რა შეიძლება გაკეთდეს ბავშვებში წონასწორობის დაკარგვისას? როგორ ვიცნობთ ამ მდგომარეობას?

რა შეიძლება გაკეთდეს ბავშვებში წონასწორობის დაკარგვისას? როგორ ვიცნობთ ამ მდგომარეობას?

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა არის მდგომარეობა, რომელიც წარმოიქმნება მოტორული უნარების ნორმალური განვითარების პროცესში არსებული შეფერხებების შედეგად. ამის შედეგად, ბავშვის უნარი — მოძრაობდეს, შეინარჩუნოს წონასწორობა, გამოიყენოს თვალი-ხელის კოორდინაცია და სწორად შეასრულოს მოტორული მოქმედებები — უარყოფითად იცვლება. წონასწორობის დარღვევამ შეიძლება ბავშვებს გაუჭირდეთ ყოველდღიურ ცხოვრებისეულ აქტივობებში, სკოლაში მოსწრებაში, სპორტულ ღონისძიებებსა და სოციალურ ურთიერთობებში. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის მიზეზები შეიძლება დამოკიდებული იყოს მრავალ სხვადასხვა ფაქტორზე. გავრცელებულ მიზეზებს შორის შეიძლება იყოს განვითარების კოორდინაციის დარღვევა, შიდა ყურის პრობლემები, ნერვული სისტემის დარღვევები, კუნთების სისუსტე, ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის დარღვევა.

ბავშვში წონასწორობის დარღვევის შემთხვევაში, გარკვეულ ზომებსა და მკურნალობის მიდგომებს შეუძლიათ დახმარება. პირველ რიგში, საჭიროა პედიატრის სპეციალისტთან მიმართვა. სპეციალისტ ექიმს, საჭიროების შემთხვევაში, შეუძლია ბავშვი მიმართოს სხვადასხვა სამედიცინო დარგში, მაგალითად, ნევროლოგიაში, ყურ-ყელ-ცხვირის სპეციალისტთან ან პედაგოგთან. შეფასების შემდეგ შეიძლება გამოყენებულ იქნას ფიზიოთერაპია და კუნთების ძალის გასაუმჯობესებლად მიზნობრივი ფიზიკური აქტივობები, ფსიქოთერაპია, თამაშით თერაპია ან medikamentოზური მკურნალობა. თუ ვფიქრობთ, რომ ბავშვს მუდმივად აქვს წონასწორობის პრობლემა, შესაძლებელია სპეციალისტთან მიმართვა და საჭირო მკურნალობისა თუ მიმართვის ნაბიჯების გადადგმა.

რა არის ბავშვებში წონასწორობის დაკარგვა?

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა ტერმინია, რომელიც, როგორც წესი, გამოიყენება იმ ბავშვების აღსანიშნავად, რომლებსაც მოტორულ უნარებში ან წონასწორობის კონტროლში უჭირთ. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა არის წონასწორობისა და კოორდინაციის უნარების პრობლემები, რაც შეიძლება გახდეს იმის მიზეზი, რომ ბავშვმა დაკარგოს სხეულზე კონტროლი, მიდრეკილება დაეცეს და გაუჭირდეს მოძრაობა. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის ზუსტი მიზეზი სრულად ცნობილი არ არის, თუმცა ამ მდგომარეობის განვითარებას შეიძლება ხელი შეუწყოს მთელმა რიგმა ფაქტორებმა, როგორებიცაა თანდაყოლილი და ფიზიკურ განვითარებასთან დაკავშირებული პრობლემები, გენეტიკური ფაქტორები, ტვინის განვითარების თავისებურებები, ნაადრევი მშობიარობა, მოძრაობის არასაკმარისი გამოცდილება ან გარემოს ზემოქმედება.

