60 წლის ადამიანების 40%-ს აქვს მინიმუმ ზომიერი ხარისხის foraminal stenosis. 80 წლის და უფროსი ასაკის პირებში ეს მაჩვენებელი 75%-მდე იზრდება. თუმცა, გასაკვირია შემდეგი: მძიმე foraminal stenosis-ის მქონეთა მხოლოდ 17,5%-ს აღენიშნება სიმptომები. აბა, რა არის foraminal stenosis და რას ნიშნავს იგი? რა არის ნერვული foraminal stenosis? ამ სტატიაში გასაგები ენით ავხсნით ყველაფერს, რაც უნდა იცოდეთ foraminal stenosis-ის სიმptომების, გამომწვევი მიზეზებისა და მკურნალობის შესახებ.
რა არის Foraminal Stenosis?
ხერხემლის გვერდით ნაწილებში არსებობს პატარა ხვრელები, საიდანაც ნერვები გადის. ამ ხვრელებს „ფორამენი“ (foramen) ეწოდება. Foraminal stenosis არის მდგომარეობა, რომელიც ამ ხვრელების შევიწროების შედეგად ვითარდება. შევიწროების წარმოქმნისას ზურგის ტვინიდან გამომავალი ნერვული ფესვები იჭყლიტება და ეს შეკუმშვა იწვევს სხვადასხვა სიმპტომს.
რაც უფრო მცირდება მალებს შأتის ის სივრცე, სადაც ნერვები გადის, მით უფრო იზრდება ზეწოლა ნერვებზე. ეს ზეწოლა ვლინდება განსაკუთრებით ზურგის, წელისა ან კისრის არეში. შედეგად, თქვენ გაქვთ ისეთი ჩივილები, როგორიცაა ტკივილი, დაბუჟება და კუნთების სისუსტე.
რა არის ნერვული Foraminal Stenosis?
ნერვული ფორამენი არის ის ხვრელი, საიდანაც ზურგის ტვინის ნერვი გამოდის ხერხემლიდან და იტოტება სხეულის სხვა ნაწილებში. ამ ხვრელის ზომა იცვლება იმის მიხედვით, თუ სად მდებარეობს იგი ხერხემალში. მაგალითად, წელის ხერხემლის არის გამოსასვლელი ხვრელი დაახლოებით 18-22 მილიმეტრი სიმაღლისა და 5-8 მილიმეტრი სიგანისაა. კისრის ხერხემლის არეში კი მას აქვს 10-14 მილიმეტრი სიმაღლე და 5-7 მილიმეტრი სიგანე.
ნერვული foraminal stenosis არის სპინალური სტენოზის ტიპი, რომელიც გავლენას ახდენს ამ ხვრელებზე. სიტუაციის გასაგებად შეგვიძლია მოვიყვანოთ ასეთი ანალოგია: წარმოიდგინეთ ელექტროკაბელი, რომელიც კარის დაკეტვისას კარსა და ჩარჩოს შუა იჭედება. დროთა განმავლობაში კაბელზე არსებულმა ზეწოლამ შესაძლოა დააზიანოს იგი და იმოქმედოს ელექტროენერგიის გადაცემის ფორმაზე. ანალოგიურად, foraminal stenosis ზეწოლას ახდენს დაზიანებულ ნერვებზე.
ხვრელებში შევიწროების წარმოქმნისას ზურგის ტვინის ნერვები ღიზიანდება ან ზიანდება. ნეიროფორამენული სტენოზი უმეტესად ვლინდება ხერხემლის არხის შევიწროებასთან ერთად. ამიტომ სიმპტომები შესაძლოა უფრო რართული გახდეს.
Foraminal Stenosis-ის ტიპები
Foraminal stenosis-ის მდებარეობა ასევე განსაზღვრავს მის ტიპს. ხერხემლის სხვადასხვა ნაწილის მიხედვით ტიპები შემდეგნაირად გამოიყოფა:
ცერვიკალური ხერხემალი მდებარეობს კისრის არეში. ეს არის მეორე ყველაზე გავრცელებული ადგილი, სადაც ვითარდება foraminal stenosis. თორაკალური ხერხემალი მდებარეობს ზედა და შუა ზურგში. ლუმბალური ხერხემალი მდებარეობს წელის არეში და ეს არის foraminal stenosis-ის ყველაზე ხშირად გამოვლენის ადგილი. საკრალური ხერხემალი მდებარეობს ზურგის ქვედა ნაწილსა და მენჯის არეში, ხოლო კოქსიგეალური ხერხემალი - ყველაზე დაბალ ნაწილში.
