რა არის ASD (წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი)? გულის დეფექტის სიმპტომები და მკურნალობა

რა არის ASD (წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი)?

წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი (ASD) არის თანდაყოლილი სეპტალური დეფექტი, რომელიც გვხვდება გულის მარჯვენა და მარცხენა წინაგულებს შორის და ხალხში ცნობილია როგორც „გულის ხვრელი“. ჯანმრთელ ადამიანში არსებობს კედელი, რომელიც ამ საკნებს შორის სისხლის გადასვლას არ უშვებს, თუმცა ASD-ს დროს არსებობს ხვრელი, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ჟანგბადით მდიდარი არტერიული სისხლისა და ჟანგბადით ღარიბი ვენური სისხლის ერთმანეთში შერევა. ეს მდგომარეობა, ხვრელის ზომის პროპორციულად, ზრდის გულისა და ფილტვების დატვირთვას.

დაავადების მიმდინარეობა დამოკიდებულია ASD-ს დროს არსებული ხვრელის ზომაზე. როდესაც წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი მცირეა, ის ჩვეულებრივ არ იძლევა სიმპტომებს და დროთა განმავლობაში შეიძლება თავისით დაიხუროს. ASD უმეტესად შემთხვევით ვლინდება. ნორმალურ პირობებში, ეს დეფექტი იხურება დაბადებიდან მალევე, თუმცა ხვრელის ზომა დროთა განმავლობაში შეიძლება შეიცვალოს.

საშუალო და დიდ დეფექტებს შეუძლიათ გამოიწვიონ სერიოზული სიმპტომები, რომლებიც გავლენას ახდენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი ახალშობილებში რუტინული გამოკვლევების დროს გულის შუილის მოსმენით ვლინდება. ბავშვობის ასაკში ან შემდგომ პერიოდში ის ხასიათდება ისეთი სიმპტომებით, როგორიცაა ფიზიკური დატვირთვისას აღმოცენებული ქოშინი, სწრაფი დაღლა და გულის ფრიალის შეგრძნება. თუ ამ სიმპტომების საპასუხოდ არ დაიგეგმება მკურნალობა, მოზრდილ ასაკში შესაძლოა გაიზარდოს რიტმის დარღვევების, ინსულტისა და სხვადასხვა გულის დაავადებების რისკი.

რა არის ASD-ს სიმპტომები?

მიუხედავად იმისა, რომ წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი (ASD) არის თანდაყოლილი გულის დაავადება, ზრდასრულ ასაკამდე შესაძლოა არ გამოვლინდეს. 5 მმ-მდე დეფექტი ითვლება მცირე ზომის ხვრელად და რადგან ის გრძელვადიან პერსპექტივაში არ ტვირთავს გულსა და ფილტვებს, არ იძლევა რაიმე სიმპტომს. თუმცა, 13 მმ-იანი წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი უკვე საშუალო ზომისად ითვლება და უმეტეს შემთხვევაში საჭიროებს მკურნალობას.

ხვრელის დიამეტრის ზომა ზრდის სიმპტომების გამოვლენის სიხშირეს, ამიტომ დიდი დეფექტების დროს, გულისა და ფილტვების დაზიანების თავიდან ასაცილებლად, რეკომენდებულია ASD-ს (წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტის) ოპერაცია. მრავალი მიზეზის გამო, ASD-ს სიმპტომები ბავშვობაში და ზრდასრულ ასაკში განსხვავებულად ვლინდება. მაშინ როცა ბავშვებში ASD-ს დაავადება რუტინული შემოწმებისას გულის შუილით ვლინდება, მოზრდილებში სიმპტომები შეიძლება იყოს ხანგრძლივი და კომპლექსური. ამ სიმპტომებს შორის აღსანიშნავია ხშირი ფილტვების ინფექციები, კვების დროს სწრაფი დაღლა, თავის ტკივილი და შაკიკის შეტევები, სხეულის ზოგიერთ ნაწილში შეშუპება. ASD-ს სხვა ხშირი სიმპტომებია:

ფიზიკურ დატვირთვასთან დაკავშირებული ქოშინი

გულის ფრიალის შეგრძნება და აქტივობის აუტანლობა

ხშირი სუნთქვა

ხელებსა და ფეხებში ძალის დაკარგვა

ჩვილებში და ბავშვებში განვითარების შეფერხება

შეშუპება სხვადასხვა ადგილებში, როგორიცაა ფეხები, ტერფები და მუცლის არე

გულის რიტმის ანომალიები

სისუსტე და სწრაფი დაღლა

მცირე ზომის ASD-ები ჩვეულებრივ არ იძლევა სიმპტომებს და ექიმმა შეიძლება შემთხვევით აღმოაჩინოს რუტინული გამოკვლევების დროს, თუმცა დიდი ASD-ების შემთხვევაში, გულსა და ფილტვებზე ზეწოლის გაზრდასთან ერთად, ეს სიმპტომები უფრო გამოხატული ხდება და მოზრდილ ასაკში შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები. ამიტომ, პირები, რომლებსაც აქვთ ASD-ს ეჭვი, უნდა შეფასდნენ კარდიოლოგის მიერ.

რა იწვევს ASD-ს?

ASD ხდება ორსულობის დროს გულის ფორმირებისას, თუ პარკუჭებს შორის კედელი სრულად არ განვითარდა ან დარჩა დეფექტი. ამ დეფექტის დაუხურაობა იწვევს დაბადების შემდეგ გულის მარჯვენა მხრიდან ფილტვებისკენ ნორმაზე მეტი სისხლის გადატუმბვას, რაც დროთა განმავლობაში იწვევს გულის პარკუჭების გაფართოებას და ფილტვის არტერიაში მაღალი წნევის წარმოქმნას, რაც სარისკო მდგომარეობებს იწვევს.

ეს მდგომარეობა, რომელიც აიძულებს გულსა და ფილტვებს უფრო მეტად იმუშაონ, მკურნალობის გარეშე იწვევს ამ ორგანოების დაზიანებას. გარდა იმისა, რომ ორსულობის პერიოდში ალკოჰოლისა და სიგარეტის მოხმარება, არასაკმარისი და არაბალანსირებული კვება უარყოფითად მოქმედებს, დედის ზოგიერთმა დაავადებამ ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვში წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტის განვითარება. მათ შორისაა:

დიაბეტი

ლუპუსი

ორსულობის პერიოდში გადატანილი წითურა

ASD-ს დაავადება დაკავშირებულია გენეტიკურ ფაქტორებთან და ორსულობის პერიოდში დედის მდგომარეობასთან, ზოგჯერ კი შესაძლოა ოჯახური ხასიათი ჰქონდეს. ASD შეადგენს ყველა თანდაყოლილი გულის დეფექტის 15%-ს. ის ითვლება იდიოპათიურ გულის დაავადებად და მისი ზუსტი მიზეზი უცნობია.

როგორ ისმება ASD-ს დიაგნოზი?

ASD-ს დიაგნოზი ზოგჯერ ისმება მუცლადყოფნის პერიოდში, თუ ხვრელი დიდია, ხოლო უფრო მცირე ზომის შემთხვევაში - დაბადების შემდეგ. თუმცა, უმეტეს შემთხვევაში, ადრეულ პერიოდში მძიმე სიმპტომებისა და ნიშნების არარსებობის გამო, დიაგნოზი ისმება ზრდასრულ ასაკში. წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი ხასიათდება შუილით, რომელიც გამოწვეულია ინსპირაციის დროს გულის მარჯვენა მხარეს სისხლის გაძლიერებული ნაკადით. ეს ხმა ექიმის მიერ სტეტოსკოპით შეიძლება იქნას დიაგნოსტირებული. გარდა ამისა, დიაგნოსტიკურ პროცესში გამოყენებული ექოკარდიოგრაფია (ეკგ), ფილტვების რენტგენოგრაფია, კომპიუტერული ტომოგრაფია და ტრანსთორაკალური ექოკარდიოგრაფია საშუალებას იძლევა ნათლად დაისვას დიაგნოზი ისეთი თანდაყოლილი გულის დაავადებების დროს, როგორიცაა ASD.

ტრანსთორაკალური ექოკარდიოგრაფია ითვლება ASD-ს დიაგნოსტიკის ერთ-ერთ ძირითად ვიზუალიზაციის მეთოდად. ხმოვანი ტალღების მიერ შექმნილი გამოსახულებით შესაძლებელია გულის საკნების დეტალური შესწავლა და სისხლის გადატუმბვის ძალის გაზომვა. გარდა ამისა, შესაძლებელია სარქველებისა და კედლის სტრუქტურაში არსებული დეფექტების ვიზუალიზაცია. ტრანსთორაკალური ექოკარდიოგრაფია მნიშვნელოვანია როგორც ASD-ს დიაგნოსტიკისთვის, ასევე მკურნალობის დაგეგმვისთვის.

