De Quervain Tenosinoviti Nedir? Belirtileri Nelerdir? Teşhis ve Tedavisi Nasıl Olur?

De quervain tenosinoviti, el bileğindeki tendonların aşırı zorlanması sonucu ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Özellikle yeni anneler bu duruma daha yatkındır. Tedaviye başladıktan sonra ortalama 3 ila 4 hafta içinde iyileşme görülür. Bu yazıda de quervain tenosinoviti nedir, belirtileri nelerdir, teşhisi ve tedavisi nasıl yapılır gibi soruların yanıtlarını bulacaksınız. Ayrıca egzersizler, atel kullanımı ve iyileşme süreci hakkında detaylı bilgi edineceksiniz.

De Quervain Tenosinoviti Nedir?

El ve parmak hareketlerimiz karmaşık bir sistemin sonucudur. Kaslar kasıldığında ürettikleri gücü kemiklere aktaran yapılar tendonlardır. Tendonlar kasların kemiklere tutunan uç kısımlarını oluşturur ve kollajen yapılı, son derece dayanıklı bağ dokuları olarak görev yapar.

Tendon ve Tendon Kılıfının Yapısı

Tendonlar vücudumuzda güç aktarımı sağlayan yapılardır. Kaslar kasıldığında oluşan enerjiyi kemiğe ileterek hareketin başlamasını sağlar. El ve el bileği seviyesinde çok sayıda tendon bulunur.

Tendonların rahatça kayarak hareket edebilmesi için özel bir yapı gerekir. Her tendonun etrafını saran zar şeklinde bir tendon kılıfı bulunur. Bu kılıf tendonun kayma hareketini kolaylaştırır ve sürtünmeyi azaltır. Tendon kılıfı olmadan tendonlar hareketler sırasında zorlanır ve zarar görür.

Tendonları çevreleyen bağ dokular, eklemlerin hareketi için kas gücünün transferini sağlar. Bu yapılar aynı zamanda tendonların beslenmesinde rol oynar.

Hastalığın Tanımı ve El Bileğindeki Etkileri

De quervain tenosinoviti, başparmağı hareket ettiren iki tendonun el bileği seviyesinde sıkışması ve iltihaplanmasıyla ortaya çıkar. Bu iki tendon abduktor pollicis longus (APL) ve ekstansor pollicis brevis (EPB) olarak adlandırılır. Başparmağı yukarı kaldırma ve diğer parmaklardan uzaklaştırma işlevini yerine getirirler.

Tendonlar el bileğinde başparmağın tabanına yakın bir bölgede dar bir tünelden geçer. Bu tünele birinci dorsal kompartman veya ilk ekstansör kompartman denir. Kılıfın daralması veya tendonların kalınlaşması sonucunda sürtünme artar. Bu süreç tendon kılıfında iltihaplanmaya, ödeme ve kalınlaşmaya yol açar.

Başka bir deyişle, normalde tendonlar bu tünelde kolayca kaymalıdır. Ancak çeşitli nedenlerle tendon kılıfında şişme ve ödem oluşur. Bu duruma tenosinovit adı verilir. Tendonlar tünel içinde rahat hareket imkanını kaybeder ve başparmak hareketleri zorlaşır.

Hastalık ilk kez tanımlayan İsviçreli cerrah Fritz de Quervain'in adıyla anılır. Günlük yorucu aktiviteler veya aynı aktivitenin uzun süreler yapılması tendonlarda ödem ve iltihaplanma yaratabilir. Kavrama, bileği döndürme veya tekrarlayan el hareketleri sırasında ağrı artar. Kalem tutma, kavanoz açma veya telefon kullanma gibi basit aktiviteler bile rahatsızlığa neden olabilir.

De Quervain Tenosinoviti Nedenleri

De quervain tenosinoviti nedenleri arasında başparmak ve el bileğinin aşırı veya tekrarlayıcı kullanımı öne çıkar. Tendon kılıflarında meydana gelen iltihaplanma ve kalınlaşma bu durumu tetikler. Günlük aktivitelerinizde fark etmeden yaptığınız hareketler zaman içinde birikerek rahatsızlığa yol açabilir.

Tekrarlayan Hareketler ve Aşırı Kullanım

Başparmak tendonlarını tahriş eden her aktivite hastalığa zemin hazırlar. Belirli bir hareketin iş veya hobi gereği sürekli tekrarlanması tendon liflerini yavaş yavaş yıpratır. Klavye ve fare kullanımı, dikiş dikme, örgü örme, bahçe işleri bu aktiviteler arasında yer alır.

