყალი მცირდება, ბავშვი ვერ მოძრაობს თავისუფლად და რჩება ერთ ადგილას მოჭერილი. ანალოგიურად, მრავალნაყოფიანი ორსულობა და მაღალი წონა დაბადებისას (4,5 კგ-ზე მეტი) ასევე ზრდის რისკს, რადგან ამცირებს საშვილოსნოსშიდა სივრცეს.

სქესი და ჰორმონალური გავლენა

გოგონებში ბარძაყის განვითარების დისპლაზია ბიჭებთან შედარებით გაცილებით ხშირად გვხვდება. დადგინდა, რომ დედის მიერ გამომუშავებული ჰორმონი რელაქსინი უფრო ეფექტურია გოგონებში. ეს ჰორმონი გამოიყოფა სამშობიარო გზების იოგების მოსადუნებლად. თუმცა, იგი ასევე მოქმედებს ბავშვის შემაერთებელ ქსოვილზე და იწვევს ბარძაყის სახსრის მოდუნებას.

მშობიარობის ფორმა და გართულებები

მენჯით წინამდებარეობა მშობიარობისას მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორია. გარდა ამისა, პირველი ორსულობისას საშვილოსნოსშიდა სივრცე უფრო შეზღუდულია, ამიტომ პირველადშობილ ბავშვებში რისკი ოდნავ მაღალია. რაც შეეხება მოსაზრებას, რომ საკეისრო კვეთა იწვევს ბარძაყის განვითარების დისპლაზიას, ეს არ არის სიმართლე.

ხვეულში გახვევა და გარემო ფაქტორები

მშობიარობის შემდგომი მოვლა შეიძლება გადამწყვეტი იყოს დისპლაზიის განვითარებაში. ბავშვების ფეხების მჭიდროდ და სწორად შეკვრა (ხვეულში გახვევა) ზრდის ბარძაყის სახსრის ამოვარდნილობისადმი მიდრეკილებას. ნებისმიერი პრაქტიკა, რომელიც ბარძაყებს სწორ და დახურულ მდგომარეობაში აჩერებს, საზიანოა.

მჭიდროდ შეკვრა აფიქსირებს ფეხებს გაშლილ და დახურულ მდგომარეობაში. ეს მდგომარეობა ხელს უშლის ბარძაყის თავის განვითარებას ბუდეში. თუ ბავშვის შეხვევა აუცილებელია, უნდა შეირჩეს ნახევრად შეხვევა, რომელიც ფეხებს ბუნებრივად გაშლის საშუალებას აძლევს.

რა არის ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის სიმპტომები?

სიმპტომების შემჩნევა ყოველთვის ადვილი არ არის. ბარძაყის განვითარების დისპლაზია ბავშვებში ტკივილს არ იწვევს და ადრეულ ეტაპზე მისი აღმოჩენა შეიძლება რთული იყოს. ამიტომ, რეგულარულ სამედიცინო შემოწმებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს. სპეციალისტი ექიმები რუტინული გასინჯვისას ამოწმებენ ყველა ბავშვის ბარძაყს, რათა აღმოაჩინონ დისპლაზიის ნიშნები.

სიმპტომები ახალშობილობის პერიოდში

ახალშობილებში ერთ-ერთი პირველი შესამჩნევი ნიშანი არის კანის ნაოჭების ასიმეტრია ბარძაყისა და ფეხების არეში. ბარძაყისა და ფეხის კანის ნაკეცები უნდა იყოს სიმეტრიული. თუმცა, ასიმეტრია შეიძლება მიუთითებდეს იმაზე, რომ ბარძაყის თავი სწორად არ არის განლაგებული. მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ კანის ნაკეცები არ არის სანდო ნიშანი, სხვა სიმპტომებთან ერთად ის მნიშვნელოვან მინიშნებას იძლევა.

ბარძაყის სახსრის მოძრაობისას „ტკაცუნის“ ან „დაწკაპუნების“ ხმის გაგონება საყურადღებო ნიშანია. ბავშვის გასინჯვისას ექიმმა შეიძლება შეამჩნიოს ეს ხმა, როდესაც ამოწმებს, ზის თუ არა ბარძაყი თავის ადგილზე. ბავშვისთვის ფეხების გაშლის ან მოხრის გაძნელება ასევე ადრეული ნიშანია.