ის, თუ რომელ ზონაშია შევიწროება, პირდაპირ გავლენას ახდენს თქვენს სიმპტომებზე. სანამ წელის არის სტენოზი იწვევს ფეხის ტკივილს, კისრის არის სტენოზმა შესაძლოა გამოიწვიოს პრობლემები ხელებსა და თითებში.
Foraminal Stenosis-ის გამომწვევი მიზეზები
Foraminal stenosis-ის მიზეზები შეიძლება წარმოიქმნას რამდენიმე ფაქტორის ერთობლიობით. ზოგიერთ ადამიანში საკმარისია ერთი მიზეზი, ზოგიერთში კი საჭიროა რამდენიმე ფაქტორის კომბინაცია. ნებისმიერმა მდგომარეობამ, რომელიც ცვლის თქვენი ხერხემლის სტრუქტურას, შეიძლება გამოიწვიოს იმ სივრცის შევიწროება, სადაც ნერვული ფესვები გადის.
სებერება და დეგენერაციული ცვლილებები
ასაკის მატებასთან ერთად თქვენს ხერხემალში ხდება რიგი სტრუქტურული ცვლილებები. მთელ მსოფლიოში 60 წელს ზემოთ მოსახლეობის დაახლოებით 20%-ში რადიოლოგიურად ვლინდება არხის შევიწროების ნიშნები. 50 წელს ზემოთ ინდივიდების დაახლოებით 10-15%-ს აქვს სიმპტომური არხის შევიწროება.
მალებს შორის არსებული დისკები ასაკთან ერთად კარგავს წყლის შემცველობას. ეს მდგომარეობა იწვევს დისკის სიმაღლის შემცირებას და არხის შევიწროებას. რადგან დისკები კარგავენ ელასტიურობას, ისინი უფრო ადვილად ცვდებიან და ვეღარ ასრულებენ ამორტიზატორის ფუნქციას.
ხერხემლის უკანა ნაწილში არსებული მცირე სახსრები დროთა განმავლობაში იზრდება და სქელდება. ეს ზრდა აწწროებს ზურგის ტვინის არხს. სახსრის ხრტილების ცვეთასთან ერთად წარმოიქმნება კირიანობა და წარმოქმნილი კირიანი ქსოვილები ახდენენ ზეწოლას არხის შიგნით.
ზურგის ტვინის არხის გარშემო არსებული ყვითელი იოგოვანი ქსოვილის გასქელება ამცირებს არხის დიამეტრს. იოგები არის ბოჭკოვანი ლენტები, რომლებიც აერთიანებს ხერხემალს. ართრიტი იწვევს იოგების დროთა განმავლობაში გასქელებას და სპინალური არხის სივრცისკენ დაბერვას.
ხერხემლის სხეულებში წარმოქმნილი ძვლოვანი წანაზარდები შეიძლება გაიზარდოს არხის შიგნით. ძვლოვანი წანაზარდები ან ძვლის გადაჭარბებული ზრდა აჭყლეტს ნერვებს ხერხემალში. თქვენი ორგანიზმი ხრტილის ცვეთის საპასუხოდ წარმოქმნის ახალ ძვალს.
დისკის თიაქარი
ხერხემლის ძვლებს შორის მდებარეობს ბალიშები, რომლებსაც დისკებს ვუწოდებთ. ეს დისკები მოქნილობას ანიჭებს ხერხემლის მოძრაობებს. დროთა განმავლობაში ხდება დისკების შიდა მატერიის ნაწილის გარეთ ჟონვა და ზურგის ტვინზე ან ნერვებზე ზეწოლა.
ხდება დისკების ჟელეს მსგავსი ცენტრის გასვლა სუსტი ან გახლეჩილი გარე ფენიდან. ამის შემდეგ დაბერილი დისკი აწექება დისკის მახლობლად მდებარე ნერვებს. თიაქრიანი დისკები foraminal stenosis-ის გავრცელებული მიზეზებიდან ერთ-ერთია.