Tekrarlayan kavrama veya tutma hareketleri tendon kılıfını zorlar. Bir nesneyi sıkıca kavrarken yaptığınız hareketler özellikle risklidir. Tenis, golf, kayak gibi sporlar el bileği ve başparmakta tekrarlayıcı zorlanmaya neden olur. Çekiç veya diğer aletleri kullanan kişilerde de benzer sorunlar görülür.

Uzun süre parmakları kıvrık pozisyonda tutarak bileği bükmek bölgeye aşırı yük bindirir. Eli sabit pozisyonda uzun süre tutmak yerine belli aralıklarla hareket ettirmek gerekir. El bileğinin pozisyonunu değiştirmek tendonların zorlanmasını önler.

Hamilelik ve Hormonal Değişiklikler

Yeni anne olmuş kadınlar de quervain tenosinovitine özellikle yatkındır. Bebeği kucağa alırken, beslerken veya taşırken başparmağa binen sürekli yük hastalığı tetikler. Bebeği tutarken oluşan ters el pozisyonu tendonları zorlar.

Hamilelik ve emzirme dönemindeki hormonal dalgalanmalar bu durumu kolaylaştırır. Gebelik ve lohusalık döneminde vücutta ödem birikimi artar. Östrojen ve progesteron seviyelerindeki değişiklikler tendon kılıflarında sıvı dengesini etkiler. Eklem ve tendonlar etrafındaki dokularda sıvı artışına bağlı kalınlaşma ve ödem oluşur.

Hamilelikte değişen hormonal dengeler dar kanallardan geçen tendonlar üzerine bası oluşturur. Bu durum ağrılı hareket ve rahatsızlık şikayetine yol açar. Halk arasında "anne bileği" olarak da bilinir.

Travma ve Yaralanmalar

Bilek veya tendona gelen doğrudan travma hastalığa neden olabilir. Düşme veya çarpma gibi ani darbe tendonda hasara yol açar. Geçirilmiş el bileği kırıkları sonrası tendonlara binen yük artışı riski yükseltir.

Skar dokusu tendonların hareketini kısıtlar ve iltihaplanmaya zemin hazırlar. Alışık olunmayan kilolarla yapılan ağırlık egzersizleri de tendon zorlanmasına sebep olur. Ani hareketler veya yanlış teknik tendonları hazırlıksız yakalar.

Risk Altındaki Meslek Grupları

30 ila 50 yaş arasındaki kişilerde hastalık gelişme riski daha yüksektir. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür. Tekrarlayıcı hareketler içeren mesleklerde çalışanlar risk grubundadır:

• Ofis çalışanları ve bilgisayar kullanıcıları
• Garson, kasiyer, daktilo
• Marangoz, boyacı, duvarcı
• Müzisyen ve piyanistler
• Dikişçi ve terzi
• Bahçıvanlar
• Çocuk bakımı çalışanları

Romatoid artrit gibi inflamatuar hastalıklar de quervain tenosinoviti riskini artırır. Diyabet gibi kronik hastalıklar da tendon iltihabına yatkınlık oluşturur.

De Quervain Tenosinoviti Belirtileri

De quervain tenosinoviti belirtileri genellikle el bileğinin başparmak tarafında başlar. Ağrı yavaş yavaş gelişebileceği gibi ani ve keskin bir şekilde de ortaya çıkabilir. Bu belirtiler zamanla başparmak hareketlerini ve günlük işleri yapmayı zorlaştırır.

Başparmak ve Bilek Bölgesinde Ağrı

El bileğinizin başparmak tarafında hissedilen ağrı hastalığın en belirgin bulgusudur. Ağrı genellikle başparmak tabanından başlar ve el bileğine doğru yayılır. Bazı durumlarda ağrı önkola ve hatta dirseğe kadar uzanabilir.

Eli, el bileğini ve başparmağı kullandığınızda ağrı artar. Kavanoz açma, kalem tutma, telefon kullanma veya bebek taşıma gibi aktiviteler sırasında ağrı belirginleşir. Nesneleri kavramada veya sıkıştırmada zorluk oluşur.

Güçlü kavrama ve döndürme hareketleri ağrıyı tetikler. Çaydanlık kaldıramama gibi şikayetler sık görülür. Sabah saatlerinde ağrının daha yoğun hissedildiği bilinir.

Şişlik ve Hassasiyet

Başparmak kökü çevresinde şişlik meydana gelebilir. Bölgesel olarak ödem oluşma ihtimali vardır. Bazı olgularda içi sıvı dolu kist gelişebilir.