სიმპტომები ჩვილობისა და ბავშვობის პერიოდში

ბავშვის ზრდასთან ერთად სიმპტომები უფრო მკაფიო ხდება. შესაძლოა გაჩნდეს სხვაობა ფეხების სიგრძეში. დაზიანებულ მხარეს ფეხი მეორესთან შედარებით უფრო მოკლე ჩანს. ამოვარდნილობა იწვევს ბარძაყის მოკლედ გამოჩენას.

შეინიშნება ბარძაყის მოძრაობის შეზღუდვა. ვლინდება ფეხების გარეთ გაშლის ან სრულად მოხრის შეუძლებლობა. ბავშვებს შეიძლება დისკომფორტი ჰქონდეთ ფეხების გაშლის ან მოხრისას. ბარძაყის არეში სიმკვრივე ზღუდავს ამ მოძრაობებს.

ბავშვების ფეხები შეიძლება იყოს ნორმისგან განსხვავებულ პოზიციაში. მაგალითად, ფეხები შეიძლება არ იშლებოდეს სიმეტრიულად ან ერთი მეორეზე მაღლა იდგეს. ამოვარდნილი ბარძაყის მხარეს ფეხი გარეთაა მიმართული. ფეხებს შორის მანძილი შეიძლება ნორმაზე ბევრად ფართო იყოს.

შეინიშნება ჩამორჩენა მსხვილი მოტორული უნარების განვითარებაში, როგორიცაა ჯდომა და ცოცვა. მოტორული უნარების განვითარება ფერხდება. ბარძაყის სახსრის შეუსაბამო პოზიცია ზღუდავს ბავშვის მოძრაობას და ანელებს მოტორული განვითარების პროცესს.

სიმპტომები სიარულის დაწყებისას

სიარულის დაწყება ფერხდება. სიარულის დაგვიანებასთან ერთად შესაძლოა გამოვლინდეს კოჭლობა. სიარულისას ბავშვები კოჭლობენ. ვინაიდან ერთი ფეხი მეორეზე მოკლეა, ნორმალური სიარულის მანერა ირღვევა.

შეინიშნება თითის წვერებზე სიარული ან „იხვისებური“ სიარული. სიარულისას ერთი ბარძაყის სახსარი მეორისგან განსხვავებულად მოძრაობს. სიარულისას ხდება ერთ მხარეს გადახრა. ზოგიერთი ბავშვი დაზიანებულ ფეხს ითრევს.

როგორ ხდება ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის დიაგნოსტიკა?

დიაგნოსტიკური პროცესი მიმდინარეობს ფიზიკური გასინჯვისა და ვიზუალიზაციის მეთოდების კომბინაციით. ახალშობილებში რეგულარული შემოწმებისას ტარდება ბარძაყის გასინჯვა და თუ რაიმე ანომალია გამოვლინდა, ინიშნება დამატებითი კვლევები.

ფიზიკური გასინჯვის მეთოდები

ახალშობილობის პერიოდში ფიზიკურ გასინჯვას დიდი მნიშვნელობა აქვს. ბავშვის სიცოცხლის პირველ კვირებში ბარძაყის გასინჯვა რუტინული შემოწმების ნაწილია. ამ გასინჯვისას ყველაზე ხშირად გამოიყენება ორი ტესტი, რომლებიც ცნობილია როგორც ორტოლანისა და ბარლოუს მანევრები.

ორტოლანის ტესტი დადებითია, თუ ბარძაყი ამოვარდნილია. ბარლოუს მანევრი კი ავლენს, რომ ბარძაყის თავი ასეტაბულუმიდან გამოდის. თუმცა, ამ ტესტების მგრძნობელობა დაბალია და მათი დადებითი პროგნოზული მნიშვნელობა შეზღუდულია. ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის დიაგნოსტიკისას შემთხვევების 60%-მდე შეიძლება გამოგვრჩეს.

სამ თვეზე უფროსი ასაკის ბავშვებში ორტოლანისა და ბარლოუს ტესტები ნაკლებად სანდო ხდება. ამიტომ, ეძებენ კლინიკურ ნიშნებს, როგორიცაა ბარძაყის ასიმეტრიული ან შეზღუდული აბდუქცია (გაშლა). ბარძაყში ტკაცუნის ხმა, მოძრაობის შეზღუდვა, ბარძაყის ნაკეცების ასიმეტრია და ფეხების სიგრძის სხვაობა არის ფიზიკური გასინჯვის ის ნიშნები, რომლებიც დიაგნოზის დასმაში გვეხმარება.