წონასწორობის დარღვევა ჩნდება მაშინ, როდესაც ბავშვს უჭირს ისეთი ძირითადი მოძრაობების სტაბილურობის უზრუნველყოფა ან სხეულის დაბალანსება, როგორებიცაა სიარული, სირბილი და ხტუნვა. გამოყენებული მკურნალობა შეიძლება დაეხმაროს ბავშვს კუნთების ძალის გაზრდაში, წონასწორობის უნარების განვითარებაში და კოორდინაციის გაუმჯობესებაში. ბავშვების მოტორული უნარების განვითარებასა და წონასწორობის უზრუნველყოფას დადებითი გავლენა აქვს ყოველდღიურ ცხოვრებისეულ აქტივობებზე, სპორტულ საქმიანობასა და სკოლაში მოსწრებაზე.

რა სიტუაციებში ჩნდება ბავშვებში წონასწორობის დაკარგვა?

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა შეიძლება გამოწვეული იყოს როგორც თანდაყოლილი, ისე შემდგომში შეძენილი სხვადასხვა მიზეზით. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის გამომწვევი ზოგიერთი მდგომარეობა შემდეგია:

შიდა ყურის პრობლემები: შიდა ყურში განლაგებულ წონასწორობის ორგანოებში არსებულმა პრობლემებმა შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა. შიდა ყურის ინფექციებმა, ლაბირინთიტმა, მენიერის დაავადებამ და მსგავსმა მდგომარეობებმა შეიძლება გამოიწვიოს წონასწორობის პრობლემები.

ნევროლოგიური პრობლემები: ტვინსა და ნერვულ სისტემასთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში წონასწორობის პრობლემები. მათ შორისაა ისეთი დაავადებები, როგორებიცაა ცერებრალური დამბლა, ცერებელარული ატაქსია, მიგრენი, ეპილეფსია.

განვითარების კოორდინაციის დარღვევა: განვითარების კოორდინაციის დარღვევის (GKB) მქონე ბავშვებში წონასწორობის პრობლემები ხშირად გვხვდება.

კუნთების სისუსტე ან კოორდინაციის პრობლემები: ზოგ ბავშვს კუნთების სისუსტის ან კოორდინაციის პრობლემების გამო შეიძლება ჰქონდეს წონასწორობის პრობლემები. ისინი შეიძლება მოიცავდეს ისეთ მდგომარეობებს, როგორებიცაა კუნთოვანი დისტროფია, ჰიპოტონია (კუნთების ტონუსის დაქვეითება), ჰიპერტონია (კუნთების ტონუსის მომატება), მოტორული განვითარების ჩამორჩენა.

მედიკამენტების გამოყენება: ზოგიერთმა წამალმა ან მათმა გვერდით მოვლენებმა შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში წონასწორობის პრობლემები. მაგალითად, ზოგიერთმა ეპილეფსიის წამალმა ან ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის დარღვევის (DEHB) სამკურნალო საშუალებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს წონასწორობაზე.

ტრავმა ან დაზიანება: თავის, ტვინის ან შიდა ყურის არეს დამაზიანებელმა ტრავმებმა, დარტყმებმა ან დაზიანებებმა შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში წონასწორობის პრობლემები. თავის ტრავმამ, შიდა ყურის დაზიანებამ, ტვინის შერყევამ და მსგავსმა მდგომარეობებმა შეიძლება გამოიწვიოს წონასწორობის პრობლემა.

სენსორული ინტეგრაციის პრობლემები: სენსორული ინტეგრაციის პრობლემის მქონე ბავშვებს შეიძლება გაუჭირდეთ საკუთარი სხეულისა და მისი ურთიერთობის აღქმა გარემოსთან. ამ შემთხვევაში წონასწორობის პრობლემებიც შეიძლება წარმოიქმნას.

თუ შენიშნავთ, რომ თქვენს შვილს ეშინია დაცემის და ეჭვობთ წონასწორობის პრობლემას, რეკომენდებულია პედიატრ-სპეციალისტთან მიმართვა. სპეციალისტებს შეუძლიათ შეაფასონ თქვენი შვილის მდგომარეობა, ჩაატარონ საჭირო გამოკვლევები და დაადგინონ ზუსტი დიაგნოზი. მკურნალობა შეიძლება იყოს სავარჯიშოები, თერაპია ან სხვა დამხმარე მეთოდები, რომლებიც მიმართული იქნება ბავშვის წონასწორობის უნარების განვითარებაზე.