როგორ მკურნალობენ ASD-ს?

წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტების უმეტესობა ადრეულ პერიოდში თავისით იხურება. დეფექტების შემთხვევაში, რომლებიც არ იხურება და 5 მმ-ზე ნაკლებია, მკურნალობა შესაძლოა არ იყოს საჭირო, თუმცა აუცილებელია იმ დეფექტების მკურნალობა, რომლებიც მუდმივია და დიდი ზომისაა. მკურნალობის გეგმა დგება კარდიული ულტრაბგერითი კვლევის მეთოდებით წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტის პარამეტრების დეტალური გაზომვით. თუ ჩვილებში არ არის გადაუდებელი ჩარევის საჭიროება, ოჯახს ეძლევა შესაბამისი რეკომენდაციები და პაციენტი რჩება მეთვალყურეობის ქვეშ, იმის გათვალისწინებით, რომ ხვრელი შესაძლოა დროთა განმავლობაში დაიხუროს.

მძიმე და სიცოცხლისთვის საშიშ შემთხვევებში ტარდება ASD-ს (წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტის) ოპერაცია. ASD-ს ოპერაციისთვის ყველა შემთხვევაში არ არის საჭირო ღია გულის ოპერაცია. იმ შემთხვევებში, როდესაც გულში სხვა ანომალია არ არის, დეფექტის დასახურად შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სხვა პროცედურა. ამ პროცედურის დროს ქირურგს შეუძლია სპეციალური კათეტერის საშუალებით გულში მოათავსოს ASD-ს დამხშობი მოწყობილობა. პროცედურა ტარდება საზარდულის არეში მცირე განაკვეთით. შემდეგ კათეტერი ამ განაკვეთიდან შედის სისხლძარღვში და მიემართება გულისკენ. მოწყობილობა თავსდება შესაბამის ადგილას, რითაც გულში არსებული დეფექტი იხურება. ეს პროცედურა არ არის ოპერაცია, ის ტარდება ანგიოგრაფიის კაბინეტში და პაციენტი ჩვეულებრივ საავადმყოფოში რჩება ერთი დღით; პროცედურის რისკი დაბალია. ეს ოპერაცია ყველა შემთხვევისთვის არ არის შესაფერისი. ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს ღია გულის ოპერაცია. ASD-ს ზომა მნიშვნელოვანი ფაქტორია იმის გადასაწყვეტად, თუ რომელი ქირურგიული ოპერაცია უნდა ჩატარდეს.

იმ შემთხვევებში, როდესაც ანგიოგრაფიით ხვრელის დახურვა შეუძლებელია, ტარდება ღია გულის ოპერაცია. ოპერაციის დროს სპეციალისტი ექიმი აკეთებს განაკვეთს პაციენტის გულმკერდის არეში და ნეკნებს შორის პირდაპირ გულამდე აღწევს. ის პოულობს დეფექტს ძგიდეში და კერავს მას ან ხურავს შესაბამისი პატჩით. ოპერაციის დროს, რადგან გული ვერ ასრულებს თავის ფუნქციას, გამოიყენება გულ-ფილტვის აპარატი; ოპერაციის რისკი დაბალია. დეფექტის ხელახლა გახსნა იშვიათია. პროცედურის შემდეგ წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტის დახურვის გართულებები იშვიათია, თუმცა შესაძლოა არსებობდეს ისეთი რისკები, როგორიცაა რიტმის დარღვევები ან თრომბის წარმოქმნა. ანგიოგრაფიამდე ან ღია გულის ოპერაციამდე და მის შემდეგ შესაძლოა საჭირო გახდეს გარკვეული მედიკამენტების მიღება. მნიშვნელოვანია ექიმის მიერ დანიშნული მედიკამენტების სწორად და დროულად მიღება.