ზურგის ტრავმებმა შეიძლება გამოიწვიოს თიაქრიანი ან დაბერილი დისკები. დისკის თიაქარი ხშირად ვლინდება 30-იან და 40-იან წლებში, როდესაც ბირთვი (nucleus pulposus) ჟელატინისებრი სტრუქტურისაა.
ართრიტი და სახსრების დაავადებები
ოსტეოართრიტი არის ცვეთისა და დაზიანების მდგომარეობა, რომელიც ანგრევს თქვენს სახსრებში არსებულ ხრტილს. ხრტილი არის სახსრების დამცავი საფარი. ხრტილის ცვეთასთან ერთად ძვლები იწყებენ ერთმანეთზე ხახუნს.
რევმატოიდული ართრიტი იწვევს სახსრის ანთებას და ხელს უწყობს foraminal stenosis-ის განვითარებას. დაავადებებმა, რომლებიც აზიანებენ ხერხემლის დამაკავშირებელ კუნთებს, ძვლებს ან შემაერთებელ ქსოვილებს, შეიძლება გამოიწვიოს foraminal stenosis.
ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა მაანკილოზებელი სპონდილიტი და პეჯეტის დაავადება, აჩქარებენ ამ პროცესს. პეჯეტის დაავადება არის ძვლის დაავადება, რომელიც იწვევს ძვლის გადაჭარბებულ ნგრევას. სპონდილოლისტეზი არის ერთი მალის მეორე მალაზე გადაცურება და იგი ხელს უწყობს არხის შევიწროებას.
ტრავმა და დაზიანებები
ავტოკატასტროფის მსგავსი სხვადასხვა ტრავმული მოვლენების შედეგად წარმოქმნილმა ხერხემლის დაზიანებებმა შეიძლება გამოიწვიოს foraminal stenosis. ტრავმების შედეგად შესაძლებელია წელის არეში არხის შევიწროება განვითარდეს.
ზურგის დაზიანებები იწვევს ნაწიბუროვან ქსოვილს ან სტრუქტურულ ცვლილებებს. ამ ცვლილებათა შორისაა ხერხემლის მოტეხილობები. ზურგის ოპერაციის შემდეგ მიმდებარე ქსოვილის შეშუპებამაც შეიძლება ხელი შეუწყოს foraminal stenosis-ის განვითარებას.
კისტებმა და სიმსივნეებმა შეიძლება ჩახერგონ ზურგის ტვინი და ზურგის ტვინის ნერვები. ეს მდგომარეობა იწვევს იმას, რომ foraminal stenosis ჩნდება ისეთ ადგილას, სადაც იგი ჩვეულებრივ არ წარმოიქმნებოდა.
Foraminal Stenosis-ის სიმპტომები
Foraminal stenosis-ის სიმპტომები ჩვეულებრივ იწყება ნელა და დროთა განმავლობაში მწვავდება. იმ ზონაში, სადაც ნერვები ვრცელდება სხეულში, თქვენ განიცდით დისკომფორტს, რომელიც მატულობს განსაკუთრებით მოძრაობისას. სიმპტომების მდებარეობა მნიშვნელოვანი მინიშნებაა foraminal stenosis-ის დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში.
ტკივილის სიმპტომები
კისერში, ზურგში, წელში ან კიდურებში (მკლავებსა და ფეხებში) გავრცელებული ტკივილი foraminal stenosis-ის ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანია. იგი ვრცელდება შევიწროების ადგილიდან თეძოს, ფეხის, მხრის ან ხელის მიმართულებით. წელის არეში წარმოქმნილი შევიწროება ძირითადად ვლინდება ტკივილებით, რომლებიც ვრცელდება თეძოების, ფეხებისა და ტერფებისკენ.
ტკივილის ხასიათი ისეთია, რომ გადაეცემა ფეხებს. მატულობს ფეხზე დგომისას ან სიარულისას. ზოგიერთ პაციენტს თან ახლავს წვის ან ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნებაც. ჯდომისას გრძნობთ შვებას.
დაბუჟება და ჩხვლეტა
დაზიანებული ნერვული ფესვიდან გამომდინარე, ხელებსა ან ფეხებში ვითარდება დაბუჟება. ფეხებში დაბუჟება მატულობს განსაკუთრებით სიარულისას ან ფეხზე დგომისას. თქვენ განიცდით ჩხვლეტის ან „ჭიანჭველების ცოცვის“ შეგრძნებას.