რა არის ბავშვებში წონასწორობის დაკარგვის სიმპტომები?

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის სიმპტომები შეიძლება განსხვავდებოდეს ბავშვის ასაკის, წონასწორობის პრობლემის მიზეზისა და სიმძიმის მიხედვით. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის სიმპტომები ბავშვიდან ბავშვზე განსხვავდება, თუმცა ზოგიერთმა ხშირად გვხვდებადმა სიმპტომმა შეიძლება შეიცავდეს:

მოტორული უნარების შეფერხება: ბავშვებს, თანატოლებთან შედარებით, შეიძლება შეფერხება ჰქონდეთ ისეთი ძირითადი მოტორული უნარების დაუფლებაში, როგორებიცაა სიარული, სირბილი, კიბეზე ასვლა. სხვა მოტორულ უნარებშიც, მაგალითად, რაიმეს დაჭერაში, გადაგდებასა და დაჭერაში, შეიძლება გამოვლინდეს კოორდინაციის დეფიციტის ნიშნები.

წონასწორობის პრობლემები: ბავშვებს შეიძლება გაუჭირდეთ წონასწორობის შენარჩუნება დგომისას ან მოძრაობისას, ხშირად დაეცენ ან განიცადონ წონასწორობის მკვეთრი დაკარგვა. ბავშვმა შეიძლება თავი აარიდოს მოძრავი საშუალებებით სარგებლობას (მაგალითად, ქანქარასა და სრიალა გორაკზე) ან ტრიალ მოძრაობებში მონაწილეობას. შეიძლება ჰქონდეს ისეთი სიმპტომები, როგორებიცაა თავბრუსხვევა, გულისრევა ან თავის ტკივილი.

თვალი-ხელის კოორდინაციის სირთულეები: ბავშვებს შეიძლება გაუჭირდეთ ისეთ უნარებში, რომლებიც მოითხოვს საგნების დაჭერას, გადაგდებას, ხელში შენარჩუნებას. მაგალითად, სპორტულ აქტივობებში, როგორებიცაა ბურთზე დარტყმა ან კარში გასროლა, შეიძლება გამოვლინდეს სამიზნის გაცდენის ტენდენცია.

წვრილი მოტორული უნარების სისუსტე: შეიძლება გაუჭირდეთ წვრილ მოტორულ უნარებში, როგორებიცაა ხელწერა, ღილების შეკვრა, ზიპერის აწევა, მაკრატლის გამოყენება.

მოძრაობის უნარებში სიმშვიდე ან ყურადღების დეფიციტი: ბავშვებს შეიძლება გაუჭირდეთ მოძრაობების რეგულირება ან შეიძლება მოძრაობები დაასრულონ ვერ და სწრაფად გადაერთონ სხვა აქტივობაზე. წონასწორობის შესანარჩუნებლად შეიძლება გააკეთონ საკომპენსაციო მოძრაობები, როგორებიცაა ხელებისა და ფეხების გაშლა ან ქანაობა.

ზემოთ აღნიშნული ზოგიერთი სიმპტომის გამოვლენის შემთხვევაში, ზუსტი დიაგნოზის დასადგენად, სპეციალისტები აფასებენ ბავშვის სამედიცინო ისტორიას, ატარებენ ფიზიკურ გასინჯვას და საჭიროების შემთხვევაში მიმართავენ გარკვეულ გამოკვლევებს.

როგორ მიმდინარეობს მკურნალობა?