დიაგნოსტიკა ულტრასონოგრაფიით

ახალშობილობის პერიოდში ბარძაყის ულტრაბგერითი კვლევა ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის დიაგნოსტიკის ყველაზე სანდო მეთოდია. ეს არის ვიზუალიზაციის ტექნიკა, რომელიც განსაკუთრებით რეკომენდებულია ოთხ თვემდე ასაკის ბავშვებისთვის. სიცოცხლის პირველ ექვს თვეში ყველაზე ზუსტი და სანდო დიაგნოსტიკური მეთოდი არის ბარძაყის ულტრასონოგრაფია.

ულტრასონოგრაფია არის ზუსტი დიაგნოსტიკური მეთოდი, რომელიც ბავშვისთვის ყოველგვარი ზიანის გარეშე, მოკლე დროში სრულდება. მაღალი სიხშირის ულტრასონოგრაფიით მიიღება სტატიკური და სტრესული გამოსახულებები. იგი გამოიყენება ბარძაყის თავის დაფარვის ხარისხისა და ასეტაბულური კუთხეების გასაზომად. გრაფის კლასიფიკაცია ფართოდ გამოიყენება დისპლაზიის სიმძიმის კატეგორიზაციისთვის.

ჩვენს ქვეყანაში ჯანდაცვის სამინისტრომ დაადგინა, რომ სკრინინგის მიზნით ბარძაყის ულტრასონოგრაფიისთვის ყველაზე შესაფერისი ასაკი არის დაახლოებით 1 თვე. ულტრასონოგრაფიის სპეციფიკურობა და მგრძნობელობა 90%-ზე მეტია.

შეფასება რენტგენით

ექვს თვეზე უფროსი ასაკის ბავშვებში ბარძაყის სახსრის სტრუქტურის შესაფასებლად გამოიყენება რენტგენი. იგი რეკომენდებულია 4-6 თვეზე უფროსი ასაკის ბავშვებისთვის, როდესაც ბარძაყის თავში უკვე ჩამოყალიბებულია მეორადი გაძვალების ცენტრი.

ასეტაბულური ინდექსი, ჰილგენრაინერის ხაზი და შენტონის რკალი გამოიყენება დისპლაზიის ხარისხის შესაფასებლად. რენტგენი საკმარისია ბარძაყის სახსრის ამოვარდნილობის ან დისპლაზიის დასადასტურებლად.

ადრეული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობა

დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ყველაზე შესაფერისი პერიოდი არის ახალშობილობის ხანა. ადრეული დიაგნოსტიკა შესაძლებელია ყველა ბავშვისთვის რუტინულად ჩატარებული ბარძაყის ულტრაბგერითი კვლევით. თუ მკურნალობა პირველ 6 თვეში იწყება, სრული გამოჯანმრთელების მაჩვენებელი 100%-თან ახლოსაა.

ადრეული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა უპირატესია, რადგან არაქირურგიული მეთოდები უფრო ეფექტურია. ადრეული დიაგნოსტიკის წყალობით, ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის დიდი ნაწილი სრულად იკურნება ისე, რომ მომავალში ინდივიდის ცხოვრებაზე არანაირი უარყოფითი გავლენა არ ჰქონდეს.

როგორ ხდება ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის მკურნალობა?

მკურნალობის მიდგომა განისაზღვრება ბავშვის ასაკისა და დაავადების სიმძიმის მიხედვით. მთავარი მიზანია ბარძაყის სახსრის სწორ პოზიციაში ჩასმა და ამ მდგომარეობის შენარჩუნება. ადრეული ჩარევა მნიშვნელოვნად ზრდის წარმატების შანსს.

მკურნალობა 0-6 თვის ასაკის ბავშვებში

ექვს თვემდე ასაკის ბავშვებში მკურნალობის ყველაზე ხშირად გამოყენებადი მეთოდია პავლიკის ბანდაჟი. ეს სპეციალური ორთოზი ბარძაყს აჩერებს ოდნავ მოხრილ მდგომარეობაში და ხელს უშლის მის შიგნით ჩაკეტვას. იგი შედგება გულმკერდის ქამრის, მხრის თასმებისა და ფეხის ბანდაჟებისგან.

ბანდაჟი ბავშვს უკეთდება ზურგზე წოლისას. ჯერ გულმკერდის ქამრები უნდა გატარდეს მკერდის დონეზე. ქამარსა და გულმკერდს შორის უნდა დარჩეს სამი თითის ადგილი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბავშვს გაუჭირდება თავისუფლად სუნთქვა.

პირველი სამი კვირის განმავლობაში ბანდაჟი მუდმივად უკეთია. მესამე კვირის ბოლოს კეთდება ულტრაბგერითი კონტროლი. პირველ დღეებში საჭიროა ხშირი გასინჯვა. ორი-სამი დღის, ერთი კვირის და ორი კვირის შემდეგ უნდა შემოწმდეს, სწორად გამოიყენება თუ არა ბანდაჟი.