Başparmağın el bileği ile birleşme bölgesi üzerinde hassasiyet yaygın bulgulardandır. Bölgeye dokunulduğunda hassasiyet ve ağrı artar. Etkilenen tendon bölgesinde dokunmayla ağrı hissedilir.

Tendon kılıfı üzerindeki sinirin tahriş olması başparmak ve işaret parmağında uyuşukluğa neden olabilir. El bileğinde veya başparmakta uyuşma görülebilir.

Hareket Kısıtlılığı

Hastalık ilerledikçe başparmak hareketlerini yapmakta güçlük çekersiniz. Ağrıya hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı eşlik eder. El bileği hareketlerinde kısıtlılık ortaya çıkar.

Tendonlar kılıf içinde rahatça kayamadığı için sürtünme artar. Hareketler sırasında takılma veya atlama hissi yaşanabilir. Yumruk yapmada güçlük başlar.

Şişe açma, kavanoz tutma, çanta taşıma gibi günlük işlerde önemli zorlanma yaşarsınız. Günlük aktiviteler zorlaşmaya başladığında yaşam kalitesi düşer. İlerleyen dönemde ağrı sadece hareketle değil istirahat halinde bile hissedilebilir.

Finkelstein Testi ve Önemi

Finkelstein testi de quervain tenosinoviti teşhisinde kullanılan ayırt edici bir testtir. Bu test başparmağı avuç içine katlamanızı gerektirir.

Testte öncelikle başparmağınızı avucunuzun içine koyup yumruk yapmanız istenir. Diğer dört parmak başparmağın üzerine kapatılarak yumruk pozisyonuna getirilir. Ardından el bileği küçük parmak tarafına doğru bükülür.

Bu manevra sırasında başparmak kökü bölgesinde keskin ağrı oluşursa test pozitiftir. Bileğinizin başparmak tarafında ağrı oluşuyorsa de quervain tenosinoviti tanısı muhtemeldir. Test sırasında bileğinizi hareket ettirdiğinizde genellikle ağrı hissedilir.

Finkelstein testi hastalığı doğru bir şekilde teşhis edebilen üç aşamalı bir süreçtir. İlk adımda hafif aktif hareketle ağrı değerlendirilir, ardından gerekirse artan basınçla test tekrarlanır.

De Quervain Tenosinoviti Teşhisi

Doktorunuz şikayetlerinizi dinledikten sonra fizik muayene ile de quervain tenosinoviti teşhisi koyabilir. Çoğu durumda tanı için görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaz. Muayene bulguları genellikle tanı koymak için yeterlidir.

Fizik Muayene Süreci

Doktorunuz öncelikle başparmağınızı ve el bileğinizi elle muayene eder. Ağrının ne zaman başladığını ve hangi aktivitelerin ağrıyı kötüleştirdiğini sorar. Başparmak tabanına yakın bölgeye bastırarak ağrı olup olmadığına bakar.

Radyal stiloid çıkıntı üzerinde palpasyonla hassasiyet kontrol edilir. Birinci dorsal ekstansör bölme üzerinde şişlik ve kalınlaşma olup olmadığına bakılır. Başparmağın hareket ettirilmesi sırasında aynı bölgede ağrı oluşması tanıyı destekler.

Finkelstein testi tanı sürecinin temel parçasıdır. Daha önce belirtildiği gibi, bu test başparmak tendonlarının ağrılı hale gelip gelmediğini kontrol eder. Test sırasında el bileğinde ağrı oluşması de quervain tenosinoviti tanısını büyük ölçüde destekler.

Tanı için üç klinik bulgu aranır: radyal stiloid üzerinde hassasiyet, başparmağın dirençli hareketi sırasında ağrı ve bileğin belirli yönlerde bükülmesinde ağrı. Fizik muayene bulguları çoğunlukla tanı için yeterlidir.

Görüntüleme Yöntemleri

Röntgen filmi tendonları göstermediği için tanıda yeri yoktur. Bununla birlikte, başparmak kireçlenmesi veya romatizmal hastalık gibi olası ek sorunlar açısından çekilebilir. Bilek eklemindeki artrit gibi diğer durumları dışlamak için röntgen kullanılabilir.

Ultrason ve manyetik rezonans görüntüleme gerektiğinde tanıyı doğrulamak için kullanılır. Ultrason tendon kılıfında sıvı birikimi ve kalınlaşma gösterir. Dinamik değerlendirme imkanı sunar ve tendonda yapısal değişiklikleri ortaya koyar.

Manyetik rezonans detaylı yumuşak doku görüntülemesi sağlar. Tendon varyasyonları gösterilebilir. İleri vakalarda ultrason veya MR tendon yapısını detaylı görmek için tercih edilir. Özellikle sinir sıkışması ile karışabilecek durumları ayırt etmek için önem taşır.