ნერვის მიჭყლეტის გამო შესაძლებელია ფეხებსა და ტერფებში აღინიშნოს წვა და ჩხვლეტა. ხელებში, მკლავებსა და თითებში ჩნდება მგრძნობელობის დაკარგვის მსგავსი პრობლემები. სიარულისას ან ფეხზე დგომისას ეს სიმპტომები კიდევ უფრო უარესდება.
კუნთების სისუსტე
ნერვზე ზეწოლის გამო კიდურებში ვითარდება სისუსტე. ფეხებში შესაძლოა შეიქმნას „ჩავარდნის“ ან სისუსტის შეგრძნება. სიარულისას გრძნობთ ფეხებში უეცრად წარმოქმნილ ჩავარდნას.
შესაძლებელია გამოვლინდეს კუნთოვანი ძალის დაკარგვა. განიცდით სირთულეებს კიბეზე ასვლისას. გვიან სტადიებზე ადგილი აქვს კუნთების კონტროლის დაკარგვას. ამის გარდა, ფეხებში შეიძლება წარმოიქმნას კრუნჩხვები.
მოძრაობის შეზღუდვა
ხანგრძლივი ჯდომის ან ფეხზე დგომის შემდეგ მატულობს ტკივილი და მოძრაობის სირთულე. გარკვეული მანძილის გავლის შემდეგ ფეხში განიცდით ძალის დაკარგვას. პაციენტები ყვებიან შემდეგნაირად: „შარშან თხუთმეტი წუთის სიარულის შემდეგ მეწყებოდა ფეხის ტკივილი, წელს კი ხუთი წუთის სიარულისას მეწყება ტკივილი“.
სავალი მანძილი თანდათან მცირდება. ჩნდება გარკვეული ხნით შეჩერებისა და დასვენების საჭიროება. დასვენებისას ან წინ გადახრისას განიცდით შვებას. ზოგიერთი პაციენტი იწყებს წინ გადახრილი სიარულს, რათა შეამციროს ზეწოლა ნერვებზე.
სიმპტომების განსხვავებები ზონების მიხედვით
თუ სიმპტომები აღინიშნება ცერა თითზე, საჩვენებელ თითზე და შუა თითზე, პრობლემა შესაძლოა იყოს ცერვიკალურ (კისრის) ხერხემალში. დისკომფორტი, რომელიც იგრძნობა ზედა მუცელსა და მკერდის ძვლის ქვემოთ, მიუთითებს თორაკალურ ხერხემალზე. სიმპტომები, რომლებიც აზიანებს ტერფის გარე კიდეს, მეოთხე და ნეკა თითებს, დაკავშირებულია ზურგის ქვედა ნაწილის სტენოზთან.
კისრის არეში ჩნდება მკლავებში გავრცელებული ჩხვლეტა, ხელებსა და თითებში სისუსტე, წონასწორობისა და სიარულის პრობლემები. გაფართოებულ შემთხვევებში შეიძლება განვითარდეს შარდისა და განავლის კონტროლის პრობლემები.
Foraminal Stenosis-ის დიაგნოსტიკა
თქვენი ექიმი foraminal stenosis-ის დიაგნოზის დასმისას ეყრდნობა თქვენს სიმპტომებს. თუმცა ზუსტი დიაგნოზისთვის იგი იყენებს სხვადასხვა გამოკვლევასა და ტესტს. დიაგნოსტიკური პროცესი შედგება სამი ძირითადი ეტაპისგან.
ფიზიკალური გამოკვლევა
თქვენი ექიმი პირველ რიგში უსმენს თქვენს სამედიცინო ისტორიას. თქვენ ყვებით, თუ როდის დაიწყო თქვენი სიმპტომები, რა სიტუაციებში მატულობს ისინი და როგორ მოქმედებს თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ეს ინფორმაცია იძლევა თანმდევი დაავადების მკაფიო სურათს.
ფიზიკალური გამოკვლევის დროს თქვენი ექიმი აკვირდება თქვენს მოძრაობებს. იგი აკონტროლებს თქვენს სიარულს, პოზასა და მოქნილობას. ადგენს, თუ რომელ პოზიციებში გრძნობთ ტკივილს. მაგალითად, თუ გადახრით სიარულისას თქვენი ჩივილები მცირდება, ეს შეიძლება მიუთითებდეს foraminal stenosis-ზე.