თუ რედუქცია (ჩასმა) მიღწეულია, ბარძაყის სახსარი ჩვეულებრივ 4-6 კვირაში სტაბილური ხდება. ბანდაჟის გამოყენება შესაძლებელია 9-12 თვემდე. თუმცა, თუ მესამე კვირის ბოლოს ამოვარდნილობა კვლავ გრძელდება, გადადიან მკურნალობის სხვა მეთოდზე.

მკურნალობის მიდგომები 6 თვეზე უფროსი ასაკის ბავშვებში

ექვსი თვის შემდეგ არაქირურგიული მეთოდების წარმატების შანსი მცირდება. მკურნალობა ხშირად ტარდება სტაციონარში.

დახურული რედუქცია არის ფართოდ გამოყენებადი მეთოდი. ბავშვს ანესთეზიის ქვეშ უსვამენ ბარძაყის სახსარს თავის ადგილზე. შემდეგ, შესაბამისი პოზიციის მიცემით, ადებენ თაბაშირის ნახვევს (pelvipedal cast). ეს თაბაშირი აფიქსირებს ტანსა და ფეხებს.

თუ დახურული რედუქციით საკმარისი გაუმჯობესება არ მიიღწევა, შესაძლოა საჭირო გახდეს ღია რედუქცია. ამ პროცედურის დროს ბარძაყის სახსარი ქირურგიულად იხსნება, სახსარში არსებული ზედმეტი ქსოვილი სუფთავდება და ბარძაყი თავის ადგილზე ჯდება.

ქირურგიული მკურნალობის ვარიანტები ბავშვებში

თვრამეტი თვის შემდეგ ბავშვებში საჭირო ხდება ძვლის ოპერაციები. მენჯის ოსტეოტომია ცვლის ბარძაყის ბუდის ფორმას და უზრუნველყოფს უკეთეს დაფარვას. ბარძაყის ოსტეოტომია კი ასწორებს ბარძაყის ძვლის კუთხეს და აუმჯობესებს შესაბამისობას.

ბავშვის ასაკის მატებასთან ერთად მკურნალობის წარმატების შანსი მცირდება. ასევე იზრდება დაავადების მიერ დატოვებული მუდმივი ეფექტები.

მკურნალობის შემდგომი დაკვირვების პროცესი

მკურნალობა ხანგრძლივია და მოითხოვს მოთმინებას. ოჯახის მიერ მკურნალობისადმი ერთგულება პირდაპირ მოქმედებს წარმატებაზე. დაკვირვება უნდა გაგრძელდეს ექიმის მიერ განსაზღვრული ინტერვალებით, სანამ ბავშვი არ მიაღწევს ზრდასრულ ასაკს.

ხშირად დასმული კითხვები

როდესაც ოჯახებს ბავშვთან ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის დიაგნოზი დაუსვამენ, მათ აინტერესებთ მრავალი კითხვა. ამ ნაწილში თქვენ იპოვით პასუხებს ყველაზე ხშირად დასმულ კითხვებზე.

არის თუ არა ბარძაყის განვითარების დისპლაზია მუდმივი?

ადრეული დიაგნოსტიკითა და შესაბამისი მკურნალობით ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის გამოსწორება შესაძლებელია. ბავშვების უმეტესობა ნორმალურად ვითარდება ყოველგვარი პრობლემის გარეშე. განსაკუთრებით მაშინ, თუ მკურნალობა პირველ ექვს თვეში იწყება, სრული გამოჯანმრთელების მაჩვენებელი 100%-თან ახლოსაა.

თუმცა, თუ არ მკურნალობენ, ამან შეიძლება გამოიწვიოს მუდმივი ინვალიდობა. სახსარში უკმარისობა მუდმივი იქნება. ამიტომ ადრეული ჩარევა პირდაპირ განსაზღვრავს წარმატებას.

რა მოხდება, თუ არ ჩატარდება მკურნალობა?

ბარძაყის განვითარების დისპლაზია თავისით არ იკურნება. არანამკურნალევ შემთხვევებში შესაძლოა დაზიანდეს ბარძაყის სახსრის რბილი ხრტილი. ამასთან ერთად, იზრდება ოსტეოართრიტის განვითარების ალბათობა.