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა მიდგომას, რათა შემსუბუქდეს ბავშვის წონასწორობის პრობლემები და განვითარდეს მისი მოტორული უნარები. ამ მდგომარეობის ზოგიერთი მკურნალობის მეთოდი შემდეგია:

მრავალდისციპლინური მიდგომა: ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის მკურნალობისას, როგორც წესი, უპირატესობა ენიჭება მრავალდისციპლინურ მიდგომას. ეს მიდგომა გულისხმობს სპეციალისტების (ერგოთერაპევტის, ფიზიოთერაპევტის, logopedis-ის, პედაგოგის, ფსიქოლოგის და სხვ.) გუნდურ მუშაობას, რათა ერთად შეიმუშაონ ბავშვის საჭიროებებზე მორგებული ინდივიდუალური მკურნალობის გეგმა.

ერგოთერაპია: ერგოთერაპევტებს შეუძლიათ შესთავაზონ სტრატეგიები და სავარჯიშოები ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრებისეული აქტივობების (კვება, ჩაცმა, სკოლაში მუშაობა და სხვ.) გასაადვილებლად. თერაპია შეიძლება გამოყენებულ იქნას თვალი-ხელის კოორდინაციის გასაუმჯობესებლად, წვრილი მოტორული უნარების გასაძლიერებლად და ყოველდღიური ცხოვრების უნარების სწავლებისთვის. ერგოთერაპევტებს ასევე შეუძლიათ, ბავშვის სკოლაში წარმატებისთვის საჭირო ზომების შესახებ, სკოლის ხელმძღვანელობასთან კომუნიკაცია განახორციელონ.

ფიზიოთერაპია: ფიზიოთერაპევტებს შეუძლიათ შესთავაზონ სავარჯიშოები და აქტივობები, რათა ბავშვს განუვითარდეს მოტორული უნარები და უზრუნველყოფილ იქნას წონასწორობა. მათ შეუძლიათ კონცენტრირება მოახდინონ ისეთ საკითხებზე, როგორებიცაა გაძლიერება, დაბალანსება, პოსტურის კორექცია და კუნთების ელასტიურობა.

მეტყველების თერაპია: ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის მკურნალობისას შეიძლება საჭირო გახდეს მეტყველების თერაპიაც. მეტყველების თერაპევტებს შეუძლიათ მხარდაჭერა გაუწიონ ისეთ სფეროებში, როგორებიცაა პირის ღრუს კუნთების გაძლიერება, ენისა და ხმის უნარების განვითარება.

თანამშრომლობა სკოლასთან: ბავშვის წონასწორობის პრობლემებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს სკოლაში მოსწრებაზე. ამიტომ შეიძლება საჭირო გახდეს განმანათლებლებთან თანამშრომლობა და ბავშვის საჭიროებების შესაბამისად სასწავლო გეგმის შედგენა. მასწავლებლებს შეუძლიათ შესთავაზონ რჩევები და სტრატეგიები, რათა კლასში უზრუნველყონ შესაბამისი მხარდაჭერა და მორგება.

სახლში შესასრულებელი სავარჯიშოები: ბავშვების წონასწორობის პრობლემასთან დაკავშირებით, სპეციალისტებისგან შეიძლება მიიღოთ რეკომენდაციები იმ სავარჯიშოებისა და აქტივობების შესახებ, რომლებიც სახლში შეიძლება შესრულდეს. ეს სავარჯიშოები შეიძლება მიზნად ისახავდეს წონასწორობის, კოორდინაციისა და მოტორული უნარების განვითარებას. ასევე, ინდივიდუალურად შესრულებული სპორტული აქტივობები, როგორებიცაა ცურვა ან ველოსიპედით სიარული, მოტორული უნარების გასაუმჯობესებლად კარგი ალტერნატივა შეიძლება იყოს.

დადებითი და მხარდამჭერი გარემო: მნიშვნელოვანია, შვილს დადებითი და მხარდამჭერი გარემო შევუქმნათ, რათა გაიზარდოს მისი თვითდაჯერებულობა და მოტივაცია. მნიშვნელოვანია, ბავშვის მიღწევები დავაფასოთ, წავახალისოთ და ვუჭერდეთ მხარს ყოველდღიური ცხოვრების უნარებს.