იგი ამოწმებს თქვენს კუნთოვან ძალას. აკონტროლებს თქვენს რეფლექსებს. ადგენს, რომელ ზონებშია დაბუჟება ან ჩხვლეტა. ეს გამოკვლევა იძლევა მნიშვნელოვან მინიშნებებს სიმპტომების მიზეზების მოსაძებნად.
ვიზუალიზაციის მეთოდები
მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (მრტ) აჩვენებს ზურგის ტვინის არხს და მის შიგნით გამავალ ნერვებს. იგი უზრუნველყოფს ძალზე დეტალურ გამოსახულებებს, რომლებიც საშუალებას გაძლევთ ერთმანეთისგან განასხვაოთ ძვლები, ნერვები და კუნთები. მრტ-ით ფასდება ფორამენის შევიწროების ხარისხი.
რენტგენი, კომპიუტერული ტომგრაფია (ქთ) და მრტ-სკანირებები გვეხმარება ზურგის ტვინის არხში შევიწროების, ნერვული ფესვების მიმართ განხორციელებული ზეწოლისა და მიჭყლეტის ხარისხის დადგენაში. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრ ადამიანს აქვს მრტ-ზე გამოვლენილი foraminal stenosis, სიმპტომები არ აღინიშნება.
იმ პირებისთვის, რომლებსაც აქვთ იმპლანტირებული მოწყობილობები (მაשל. კარდიოსტიმულატორი), გამოიყენება კომპიუტერული ტომოგრაფია. კარდიოსტიმულატორის მეტალის კომპონენტები არ უნდა მოექცეს მრტ-ს ძლიერი მაგნიტური ველის ზემოქმედების ქვეშ. კტ-სკანირება შეიძლება შერწყმულ იქნას მიელოგრამასთან.
ელექტროფიზიოლოგიური ტესტები
ელექტრომიოგრაფია (ემგ) გამოიყენება ნერვების ფუნქციის შესაფასებლად. იგი იკვლევს ნერვული და კუნთოვანი სისტემის ელექტრულ აქტივობას. ემგ მკაფიოდ აჩვენებს, თუ რომელი ნერვული ფესვი რა ხარისხის ზეწოლის ქვეშ იმყოფება.
ნერვული გამტარობის კვლევები ზომავს ნერვებში დენის გადაცემის სიჩქარეს. აქედან გამოჰყავთ დასკვნები ნერვული აქტივობის შესახებ. ინდივიდუალურ შემთხვევებში დიაგნოზი მყარდება ნევროლოგიური გამოკვლევებითა და ელექტროფიზიოლოგიური კვლევებით.
ემგ-ს შედეგები ხშირად პათოლოგიურია. ეს მდგომარეობა ხასიათდება იმ ნიშნებით, რომლებიც მიუთითებს ორმხრივ მულტირადიკულარულ ნეიროგენულ ჩართვაზე. თქვენმა ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ სხვა ტესტებიც თქვენი პირადი სამედიცინო ისტორიისა ან საჭიროებების მიხედვით.
Foraminal Stenosis-ის მკურნალობა
Foraminal stenosis-ის მკურნალობა იცვლება თქვენი სიმპტომების სიმძიმისა და სტენოზის მდებარეობის მიხედვით. თუ სიმპტომები მსუბუქია, თქვენი ექიმი აკვირდება მდგომარეობას რეგულარული სათვალთვალო ვიზიტებით. კონსერვატიული მკურნალობა თითქმის ყოველთვის პირველი მიდგომაა.
კონსერვატიული მკურნალობის მეთოდები
ქირურგიული ჩარევის არასაპირისპირო მკურნალობა ტარდება პირველ ეტაპზე. მოძრაობის შემცირება შეიძლება დამხმარე იყოს განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც იგი წარმოიქმნება ტრავმით გამოწვეულ ანთებასთან და შეშუპებასთან ერთად. თუმცა სრული წოლითი რეჟიმი ზოგადად არ არის სასარგებლო. ამ პროცესში პრიორიტეტულია ცვლილებები აქტივობებში და არაინვაზიური მიდგომები.