Ayırıcı Tanı ve Benzer Hastalıklar

De quervain tenosinoviti teşhisi koyarken benzer belirtilere sahip başka hastalıkları dışlamak gerekir. Doğru tanı etkili tedavi için son derece gereklidir.

Karpal tünel sendromunda median sinir dağılımında uyuşma görülür. Özellikle gece uykudan uyandıran uyuşmalar tipiktir. Başparmakta ağrı değil uyuşma ön plandadır.

Başparmak tabanındaki osteoartrit daha derin yerleşimli ağrıya neden olur. Kavrama ve sıkma ile ağrı artar. Radyolojik olarak eklem aralığında daralma görülebilir.

Wartenberg sendromunda radial yüzeyde yanma ve karıncalanma hissedilir. Sıkı saat veya tekrar eden hareketlerle tetiklenebilir. Finkelstein testi genellikle negatiftir.

Intersection sendromu radius'un daha yukarısında görülür. Tendonların kesişim yerinde iltihaplanma vardır. Bisikletçiler ve kürekçilerde sıktır.

Tetik parmakta takılma ve kilitlenme hissi tipiktir. Nodül palpasyonu yapılabilir. Belirtiler tendonların farklı yüzünde gerçekleşir.

De Quervain Tenosinoviti Tedavisi

Tedavi süreci hastalığın şiddetine göre planlanır. Erken evrede basit önlemler yeterli olabilir. İlerleyen durumlarda daha kapsamlı tedavi yöntemlerine başvurulur.

İstirahat ve Atel Kullanımı

El bileğinizi ve başparmağınızı zorlayan aktivitelerden kaçınmanız gerekir. Tekrarlayan kavrama ve bükme hareketleri tendon kılıfındaki iltihabı artırabilir. Özellikle ağrıyı tetikleyen hareketlerden uzak durmanız önerilir.

Başparmağınızı ve el bileğinizi sabit tutan özel ateller kullanılır. Bu ateller başparmak hareketini kısıtlayarak tendonlar üzerindeki stresi azaltır. Atel genellikle gün boyu veya ağrılı aktiviteler sırasında takılır. Gece kullanımı da önerilir.

Bölgeye soğuk kompres uygulamak şişliği ve yangıyı azaltır. Günde birkaç kez 10-15 dakika boyunca soğuk uygulama yapılması faydalıdır. Buz uygulaması özellikle ağrının ilk başladığı günlerde etkilidir.

İlaç Tedavisi ve Kortikosteroid Enjeksiyonları

Ağrı kesici ilaçlar ve antiinflamatuar ilaçlar doktor önerisiyle kullanılır. Bu ilaçlar ağrıyı hafifletir ve tendon kılıfındaki iltihabı azaltır.

Kortikosteroid enjeksiyonları tedavide oldukça etkilidir. Enjeksiyon tendon kılıfına uygulanarak inflamasyonu hızla azaltır. Ultrason eşliğinde yapılan kortizon enjeksiyonları daha güvenli sonuçlar verir. Başarı oranı yüzde 80 civarındadır. Gebelik ve emzirme döneminde de güvenle uygulanabilir.

Fizik Tedavi ve Egzersizler

Fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersizler tendonların esnekliğini artırır. Germe ve güçlendirme egzersizleri bölgenin hareket kabiliyetini geri kazandırır. Ultrason tedavisi, TENS ve laser uygulamaları tedavi sürecini destekler.

Manuel terapi teknikleri tendon kılıfındaki yapışmaları azaltır. Kinezyolojik bantlama başparmağı destekleyerek ağrıyı azaltabilir.

Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Ameliyatsız yöntemlere yanıt alınamayan durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyat genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Cerrahi işlemde sıkışan tendonları serbest bırakmak için tendon kılıfı açılır.

Operasyon süresi kısadır ve aynı gün taburcu olabilirsiniz. Başparmağın hissini sağlayan sinir dikkatle korunur. İşlem yatış gerektirmeyen türden bir operasyondur.

Tedavi Sonrası İyileşme Süreci

Ameliyat bölgesi kısa süreli bandaj ile korunur. Bandaj genellikle 5-7 gün sonra açılır. Dikişler 12-14 gün sonra alınır. Tam iyileşme genellikle 3-4 haftayı bulur. Çoğu hasta birkaç hafta içinde normal yaşamına döner. Ameliyat sonrası fizyoterapi bazı hastalarda iyileşmeyi hızlandırabilir.