ზემოთ აღნიშნული ზოგიერთი მკურნალობის მეთოდი შეიძლება განსხვავდებოდეს ბავშვის ასაკის, წონასწორობის პრობლემის მიზეზისა და სიმძიმის მიხედვით. ამიტომ, როდესაც ბავშვს წონასწორობის პრობლემა აქვს, მნიშვნელოვანია სპეციალისტს მიმართოთ და შეიმუშაოთ ბავშვის ინდივიდუალური საჭიროებების შესაბამისი მკურნალობის გეგმა.

ხშირად დასმული კითხვები:

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ბავშვის ყოველდღიურ აქტივობებზე, მოძრაობებზე, თამაშებსა და თუნდაც სკოლაში მოსწრებაზე. ამიტომ, თუ ვფიქრობთ, რომ თქვენს შვილს ასეთი მდგომარეობა აქვს, ადრეული დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისთვის შეგიძლიათ მიმართოთ ჯანდაცვის დაწესებულებას. Hisar Hospital Intercontinental-ში არსებობს ბავშვთა ისეთი ქვედარგები, რომლებიც ყველა საავადმყოფოში არ მოიძებნება და რომლებიც მკურნალობის სრულად განხორციელებისთვისაა საჭირო.

მშობლებს შეიძლება ჰქონდეთ გარკვეული კითხვები, რომლებიც დაეხმარებათ შვილის წონასწორობის პრობლემის უკეთ გააზრებაში და შესაბამისი მკურნალობის ვარიანტების გამოკვლევაში. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის შემთხვევაში ხშირად დასმული კითხვები და პასუხებიდან ზოგიერთი შემდეგია:

ბავშვებში წონასწორობის დარღვევის დამახასიათებელ სიმპტომებს შორის შეიძლება იყოს მუდმივი დაცემა და დაცემის მიდრეკილება ან წონასწორობის დაკარგვა სიარულისას, სირბილისას. ბავშვებში წონასწორობის დარღვევა ასევე შეიძლება მოიცავდეს: მოძრაობების კოორდინაციაში სირთულეს, თვალი-ხელის კოორდინაციის პრობლემებს, სპორტში ან თამაშში სხვა ბავშვებთან შედარებით ნაკლებად მოქნილობას, სწრაფ დაღლას, ფიზიკურ დაძაბულობას ან წერისა და ხატვის მსგავს წვრილი მოტორული უნარების შეუსრულებლობას. თუ თქვენს შვილს მუდმივი შიში აქვს დაცემისა, ეს შეიძლება წონასწორობის პრობლემაზე მიუთითებდეს. წონასწორობის პრობლემებმა შეიძლება გაზარდოს დაცემის რისკი ბავშვებში და გავლენა მოახდინოს ბავშვის თვითდაცვის განცდაზე. ამიტომ, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მუდმივი დაცემის შიშის მქონე ბავშვს წონასწორობის პრობლემები ჰქონდეს. თუმცა, დაცემის შიში მარტო ზუსტ სიმპტომად არ ითვლება და ასევე გასათვალისწინებელია, აქვს თუ არა ბავშვს წონასწორობის პრობლემის სხვა ნიშნები. წონასწორობის პრობლემის დროებითი ან მუდმივი ხასიათი დამოკიდებულია ბავშვის მდგომარეობაზე, წონასწორობის დარღვევის მიზეზსა და მკურნალობაზე რეაქციაზე. ზოგ ბავშვში წონასწორობის პრობლემა შეიძლება იყოს დროებითი და სწორი მკურნალობისა და რეაბილიტაციის შედეგად დროთა განმავლობაში გამოსწორდეს. ზოგ შემთხვევაში კი წონასწორობის პრობლემა შეიძლება მუდმივი იყოს. მაგალითად, ნევროლოგიურმა დარღვევამ შეიძლება გამოიწვიოს მუდმივი წონასწორობის პრობლემები, და ასეთი მდგომარეობები, როგორც წესი, ხანგრძლივ მკურნალობას მოითხოვს.