ფიზიკური თერაპია და ვარჯიშები
ფიზიკური თერაპია ხელს უწყობს ფიზიკური ძალისა და მოქნილობის გაზრდას foraminal stenosis-ის სიმპტომების ეფექტის შემცირებით. იგი ტარდება კუნთების გასაძლიერებლად, ხერხემალზე არსებული ზეწოლის შესამცირებლად და მობილობის გასაზრდელად. მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს სტანდარტიზებული რეჟიმი, მრავალი თერაპევტი ფოკუსირდება ძირითადი (core) კუნთების გაჭიმვასა და გაძლიერებაზე.
წინ გადახრაზე ორიენტირებული ვარჯიშები უზრუნველყოფს შვებას იმ ხვრელების გახსნით, სადაც ნერვები გადის. ძლიერი მუცლისა და ზურგის კუნთები იღებენ ხერხემალზე დაწოლის სიმძიმეს და მოქმედებენ როგორც ბუნებრივი კორსეტი. ვარჯიში ამცირებს შევიწროების სიმპტომებს ნერვებთან მიმავალი სისხლის რაოდენობის გაზრდით.
მედიკამენტური მკურნალობა
არასტეროიდული ანთერსაწინააღმდეგო პრეპარატები ამსუბუქებს შეშუპებასა და ტკივილს. მას შეუძლია შეამციროს ანთება დაზიანებული სპინალური ნერვის გარშემო. ტკივილგამაყუჩებლები ამსუბუქებს მსუბუქ და ზომიერ ტკივილებს. კუნთების დამადუნებლები გამოიყენება კუნთოვანი სპაზმების შესამცირებლად. ანტიდეპრესანტები და ანტიკონვულსანტები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნერვული ტკივილის შესამსუბუქებლად.
პერორალური სტეროიდული მედიკამენტები ამცირებს ანთებასა და შეშუპებას შესაბამისი არის გარშემო. პერორალური ოპიოიდური მედიკამენტები ეხმარება მწვავე ტკივილის მკურნალობაში, მაგრამ ძირითადად განკუთვნილია მხოლოდ მოკლევადიანი გამოყენებისთვის.
ინექციური მკურნალობა
თქვენმა ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ კორტიზონის ინექციები. ანთერსაწინააღმდეგო პრეპარატი შეჰყავთ პირდაპირ foraminal stenosis-ის ზონაში. კორტიზონი მნიშვნელოვნად ამსუბუქებს ანთებასა და ტკივილს. მისი ეფექტი შესაძლოა დროებითი იყოს.
ტრანსფორამინალური ინექცია პირდაპირ აწვდის მედიკამენტს ნერვულ ფესვს foraminal დონეზე, რაც ამცირებს რადიკულურ ტკივილსა და ანთებას. ტკივილის შემამსუბუქებელი ეფექტი ჩვეულებრივ გრძელდება რამდენიმე კვირიდან რამდენიმე თვემდე. საჭიროების შემთხვევაში მისი გამეორება შესაძლებელია გარკვეული ინტერვალებით. ინექციები მოიცავს რენტგენის ხელმძღვანელობას.
ქირურგიული მკურნალობა
როდესაც კონსერვატიული მკურნალობა არ არის საკმარისი ან სიმპტომები მძიმეა, შეიძლება საჭირო გახდეს ქირურგიული ჩარევა. ფორამინოტომია კეთდება ნერვული ფორამენების გასაფართოებლად. ლამინექტომია არის ზურგის ტვინის არხის გასაფართოებლად ლამინად წოდებული ძვლოვანი სტრუქტურის ნაწილის ამოკვეთის პროცედურა. ეს პროცედურა ამსუბუქებს ტკივილს ნერვებზე არსებული ზეწოლის შემცირებით.
სპინალური ფიუზია არის ორი ან მეტი მალის შეერთების პროცედურა. ლამინექტომია ფიუზიით ტიპურად განკუთვნილია ერთდროული სპონდილოლისტეზის მქონე პაციენტებისთვის. თანამედროვე სპინალური დეკომპრესიის ოპერაციების უმეტესობა მოიცავს მინიმალური ინვაზიურ მიდგომას.