De Quervain Tenosinoviti ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Hastalık hakkında kafanızda oluşan sorular tedavi sürecini anlamanıza yardımcı olur. Bu bölümde en sık merak edilen konulara açıklık getireceğiz.

Öncelikle doktorunuzun reçete ettiği ilaçları düzenli kullanmanız ve bir süre istirahat etmeniz gerekir. Başparmağınızı ve el bileğinizi zorlayan aktivitelerden uzak durmalısınız. Atel kullanımı tedavinin önemli bir parçasıdır.

Fizik tedavi yöntemleri başparmak ve bilek bölgesindeki sorunları azaltır. Çoğu hafif ve orta şiddetteki vakada bu yöntemler cerrahi gerektirmeden iyileşme sağlar. Konservatif tedaviler sonuç vermediğinde cerrahi müdahale gerekli olabilir.

Hafif vakalarda istirahat ve egzersizlerle belirtiler geçebilir. Bununla birlikte, çoğu durumda tıbbi müdahale gerekir. Tedavisiz bırakıldığında kronikleşme riski vardır.

Hastalığı tedavi etmezseniz hareket kısıtlılığı kalıcı hale gelebilir. Ağrılar kronikleşmeye başlar ve el kullanımı giderek zorlaşır. Günlük yaşamınızı olumsuz etkileyen bir durum ortaya çıkar.

İlerleyen süreçlerde tendon kalınlaşır ve farklı sağlık sorunları gelişebilir. Kavrama gücünüz azalır ve günlük aktiviteleriniz zorlaşır. Ağrı giderek arttığı için tedavisiz durumlarda konservatif yöntemlere yanıt azalır.

Tendon kılıfında artan yangı tendonların hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtlar. Sürtünmeye bağlı yapışıklıklar oluşabilir. Nadiren tendon kılıfı patlayabilir veya tendon yırtılabilir. Bazı kişilerde başparmak ve bilekte fonksiyon kaybı kalıcı olabilir.

Tedaviye başladıktan sonra ortalama 3 ila 4 hafta içinde iyileşme görülür. Ne kadar süre ağrıya maruz kaldığınız bu süreye dahil değildir. Erken teşhis daha hızlı iyileşme sağlar.

Çoğu hasta 4 ila 6 hafta içinde günlük aktivitelerine döner. İyileşme süresi iltihaplanmaya neyin sebep olduğuna ve belirtilerin şiddetine bağlıdır. Masa başı işlere genellikle 1-2 hafta içinde dönebilirsiniz. Kuvvet gerektiren işlerde ise 3-6 hafta dinlenme önerilir.

Cerrahi sonrası dikişler genellikle eriyen tiptedir ve ayrıca alınmasına gerek yoktur. Ameliyat sonrası ilk 1-2 hafta ağrı ve şişlik azalır. Tam fonksiyon ve güç genellikle 4-6 haftada geri gelir.

Akut dönemde egzersiz ağrınızı artırabilir. Tedavi sonrası iyileşme sürecinde hafif germe ve güçlendirme egzersizleri doktor kontrolünde uygulanabilir. Ağrı hissederek egzersiz yapmamalısınız.

Doktorunuz bilek gücünü ve esnekliğini artıracak hareketler önerebilir. Örneğin, bir tenis topunu birkaç dakika boyunca hafifçe kavrayabilirsiniz. Birkaç dakika dinlendikten sonra ağrı hissetmiyorsanız tutuşu biraz daha fazla basınçla tekrarlayın.

Parmak ve el bileğini güçlendiren germe egzersizleri tendon sağlığını korur. Başparmak germe ve el bileği rotasyon egzersizleri faydalı olabilir. Egzersizler mutlaka uzman rehberliğinde yapılmalıdır. Ameliyat sonrası hemen başparmak ve el bileği egzersizlerine başlanır.

Özetle De Quervain Tenosinoviti

De quervain tenosinoviti tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Başparmağınızda ve el bileğinizde ağrı hissettiğinizde hemen doktora başvurmanız gerekir. Erken teşhis konulduğunda iyileşme süreci çok daha kısa olur. Çoğu vakada istirahat, atel kullanımı ve basit tedavi yöntemleri yeterlidir. Ortalama 3-4 hafta içinde normal yaşamınıza dönebilirsiniz.

Belirtileri görmezden gelirseniz kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı gelişebilir. Günlük aktivitelerinizi zorlaştıran bu durumu tedavisiz bırakmayın. Doktorunuzun önerilerini takip ettiğinizde başarılı sonuçlar alırsınız. Gerektiğinde cerrahi müdahale de güvenli ve etkili bir çözüm sunar.

Detaylı Bilgi ve İletişim İçin Formu Doldurun!