ვლინდება კოჭლობით სიარული. ბარძაყში ახალგაზრდა ასაკში იწყება ტკივილი. სახსრის მოძრაობაში ჩნდება მუდმივი შეზღუდვა. ხალხში „გაქვავებად“ ცნობილი სახსრის დეგენერაცია დროთა განმავლობაში გადაიქცევა მტკივნეულ და ნაკლებად მოძრავ მდგომარეობად.

არანამკურნალევი ბარძაყის განვითარების დისპლაზია არის 40 წლამდე ასაკის მოზრდილებში ბარძაყის პროთეზირების ოპერაციების 30%-ის მიზეზი. შემთხვევები, რომლებიც ადრეულ ბავშვობაში წარმატებით არ იქნა ნამკურნალევი, მოგვიანებით ცხოვრებაში იწვევს მძიმე ტკივილებს, რაც შესაძლოა საჭიროებდეს ბარძაყის ტოტალურ პროთეზირებას.

რა ასაკში უნდა დაისვას დიაგნოზი?

ბარძაყის განვითარების დისპლაზიის გასინჯვა უნდა განახორციელოს სპეციალისტმა ექიმმა დაბადებიდან პირველი ერთი თვის განმავლობაში. დაბადებიდან 72 საათის განმავლობაში ბავშვის ბარძაყები მოწმდება ახალშობილთა გასინჯვის ნაწილად.

შემდეგი ბარძაყის გასინჯვა ტარდება, როდესაც ბავშვი 6-8 კვირისაა. სკრინინგი გრძელდება რეგულარული ინტერვალებით, სანამ ბავშვი 1 წლის გახდება. ჩვენს ქვეყანაში ჯანდაცვის სამინისტრომ დაადგინა, რომ სკრინინგის მიზნით ბარძაყის ულტრასონოგრაფიისთვის ყველაზე შესაფერისი ასაკი არის დაახლოებით 1 თვე.

დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია ბავშვობის პერიოდშიც. თუმცა, ადრეულ პერიოდში დიაგნოსტიკა და მკურნალობა იძლევა უფრო ეფექტურ შედეგებს.

რამდენ ხანს გრძელდება მკურნალობის პროცესი?

მკურნალობის ხანგრძლივობა იცვლება ბავშვის ასაკისა და მდგომარეობის სიმძიმის მიხედვით. პირველ 6 თვეში მკურნალობა შესაძლებელია მხოლოდ ორთოზით და მარტივი ზომებით. პავლიკის ბანდაჟი ჩვეულებრივ 4-6 კვირაში სტაბილურს ხდის ბარძაყის სახსარს. ბანდაჟის გამოყენება შესაძლებელია 9-12 თვემდე.

6 თვეზე უფროსი ასაკის ბავშვებში საჭიროა ქირურგიული ჩარევა ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ. შემდეგ კეთდება თაბაშირის ნახვევი. მკურნალობის შემდეგ პაციენტი გადადის დაკვირვების ქვეშ.

ბავშვებზე დაკვირვება უნდა გაგრძელდეს 14-16 წლის ასაკამდე. ნებისმიერი ქირურგიული ან ინვაზიური პროცედურის შედეგები შეიძლება განსხვავდებოდეს ადამიანიდან ადამიანამდე. ამიტომ საჭიროა ხანგრძლივი დაკვირვება.

შეჯამება: ბარძაყის განვითარების დისპლაზია

მიუხედავად იმისა, რომ ბარძაყის განვითარების დისპლაზია ერთი შეხედვით საშიშად გამოიყურება, ეს არის ადრეული დიაგნოსტიკით სრულად განკურნებადი მდგომარეობა. პირველ ექვს თვეში დაწყებული მკურნალობის წარმატების მაჩვენებელი 100%-ს უახლოვდება. ამიტომ, დიდი მნიშვნელობა აქვს, არ გამოტოვოთ თქვენი ბავშვის რეგულარული სამედიცინო შემოწმებები.

ბარძაყის გასინჯვისა და ულტრაბგერითი სკრინინგის წყალობით პრობლემა დროულად ვლინდება. თუ მკურნალობას სათანადოდ გააგრძელებთ, თქვენს შვილს შეუძლია იცხოვროს ნორმალური ცხოვრებით. თუმცა, უგულებელყოფის შემთხვევაში მან შეიძლება გამოიწვიოს მუდმივი ინვალიდობა. თუ თქვენს ბავშვში რაიმე საეჭვო სიმპტომს შეამჩნევთ, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სპეციალისტ ექიმს. ადრეული მოქმედება არის ყველაზე ღირებული ნაბიჯი თქვენი შვილის ჯანსაღი მომავლისთვის.