მკურნალობის შემდგომი გამოჯანმრთელების პროცესი
გამოჯანმრთელების პერიოდი დამოკიდებულია პაციენტის ზოგად ჯანმრთელობის მდგომარეობასა და გამოყენებულ მკურნალობის მეთოდზე. ფიზიკური თერაპიით მხარდაჭერილი კონსერვატიული მკურნალობის შემდეგ გამოჯანმრთელება შესაძლებელია რამდენიმე კვირაში. ქირურგიული ჩარევის შემდეგ სრული გამოჯანმრთელება შეიძლება რამდენიმე თვეს გაგრძელდეს.
ოპერაციიდან ერთი ან ორი დღის შემდეგ პაციენტი იწყებს სიარულს. ორი-სამი კვირის შემდეგ შეგიძლიათ გახვიდეთ ქუჩაში. ერთი თვის შემდეგ, გარკვეული მოძრაობის შეზღუდვების დაცვის პირობით, შეგიძლიათ დაუბრუნდეთ თქვენს სამუშაოს. სრული გამოჯანმრთელება ხდება საშუალოდ ექვსი თვის შემდეგ. სპეციალისტი ექიმის ზედამხედველობით ჩატარებული რეგულარული ფიზიკური თერაპია კუნთოვანი ძალის გაზრდით ეხმარება ხერხემალს ხელახლა დაბალანსებაში.
ხშირად დასმული კითხვები
არის თუ არა foraminal stenosis საშიში?
Foraminal stenosis არის მდგომარეობა, რომელიც მნიშვნელოვნად აქვეითებს ცხოვრების ხარისხს და მკურნალობის არარსებობის შემთხვევაში პროგრესირებს. ზურგის ტვინი, რომელმაც დაკარგა თავისი ბუნებრივი სტრუქტურა, დროთა განმავლობაში არ უბრუნდება ძველ მდგომარეობას. თუმცა ტკივილი რჩება სამართავ პრობლემად.
საშიშროების ხარისხი დამოკიდებულია სიმპტომების სიმძიმეზე. მსუბუქ შემთხვევებში მისი კონტროლი შესაძლებელია კონსერვატიული მკურნალობით. გვიან სტადიებზე კი იზრდება მუდმივი ნერვული დაზიანების რისკი. აქედან გამომდინარე, ადრეული დიაგნოსტიკა და შესაბამისი მკურნალობის მიდგომა სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა.
გადის თუ არა foraminal stenosis თავისით?
თავისით არ ნორმალიზდება. ხერხემალში დეგენერაციული ცვლილებები შეუქცევადი პროცესებია. არხის შევიწროება ანატომიურად მუდმივია.
მიუხედავად ამისა, ტკივილის მართვა შესაძლებელია. ისეთი კონსერვატიული მეთოდები, როგორიცაა მედიკამენტური მკურნალობა, ფიზიკური თერაპია, წონის დაკლება, ამსუბუქებს ჩივილებს. დაავადების მკურნალობა შესაძლებელია ქირურგიული მეთოდებით ნერვის მიჭყლეტის აღმოფხვრით. გარდა ამისა, ცხოვრების წესის ცვლილებები ეხმარება ტკივილის მოხსნაში.
რა ვარჯიშები უნდა შესრულდეს foraminal stenosis-ის დროს?
ვარჯიში არ ანადგურებს კირიან ქსოვილებს და ფიზიკურად არ აფართოებს არხს. თუმცა იგი ზრდის ხერხემლის ფუნქციურ შესაძლებლობებს, აძლიერებს დამხმარე კუნთებს და ასწორებს პოზას, რითაც ნერვებს ეხმარება უფრო კომფორტულად იგრძნონ თავი შევიწროებულ სივრცეში.
სასარგებლოა სირბილის ბილიკისთვის მცირე დახრის მინიჭება. ზევით ასვლისას სხეული ბუნებრივად მსუბუქად იხრება წინ, რაც ხსნის სპინალურ არხს და გაძლევთ უფრო კომფორტული სიარულის საშუალებას. მოერიდეთ ქვევით სიარულს.
სხეულის გასაძლიერებლად შეიძლება უპირატესობა მიენიჭოს ველოსიპედით სეირნობას. მნიშვნელოვანია ხერხემლის სწორ და ბუნებრივ პოზიციაში შენარჩუნება. ცურვაც ხშირად გამოიყენება, რადგან იგი ავარჯიშებს კუნთების ყველა ჯგუფს და აძლიერებს წელის, ზურგისა და მუცლის კუნთებს.