ხშირად დასმული კითხვები

ASD, რომელიც ხალხში ცნობილია როგორც გულის ხვრელი, არის ორსულობის პერიოდში არსებული ერთ-ერთი ხვრელი. გულის ფუნქციის სწორად შესასრულებლად, მოსალოდნელია, რომ ის დაბადებიდან მალევე თავისით დაიხუროს. თუ ეს ხვრელი არ დაიხურება, ის რჩება და მას წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი ეწოდება. ASD არის თანდაყოლილი გულის დაავადება. ბავშვებში ASD ჩვეულებრივ არ იძლევა სიმპტომებს. ბავშვებში ყველაზე გავრცელებული სიმპტომია გულის შუილი. რუტინული შემოწმებისას სტეტოსკოპით ამ ხმის მოსმენა შესაძლებელია და სწორედ ასე ვლინდება ის. ჩვეულებრივ, ASD-ები თავისით იხურება. პირველი 1.5 წლის განმავლობაში თავისით დახურვის ალბათობა 80%-ია და მოსალოდნელია, რომ ბავშვობის ასაკამდე დაიხუროს. ზრდასრულ ასაკში, როდესაც ASD არ იხურება, ის ვლინდება სიმპტომებით, რომლებიც გავლენას ახდენს ადამიანის ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. დიაგნოსტირებული ASD-ს ყველა შემთხვევისთვის ოპერაცია აუცილებელი არ არის. სპეციალისტი ექიმი ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს ხვრელის ზომის, სიმპტომებისა და გართულებების რისკის მიხედვით. ASD-ს დახურვის პროცედურა ყველა შემთხვევაში არ ტარდება ღია გულის ოპერაციით. ზოგჯერ შესაძლოა ჩატარდეს უფრო მცირე მასშტაბის პროცედურა, როგორიცაა კათეტერის გამოყენებით დეფექტის დახურვა, რასაც ანგიოგრაფია ეწოდება. შემდგომ პერიოდში, დიდ და უმკურნალებელ ASD-ებში, მარჯვენა გულის მოცულობის ზრდასთან ერთად, შესაძლოა განვითარდეს მარჯვენა პარკუჭის დისფუნქცია, რაც დაავადების მიმდინარეობიდან გამომდინარე შეიძლება გამოიწვიოს გულის უკმარისობა. ASD გვხვდება მოზრდილებშიც. ჩვეულებრივ, დაუხურავი და მცირე დიამეტრის ხვრელები ბავშვობაში შეუმჩნეველი რჩება და დიაგნოზი ისმება ზრდასრულ ასაკში, შემთხვევით ან სიმპტომების გამოვლენისას. ადრეულად არანამკურნალებ საშუალო ან დიდ ASD-ებს შეუძლიათ მოზრდილ ასაკში გამოვლინდნენ სიცოცხლისთვის საშიში ნიშნებით. ASD-ს დიაგნოზის მქონე ბავშვებს შეუძლიათ გააგრძელონ აქტივობები დეფექტის ზომის, სიმპტომების არსებობისა და გულის ზოგადი მდგომარეობის მიხედვით. საშუალო და მძიმე ხარისხის დეფექტების დროს, გულის უკმარისობისა და რიტმის დარღვევის რისკის გამო, სპორტით დაკავებამდე უნდა მიემართოს კარდიოლოგს. სათანადოდ მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი და საჭიროების შემთხვევაში ნამკურნალები ASD-ს მქონე პირებს ჩვეულებრივ შეუძლიათ იცხოვრონ ნორმალური ცხოვრებით. დაავადების მიმდინარეობისას მნიშვნელოვანია რეგულარული კარდიოლოგიური კონტროლი, მეთვალყურეობა და ინდივიდუალური რისკის შეფასება.

თუ გაქვთ დატვირთვისას ქოშინი, სწრაფი დაღლა ან დაგისვეს გულის შუილის დიაგნოზი, შესაძლოა საჭირო გახდეს თქვენი შეფასება ASD-ს კუთხით. იმისათვის, რომ გაიგოთ, წარმოადგენს თუ არა წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი თქვენთვის რისკს და მიიღოთ ინფორმაცია მკურნალობის ყველაზე შესაფერისი ვარიანტების შესახებ, შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ ჩვენს კარდიოლოგებს. ადრეული დიაგნოსტიკა უდიდესი მნიშვნელობისაა გულისა და ფილტვების ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად.

დაგვიკავშირდით ვიზიტის დასაჯავშნად და დეტალური ინფორმაციის მისაღებად.