თუ ვარჯიშის დროს გრძნობთ მწვავე ტკივილს, დაბუჟებას ან დენის დარტყმის შეგრძნებას, რომელიც ვრცელდება თეძოდან ფეხისკენ, ეს მიუთითებს ნერვის ზეწოლის გაზრდაზე. დაუყოვნებლივ უნდა შეწყვიტოთ ეს მოძრაობა და მიმართოთ თქვენს ფიზიოთერაპევტს.
არის თუ არა foraminal stenosis-ის ოპერაცია საშიში?
რადგან თანამედროვე მედიცინის პროფესიონალური მიდგომები მიზნად ისახავს მოსალოდნელი რისკებისა და გართულებების წინასწარ გათვალისწინებას და მათ მინიმუმამდე დაყვანას, ამ რისკებს ძალზე იშრათად ვხვდებით. ოპერაციის შემდეგ შეიძლება განვითარდეს ინფექცია. ქირურგიული პროცედურის დროს შესაძლოა დაზიანდეს მიმდებარე ქსოვილები ან ორგანები.
ოპერაციის დროს შეიძლება წარმოიქმნას სისხლდენა. ნერვის დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს მგრძნობელობის დაკარგვა. შესაძლოა წარმოიქმნას ზურგის ტვინის გარსის დახეთქვა. განსაკუთრებით მეორედ ან მესამედ ოპერირებულ პაციენტებში ეს რისკი ცოტათი მეტია.
ხანდაზმულ პაციენტებში ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა არტერიული წნევა, დიაბეტი, გული, შეიძლება ზრდიდეს რისკებს როგორც ანესთეზიის, ისე პოსტოპერაციულ პერიოდში. ოპერაციის შემდეგ შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს ისეთ ჩივილებს, როგორიცაა მგრძნობელობის დაკარგვა, დაბუჟება, ჩხვლეტა. თუმცა არ არის მოსალოდნელი, რომ ეს ჩივილები მუდმივი იყოს.
მოკლედ Foraminal Stenosis-ის შესახებ
Foraminal stenosis-მა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული სიმპტომები, მაგრამ იგი სამართავი მდგომარეობაა სწორი მიდგომით. ამ პრობლემის დროს, რომელიც განსაკუთრებით ასაკთან ერთად ჩნდება, ადრეული დიაგნოსტიკა დიდ მნიშვნელობას ატარებს. თუ თქვენ გაქვთ ფეხებში გავრცელებული ტკივილი, დაბუჟება ან კუნთოვანი სისუსტე, აუცილებლად უნდა მიმართოთ სპეციალისტს.
მკურნალობის ვარიანტები ფართო სპექტრს მოიცავს. ისეთი კონსერვატიული მეთოდები, როგორიცაა ფიზიკური თერაპია და მედიკამენტური მკურნალობა, უმეტეს შემთხვევაში იძლევა ეფექტურ შედეგებს. გვიან სტადიებზე კი ქირურგიულ ჩარევას შეუძლია მთლიანად აღმოფხვრას ზეწოლა ნერვებზე. აქედან გამომდინარე, სპეციალისტი ექიმის კონტროლით შესასრულებელი მკურნალობის გეგმა მნიშვნელოვნად ზრდის თქვენი ცხოვრების ხარისხს.
დეტალური ინფორმაციისა და კონტაქტისთვის შეავსეთ ფორმა!
დაიწყეთ სწორი შეფასებით: რა არის foraminal stenosis? რა არის მისი სიმptომები? როგორ ხდება მისი დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?
გაგვიზიარეთ სიმპტომები ჩვენს ექიმ-სპეციალისტებს; ერთად განვსაზღვროთ თქვენთვის შესაფერისი დიაგნოსტიკა და მკურნალობის გეგმა.
გაფრთხილება
თუ სიმპტომები მოულოდნელად დაიწყო, სწრაფად პროგრესირებს ან მნიშვნელოვნად ზღუდავს თქვენს ყოველდღიურ ცხოვრებას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
დაგეგმეთ რა არის foraminal stenosis? რა არის მისი სიმptომები? როგორ ხდება მისი დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?-ის მკურნალობა ჩვენს სპეციალისტებთან ერთად.
შეავსეთ ფორმა ან დაჯავშნეთ ვიზიტი, რათა გაიგოთ მკურნალობის ვარიანტების, პროცესისა და მომზადების შესახებ.
